tiểu luận đề tài tác động của kinh tế số đến thị trường

Tác động của kinh tế số đến thị trường theo khía cạnh doanh nghiệp.Số doanh nghiệp công nghệ số thành lập mới tính đến hết tháng 02/2022 đạt65.329 doanh nghiệp, tăng 487 doanh nghiệp so

DAI HOC DA NANG LOD

BAO CAO BAI TAP NHOM

HOC PHAN KINH TE SO Tén dé tai TAC DONG CUA KINHTE SO DEN THI TRUONG

Lé Thi Kiéu Trinh

Hồ Thị Ngọc Nhi

Trần Lê Đoan Thanh Nguyễn Đỗ Hang Nga

Nguyễn Thị Lưu Ly

Đà Nẵng, 2024

MỤC LỤC

1 Tác động của kinh tế số đến thị trường theo khía cạnh doanh nghiệp 2

Danh mục hình ảnh

Hình 1: Số lượng người dùng Internet tại Việt NGI s5: 25c 3221122121121 11 2111121 k 8

Hình 2: Sự pho biến của các hình thức thanh lOÁH S55 5c 21 2E 22211 12211211212 xe 8

Hình 3: Lý do mua hàng qua mạng (Nguôn: “Sách trắng Thương mại điện tử 2020”) 10

LOI MO DAU

Nền kinh tế số ngày càng bao phủ trong tat cả các khía cạnh kinh tế - xã hội Phát triển kinh tế số là sử dụng công nghệ số, đữ liệu đề tạo ra mô hình kinh doanh mới Trong nền kinh tế số, các doanh nghiệp sẽ đổi mới quy trình sản xuất, kinh doanh truyền thông sang mô hình hoạt động theo hệ sinh thái, liên kết từ khâu sản xuất, thương mại, sử dụng

để hướng đến mục tiêu tăng trưởng doanh nghiệp, nâng cao năng suất lao động những biểu hiện của công nghệ số xuất hiện ở mọi lúc, mọi nơi trong đời sống xã hội, như các trang thương mại điện tử, quảng cáo trực tuyến hay các ứng dụng về ăn uống, vận chuyên, giao nhận Là một phần không thê thiếu của nền kinh tế hiện đại, thị trường số ngày cảng trở thành trung tâm của sự phát triển kinh tế và xã hội Dưới sức ảnh hưởng mạnh mẽ của ba tác nhân chính: Chính phủ, nhà sản xuất và người tiêu dùng, thị trường

số đã trải qua một cuộc biến đổi đáng kê Trong bối cảnh này, việc hiểu rõ vai trò và tác động của mỗi tác nhân là chìa khóa để đánh giá và dự báo hướng phát triển của nền kinh

tế số Báo cáo này sẽ phân tích sâu hơn về cách ba tác nhân này tương tác và ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường số, từ đó cung cấp cái nhìn toàn điện về triển vọng và thách thức trong tương lai

Too long to read on your phone? Save

your computer

I Tác động của kinh tế số đến thị trường

(J Save to a Studylist

1 Tác động của kinh tế số đến thị trười

Số doanh nghiệp công nghệ số thành lập mơi tinh đen hết thang U2/2U22 đạt

65.329 doanh nghiệp, tăng 487 doanh nghiệp so với năm 2021 (7heo Bộ Kế hoạch và Đầu tư)

Số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng nền tảng số SMEDx vào năm 2021 là 14.000 doanh nghiệp, tăng lên 77.000 doanh nghiệp vào năm 2022 (Theo Bé Théng tin

và Truyền thông, 2022)

Các doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu nhận thức và ứng đụng các công nghệ số vào các khâu, nhu quan tri ndi b6, mua hang, logistics, san xuất, marketing, bán hàng vả thanh toán

Vậy so với doanh nghiệp truyền thống thì xu thế này đã tạo nên những sự khác biệt trong mô hình kinh doanh của đoanh nghiệp như thế nào? Và tác động ra sao?

Kinh doanh truyền thống

Kinh doanh phi truyền thống Tác động

Theo nguyên tắc và quy

trình đã được thiết lập

từ trước(quy trình sản

xuất, phân phối và tiếp

thi san pham, )

Linh hoạt và sáng tạo(

Phát triển Internet cung cấp

cơ hội không giới hạn cho

kinh doanh điện tử (dịch vụ kính doanh, bán hàng trực tuyến, v.v.) và điều này có nghĩa là các quy trình kinh doanh được thực hiện ở bất

cứ đâu và theo bất kỷ

hướng nào

Với khả năng ứng dụng

nhanh chóng với các thay đôi

công nghệ và thị trường, giúp doanh nghiệp tăng năng suất, giảm chị phí vận hành

2 Tiếp thị

sản phầm

Qua các kênh phân

phối hệ thống phân phối như cửa hàng bán

lẻ, đại ly, hoặc quảng cáo Qua nền tảng internet và sử

dụng công nghệ số để tạo

ra, phân phối và tiếp thị sản phẩm hoặc dịch vụ Các mô hinh kỹ thuật kinh doanh có Giảm đáng kế thời gian

giao tiếp với người tiêu dùng; không phụ thuộc vào

vi trí của người tiêu dùng

Nhóm Xanh lá

Kinh doanh truyền Kinh doanh phi truyền

thông thông

thé là các ứng dụng di động, trang web thương mại điện

tử hoặc dịch vụ trên nền tảng trực tuyến

3 Quá trình

sản xuât

Phụ thuộc vào lao động thủ công

Ứng dụng Công nghệ 4.0,

trí tuệ nhân tạo (A]), robot,

Tự động hóa các công đoạn, giảm lao động thủ công, nâng cao chất lượng sản phẩm

4 Tương tác Khả năng tiếp cận hàng Tiếp cận nhanh với sản Chi phi hàng hóa hoặc dịch

pháp phần mềm ERP hay hệ

thống CRM nên tảng dam

mây

theo yêu | hóa và địch vụ hạn chế | phâm hoặc dịch vụ cân thiết | vụ thấp hơn đo ít trung gian

cầu voi (bất kỳ người tiêu dùng nào | hơn ( tiếp thị, mặt bằng, điện

nền kinh cũng có thể đặt hàng tại |nước.) cho các đoanh

tế nha, thanh toán bằng thẻ | nghiệp nhận đơn đặt hàng

ngân hàng trực tuyến và | trực tuyển nhận đơn đặt hàng)

5 Quản lý | Số sách, giấy tờ, máy |Nhờ vảo intemet, công | Doanh nghiệp thu thập và

tài tính để bàn để lưu trữ |nghệ đám mây (cloud | phân tích dữ liệu từ nhiều

nguyên thông tin technology) Đưa ra giải | nguồn khác nhau như hành vi

khách hàng, quy trình sản xuất và hoạt động kinh doanh Thông qua việc phân tích dữ liệu này, giúp DN hiểu rõ về nhu cầu và mong muốn của khách hàng, giúp hoạch định nguồn lực doanh

nghiệp từ đó tối ưu hóa

chiến lược kinh doanh và sản phâm,

6 Tiếp cận

và tương

tác — với

khách

phương tiện truyền thông đa phương tiện như quảng cáo trên Sử dụng các kênh trực

tuyến như mạng xã hội, tiếp thị qua email, trang web và ứng dụng di động để tương Giúp đoanh nghiệp để dàng

tiếp cận với khách hàng, nhà

cung câp trên toản câu, mỡ

Nhóm Xanh lá

Kinh tế số

Kinh doanh truyền Kinh doanh phi truyền

thông thông

hàng truyền hỉnh, báo chí | tác và tiếp cận khách hàng | rộng quy mô hoạt động

hoặc sự kiện trực tiếp

để tiếp cận khách hàng

=> Các tác động chính và Ví dụ

a Khai thác dữ liệu và phân tích thông minh

Vị đu: More Retall là công ty Ấn Độ, tiên phong trong lĩnh vực Bán lẻ Thực phẩm Đề xây dựng và triển khai hệ thông đặt hàng tự động và đự báo nhu cầu, More hợp tac voi AWS va Ganit Bang cách đó, độ chính xác dự báo đã tăng từ 27% lên 76%, giảm lãng phí 20% đối với danh mục sản phẩm tươi sống [I]

b Thúc day đổi mới và sang tao:

Kinh tế số tạo ra cơ hội cho các nhà sản xuất để phát triển sản phẩm và dịch vụ mới dựa trên các công nghệ mới

Ví dụ: Sự trỗi dậy của công nghệ tự lái - Tesla

c Cải thiện trải nghiệm khách hàng

Công nghệ số cung cấp các công cụ để tương tác và giao tiếp trực tiếp với khách hàng, từ việc thu thập phản hồi đến việc cung cấp dịch vụ hỗ trợ sau bán hàng

Ví dụ: Nike là hãng sản xuất đồ thê thao nỗi tiếng của Mỹ Vào khoảng năm 2017,

họ nhận ra rằng mặc dù là một trong những thương hiệu đễ nhận biết nhất trên thế giới, nhưng hình ảnh thương hiệu của họ có nguy cơ bị suy yếu Nike đã tập trung vào dữ liệu

kỹ thuật số của người tiêu đùng và bắt đầu phân tích dữ liệu hiệu quả hơn, xuyên cập nhật các chiến lược thương mại điện tử của mình như UX (Trải nghiệm người dùng) để tùy

chỉnh, cải thiện và mang lại trải nghiệm tốt nhất cho người dùng

Kết quả là doanh nghiệp chuyến đôi số đã góp phần vào thành công của Nike trong nhiều năm Trong hai năm kế từ khi quá trình chuyên đổi bắt đầu, giá cô phiếu của

Nike đã tăng từ 52 đô la lên gần 88 đô la [2]

d Nâng cao năng suất, giảm chỉ phí

Ví dụ: Trong lĩnh vực bán lẻ, Central Retail tại Việt Nam (CRV) - hệ thống bán lẻ

với 260 cửa hàng, siêu thị và 38 trung tâm thương mại tiến hành tự động hóa toàn bộ quy trình xử lý hơn I,§ triệu hóa đơn/năm bằng robot ảo akaBot

Sau 1 năm triển khai tự động hóa sử dụng công nghệ RPA của akaBot, chuỗi bán

lẻ này đã “giảm tới 50% thời gian làm việc của bộ phận tài chính-kế toán, tăng gấp đôi tốc độ xử lý hóa đơn, giảm 5-10 ty déng chi phi van hanh trong vong 5 nam (Theo Trưởng Bộ phan Ké todn va Tai chinh dai dién CRV) [3]

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã mở ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp Vì thế nhà lãnh đạo cần phải biết năm bắt cơ hội để giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm thiêu chi phí và tăng khả năng cạnh tranh

¢ Chi phi dau tu ban dau lớn ở giai đoạn đầu

¢ Thach thire vé bao mat va quyén riéng tư

¢ Thich nghi và đổi mới liên tục

« - Cạnh tranh gay gắt

2 Tác động đến người tiêu dùng

Kinh tế số đã và đang có tác động mạnh mẽ đến hành vi của người tiêu dùng trên nhiều phương diện Trong đó không thể không nhắc đến việc mọi người thay đối thói quen mua sắm sang trực tuyến thay vì đến các cửa hàng truyền thông Nguyên nhân là đề tiện hơn trong việc so sánh giá cả, tiết kiệm thời gian, chi phí di chuyên và có thể lựa chọn đa dạng sản phẩm từ nhiều nơi

a Khả năng tiếp cận

- Tăng trưởng người tiêu dùng số:

Vào tháng l năm 2023, Việt Nam có tổng cộng 77,93 triệu người dùng Internet, dat tỷ lệ sử dụng Internet là 79, % trên tông dân số Theo phân tích của Kepios, số lượng người dùng Internet tại Việt Nam đã tăng thêm 5,3 triệu (+7,3%) so với năm 2022

Kinh tế số

@® ' ® © ñ

Hình 1: SỐ lượng người dùng Internet tại Việt Nam

So với trước đại dịch, với 97% người tiêu dùng mới tiếp tục sử dụng các dịch vụ trực tuyến và 99% trong số họ có ý định tiếp tục sử dụng trong tương lai

Tổng giá trị hàng hóa (GMV) của Việt Nam năm 202L đạt khoảng 2l tỷ USD, tăng 31% so với năm 2020, trong đó phần lớn là nhờ vào mức tăng trưởng 53% của ngành thương mại điện tử

- Sw dung vi thanh toan số (ví ảo):

Những người tiêu dùng đã quen với thế giới số tiếp tục chọn sử dụng các dịch vụ trực tuyến Những lợi ích như tiết kiệm thời gian và chi phí, sản phẩm và dịch vụ đa dạng, dịch vụ giao hàng tận nơi là những động lực thúc đây người mua sắm chọn trải nghiệm số hóa Tốc độ tăng trưởng người tiêu đùng số song hành với mức tăng chỉ tiêu

số nhanh chóng trên địa bàn lên tới 80%⁄2/năm

SỰ PHỔ BIẾN CỦA CÁC HÌNH THỨC THANH TOÁN

Tỷ trọng các hình thức Thanh toán được chấp nhận tại cửa hàng/ shop / gian hàng

Quợt thẻ ngân hàng/

thể tín dụng Cổng thanh toán 8.5% 05%

Quét ma QR code

Hình 2: Sự phố biến của các hình thức thanh toán

Sự phát triển đa dạng, cạnh tranh khốc liệt giữa nhiều thương hiệu và chương trình

khuyến mãi hấp dẫn của các ví điện tử đã đưa hình thức này lên Top 3 loại hình thanh

toán được chấp nhận nhiều nhất Còn việc thanh toán sử dụng tiền mặt đã có sự sụt giảm

đáng kế từ 60% trong 2020 xuống còn 29,8% năm 2022 Điều nảy cho thấy Việt Nam

đang tiến gan hơn đến một nền tài chính toàn diện và dần trở thành một xã hội không dùng tiền mặt

Tính đến cuối năm 2023, thanh toán không dùng tiền mặt đạt khoảng II tỷ giao

dịch, tăng gần 50% so với năm 2022 Tổng giá trị giao dịch đạt hơn 200 triệu tỷ đồng [4] Một số hình thức ví thanh toán số: Ví thanh toán đi động (Mobile Wallet), Ví điện

tử (e-wallet), Ví thanh toán qua email [5]

- _ Tăng cường mua sắm trực tuyến và đa kênh:

Phân lớn người tiêu đùng tập trung vào các dịch vụ giao đồ ăn (60%) và mua hàng tạp hóa trực tuyến (54%)

« - Trải nghiệm mua hàng đa kênh:

Các công nghệ thực tế tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR) đang trở thành xu hướng phát triển rất nhanh trong lĩnh vực mua sắm Nhiều thương hiệu đã sử dụng thành công

AR va VR để cung cấp cho khách hàng những trải nghiệm nhập vai tuyệt vời

Các công nghệ nảy giúp người mua sắm có thê xem trước sản phâm, thử nghiệm ảo

và tìm hiểu chỉ tiết trước khi quyết định mua

+ AR

Ikea đã phát triển ứng dụng Ikea Place, giúp khách hàng xem các sản phẩm nội thất trong không gian sống của họ trước khi mua Công nghệ AR cũng giúp khách hàng tùy chỉnh và lựa chọn các phụ kiện để tạo nên một bộ trang phục hoàn hảo

+ VR

VR có thé ap dung trong nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục, y tế, khoa học, công nghiệp và nhiều lĩnh vực khác Với khả năng tái tạo và mô phỏng một cách chân thật các môi trường và tình huống khác nhau, VR có thể giúp cho người đùng có được trải nghiệm thực tế và học hỏi một cách hiệu quả hơn [6]

b Hành vĩ người tiêu dùng

Trong bối cảnh nền kinh tế số hiện nay, người tiêu dùng đang dân thay đổi tư duy

và hành vi tiêu dùng ngày cảng thong minh hon

- So sanh gia ca:

Kinh tế số

Khi người tiêu dùng đã dẫn quen với việc mua sắm online thì các mẹo vặt và công

cụ hỗ trợ mua sắm tiết kiệm được nhiều người chú ý hơn

Theo Báo cáo Chỉ số thương mại điện tử Việt Nam 2021 của VECOM có 66% người tiêu dùng cho biết họ luôn tìm kiếm những ưu đãi tốt nhất khi mua sắm để tiết kiệm chi phí sinh hoạt cho gia đình

Chính vì thế, các website so sánh giá đã được ra mắt như 2momart, Websosanh.vn, Muazi.vn, Sosanhgia.com [7]

- Danh gia san pham:

Người tiêu dùng có thê chia sẻ đánh giá, nhận xét về san pham, dịch vụ trên các trang mạng xã hội hay sản thương mại điện tử Và có thê tham khảo các bài việt, video

“review” của những người đã sử dụng sản phâm Từ đó, rút ra kinh nghiệm đề đưa ra quyết định mua hàng sao cho tối ưu nhất

Bạn bè, người thân giới thiệu trực tiếp Xem bình luật, đánh giá trên mạng (Mạng xã hội/website TMĐT bán hàng

tivi/báo điện tử/báo giấy Website/ứng dụng có gắn nhãn uy tín Website/ứng dụng đã thông báo/đăng ký với Bộ Công Thương

Khác (Tỷ lệ người mua hàng trực tuyến)

Hình 3: Lý do mua hàng qua mạng (Nguồn: “Sách trắng Thương mại điện tử 2020”)

Theo “Sách trắng Thương mại điện tử năm 2020”, tại Việt Nam, 56% người tiêu dùng coi các bình luận, đánh giá trên mạng là lý do lựa chọn để mua hàng qua mạng Có thê thấy rằng, nhận xét trên mạng thực sự đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định mua hàng của người tiêu dùng

- Mua sam đồ dùng thiết yếu hơn:

Theo NielsenIQ (công ty phân tích dữ liệu và đo lường toàn cầu), người tiêu đùng đang tiêu dùng một cách thận trọng hơn và có xu hướng giảm tiêu thụ các mặt hàng không thiết yếu