tiểu luận đề tài tác động bất bình đẳng thu nhập đến tăngtrưởng kinh tế việt nam

Và với đề tài lần này, nhóm sẽ tiến hành hệ thống cơ sở lý thuyết, thựcnghiệm và phân tích mối quan hệ giữa bất bình đẳng thu nhập và tăng trưởng kinh tế, từđó đề xuất các quan điểm, giả

IIII

University of Economics

BÀI THUYET TRINH

Hoc phan: Kinh Té Phat Trién

TAC DONG BAT BINH DANG THU NHAP DEN TANG

TRUONG KINH TE VIET NAM

Nguyén Thuy Hang Nguyén Quang Chinh

Nguyễn Thùy Linh

Tôn Nữ Châu Giang

Đà Nẵng, ngày 02 tháng 06 năm 2022

Kinh tế phát triển Nhóm II

MỤC LỤC

1 Tổng quan về bất bình đẳng thu nhập và tăng trưởng kinh tế 2 1.1 Một số vấn dé chung về tăng trưởng kinh tẾ: 55s S22 1111121217112 1e Đ 2 1.2 Một số vấn đề chung về bất bình đẳng thu nhập: 2 s11 s22 e2 2 1.3 Mối quan hệ giữa bất bình đẳng thu nhập và tăng trưởng kinh tế: 3 1.4 Bất bình đẳng và những tác động của nền kinh tẾ - 5s tr z2 re, 4

2 Thực trạng về bất bình đắng thu nhập và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam 4

2.1 Bất bình đẳng thu nhập chung -5- St t2E21111511111111211111121 1 E11 cre 4

3 Nguyên nhân và hệ quả của bất bình đẳng thu nhập tại Việt Nam 6

4 Cơ hội và thách thức của Việt Nam về giải quyết bất bình đẳng thu nhập đến

“an 8

5 Kinh nghiệm quốc tế về giải quyết mối quan hệ giữa phân phối thu nhập va

LỜI NÓI ĐẦU

Tăng trưởng và phát triển kinh tế là mục tiêu hàng đầu của một quốc gia, là thước

đo chủ yếu về sự tiến bộ trong mỗi giai đoạn của mỗi quốc gia Một xã hội phát triển toàn diện đòi hỏi không chỉ tăng trưởng kinh tế đơn thuần mà còn cần tới sự phân phối công bằng hơn Tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội là những vấn đề lớn mà bắt cứ xã hội nào cũng đều phải quan tâm đến

Bắt nguồn từ thực tế trên, nhóm 11 quyết định chọn đề tài “Tác động của bắt bình đẳng thu nhập đến tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam” làm nội dung nghiên cứu cho bải thuyết trình học phần Kinh tế phát triển

Xét ở mối quan hệ với tăng trưởng kinh tế, bất bình đắng có thể ảnh hưởng cả tích cực và tiêu cực đến tăng trưởng, nhưng các nghiên cứu cho thấy các tác động tiêu cực là chủ yếu Và với đề tài lần này, nhóm sẽ tiễn hành hệ thống cơ sở lý thuyết, thực nghiệm và phân tích mối quan hệ giữa bất bình đẳng thu nhập và tăng trưởng kinh tế, từ

đó đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm tận dụng tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của bất bình đẳng thu nhập đến tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam

Đặc biệt, nhóm xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Giảng viên bộ môn ThS Trần Thị Thúy Ngọc đã giảng dạy, rèn luyện và truyền đạt những kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt thời gian học tập vừa qua Trong thời gian học bộ môn của cô, chúng em đã tiếp thu thêm nhiều kiến thức bố ích, học tập duoc tinh thần làm việc hiệu quả, nghiêm túc Đây thực sự là những điều cần thiết cho quá trình học tập và làm việc sau này Tuy nhiên, trong quá trình khảo sát và thu thập thông tin dù đã cố gắng song bài thuyết trình này khó tránh khỏi những thiếu sót, kính mong cô xem xét và góp ý để chúng em được hoàn thiện hơn

Trân trọng!

Kinh tế phát triển to read later on

Too long to read on your phone? Save

your computer

H Save to a Studylist

1 Tổng quan về bất bình đẳng thu

1.1 Một số vẫn đề chung về tăng trưởng kinh tê:

Khái niệm: Tăng trưởng kinh tế (economie growth) là sự gia tăng của tông sản phẩm quốc nội (GDP) hoặc tổng thu nhập quốc dân (GNP) trong một thời gian nhất định.Tăng trưởng kinh tế còn được định nghĩa là sự gia ză»g mức sản xuất mà nền kinh tế tạo ra theo thời gian

1.2

Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế: Nhân tố kinh tế

Nhân tô phi kinh tế Một số vẫn đề chung về bất bình đẳng thu nhập:

Khái niệm:

- Thu nhập: Khoản của cải thường được tính thành tiền mà một cá nhân, doanh nghiệp hoặc một nền kinh tế nhận được trong một khoảng thời gian nhất định từ công việc, dịch vụ hoặc hoạt động nảo đó

- Bat bình đẳng thu nhập: Cách thức phân bô thu nhập không đồng đều trong toàn bộ dân số Phân phối cảng ít bình đắng thì bất bình đăng thu nhập càng cao Bất bình đẳng thu nhập thường đi kèm với bất bình đẳng giàu nghèo, đó là sự phân phối của cải không đồng đều Bất bình đăng thu nhập xuất hiện tại hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam

- Đo lường: Một số thước đo phô biến về bất bình đẳng thu nhập: Đường Loenz, hệ số GINL tiêu chuẩn 40 của ngân hàng thế giới Hệ số GINI của một nước cảng cao thì sự bất bình đẳng về thu nhập cảng lớn

Các nhân tố ảnh hưởng đến bất bình đăng thu nhập: chia thành 2 nhóm:

- Bắt bình đăng trong phân phối thu nhập từ tài sản: Trong nền kinh tế thị trường, một phần thu nhập cá nhân nhận được từ sở hữu tài nguyên Tùy thuộc vào kích thước và cấu trúc của các tài danh mục tải sản, cũng như cho thuê tài sản

đó, thu nhập cá nhân từ tài sản có thê khác nhau rât nhiêu Tài sản của cá nhân

2

được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, nhưng chủ yếu là do các tài sản thừa

kế hoặc bằng cách tiết kiệm trong quá khứ

- Bát bình đẳng trong phân phối thu nhập từ lao động: Mỗi người lao động

có những đặc điểm rất khác nhau như sức khỏe, năng lực, trình độ, khả năng, kinh nghiệm và sở thích Các công việc cũng khác nhau về tiền lương và các đặc điểm phi tiền tệ Những khác biệt này có ảnh hưởng đến cung, cầu lao động và thu nhập của các cá nhân Ngoài những yếu tố, sự khác biệt trong thu nhập có thê thay đối

do phân biệt đối xử như do chủng tộc, sắc toc, giới tính, tuôi tác hoặc đặc điểm cá nhân khác

1.3 Mối quan hệ giữa bất bình dang thu nhập và tăng trưởng kinh tế:

Một số nghiên cứu cho thấy bất bình đăng thu nhập và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ đánh đôi Một số lý thuyết cho răng chấp nhận bất bình đẳng nền kinh tế sẽ tăng trưởng nhanh hơn trong khi đó nhiều lý thuyết lại cho thấy bắt bình đắng thu nhập có thê làm giảm tăng trưởng kinh tế

(Lý thuyết kinh tế chính trị được phát triển bởi các nhà nghiên cứu Alesina và Rodrik (1994), Persson và Tabellini (1994); Lý thuyết thị trường vốn không hoàn hảo được xây dựng bởi các nhà nghiên cứu Galor va Zeira (1993), Aghion va Bolton (1997), Chiou (1998), Grossman va Kim (1996); Lý thuyết những vấn đề về giáo dục và sinh sản được xây dựng bởi Perotti (1996); Lý thuyết so sánh và xã hội của Knell (1998); Todaro

(1998))

Tóm lại, tăng trưởng kinh tế và bất bình đẳng thu nhập tác động trực tiếp đến nhau, tăng trưởng cao giúp giảm bất bình đẳng thu nhập, bất bình đẳng thu nhập là điều kiện để có tăng trưởng cao Bên cạnh đó có thể không có quan hệ ôn định giữa bất bình đẳng và tăng trưởng vì mỗi nước đều có điều kiện chính trị, lịch sử và thê chế riêng Tuy nhiên, không có nghĩa bất bình đắng là không quan trọng vì bất bình đẳng là một trong nhiều yếu tổ tác động lên thành quá kinh tế

Kinh tế phát triển Nhóm II

1.4 Bắt bình đẳng và những tác động đến nền kinh tế

Xét ở mối quan hệ với tăng trưởng kinh tế, bắt bình đắng có thể ảnh hưởng cả tích cực và tiêu cực đến tăng trưởng, nhưng các nghiên cứu cho thấy các tác động tiêu cực là chủ yếu Bất bình đẳng có thể ảnh hưởng tích cực đến tăng trưởng bằng việc mang đến các động lực cho đôi mới và khởi nghiệp; tăng tiết kiệm và đầu tư trong nền kinh tế nếu người giảu có tỷ lệ tiết kiệm so với thu nhập cao hơn; có thé cho phép một số ít cá nhân tại các nước nghẻo tích lũy được số tiền tối thiêu cần thiết để bắt đầu kinh doanh và nhận được sự giáo dục tốt Mặt khác, bất bình đăng cũng có thế gây hại cho tăng trưởng vì nó hạn chế khả năng tích lũy vốn con nguo1; tạo ra bắt ôn chính trị và kinh tế, dẫn đến SUY giảm đầu tư; cản trở sự đồng thuận cẩn thiết trong xã hội để điều chỉnh nền kinh tế nhằm duy trì tăng trưởng khi xảy ra các cú sốc Các nghiên cứu còn chỉ ra mối quan hệ giữa bắt binh đẳng và tăng trưởng có thé 1a phi tuyến tính Trong đó, sự gia tăng bắt binh dang tir mức thấp tạo ra động lực thúc đây tăng trưởng, nhưng đến một mức độ nào đó lại tạo ra các động cơ đề trục lợi và dẫn đến tăng trưởng thấp hơn Kết quả thực nghiệm cho thấy bắt bình đăng gây căn trở với tăng trưởng kinh tế, ít nhất là trong trung hạn

2_ Thực trạng về bất bình đẳng thu nhập và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam

2.1 Bất bình đẳng thu nhập chung

- Mức độ bất bình đẳng thu nhập của quốc gia hiện nay dựa trên các thước đo như

hệ số GINI

Hệ số bất bình đẳng trong phân phối thu nhập (hệ số GTNI) chia theo Phân tổ và Năm 0W 2004 2006 2006 0010 21012 2014 0016 0016 2019 2020

CẢ NƯỚC 04 042 042 043 043 0,42; 043 043 043 0,42) 0,37

Nguồn: Tổng cục thống kê

Thông qua hệ số GINI của Việt Nam trong giai đoạn 2002 - 2020 cho thấy, bất bình đẳng thu nhập tại Việt Nam biến động không nhiều, nằm trong khoảng 0,37 đến 0,43 Theo Cornia và Court (2001), hệ số GINI trong khoảng 0,30 - 0,45 là nằm trong ngưỡng

an toàn và hiệu quá, phù hợp cho tăng trưởng cao Từ đó, có thế khẳng định bất bình đẳng thu nhập của Việt Nam hiện nay vẫn nằm trong phạm vi an toàn

- Một khía cạnh khác để đánh giá tình trạng bất bình đẳng ở Việt Nam là so sánh khoảng cách chi tiêu, thu nhập của người giảu và người nghèo được đại diện bởi nhóm 20% những người giàu nhất và 20% những người nghèo nhất Ở Việt Nam , sự chênh lệch này đã và đang gia tăng liên tục và đáng kế

Chênh lệch thu nhập bình quân đầu người một tháng giữa nhóm thu nhập cao nhất so với nhóm thu nhập thấp nhất theo giá hiện hành phân theo địa phương chia theo Địa phương, Năm và Chênh |êch

11.000,00

10.000,00

9.000,00

8.000,00

7.000,00

6.000,00

5.000,00

4.000,00

3.000,00

2.000,00

1.000,00

0,00

Chênh lệch

BNNTÔNGSỐ.200 Mam TGNGSO,20:2 Mmm TONG 56,2014 mam TÔNG3SÓ,2016 Mam TONGSO.201¢ Mam TGNGSO,2019 HN TỔNG SỐ, %ơ bộ 2020

Nguồn: Tổng cục thông kê

Sơ đồ cho thấy rõ một thực tế là sự chênh lệch về thu nhập tuyệt đối ở Việt Nam đang tăng lên nhanh Tuy nhiên cũng có thể thấy rõ là sự chênh lệch giữa 2 nhóm là khá cao, chênh lệch gấp 10 lần , khoảng cách thu nhập giữa 2 nhóm nay ngày cảng lớn, cho thấy sự phân hóa giàu nghèo ngày càng tăng Tuy nhiên, đến năm 2020, do tác động tiêu cực của dịch Covid-I9 và hiệu quả của các chính sách an sinh xã hội đã kéo theo sự chênh lệch thu nhập giữa 2 nhóm này chỉ còn 8 lần

Kinh tế phát triển Nhóm II

3 Nguyên nhân và hệ quả của bất bình đẳng thu nhập tại Việt Nam 3.1 Nguyên nhân

- Xuất phát từ bản thân øên kinh tế thị trong Phat trién kinh tế nhiều thành phần

và sản xuất hàng hóa thì sự phân hóa giàu nghèo là một hiện tượng khách quan và nguyên nhân trực tiếp của sự chênh lệch về thu nhập, sự phân hóa giàu nghèo từ quan hệ phân phối thu nhập

- Bất nguồn từ guy luật phát triển không đều giữa các vùng do điều kiện địa lý, phương thức sản xuất, văn hóa, phong tục tập quán, lỗi sống khác nhau

- Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh chóng kéo theo việc ứng dụng công nghệ mới và cách thức trong tô chức sản xuất Chỉ những người lao động được đảo tạo,

có kỹ năng và có tay nghề mới đáp ứng những công việc phức tạp, số người này có thu nhập cao hơn nhiều so với số động lao động giản đơn và vì thế khoảng cách thu nhập đã tăng lên

- Điểu kiện tự nhiên là một trong những nhân tố quan trọng tạo ra sự khác biệt về trình độ phát triển kinh tế cũng như bất bình đẳng thu nhập giữa các vùng

- _ Phân bố dân cư: Những vùng có mật độ dân cư thưa thớt, quy mô dân số nhỏ có trình độ phát triển kinh tế thấp hơn so với những vùng có mật độ dân cư cao, quy mô dân

số đông

-_ Trình độ người lao động gồm trình độ học vấn và trình độ chuyên môn kỹ thuật, là một trong những chỉ tiêu quan trọng phản ánh chất lượng nguồn nhân lực Mặc dù trình

độ học vấn của người lao động đã được cải thiện đáng kê, nhưng lại có sự khác biệt đâng

kế giữa các vùng

3.2 Hệ quả

Ở một góc độ nhất định, mức độ bất bình đắng thu nhập là kết quả tất yếu của sự phát triển kinh tế, cũng là động lực quan trọng thúc đây phát triển kinh tế Tuy nhiên, khoảng cách thu nhập quá lớn sẽ tiềm ân những hệ quả:

-_ Gây hại đến sự gắn kết xã hội như ngăn cách xã hội Tầng lớp giàu có cùng với số tài sản thu nhập gia tăng thường theo đuôi những hành vi tiêu dùng độc đáo, một số hành

vi này đang trở thành tiêu chí của xã hội để phân biệt họ với những người khác đã gây ra tinh trang phân cách và bài trừ xã hội

- Lam tang ty lé nghéo doi

- Cán trở tiễn bộ y tế - giáo dục

- Riêng đối với những người nghèo, bất bình đẳng còn góp phần làm gia /ăng tinh trạng lội phạm

- Tiềm tàng những mối guy hiểm tới sự ôn định chính trị xă hội

- Ảnh hưởng đến nguồn nhân lực: Sức khỏe không chỉ quyết định tuôi thọ của con người mà còn quyết định chất lượng cuộc sống của họ Bên cạnh đó, khoảng cách giáo dục giữa nông thôn và thành thị và khoảng cách thu nhập tổn tại quan hệ nhân quá lâu dài Khoảng cách về giáo dục và khoảng cách về thu nhập đễ dàng rơi vào vòng tuần hoàn luân quan giữa các thê hệ

4_ Cơ hội và thách thức của Việt Nam về giải quyết bất bình đắng thu nhập đến tăng trưởng kinh tế

4.1 Cơ hội:

1 Việt Nam nằm trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, là thành viên của

WTO, APEC, ASEM

- Mở rộng cơ hội phát triển cho đông đảo các tầng lớp nhân dân trên cả nước Người dân ngày càng có nhiều cơ hội việc làm, tiếp thu kiến thức mới, nâng cao trình độ văn hóa và năng suất lao động

2 Sự thay đổi của cơ cấu kinh tế thể giới

- Góp phần tích cực vào việc điều chỉnh cơ cấu công nghiệp va tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Kinh tế phát triển Nhóm II

3 Thành tựu khoa học và công nghệ thế giới

- Nâng cao năng suất, thúc đây tăng trưởng, từ đó thay đối bộ mặt xã hội và cải thiện phúc lợi xã hội của người dân

4.2 Thách thức :

1 Gido duc:

- Năm 2020, ty 16 dan s6 tir 15 tudi trở lên biết chữ là 95,4%, cơ bản đạt mục tiêu kế hoạch xóa mù chữ Việt Nam đã phát triển một số lượng lớn các trường học vả trung tâm dạy nghề, và số lượng trường học các cấp ở mỗi vùng cũng tăng lên trong những năm gần đây

Tỷ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên biết chữ phân theo địa phương chia theo Địa phương và Năm

2018 2019 Sơ bộ 2020

CÁ NƯỚC 94,80 95,80 95,40

Nguồn: Tổng cục Thống kê

- Có sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm thành thị, nông thôn và các vùng Tỷ lệ dân

số trong độ tuôi đi học nhưng không đi học ở nông thôn cao hơn thành thi 1,7 lần; 9,5%

và 5,7% Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long là những vùng có tỷ trọng dân số trong độ tuôi đi học nhưng không đi học cao nhất cả nước (13,3%) Đồng bằng sông Hồng có tỷ lệ thấp nhất với 3,2%