Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 5 Ch ương 1 CÔNG NGHỆ TÍNH TOÁN MỀM ( Soft Computing technology ) Vài nét về lịch sử phát triển lý thuyết ñiều khiển . - Phương pháp biến phân cổ ñiển Euler_Lagrange 1766 . - Tiêu chuẩn ổn ñịnh Lyapunov 1892 . - Trí tuệ nhân tạo 1950 . - Hệ thống ñiều khiển máy bay siêu nhẹ 1955 . - Nguyên lý cực tiểu Pontryagin 1956 . - Phương pháp quy hoạch ñộng Belman 1957 . - ðiều khiển tối ưu tuyến tính dạng toàn phương LQR ( LQR : Linear Quadratic Regulator ) . - ðiều khiển kép Feldbaum 1960 . - Thuật toán di truyền 1960 . - Nhận dạng hệ thống 1965 . - Logic mờ 1965 . - Luật ñiều khiển hệ thống thích nghi mô hình tham chiếu MRAS và bộ tự chỉnh ñịnh STR 1970 ( MRAS : Model-Reference Adaptive System , STR : Self-Tuning Regulator ) . - Hệ tự học Tsypkin 1971 . - Sản phẩm công nghiệp 1982 . - Lý thuyết bền vững 1985 . - Công nghệ tính toán mềm và ñiều khiển tích hợp 1985 . Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 6 1.1. Giới thiệu về công nghệ tính toán mềm Trong thực tế cuộc sống, các bài toán liên quan ñến hoạt ñộng nhận thức, trí tuệ của con người ñều hàm chứa những ñại lượng, thông tin mà bản chất là không chính xác, không chắc chắn, không ñầy ñủ. Ví dụ: sẽ chẳng bao giờ có các thông tin, dữ liệu cũng như các mô hình toán ñầy ñủ và chính xác cho các bài toán dự báo thời tiết. Nhìn chung con người luôn ở trong bối cảnh là không có thông tin ñầy ñủ và chính xác cho các hoạt ñộng ra quyết ñịnh của bản thân mình. Trong lĩnh vực khoa học kĩ thuật cũng vậy, các hệ thống phức tạp trên thực tế thường không thể mô tả ñầy ñủ và chính xác bởi các phương trình toán học truyền thống. Kết quả là những cách tiếp cận kinh ñiển dựa trên kỹ thuật phân tích và các phương trình toán học nhanh chóng tỏ ra không còn phù hợp. Vì thế, công nghệ tính toán mềm chính là một giải pháp trong lĩnh vực này. Một số ñặc ñiểm của công nghệ tính toán mềm: • Tính toán mềm căn cứ trên các ñặc ñiểm, hành vi của con người và tự nhiên ñể ñưa ra các quyết ñịnh hợp lý trong ñiều kiện không chính xác và không chắc chắn. • Các thành phần của tính toán mềm có sự bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau. • Tính toán mềm là một hướng nghiên cứu mở, bất kỳ một kỹ thuật mới nào ñược tạo ra từ việc bắt chước trí thông minh của con người ñều có thể trở thành một thành phần mới của tính toán mềm. Công nghệ tính toán mềm bao gồm 3 thành phần chính:  ðiều khiển mờ  Mạng nơ-ron nhân tạo  Lập luận xác suất ( thuật giải di truyền và lý thuyết hỗn mang ). Ta sẽ ñi vào phân tích từng thành phần của công nghệ tính toán mềm. 1.2. ðiều khiển mờ Trong công nghệ tính toán mềm, thành phần phát triển vượt bậc nhất và ñược ứng dụng rộng rãi nhất ñó là logic mờ. Khái niệm về logic mờ ñược giáo sư L.A Zadeh ñưa ra lần ñầu tiên năm 1965, tại trường ðại học Berkeley, bang California - Mỹ. Từ ñó lý thuyết mờ ñã ñược phát triển và ứng dụng rộng rãi. Năm 1970 tại trường Mary Queen, London – Anh, Ebrahim Mamdani ñã dùng logic mờ ñể ñiều khiển một máy hơi nước mà ông không thể ñiều khiển ñược bằng kỹ thuật cổ ñiển. Tại ðức Hann Zimmermann ñã dùng logic mờ Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 7 cho các hệ ra quyết ñịnh. Tại Nhật logic mờ ñược ứng dụng vào nhà máy xử lý nước của Fuji Electronic vào 1983, hệ thống xe ñiện ngầm của Hitachi vào 1987. Lý thuyết mờ ra ñời ở Mỹ, ứng dụng ñầu tiên ở Anh nhưng phát triển mạnh mẽ nhất là ở Nhật. Trong lĩnh vực Tự ñộng hoá logic mờ ngày càng ñược ứng dụng rộng rãi. Nó thực sự hữu dụng với các ñối tượng phức tạp mà ta chưa biết rõ hàm truyền, logic mờ có thể giải quyết các vấn ñề mà ñiều khiển kinh ñiển không làm ñược. 1.2.1 Khái niệm cơ bản Một cách tổng quát, một hệ thống mờ là một tập hợp các qui tắc dưới dạng If … Then … ñể tái tạo hành vi của con người ñược tích hợp vào cấu trúc ñiều khiển của hệ thống. Việc thiết kế một hệ thống mờ mang rất nhiều tính chất chủ quan, nó tùy thuộc vào kinh nghiệm và kiến thức của người thiết kế. Ngày nay, tuy kỹ thuật mờ ñã phát triển vượt bậc nhưng vẫn chưa có một cách thức chính quy và hiệu quả ñể thiết kế một hệ thống mờ. Việc thiết kế vẫn phải dựa trên một kỹ thuật rất cổ ñiển là thử - sai và ñòi hỏi phải ñầu tư nhiều thời gian ñể có thể ñi tới một kết quả chấp nhận ñược. ðể hiểu rõ khái niệm “MỜ” là gì ta hãy thực hiện phép so sánh sau : Trong toán học phổ thông ta ñã học khá nhiều về tập hợp, ví dụ như tập các số thực R, tập các số nguyên tố P={2,3,5, }… Những tập hợp như vậy ñược gọi là tập hợp kinh ñiển hay tập rõ, tính “RÕ” ở ñây ñược hiểu là với một tập xác ñịnh S chứa n phần tử thì ứng với phần tử x ta xác ñịnh ñược một giá trị y=S(x). Giờ ta xét phát biểu thông thường về tốc ñộ một chiếc xe môtô : chậm, trung bình, hơi nhanh, rất nhanh. Phát biểu “CHẬM” ở ñây không ñược chỉ rõ là bao nhiêu km/h, như vậy từ “CHẬM” có miền giá trị là một khoảng nào ñó, ví dụ 5km/h – 20km/h chẳng hạn. Tập hợp L={chậm, trung bình, hơi nhanh, rất nhanh} như vậy ñược gọi là một tập các biến ngôn ngữ. Với mỗi thành phần ngôn ngữ x k của phát biểu trên nếu nó nhận ñược một khả năng µ (x k ) thì tập hợp F gồm các cặp (x, µ (x k )) ñược gọi là tập mờ. 1. ðịnh nghĩa tập mờ Tập mờ F xác ñịnh trên tập kinh ñiển B là một tập mà mỗi phần tử của nó là một cặp giá trị (x, µ µµ µ F (x)), với x ∈ X và µ F (x) là một ánh xạ : Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 8 µ µµ µ F (x) : B → →→ → [0 1] trong ñó : µ F gọi là hàm thuộc , B gọi là tập nền. 2. Các thuật ngữ trong logic mờ • ðộ cao tập mờ F là giá trị h = Sup µ F (x), trong ñó sup µ F (x) chỉ giá trị nhỏ nhất trong tất cả các chặn trên của hàm µ F (x). • Miền xác ñịnh của tập mờ F, ký hiệu là S là tập con thoả mãn : S = Supp µ F (x) = { x ∈ B | µ F (x) > 0 } • Miền tin cậy của tập mờ F, ký hiệu là T là tập con thoả mãn : T = { x ∈ B | µ F (x) = 1 } • Các dạng hàm thuộc (membership function) trong logic mờ Có rất nhiều dạng hàm thuộc như : Gaussian, PI-shape, S-shape, Sigmoidal, Z-shape … 0 0.2 0.4 0.6 0.8 1 trapmf gbellmf trimf gaussmf gauss2mf smf 0 0.2 0.4 0.6 0.8 1 zmf psigmf dsigmf pimf sigmf Hình1.1: µ 1 miền tin cậy MXð Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 9 3. Biến ngôn ngữ Biến ngôn ngữ là phần tử chủ ñạo trong các hệ thống dùng logic mờ. Ở ñây các thành phần ngôn ngữ của cùng một ngữ cảnh ñược kết hợp lại với nhau. ðể minh hoạ về hàm thuộc và biến ngôn ngữ ta xét ví dụ sau : Xét tốc ñộ của một chiếc xe môtô, ta có thể phát biểu xe ñang chạy: - Rất chậm (VS) - Chậm (S) - Trung bình (M) - Nhanh (F) - Rất nhanh (VF) Những phát biểu như vậy gọi là biến ngôn ngữ của tập mờ. Gọi x là giá trị của biến tốc ñộ, ví dụ x =10km/h, x = 60km/h … Hàm thuộc tương ứng của các biến ngôn ngữ trên ñược ký hiệu là : µ VS (x), µ S (x), µ M (x), µ F (x), µ VF (x) Như vậy biến tốc ñộ có hai miền giá trị : - Miền các giá trị ngôn ngữ : N = { rất chậm, chậm, trung bình, nhanh, rất nhanh } - Miền các giá trị vật lý : V = { x∈B | x ≥ 0 } Biến tốc ñộ ñược xác ñịnh trên miền ngôn ngữ N ñược gọi là biến ngôn ngữ. Với mỗi x∈B ta có hàm thuộc : x → µ X = { µ VS (x), µ S (x), µ M (x), µ F (x), µ VF (x) } Ví dụ hàm thuộc tại giá trị rõ x = 65km/h là : µ X (65) = { 0;0;0.75;0.25;0 } VS S M F VF 0 20 40 60 65 80 100 tốc ñộ µ 1 0.75 0.25 Hình 1.2: Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 10 4. Các phép toán trên tập mờ Cho X,Y là hai tập mờ trên không gian nền B, có các hàm thuộc tương ứng là µ X , µ Y , khi ñó : - Phép hợp hai tập mờ : X∪ ∪∪ ∪Y + Theo luật Max µ µµ µ X ∪ ∪∪ ∪ Y (b) = Max{ µ µµ µ X (b) , µ µµ µ Y (b) } + Theo luật Sum µ µµ µ X ∪ ∪∪ ∪ Y (b) = Min{ 1, µ µµ µ X (b) + µ µµ µ Y (b) } + Tổng trực tiếp µ µµ µ X ∪ ∪∪ ∪ Y (b) = µ µµ µ X (b) + µ µµ µ Y (b) - µ µµ µ X (b). µ µµ µ Y (b) - Phép giao hai tập mờ : X∩ ∩∩ ∩Y + Theo luật Min µ µµ µ X ∩ Y (b) = Min{ µ µµ µ X (b) , µ µµ µ Y (b) } + Theo luật Lukasiewicz µ µµ µ X ∩ Y (b) = Max{0, µ µµ µ X (b)+ µ µµ µ Y (b)-1} + Theo luật Prod µ µµ µ X ∩ Y (b) = µ µµ µ X (b). µ µµ µ Y (b) - Phép bù tập mờ : c X µ (b) = 1- µ µµ µ X (b) 5. Luật hợp thành A. Mệnh ñề hợp thành Ví dụ ñiều khiển mực nước trong bồn chứa, ta quan tâm ñến 2 yếu tố : + Mực nước trong bồn L = {rất thấp, thấp, vừa} + Góc mở van ống dẫn G = {ñóng, nhỏ, lớn} Ta có thể suy diễn cách thức ñiều khiển như thế này : Nếu mực nước = rất thấp Thì góc mở van = lớn Nếu mực nước = thấp Thì góc mở van = nhỏ Nếu mực nước = vừa Thì góc mở van = ñóng Trong ví dụ trên ta thấy có cấu trúc chung là “Nếu A thì B” . Cấu trúc này gọi là mệnh ñề hợp thành, A là mệnh ñề ñiều kiện, C = A ⇒ B là mệnh ñề kết luận. ðịnh lý Mamdani : “ðộ phụ thuộc của kết luận không ñược lớn hơn ñộ phụ thuộc ñiều kiện” Nếu hệ thống có nhiều ñầu vào và nhiều ñầu ra thì mệnh ñề suy diễn có dạng tổng quát như sau : If N = n i and M = m i and … Then R = r i and K = k i and …. B. Luật hợp thành mờ Luật hợp thành là tên gọi chung của mô hình biểu diễn một hay nhiều hàm thuộc cho một hay nhiều mệnh ñề hợp thành. Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 11 Các luật hợp thành cơ bản + Luật Max – Min + Luật Max – Prod + Luật Sum – Min + Luật Sum – Prod a. Thuật toán xây dựng mệnh ñề hợp thành cho hệ SISO Luật mờ cho hệ SISO có dạng “If A Then B” Chia hàm thuộc µ A (x) thành n ñiểm x i , i = 1,2,…,n Chia hàm thuộc µ B (y) thành m ñiểm y j , j = 1,2,…,m Xây dựng ma trận quan hệ mờ R R=             ),( )1,( ),2( )1,2( ),1( )1,1( ymxnyxn ymxyx ymxyx RR RR RR µµ µµ µµ =             rnmrn mrr mrr 1 2 21 1 11 Hàm thuộc µ B’ (y) ñầu ra ứng với giá trị rõ ñầu vào x k có giá trị µ B’ (y) = a T .R , với a T = { 0,0,0,…,0,1,0….,0,0 }. Số 1 ứng với vị trí thứ k. Trong trường hợp ñầu vào là giá trị mờ A’ thì µ B’ (y) là : µ B’ (y) = { l 1 ,l 2 ,l 3 ,…,l m } với l k =maxmin{a i ,r ik }. b. Thuật toán xây dựng mệnh ñề hợp thành cho hệ MISO Luật mờ cho hệ MISO có dạng : “If cd 1 = A 1 and cd 2 = A 2 and … Then rs = B” Các bước xây dựng luật hợp thành R : • Rời rạc các hàm thuộc µ A1 (x 1 ), µ A2 (x 2 ), … , µ An (x n ), µ B (y) • Xác ñịnh ñộ thoả mãn H cho từng véctơ giá trị rõ ñầu vào x={c 1 ,c 2 ,…,c n } trong ñó c i là một trong các ñiểm mẫu của µ Ai (x i ). Từ ñó suy ra H = Min{ µ A1 (c 1 ), µ A2 (c 2 ), …, µ An (c n ) } • Lập ma trận R gồm các hàm thuộc giá trị mờ ñầu ra cho từng véctơ giá trị mờ ñầu vào: µ B’ (y) = Min{ H, µ B (y) } hoặc µ B’ (y) = H. µ B (y) Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 12 6. Giải mờ Giải mờ là quá trình xác ñịnh giá trị rõ ở ñầu ra từ hàm thuộc µ B’ (y) của tập mờ B’. Có 2 phương pháp giải mờ : 1. Phương pháp cực ñại Các bước thực hiện : - Xác ñịnh miền chứa giá trị y’, y’ là giá trị mà tại ñó µ B’ (y) ñạt Max G = { y ∈ Y | µ B’ (y) = H } - Xác ñịnh y’ theo một trong 3 cách sau : + Nguyên lý trung bình + Nguyên lý cận trái + Nguyên lý cận phải • Nguyên lý trung bình : y’ = 2 21 yy + • Nguyên lý c ậ n trái : ch ọ n y’ = y1 • Nguyên lý c ậ n ph ả i : ch ọ n y’ = y2 2. Ph ươ ng pháp tr ọ ng tâm ð i ể m y’ ñượ c xác ñị nh là hoành ñộ c ủ a ñ i ể m tr ọ ng tâm mi ề n ñượ c bao b ở i tr ụ c hoành và ñườ ng µ B’ (y). Công th ứ c xác ñị nh : y’ = ∫ ∫ S S (y)dy )( µ µ dyyy trong ñó S là miền xác ñịnh của tập mờ B’ y1 y2 y µ H G Hình 1 .3: Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 13 ♦ Phương pháp trọng tâm cho luật Sum-Min Gi ả sử có m luật ñiều khiển ñược triển khai, ký hiệu các giá trị mờ ñầu ra c ủa luật ñiều khiển thứ k là µ B’k (y) thì với quy tắc Sum-Min hàm thuộc sẽ là µ B’ (y) = ∑ = m k kB y 1 ' )( µ , và y’ ñượ c xác ñị nh : y’ = ( ) ∑ ∑ ∑ ∫ ∑ ∫ ∑ ∫ ∑ = = = = = = =         =       m k k m k k m k yB m k kB S m k kB S m k kB A M dyy dyyy dyy dyyy 1 1 1 S ' 1 ' 1 ' 1 ' )( )( )( )( µ µ µ µ (1.1) trong ñ ó M i = ∫ S ' )( dyyy kB µ và A i = ∫ S ' )( dyy kB µ i=1,2,…,m Xét riêng cho tr ườ ng h ợ p các hàm thu ộ c d ạ ng hình thang nh ư hình trên : M k = )3333( 6 12 222 1 2 2 ambmabmm H ++−+− A k = 2 H (2m 2 – 2m 1 + a + b) Chú ý hai công th ứ c trên có th ể áp d ụ ng c ả cho lu ậ t Max-Min ♦ Ph ươ ng pháp ñộ cao T ừ công th ứ c (1.1), n ế u các hàm thu ộ c có d ạ ng Singleton thì ta ñượ c: y’ = ∑ ∑ = = m k k m k kk H Hy 1 1 v ớ i H k = µ B’k (y k ) ð ây là công th ứ c gi ả i m ờ theo ph ươ ng pháp ñộ cao. y m1 m2 a b µ H Ch ươ ng 1 : Công ngh ệ tính toán m ề m Trang 14 7. Mô hình mờ Tagaki-Sugeno Mô hình mờ mà ta nói ñến trong các phần trước là mô hình Mamdani. Ưu ñiểm của mô hình Mamdani là ñơn giản, dễ thực hiện nhưng khả năng mô tả hệ thống không tốt. Trong kỹ thuật ñiều khiển người ta thường sử dụng mô hình mờ Tagaki-Sugeno (TS). Tagaki-Sugeno ñưa ra mô hình mờ sử dụng cả không gian trạng thái mờ lẫn mô tả linh hoạt hệ thống. Theo Tagaki/Sugeno thì một vùng mờ LX k ñược mô tả bởi luật : R sk : If x = LX k Then uxBxxAx kk )()( += & (1.2) Luật này có nghĩa là: nếu véctơ trạng thái x nằm trong vùng LX k thì hệ thống ñược mô tả bởi phương trình vi phân cục bộ uxBxxAx kk )()( += & . Nếu toàn bộ các luật của hệ thống ñược xây dựng thì có thể mô tả toàn bộ trạng thái của hệ trong toàn cục. Trong (1.2) ma trận A(x k ) và B(x k ) là những ma trận hằng của hệ thống ở trọng tâm của miền LX k ñược xác ñịnh từ các chương trình nhận dạng. Từ ñó rút ra ñược : ∑ += ))()(( uxBxxAwx kk k & (1.3) với w k (x) ∈ [0 , 1] là ñộ thoả mãn ñã chuẩn hoá của x* ñối với vùng mờ LX k Luật ñiều khiển tương ứng với (1.2) sẽ là : R ck : If x = LX k Then u = K(x k )x Và luật ñiều khiển cho toàn bộ không gian trạng thái có dạng: ∑ = = N k k k xxKwu 1 )( (1.4) T ừ (1.2) và (1.3) ta có ph ươ ng trình ñộ ng h ọ c cho h ệ kín: xxKxBxAxwxwx lkk l k ))()()()(()( += ∑ & Ví dụ 1.1: M ộ t h ệ TS g ồ m hai lu ậ t ñ i ề u khi ể n v ớ i hai ñầ u vào x 1 ,x 2 và ñầ u ra y. R 1 : If x 1 = BIG and x 2 = MEDIUM Then y 1 = x 1 -3x 2 R 2 : If x 1 = SMALL and x 2 = BIG Then y 2 = 4+2x 1 ðầ u vào rõ ñ o ñượ c là x 1 * = 4 và x 2 * = 60. T ừ hình bên d ướ i ta xác ñị nh ñượ c : LX BIG (x 1 *) = 0.3 và LX BIG (x 2 *) = 0.35 LX SMALL (x 1 *) = 0.7 và LX MEDIUM (x 2 *) = 0.75 [...]... k =1 Trang 19 Chương 1 : Công ngh tính toán m m ♦ Phương pháp ñ cao: m ∑y y’ = k Hk k =1 m ∑H v i Hk = µB’k(yk) k k =1 y’ = 0.6 × 450 + 0.4 × 600 = 510 vòng/phút 0.6 + 0.4 Bư c 5: V ñ th và nh n xét ð th t c ñ qu t theo Ti 460 Do thi toc do quat (uu tien theo Ti) 440 420 400 380 360 340 320 300 280 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 ð th t c ñ qu t theo To Trang 20 Chương 1 : Công ngh tính toán m m ð th... l ch de(t) [DET],m t ngõ ra là ñ o hàm công su t [DP] Trang 21 Chương 1 : Công ngh tính toán m m Bi t r ng: _ Lò nhi t có công su t là 5KW, t m ño max là 200 0C, sai s là ± 5% _ T m thay ñ i c a DET là -10 0 C / s → 10 0 C / s _ T m thay ñ i c a DP là -100W/s → 100W/s Hãy tính côg su t cung c p cho lò trong trư ng h p sau: ET= 80C DET= 9 0 C / s L i gi i: Bư c 1: Xác ñ nh các bi n ngôn ng vào – ra ET... như mô hình bên dư i ♦Mô hình : Ba b ñi u khi n m (control) s ñi u khi n : bơm, van1, van2 sao cho m c nư c 2 b n ñ t giá tr ñ t trư c (set) Trang 24 Chương 1 : Công ngh tính toán m m ♦Sơ ñ simulink: ♦Sơ ñ kh i ñi u khi n: Trang 25 Chương 1 : Công ngh tính toán m m ♦Thi t l p h th ng ñi u khi n m : •Xác ñ nh các ngõ vào/ra : + Có 4 ngõ vào g m : sai l ch e1, e2; ñ o hàm sai l ch de1, de2 + Có 3 ngõ ra... {L1,L2,L3,L4,L5} µ N3 N2 N1 ZE P1 P2 P3 ET -12 -8 -4 0 4 8 12 0 C Trang 31 Chương 1 : Công ngh tính toán m m µ N31 N21 N11 ZE1 P11 P21 P31 DET -0.6 -0.4 -0.2 0 0.2 0 0.4 0.6 C/s µ Z S M L U KD 0 0.25 0.5 0.75 1 KP µ L1 L2 L3 L4 L5 1 1.2 1.4 1.6 1.8 KI 2 Lu t h p thành: Có t ng c ng là 7x7x3=147 lu t IF … THEN Trang 32 Chương 1 : Công ngh tính toán m m Lu t ch nh ñ nh KP: KP ET DET N3 N2 N1 ZE P1 P2 P3 N31 U... t c ñ qu t làm l nh máy ñi u hoà Bi t r ng: - T m nhi t ñ quan tâm là [0oC - 50oC ] - T c ñ qu t là v ∈ [0 – 600 vòng/ phút ] Hãy tính t c ñ qu t trong trư ng h p sau: Ti = 270C T0 = 320C Trang 17 Chương 1 : Công ngh tính toán m m Gi i bài toán theo ñúng trình t : Bư c 1: Xác ñ nh các bi n ngôn ng vào – ra Bư c 2: Xác ñ nh t p m cho t ng bi n vào/ra Ti,To : {L nh ,V a ,Nóng) tương ng v i {20, 25, 30oC)... Matlab ñ mô ph ng h th ng trên ðáp ng h th ng khi không có b m : Th v i các giá tr ∆u và K khác nhau cho th y ñ c tính ñ ng c a h s x u ñi khi vùng ch t r ng ho c h s khu ch ñ i l n ð hi u ch nh ñ c tính ñ ng c a h th ng ta ñưa vào b l c m như hình v trên Trang 36 Chương 1 : Công ngh tính toán m m Xây d ng lu t ñi u khi n v i 2 ñ u vào và m t ñ u ra như sau: ∆x NB NB NS ZE NB PS PB E DE NS ZE NB NS NS... c b m ñã c i thi n r t t t ñ c tính ñ ng c a h th ng Th v i nhi u ∆u khác nhau ta s th y ñáp ng h u như không ph thu c vào ∆u Trang 37 Chương 1 : Công ngh tính toán m m 1.2.5 ng d ng ñi u khi n m trong thi t k h th ng • ði u khi n m không thích nghi (Nonadaptive Fuzzy Control) • ði u khi n m thích nghi (Adaptive Fuzzy Control) ði u khi n m thích nghi s ñư c xem xét chương 3 (ði u khi n thích nghi)... 1 B ñi u khi n m tuy n tính n ñ nh SISO Phương trình bi n tr ng thái c a h SISO & x(t ) = Ax(t ) + bu (t ) y (t ) = cx(t ) u (t ) = − f [ y (t )] Thay phương trình cu i vào hai phương trình trên ta ñư c h m vòng kín: Thi t k BðK m n ñ nh SISO • Bư c 1: Gi s y(t) có mi n giá tr là kho ng U=[α β], chia U ra 2N+1 kho ng Ak như hình v bên dư i: Trang 38 Chương 1 : Công ngh tính toán m m • Bư c 2: Thành... th i gian lên, do v y ch n: KP l n, KD nh và KI nh Trang 30 Chương 1 : Công ngh tính toán m m + Lân c n b1 ta tránh v t l l n nên ch n: KP nh , KD l n, KI nh + Lân c n c1 và d1 gi ng như lân c n a1 và b1 Ví d 1.5: Ví d ng d ng Matlab Xây d ng b PID m ñ ñi u khi n lò nhi t Hàm truy n lò nhi t theo Ke −Ts K Zeigler-Nichols : G(s) = , tuy n tính hoá G(s) = Ls + 1 (Ts + 1)( Ls + 1) Các bư c thi t k :... tuy n ngày nay ngư i ta thư ng dùng k thu t hi u ch nh PID m m (d a trên ph m m m), ñây chính là cơ s c a thi t k PID m hay PID thích nghi 1 Sơ ñ ñi u khi n s d ng PID m : Trang 29 Chương 1 : Công ngh tính toán m m Mô hình toán c a b PID: t u(t) = Kpe(t) + K I ∫ e( x)dx + K D 0 GPID(s) = K P + de(t ) dt KI + KDs s Các tham s KP, KI, KD ñư c ch nh ñ nh theo t ng b ñi u khi n m riêng bi t d a trên sai . phẩm công nghiệp 1982 . - Lý thuyết bền vững 1985 . - Công nghệ tính toán mềm và ñiều khiển tích hợp 1985 . Chương 1 : Công ngh ệ tính toán mềm Trang 6 1.1. Giới thiệu về công nghệ tính. thuyết hỗn mang ). Ta sẽ ñi vào phân tích từng thành phần của công nghệ tính toán mềm. 1.2. ðiều khiển mờ Trong công nghệ tính toán mềm, thành phần phát triển vượt bậc nhất và ñược ứng dụng rộng. trí thông minh của con người ñều có thể trở thành một thành phần mới của tính toán mềm. Công nghệ tính toán mềm bao gồm 3 thành phần chính:  ðiều khiển mờ  Mạng nơ-ron nhân tạo  Lập luận