Tiềm năng phát triển du lịch tỉnh Ninh Thuận pptx

Những tỉnh thành nổi tiếng, sở hữu những tài nguyên du lịch tự nhiên ở nước ta có thể kể đến như: Quảng Bình Phong Nha – Kẻ Bàng, Cao Bằng Sa Pa, Quảng Ninh Vịnh Hạ Long, Lâm Đồng Đà Lạt

PHẦN NHẬN XÉT VÀ CHO ĐIỂM NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN:

ĐIỂM: Bằng chữ:……….

Ngày… Tháng… Năm …

Giảng viên chấm bài

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

Từ xa xưa, con người đã có ý thức cần có du lịch Người ta xem du lịch như

là một hoạt động hiện hữu mang tính tích cực Dân gian Việt Nam có câu “đi một ngày đàng, học một sàng khôn” Ngày nay du lịch đã trở thành một hoạt động trong cuộc sống của con người như là một nhu cầu thiết yếu của cuộc sống đương đại và đó là lý do để nâng du lịch trở thành công nghệ du lịch Về lợi ích kinh tế, du lịch đã trở thành một sự bùng nổ, một ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam

Ít có một quốc gia nào trong khu vực, có đặc điểm địa lý, điều kiện tự nhiên, cảnh quan môi trường xinh đẹp, Có các loại địa hình như đồi, rừng, núi, đồng bằng, đặc biệt là địa hình biển phong phú và đa dạng như Việt Nam Hiện nay, Việt Nam lại được xem là một quốc gia an toàn về chính trị, do đó có thể nói, Việt Nam là điểm đến hấp dẫn của du khách quốc tế Điểm hấp dẫn trước hết là nhờ tài nguyên

du lịch sinh thái

Đối với du lịch Việt Nam, thiên nhiên giàu đẹp nên việc phát triển du lịch sinh thái là một thế mạnh sẵn có mà không phải một quốc gia nào làm du lịch cũng

có điều kiện tự nhiên như vậy

Những tỉnh thành nổi tiếng, sở hữu những tài nguyên du lịch tự nhiên ở nước

ta có thể kể đến như: Quảng Bình (Phong Nha – Kẻ Bàng), Cao Bằng (Sa Pa), Quảng Ninh (Vịnh Hạ Long), Lâm Đồng (Đà Lạt), Bình Thuận (Mũi Né), Bà Rịa Vũng Tàu (Bình Châu)… Tuy nhiên, ngoài những tỉnh thành này, thì một số tỉnh thành khác cũng có những tài nguyên du lịch tự nhiên hấp dẫn không kém, nhưng

do nhiều lý do mà chưa được biết đến cũng như được đầu tư khai thác đúng mức

Trong phạm vi bài tiểu luận này, tôi xin đề cập đến tiềm năng và hiện trạng khai thác địa hình cho phát triển du lịch ở tỉnh Ninh Thuận, cũng như một số ý kiến

đề xuất để có thể khai thác tốt hơn tiềm năng du lịch của tỉnh Ninh Thuận

Bài làm của tôi tất sẽ tồn tại những thiếu sót, kính mong thầy nhận xét và góp ý thêm để tôi có thêm kiến thức và kinh nghiệm cho những lần làm bài sau Xin chân thành cảm ơn thầy

Sinh viên Lương Thanh Trúc – lớp 09CĐDL2

PHẦN I

CƠ SỞ LÝ LUẬN

Tỉnh Ninh Thuận là một tỉnh nổi tiếng với nghề trồng nho, làm muối từ bao đời nay, nổi tiếng là nơi còn tồn tại nhiều di tích của vương quốc Chăm Pa xa xưa, với những làng nghề cổ truyền xưa nhất Đông Nam Á, nhưng đồng thời, tỉnh Ninh Thuận cũng là tỉnh thành “nổi tiếng” có khí hậu khô hạn nhất nước ta, với lượng mưa hàng năm thấp nhất nước: 700 – 800mm ớ Phan Rang và tăng dần đến 1100mm ở miền núi, nhiệt độ trung bình 26-27 độ C, độ ẩm không khí từ 75-77%

Chính vì điều kiện khí hậu khắc nghiệt này mà dù cho Ninh Thuận có những điểm du lịch, tham quan hấp dẫn du khách, nhưng vẫn chưa nhiều người biết đến

du lịch Ninh Thuận, trong khi tỉnh bạn Bình Thuận lại được rất nhiều du khách trong nước và quốc tế biết đến nhờ sở hữu khu vực Mũi Né được mệnh danh là

“Thủ đô Resort” với ngành kinh tế mũi nhọn là du lịch

Ngoài việc sở hữu các tài nguyên du lịch nhân văn như: Tháp Pô Klông Garai, Nhóm Ba Tháp, Tháp Pôrômê, Làng gốm thủ công Bàu Trúc, Làng thổ cẩm

Mỹ Nghiệp, thì với những tài nguyên du lịch tự nhiên như: Bãi biển Cà Ná, bãi biển Ninh Chữ, Vịnh Vĩnh Hy, Vườn Quốc Gia Núi Chúa, đèo Ngoạn Mục ; tỉnh Ninh Thuận đã có gần như đầy đủ các dạng địa hình trong tỉnh nhà: rừng, bờ biển, vịnh biển, núi, đồng bằng; thích hợp để phát triển du lịch sinh thái kết hợp với việc tham quan những di tích lịch sử, những làng nghề truyền thống hay còn gọi là du lịch văn hóa Ninh Thuận còn nằm trong cụm du lịch quốc gia thuộc tam giác Đà Lạt - Nha Trang - Phan Rang Đến thăm nơi đây du khách có thể tham gia nhiều loại hình du lịch: tắm biển, nghỉ dưỡng, du thuyền, leo núi, săn bắn, tham quan các

di tích lịch sử, hoặc tham dự các lễ hội của người Chăm

Nghiên cứu du lịch của một số nước trên thế giới như Nhật, Hàn Quốc và cả Trung Quốc, số đông người ta gọi chung du lịch sinh thái với du lịch văn hóa khi đề cập đến loại hình du lịch này

Sách “Luật Du lịch” Việt Nam có định nghĩa: “Du lịch sinh thái là hình thức

du lịch dựa vào thiên nhiên, gắn với bản sắc văn hóa địa phương, với sự tham gia của cộng đồng nhằm phát triển bền vững”.

Đặc điểm của du lịch Việt Nam nói riêng, các nước thuộc châu Á Thái Bình Dương nói chung có xu hướng kết hợp du lịch sinh thái với du lịch văn hóa Khái

niệm du lịch văn hóa với du lịch sinh thái có quan hệ tương đồng nên đôi khi sự kết hợp hai loại hình du lịch này tỏ ra phù hợp với hoàn cảnh thực tế, với điều kiện tự nhiên một số nước, đặc biệt là của du lịch văn hóa, du lịch sinh thái ở Việt Nam

Các tuyến điểm của du lịch Việt Nam đa phần đều là du lịch sinh thái hơn là

du lịch văn hóa Một lý do đơn giản là Việt Nam có tiềm năng rất lớn về du lịch sinh thái nghĩa là tài nguyên du lịch tự nhiên

Theo lịch Du lịch Việt Nam năm 2005, “tài nguyên du lịch tự nhiên bao gồm

các yếu tố địa chất, địa hình, địa mạo, khí hậu, thủy văn, cảnh quan tự nhiên đang được khai thác hoặc có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch”.

Vậy thì với những gì đang có, tỉnh Ninh Thuận hoàn toàn có thể khai thác và phát triển du lịch tỉnh nhà, để có thể nâng cao đời sống cho người dân, cải thiện điều kiện sống về vật chất lẫn tinh thần cho họ khi mà từ bao đời nay, họ đã phải cực khổ hứng chịu cái nóng oi bức mà tạo hóa đã vô tình mang đến cho họ

PHẦN II

ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG

VÀ THỰC TRẠNG

ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG:

Giới thiệu khái quát tỉnh Ninh Thuận

1. Điều kiện địa lý, tự nhiên:

Phần đất liền Ninh Thuận nằm trong giới hạn 11°18’- 11°10’ vĩ độ bắc và 108°39’-109°14’ kinh độ Đông

• Phía bắc giáp tỉnh Khánh Hoà

• Phía nam giáp tỉnh Bình Thuận

• Phía tây giáp tỉnh Lâm Đồng

• Phía đông có bờ biển dài 105 km

Ninh Thuận được bao bọc bởi ba mặt núi và một mặt biển Phía tây là vùng núi cao giáp Đà Lạt, phía bắc và phía nam có hai dãy núi chạy ra biển Giữa tỉnh và ven biển là vùng đồng bằng khô cằn nên được mệnh danh là miền Viễn tây của Việt Nam Vùng núi cao chiếm 63,2% tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh, vùng gò đồi chiếm 15,4% và đồng bằng là 22,4%

Ninh Thuận có nhiều sông, suối, nhưng lớn nhất là sông Cái (sông Dinh) Nếu tính cả các phụ lưu là sông Mê Lam, sông Sắt, sông Ông, sông Chá, sông Lu

và sông Quao thì hệ thống sông Cái có chiều dài 246 km Ngoài hệ thống này, Ninh Thuận còn có một số sông khác như sông Trâu, sông Quán Thẻ, sông Bà Râu, với tổng chiều dài 184 km

Tổng diện tích: 3.360 km2

Khí hậu, thủy văn

Ninh Thuận có khí hậu nhiệt đới gió mùa điển hình với đặc trưng khô nóng, gió nhiều, bốc hơi mạnh, nhiệt độ trung bình hàng năm từ 26-270C, lượng mưa trung bình 700-800 mm ở khu vực đồng bằng ven biển và tăng dần đến trên 1.100

mm ở miền núi, độ ẩm không khí từ 75-77%

Thời tiết có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 11; mùa khô từ tháng 12 đến tháng 8 năm sau.

Nguồn nước ở Ninh Thuận phân bố không đều, tập trung chủ yếu ở khu vực phía bắc và trung tâm tỉnh Nguồn nước ngầm chỉ bằng 1/3 mức bình quân cả nước

Ninh Thuận gồm có 1 thành phố và 6 huyện:

• Thành phố Phan Rang-Tháp Chàm (15 phường và 1 xã)

Ninh Thuận thuộc vùng nào?

Hiện nay, đa số sách báo, trong đó có các sách giáo khoa, Từ điển Bách khoa Việt Nam, Từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam đều xếp Ninh Thuận vào vùng duyên hải Nam (hoặc cực Nam) Trung Bộ Riêng Tổng cục Thống kê Việt Nam (và một số tài liệu lấy số liệu của Tổng cục Thống kê) lại xếp Ninh Thuận cùng Bình Thuận vào Đông Nam Bộ[2]Điều này là thiếu thuyết phục cả về mặt địa lý lẫn lịch

sử Xét về mặt địa lý ranh giới giữa Nam Bộ và Trung Bộ đi theo vệt hướng nam là hợp lý, nếu ghép Bình Thuận và Ninh Thuận vào Đông Nam Bộ thì sẽ có một vùng ăn sâu về phía đông, rất vô lý Xét về mặt lịch sử thì tỉnh Bình Thuận

bắc-(thời đó bao gồm cả phủ Ninh Thuận) chỉ được xếp vào Nam Kỳ trong thời gian khoảng 1 năm (1883-1884), sau đó lại trả về Trung Kỳ cho tới nay.

Website của Bộ Kế hoạch và đầu tư Việt Nam cũng xếp 2 tỉnh Bình Thuận

và Ninh Thuận vào Đông Nam Bộ trong số liệu thống kê vùng Đông Nam Bộ, nhưng ở phần khác lại xếp Bình Thuận và Ninh Thuận vào "vùng Duyên hải miền Trung", tách biệt với Đông Nam Bộ

Năm 1958, tỉnh Ninh Thuận gồm có 3 quận (24 xã): Thanh Hải (quận lị Khánh Hải), An Phước (quận lị Hậu Phước), Bửu Sơn (quận lị An Sơn)

Ngày 6 tháng 4 năm 1960, thành lập quận Du Long, do tách một phần đất quận Bửu Sơn và một phần đất của quận Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa Quận lị đặt tại Karom, xã Cam Ly

Trước ngày 16 tháng 4 năm 1975, tỉnh Ninh Thuận gồm có 5 quận: Thanh Hải, An Phước, Bửu Sơn, Du Long và Sông Pha

Sau 30 tháng 4 năm 1975, Ninh Thuận được sáp nhập với Bình Thuận,

Tuyên Đức, Lâm Đồng thành tỉnh Thuận Lâm

Tháng 2 năm 1976, thực hiện chủ trương giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam, ba tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận và Bình Tuy hợp nhất thành tỉnh

Thuận Hải Trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận cũ có một thị xã (Phan Rang) và 3 huyện (Ninh Sơn, Ninh Hải, An Phước)

Từ 1977 đến 1981, địa bàn tỉnh Ninh Thuận từ một thị xã và ba huyện hợp nhất thành hai huyện là huyện An Sơn với thị trấn huyện lỵ Tháp Chàm và huyện Ninh Hải (mới) với thị trấn huyện lỵ Phan Rang

Từ 1981 lại quay lại các đơn vị hành chính cũ là 1 thị xã và 3 huyện

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Theo nghị quyết của Quốc hội khóa VIII, kỳ họp thứ 10, tỉnh Thuận Hải được chia tách thành hai tỉnh Bình Thuận và Ninh Thuận.

Ngày 1 tháng 4 năm 1992, tỉnh Ninh Thuận chính thức đi vào hoạt động Khi

đó, tỉnh Ninh Thuận có diện tích 3.530,4 km², dân số 406.732 người và gồm có 1 thị xã (Phan Rang) và 3 huyện (Ninh Sơn, Ninh Hải, Ninh Phước)

Ngày 6 tháng 11 năm 2000, huyện Bác Ái được thành lập

Ngày 1 tháng 10 năm 2005, huyện Thuận Bắc được thành lập

Ngày 10 tháng 6 năm 2009, huyện Thuận Nam được thành lập

4. Dân cư, văn hóa

Ninh Thuận là một trong những địa bàn sinh sống của người Việt cổ Các nhà khảo cổ đã phát hiện được ở Nhơn Hải của Ninh Thuận các mộ cổ chôn cùng với đồ đá, đồ sắt thuộc nền văn minh Sa Huỳnh cách đây khoảng 2500 năm Ninh Thuận còn là nơi gìn giữ được nhiều di sản quý báu của nền văn hoá Chămpa, bao gồm chữ viết, dân ca và nghệ thuật múa, trang phục và nghề dệt thổ cẩm, nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc

Với diện tích tự nhiên 3.360 km2, dân số năm 2001 ước tính khoảng 531,7 nghìn người với mật độ dân số 158,2 người /km²

Tỉnh có hơn 20 làng người Chăm, trong đó có những làng vẫn duy trì các tập quán của chế độ mẫu hệ Ninh Thuận có gần như còn nguyên vẹn hệ thống tháp Chàm xây dựng trong nhiều thế kỷ trước, tiêu biểu là cụm tháp Hoà Lai xây dựng thế kỷ thứ 9, cụm tháp Poklong Garai xây dựng thế kỷ 13 và cụm tháp Pôrômê xây dựng thế kỷ 17

Địa hình - Tài nguyên du lỊch tự nhiên của tỉnh Ninh

gió biển lồng lộng vi vu, tiếng sóng vỗ rì rào, mọi thứ như hòa vào đất trời, thiên nhiên.

Biển Cà Ná (ảnh chụp từ nhà hàng Hải Sơn)

Bãi biển Ninh Chữ

Bãi biển Ninh Chữ nằm ở xã Khánh Hải, huyện Ninh Hải, cách thị xã Phan Rang - Tháp Chàm 6 km về phía Đông

Bãi biển Ninh Chữ là 1 trong 9 bãi tắm đẹp nhất của Việt Nam, có chiều dài

10 km, bờ biển bằng phẳng hình vòng cung, nước trong xanh, cát trắng mịn, không khí trong lành, quanh năm sóng vỗ rì rào

Cách thị xã Phan Rang 5km về phía đông (theo hướng đường Ngô Gia Tự kéo dài xuống Ninh Hải), bãi biển Ninh Chữ là bãi tắm đẹp, xung quanh là rừng dương và các núi Ðá Chồng, núi Tân An, núi Cà Ðú rất thích hợp cho các hoạt động du lịch như tắm biển, lướt ván, câu cá, du thuyền, leo núi, săn bắn Khí hậu Ninh Chữ mát mẻ, nắng ấm quanh năm

Bên cạnh bờ biển có: Đầm Nại giàu tôm, cá, mực; núi đá Chồng, Tân An, Cà

Đú, với những tảng đá lớn nhỏ xếp chồng chênh vênh và tạo thành một quần thể thiên nhiên đẹp mắt và hài hòa

Tuy nằm cách xa thị xã, đường quốc lộ, trong một con đường cụt, nhưng bãi biển Ninh Chữ thuộc thôn Bình Sơn, xã Văn Hải, tỉnh Ninh Thuận vẫn là một trong những bãi biển đẹp của miền Trung Tại đây du khách được thưởng thức một thắng cảnh độc đáo, hoàn toàn khác lạ

Ninh Chữ có một vườn dương sát biển, nên không cần ô, không cần nhà mát, hay cả ghế bố, du khách vẫn có thể nằm dài trên thảm lá dương ngắm biển Bờ biển

ở đây có những nét cong độc đáo với bãi cát màu vàng nhạt Bãi tắm rất sạch và yên tĩnh Cạnh đó có một khách sạn tiện nghi và một dãy theo kiểu nhà rông, cũng được xây dựng sát mé biển hài hòa với nét đẹp thiên nhiên

Đến với Ninh Chữ, bạn có thể tổ chức một chuyến du lịch tiết kiệm Giá thuê phòng khách sạn loại vừa hoặc phòng nghỉ trên đường Yên Ninh với giá rất phải chăng, lại nằm sát biển nên không phải tốn thêm chi phí thuê ghế nghỉ, tắm nước ngọt Các món ăn bán dọc theo bãi biển cũng khá rẻ với những món đặc sản như bánh căn, bánh xèo, các món nhắm từ hải sản tươi sống Nếu bạn muốn có một kì nghỉ thoải mái, đầy đủ tiện nghi và được phục vụ chu đáo, bạn có thể đến một số khách sạn dưới đây:

Khách sạn Sài Gòn - Ninh Chữ (tiêu chuẩn * * * *)Khánh Hải - Ninh Hải

Tel: 68.873900; 873120

Fax: 068.873023

Số buồng: 102

Khách sạn Phong Lan (tiêu chuẩn * *)

74 Đường Yên Ninh - Khánh Hải - Ninh Hải Tel: 068.890027- 890160- 890043

Fax: 068.890216

Số buồng: 130

Khách sạn Tím Paradise (tiêu chuẩn *)

58 Yên Ninh - Khánh Hải - Ninh Hải Tel: 068.873096 Số buồng: 10

Từ Ninh Chữ, khách du lịch có thể đến thôn Tri Thủy nằm ven cửa biển nhỏ Tại đây có những cảnh núi và biển nằm cạnh bên nhau Núi không um tùm cây cỏ

mà có dáng dấp như các non bộ, gồm nhiều hòn cao thấp khác nhau màu xám trắng, chen giữa lơ thơ cây lá Trên sườn núi là vài ngôi chùa cổ, vài xóm nhà ngói

lơ thơ Đi một chút nữa bạn sẽ đến bãi biển hoang, cũng xanh mát rừng dương với những tảng đá hình thù kỳ dị, nằm chơ vơ trên cát Nếu bạn cần một không gian tuyệt đối yên tĩnh, vắng vẻ và thơ mộng thì đây chính là nơi bạn mong đợi

Vịnh Vĩnh Hy

(Vịnh Vĩnh Hy chụp từ vệ tinh)

Chỉ mới đưa vào khai thác du lịch gần 10 năm nay, nhưng vịnh Vĩnh Hy được đánh giá là một trong những điểm du lịch sinh thái ấn tượng nhất khu vực Nam Trung bộ Vịnh Vĩnh Hy cách TP Phan Rang – Tháp Chàm khoảng 40km về hướng Đông-Bắc thuộc địa phận xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải (Ninh Thuận) Đường vào Vĩnh Hy đi qua những vườn nho, vườn táo trĩu quả, đừơng đi hẹp, quanh co và dốc, như dẫn đến một vùng đất hoang sơ nào đó Đến Vĩnh Hy, ngay lập tức du khách bị cuốn hút bởi phong cảnh hữu tình với biển xanh, bờ cát mịn và những dãy núi đá vôi bao bọc đón từng cơn sóng tung trắng xóa

Đặc đỉêm chung của những bãi biển ở miền Trung Việt Nam là nuớc biển rất xanh trong, thềm lục địa sâu Sở dĩ như vậy là do những con sông ở miền Trung đa

số đều ngắn, dốc và chảy theo hướng Tây – Đông rồi đổ ra biển, địa chất ở miền Trung lại nhiều đất đá nên các con sông trước khi đổ ra bỉên không mang theo nhiều phù sa như các con sông ở Bắc Bộ, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ mà lại mang theo nhìêu cát và khóang chất, cộng thêm khí hậu nóng bức, số giờ nắng trong năm cao, nhất là tỉnh Ninh Thuận, làm cho độ mặn của biển miền Trung cao hơn, điều này cũng là lý do mà các tỉnh miền Trung nói chung và tỉnh Ninh Thụân nói riêng lại nổi tiếng với nghề làm muối Tham quan những ruộng muối và tìm hiểu cuôc sống của diêm dân cũng là một tour thú vị dành cho du khách

Ở Vĩnh Hy, trong không gian tĩnh lặng, du khách có thể thỏa sức dạo chơi bên bờ cát trắng, tắm biển hoặc thư giãn bằng thú câu cá Đối với những người ưa

mạo hiểm thì có thể leo lên những vách núi chênh vênh bên bờ biển hoặc khám phá những hang động thiên nhiên tuyệt đẹp Du khách cũng có thể gặp gỡ và tìm hiểu cuộc sống cũng như nghề đánh bắt hải sản của người dân vạn chài… Nếu có thời gian ở lại Vĩnh Hy qua đêm, du khách đừng bỏ lỡ cơ hội đi xem rùa biển đẻ trứng Người dân trong vùng kể rằng, vào những đêm trăng sáng, tại những bãi cát vắng

vẻ xa khu dân cư, từng đàn rùa biển kéo lên bờ cát tìm nơi đẻ trứng Nếu chọn đúng địa điểm và thời gian thích hợp thì du khách có thể tận mắt chứng kiến

Nhưng hấp dẫn nhất ở Vĩnh Hy vẫn là tour xem san hô bằng tàu đáy kính Hiện ở đây có một số đơn vị hoạt động dịch vụ tàu đáy kính như: Phan Rang Tourist, Tân Vĩnh Cường, Vĩnh Tiến… Đến khu vực ngắm san hô (cách bến tàu khoảng 3km), tàu tắt máy trôi nhẹ để du khách tha hồ chiêm ngưỡng vẻ đẹp muôn hình của san hô Theo các nhà nghiên cứu, khu bảo tồn biển Vĩnh Hy là vùng biển

có rạn san hô đẹp và đa dạng nhất Việt Nam với trên 300 loài san hô cứng có nhiều hình dáng, sắc màu phong phú Năm 2003, Vĩnh Hy là vùng biển đầu tiên của Việt Nam được chọn để thực hiện thí điểm đề án bảo tồn san hô dựa vào cộng đồng

Ngòai ra, du khách có thể tận hưởng cảm giác mạnh khi hòa mình với thiên nhiên bằng cách đứng ở boong tàu, cảm nhận cảm giác khi tàu vượt từng con sóng biển, đó thực sự là một cảm giác rất khó quên đối với những du khách từng đến Vĩnh Hy

2. Đồi - núi – Đèo – Rừng:

Vườn Quốc gia Núi Chúa

Vị trí địa lý

Vườn quốc gia Núi Chúa là một vườn quốc gia tại huyện Ninh Hải , tỉnh Ninh Thuận , Việt Nam được thành lập vào năm 2003 theo Quyết định số 134/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ngày 9 tháng 7 năm 2003

Vườn quốc gia Núi Chúa thuộc huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận, giáp với tỉnh Khánh Hòa Ở vị trí cực đông của Nam Trung Bộ, nơi tiếp giáp giữa vùng Đông Nam Bộ và Nam Trung Bộ, có toạ độ từ 11°35'25" đến 11°48'38" vĩ bắc và 109°4'5" đến 109°14'15" kinh đông, giới hạn phía bắc là ranh giới giáp tỉnh Khánh Hòa Nếu dựa trên địa hình tự nhiên cả quần thể vùng núi thì ranh giới phía bắc phải đến 11°52'27" tại Mũi Xốp thuộc Hòn Một ngay cửa vịnh Cam Ranh, như vậy chiều bắc nam sẽ là khoảng 33km và tổng chiều dài đường bờ biển sẽ đến 57 km

Khu vực Núi Chúa có ba mặt giáp biển Ngay phía bắc là phần dưới của vịnh Cam Ranh thuộc xã Cam Lập huyện Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa, Phía đông và nam

là biển Đông với các xã Vĩnh Hải và Nhơn Hải thuộc huyện Ninh Hải Phía nam là đầm Nại, phía tây giới hạn bằng chính quốc lộ 1A

Địa chất thổ nhưỡng

Vườn Quốc gia Núi Chúa nằm trong miền Trường Sơn Nam thuộc địa đới Kontum, có tuổi địa chất cách đây hàng triệu năm, được cấu tạo chủ yếu trên nền địa chất vững chắc của khối magma xâm nhập và phún xuất xen kẽ nhau với 3 loại

đá mẹ đặc trưng là: Andelit, đá Liparit (Riolit) và Granite chiếm chủ yếu ở khu vực này Ở ven rìa khối núi là trầm tích đệ tứ nguồn gốc biển và đầm lầy biển Trên cơ

sở nền đá mẹ này, quá trình phong hoá hình thành đất có các loại đất chính như sau:

• Đất bạc màu trên đá Magma acid và cát: Có hầu hết ở các vùng đồi, núi thấp, phân bố ở độ cao dưới 700m Loại đất này được hình thành trên sản phẩm của đá mẹ magma acid và cát nên đất có thành phần cơ giới nhẹ, tầng đất mỏng, có nhiều kết von và đá ong trong đất cũng như trên mặt, có độ chua cao, dể thoát nước và nghèo chất dinh dưỡng Trong quá trình phong hoá bào mòn thì đây chính là loại đất dễ xói mòn và rửa trôi nhất trong khu vực và là một trong những nguồn cung cấp sản phẩm cát tích tụ ở chân đồi núi

• Đất xám nâu vàng bán khô hạn: Có phân bố ở vùng bán sơn địa, cũng được hình thành trên đá mẹ magma acid và phù sa cổ thuộc vùng khí hậu khô hạn Đất có màu xám đen đến nâu xám, có thành phần cơ giới nhẹ, tầng đất mặt

có nhiều sỏi sạn và đá lộ đầu (tỉ lệ đá lộ đầu có nơi tới 50-60%), hàm lượng dinh dưỡng thấp, chua, khô Nhóm đất này phân bố chiếm gần hết diện tích của khu núi chúa, có thành phần cơ giới nhẹ, đất khô, lẫn nhiều đá

• Đất vàng đỏ trên đá mẹ magma acid: Phân bố ở nhiều độ cao khác nhau, nhưng thường tập trung nhiều ở vùng núi cao > 700 m có độ chia cắt và độ

dốc lớn, tầng đất khá dày, có thành phần cơ giới nhẹ, chua, nghèo mùn và chất dinh dưỡng và khả năng giữ nước kém.

• Đất xói mòn trơ sỏi đá (E): Phân bố ở các vùng sườn, dông, đỉnh vùng đồi, núi có độ dốc lớn, đất bị bào mòn, rửa trôi mạnh, tầng đất mỏng < 50 cm, tỉ

lệ đá lẫn và lộ đầu khá cao (từ 50-70%), nghèo chất dinh dưỡng, chua và khô, thảm thực vật rừng nghèo nàn (chủ yếu là cỏ và cây bụi, ) Phân bố rìa đông bắc

• Đất cát: phần ven biển phía đông nam và đông còn có đất cát điển hình vùng ven biển, phân bố dọc bờ biển, kéo dài từ phía bắc xuống phía nam, trừ những đoạn có núi ăn lan ra biển, tạo thành những bãi cát có diện tích khá lớn

• Đất phù sa: Phân bố hẹp, chỉ có ở một số suối lớn, địa hình bằng phẳng như

ở suối Đông Nha ở phía tây nam và ở Vĩnh Hy, xã Vĩnh Hải Đất không được bồi tụ, phẫu diện đất chưa phân hoá thành các tầng đất rõ rệt

• Đất mặn đầm lầy: Phân bố khu vực quanh đầm Nại, xung quanh núi Quít xã Tri Hải

Địa hình, địa mạo

Trên phạm vi khu vực nhỏ, về mặt địa mạo thì khu vực Vườn Quốc gia Núi Chúa thuộc dãy núi khối tảng vòm Núi Chúa, kéo dài theo huớng bắc đông bắc-nam đông nam, giới hạn về phía nam là đứt gãy Krongpha - Phan Rang, phía tây bởi đứt gãy Cam Ranh - Phan Rang Khối núi này là kết quả của hoạt động kiến tạo nâng tạo núi nhiều lần thời kỳ Miocene và Pliocene Hoạt động nâng tạo vòm và san bằng ở các thời kỳ khác nhau đã tạo nên các bậc địa hình gần giống như bậc địa hình ngày nay Với các bề mặt san bằng Miocene giữa ở độ cao khoảng 850-1040m, Miocene muộn 700 - 850m, Pliocene sớm 500 - 650m, Pliocene giữa 300 - 350m và Pliocene muộn 150 - 200m Các bề mặt này phát triển bao quanh bề mặt Miocene giữa gần như ở trung tâm, thấp và trẻ dần theo các hướng Khối núi này, sau pha nâng đầu Miocene muộn, vẫn tồn tại như một đồng bằng đồi cao khoảng

170 - 200m, cho tới Pliocene giữa, khối núi đã đạt độ cao 600-650m, và các pha nâng sau đó đã đưa độ cao thêm 300-400m nữa Kèm theo các hoạt động nâng thì khối núi cũng bị bóc mòn mạnh và lộ ra các khối đá xâm nhập như khối đá xâm nhập thuộc phức hệ Cà Ná Cho tới nay các quá trình xâm thực, đổ lở và bóc mòn vẫn còn đang phát triển mạnh

Ở phạm vi rộng hơn, cho cả vùng Phan Rang liền kề thì Phan Rang thuộc kiến trúc hình thái kiểu đồng bằng tích tụ rìa vòng tân kiến tạo Đồng bằng được hình thành từ kết quả của sụt lún kèm theo bóc mòn, là nơi giao nhau của các hệ thống đứt gãy Cam Ranh-Phan Rang, Krongpha-Phan Rang, địa hình bị hạ thấp và bóc mòn nhiều Giới hạn phía bắc chính là khối Núi Chúa Xem xét tổng thể thì khu vực Phan Rang bị giới hạn xung quanh bởi các khối núi tảng cao hơn hình thành một dạng bồn trũng khép kín chỉ hở ra mặt phía Đông là biển Từ các hoạt động tân kiến tạo hình thành địa hình ngày nay ở các khu vực lân cận Vườn Quốc gia Núi Chúa và tại ngay khu vực Núi Chúa, về mặt địa hình, Vườn Quốc gia Núi Chúa có các đặc điểm sau đây:

• Khu vực Núi Chúa là một khối núi khá liền lạc, nhìn từ ảnh vệ tinh thì Núi Chúa có hình dạng như một con rùa có đầu quay về phía Nam, đuôi là phần nhô ra của mũi Xốp thò vào vịnh cam Ranh như đang từ biển bò lên đất liền Khối núi này có nhiều đỉnh ở các độ cao khác nhau, mà đỉnh cao nhất là đỉnh núi Cô Tuy có dộ cao 1.039m

• Địa hình thấp dần từ trung tâm ra, phần phía bắc và tây có độ dốc lớn hơn phía nam và phía đông Phía tây và tây nam địa hình bị chia cắt do có các khối núi nhỏ tạo thành các thung lũng sườn núi theo hướng đông bắc-tây nam; còn phía bắc, đông và đông nam địa hình ít bị chia cắt, thấp dần từ đỉnh núi ra biển

• Địa hình có độ cao dưới 300m: phân bố phía đông và nam và các khu vực ở phía bắc giáp biển, địa hình ít bị chia cắt, độ dốc dưới 200

• Địa hình có độ cao từ 300-700m: phân bố phía tây và tây nam, địa hình bị chia cắt mạnh, hình thành các thung lũng và sườn vách dốc trên 200, cho đến 350

• Địa hình có độ cao trên 700m: phân bố phần trung tâm, có nhiều đỉnh núi ở các độ cao khác nhau, bị ngăn cắt bởi các thung lũng, có độ dốc từ 200 đến 400

Xa hơn về phía tây nam là đồng bằng nhỏ Phan Rang, bao bọc xung quanh bởi các khối núi cao Cả khu vực Núi Chúa-Phan Rang gần như hình thành dạng địa hình lòng chảo, ngăn cách ở phía bắc, tây và nam là các khối núi có địa hình cao trên 500m cho đến trên 1000m Ở hai đầu phía bắc và nam bị chặn lại bởi các khối núi ăn lan ra biển có cao độ trung bình 500-700m

Khí hậu, thủy văn

Khu vực Vườn Quốc gia Núi Chúa nằm lọt hoàn toàn trong khu vực khí hậu ven biển miền trung thuộc vùng khí hậu Nam Trung Bộ với đặc điểm là khô hạn cao trong toàn bộ chế độ mưa-ẩm, mà đặc điểm này liên quan đến vị trí bị che khuất của vùng này bởi các vòng cung núi bao bọc phía bắc, tây và nam với hai luồng gió mùa chính Trong vùng khí hậu khô hạn này thì khu vực Phan Rang được coi là trung tâm khô hạn nhất nước, với lượng mưa trung bình năm dưới 700mm,

có những năm dưới 500mm

Mùa mưa ở khu vực này đến muộn so với các vùng khác và kết thúc cũng sớm hơn, bắt đầu khoảng tháng 9 - 10 và kết thúc khoảng tháng 12 Gió mùa Đông Bắc không ảnh hưởng nhiều đến khu vực nên không cung cấp thêm lượng ẩm vào mùa gió mùa đông bắc, còn gió mùa Tây Nam vào mùa mưa thì lại bị các khối địa hình cao hơn ở vị trí bên trong hứng gần hết lượng ẩm mà gió mùa tây nam mang lại và chỉ có tác dụng vào gần cuối mùa gió mùa Tây Nam Do vị trí tiếp giáp như vậy lượng mưa tại khu vực Núi Chúa có thể đạt xấp xỉ 1000mm hoặc hơn so với trung tâm khô hạn Phan Rang-Mũi Dinh chỉ đạt 650-750mm/năm

Chế độ nhiệt của khu vực mang những nét đặc trưng của chế độ nhiệt miền Nam, không có mùa đông lạnh, nhiệt độ trung bình năm xấp xỉ 26oC, nhiệt độ tháng lạnh nhất không xuống thấp hơn 23oC (cho địa hình thấp, đồng bằng) (Bảng 3.1), nền nhiệt độ các tháng trong năm khá ổn định theo kiểu chuyển tiếp khí hậu xích đạo – nhiệt đới Các yếu tố cực trị về nhiệt có thể thấy qua các trị số cực tiểu như nhiệt độ tối thấp tuyệt đối có thể đạt 14-150C ở đồng bằng và giảm thêm theo độ cao

Độ ẩm không khí liên quan đến chế độ nhiệt và mưa như trên nên độ ẩm trung bình chỉ khoảng 80%, trong các tháng mùa mưa thì cũng chỉ đạt khoảng 85%, trong các tháng mùa khô, độ ẩm tối thấp tuyệt đối có thể xuống dưới 20-25%

Theo Luận chứng Khoa học của Vừờn Quốc gia Núi Chúa, tính toán các chỉ

số nhiệt và mưa hàng tháng thì khu vực này có 9 tháng khô, 4 tháng hạn và 2 tháng kiệt và được xếp vào loại khô hạn nhất ở Việt Nam Chỉ số khô hạn X = 9 4 2

Hệ thống dòng chảy – thủy văn: Với địa hình là một khối núi nhỏ độc lập như vậy nên hệ thống thủy văn sông suối trong khu vực này có đặc trưng là dòng chảy ngắn, nhỏ và lưu lượng thay đổi theo mùa, diện tích lưu vực cho từng dòng chảy không lớn

Nhìn chung khu vực Vườn Quốc gia Núi Chúa không có suối lớn, chỉ có một

số suối nhỏ, ngắn đến mùa khô gần như không có nước Các suối có dòng chảy đáng kể như suối Nước ngọt, Suối Nước giếng, Suối Kiền Kiền, suối Đồng Nha, suối Lồ ồ, suối Đá Các suối trên đều bắt nguồn từ trên núi cao chảy ra biển đông

• Suối Đồng Nha : bắt nguồn từ phía nam Núi Chuá chảy xuống đầm Nại, qua địa bàn các xã Phương Hải, Tri Hải và Nhơn hải, chiều dài = 11km, diện tích lưu vực =37 km, dòng chảy chuẩn qo = 0,193

¬m3/giây

• Suối Nước Ngọt 3: bắt nguồn từ núi Ông, núi Chúa Anh, diện tích lưu vực = 33,7 ha dòng chảy chuẩn qo = 0,115 m3/giây và lưu lượng wo = 5,52.106 m3

• Suối Kiền Kiền : bắt nguồn từ Núi Chúa chảy về hướng tây thuộc địa bàn xã Lợi Hải diện tích lưu vực = 22 km2, dòng chảy chuẩn qo = 0,115 m3/giây, lưu lượng wo = 3,63.106 m3

• Suối Nước Ngọt 1 : ( bãi cấp ) bắt nguồn từ phía bắc Núi Chúa chảy

về hướng đông ra biển Bình Tiên ở bãi Cấp, diện tích lưu vực = 19,5

km, dòng chảy chuẩn q0 = 0,102 m3 /giây, w0 = 3,22.106m3

Ngoài ra trong vùng đệm còn có một số sông suối nhỏ khác, có lưu lượng không đáng kể, về mùa khô hầu như khô kiệt không có nước

Thủy văn: Do địa hình hiểm trở, độ dốc cao 10 – 25o nên đã hình thành hệ thống suối trong vùng với mật độ khe suối 0,7km/km2 Trong khu Vườn Quốc gia

có các suối với diện tích lưu vực nước lớn như: Suối Nước Ngọt, Suối Kiền Kiền, Suối Đông Nha

Hầu hết các suối trên đều bắt nguồn từ các khu vực núi cao chảy ra biển Đông Ngoài ra, Vườn Quốc gia Núi Chúa có khoảng hơn 40 km bờ biển trong đó

có một số bãi cát và cồn cát nhỏ, và có một hồ nước nhỏ trên núi Đá Vách, ở gần biển khu vực Vĩnh Hy có nước ngọt tồn đọng quanh năm, là nơi có khá nhiều thực vật thân thảo, cây bụi và động vật: thú, lưỡng thê, bò sát sinh sống

Thủy triều trong khu vực mang tính bán nhật triều không đều, trong ngày có hai lần triều lên và hai lần triều rút Độ lớn của thuỷ triều trong kì nước cường khoảng 2 – 3,5m

Sóng biển: Từ tháng 1 – 4: Hướng thịnh hành là Tây – Tây Nam, độ cao trung bình 1 – 1,1m, cực đại khoảng 2m; Từ tháng 10 – 12: Hướng thịnh hành là Đông Bắc, độ cao trung bình khoảng 1,2m, cực đại khoảng 2,5m Nhiệt độ trung bình của nước biển trong các tháng trên 250C, Độ mặn trung bình của nước biển từ

31 – 33%

Tiềm năng khai thác du lịch sinh thái từ Vườn Quốc gia Núi Chúa – khu rừng khô hạn như ở Châu Phi

Dù đang chuẩn bị vào mùa mưa nhưng thời tiết ở TP Phan Rang vẫn nóng và khô Vào thăm Vườn Quốc gia Núi Chúa, đập vào mắt du khách là những đụn cát trải dài và đá Có đến hàng nghìn tảng đá với nhiều kích cỡ được dựng đứng, xếp chồng, tạo dáng một cách khốc liệt và dữ dội Trên cái nền khô hạn ấy, rừng bán hoang mạc với nhiều loài cây bụi, thân lá cằn cỗi và đầy gai góc đang bám trụ vào đất và tạo thành rừng

Một cán bộ của Vườn Quốc Gia kể: cách đây vài năm, một nhà khoa học người Đức hướng dẫn nghiên cứu sinh làm luận án tiến sĩ về rừng khô hạn Núi Chúa, đã đến vườn và mang theo máy đo áp suất hút nước của lá để tính mức độ khô hạn của khí hậu Khi tiến hành đo, ông nhận được con số cao đến mức không thể tin được và cho là máy đã bị hỏng Thế nhưng sau khi kiểm tra thấy máy vẫn hoạt động bình thường, nhà khoa học đã kinh ngạc khi thấy khí hậu ở nơi này khô hạn không khác gì châu Phi

Với tổng diện tích tự nhiên trên 24.300 ha, nằm trên địa giới của 5 xã (Công Hải, Lợi Hải, Phương Hải, Vĩnh Hải, Nhơn Hải) thuộc huyện Ninh Hải - tỉnh Ninh Thuận Vườn quốc gia Núi Chúa đang thực sự cuốn hút khách du lịch với những giá trị nổi bật về địa hình, địa thế, khí hậu và tính đa dạng sinh học cao Tuy chưa được phát triển mạnh về du lịch nhưng đã có nhiều nhà kinh doanh "để mắt" đầu tư các ''tour'' du lịch sinh thái vào vùng đất này

Vườn quốc gia Núi Chúa là nơi có hệ sinh thái rừng khô hạn đặc trưng hiếm thấy ở nước ta với nhiều loài sinh vật quần tụ rất phong phú và đa dạng về số lượng cũng như chủng loại Theo khảo sát ban đầu của các nhà khoa học, nơi đây có 664 loài thực vật và 201 loài động vật, đặt biệt có nhiều loài động thực vật quý hiếm

Qua nhiều năm được bảo tồn, Vườn quốc gia Núi Chúa dần trở lại với tính nguyên sơ của nó, người dân quanh vùng tự nguyện bảo tồn vốn quý của quốc gia Cây rừng xanh tươi, nhiều loài động vật quý hiếm tìm nơi yên tĩnh để xây tổ, duy trì nòi giống Chạy dọc theo tuyến đường 702 đã được nâng cấp, qua những đoạn đường quanh co uốn khúc với những địa danh như: Núi Ðá Vách, Suối Ðông Nha nổi tiếng, hệ núi nằm sát bờ biển tạo nên nhiều thắng cảnh rất đẹp

Nơi đây, có Hồ treo trên núi Ðá Vách với đường kính 80m, tuy nằm trong vùng cực khô nhưng quanh năm vẫn có nước Ven hồ có nhiều vỉa đá nổi nhấp nhô, cảnh vật như một 'hòn non bộ' Ngược dòng suối Lồ Ồ, Ðông Nha, Kiền Kiền có nhiều thác nước cao tạo nên cảnh quan thật đẹp và mát mẻ Dọc bờ biển dài hơn 40

km nối liền với khu du lịch nổi tiếng Ninh Chữ là thế mạnh để phát triển du lịch Ở đây có vịnh Vĩnh Hy với nhiều bãi tắm lý tưởng, vùng biển có thảm san hô nổi

tiếng Nếu được đầu tư khai thác du lịch, thì du khách đến đây có thể hít thở không khí trong lành, đi dạo chơi dưới thảm cây rừng râm mát, nghỉ ngơi, nghe tiếng chim hót, tiếng róc rách của dòng suối Sự trong lành của thiên nhiên sẽ là liều thuốc thần để du khách thật sự thanh thản thoải mái sau những ngày căng thẳng vì công việc.

Như một chương trình truyền hình do đài truyền hình Tp.HCM – HTV đã thực hiện, đó là một tour du lịch khám phá, có một chút mạo hiểm, khi những thành viên trong đòan phải chuẩn bị những vật dụng cần thiết cho hành trình chinh phục đỉnh núi Chúa cũng như khu rừng Họ phải tự nấu thức ăn, trang bị những kiến thức cơ bản về sống sót trong rừng và bảo vệ mình trước sự tấn công của vắt – một loại động vật thân mềm hút máu và có thể chui vào cơ thể qua tai Chinh phục những con đường mòn trong rừng, cây cối rậm rạp Nhưng khi đến đích, điều mà

họ có được hòan toàn xứng đáng với công sức của mình, họ đã có được cảm giác mãn nguyện, khi đã vượt qua những khó khăn và mệt mỏi về thể xác và tinh thần

để có thể đến được đích, để rồi khi trở về với cuộc sống thường nhật, họ có thêm nghị lực và niềm tin để giải quyết những khó khăn trong công việc và cả cuộc sống

Một đoàn du khách chinh phục Núi Chúa

Ngoài ra, rừng và biển ở Vĩnh Hy là nơi in đậm dấu tích lịch sử của một thời hào hùng chống ngoại xâm Ðó là căn cứ CK19, một trong những nơi trú đóng của