Đề tài " Đánh giá hiện trạng và ảnh hưởng của khí NH3 trong nhà vệ sinh đối với sinh viên trường ĐH KHTN " docx

Khi nghĩ đến ô nhiễm không khí người ta thường nghĩ tới các vấn đề liên quan ảnh hưởngđến sức khỏe người dân như ô nhiễm không khí do giao thông, ô nhiễm khí Radon trongnhà…Nhưng ít ai n

ĐỀ TÀI

Đánh giá hiện trạng và ảnh hưởng của khí

trường ĐH KHTN

CHÚ THÍCH TỪ VIẾT TẮT

WHO World Health Organization ( Tổ chức y tế thế giới ) OSHA Occupational Safety and Health Administration

(Cơ Quan Quản Lý An Toàn và Sức Khoẻ Nghề Nghiệp)

MBR Membrance Bio Reactor (Bể sinh học màng vi lọc)

NH3 Amoniac

ĐH KHTN Đại học Khoa học tự nhiên

BYT Bộ Y Tế

QCVN Qui chuẩn Việt Nam

TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam

M ỤC LỤC C L C ỤC LỤC

GIỚI THIỆU CHUNG 4

Chương 1 : GIỚI THIỆU VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU 5

1.1 Sơ lược về khí amoniac 5

1.1.1 Khái niệm 5

1.1.2 Nguồn gốc 5

1.1.3 Tính chất vật lí 5

1.1.4 Tính chất hóa học 5

1.1.5 Điều chế 7

1.1.6 Ứng dụng: 7

1.1.7 Độc tính 7

1.2 Khái quát về nhà vệ sinh trường ĐH KHTN 8

1.2.1 Hiện trạng: 8

1.2.2 Phản ứng của cơ thể với Amoniac 8

1.2.3 Ảnh hưởng của amoniac lên cơ thể con người 8

1.2.4 Biện pháp hạn chế tác hại của khí Amoniac 9

CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 10

2.1 Hiện trạng nhà vệ sinh trường ĐHKHTN: 10

2.1.1 Vị trí các nhà vệ sinh trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên 10

2.1.2 Số lượng nhà vệ sinh tính trên đầu người 10

2.1.3 Cấu trúc nhà vệ sinh nam và nhà vệ sinh nữ của trường ĐHKHTN: 10

2.1.4 Xác định nồng độ khí NH 3 trong nhà vệ sinh: 12

2.1.5 Tần suất và chu kỳ dọn dẹp nhà vệ sinh: 13

2.1.6 Ý thức sinh viên khi sử dụng nhà vệ sinh: 14

2.1.7 Hiện trạng cơ sở vật chất nhà vệ sinh: 14

2.1.8 Tần suất sử dụng nhà vệ sinh của một sinh viên trong một ngày: 15

2.2 Ảnh hưởng của khí NH 3 đến sinh viên trong trường ĐHKHTN 15

2.2.1 Ảnh hưởng cấp tính đến sức khỏe 15

2.2.2 Ảnh hưởng mãn tính đến sức khỏe: 17

2.2.3 Ảnh hưởng của khí NH 3 đến môi trường học tập và tâm lý sinh viên: 17

2.3 Biện pháp: 18

Tài liệu tham khảo 19

GIỚI THIỆU CHUNG

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của cả nước Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế-xã hội, nhiều vấn đề ô nhiễm môi trường đang nảy sinh làm ảnh hưởng đến hoạt động dân sinh kinh tế của người dân Trong đó, vấn đề ô nhiễm không khí là vấn đề bức xúc đang được các nhà chức trách và nhân dân quan tâm

Khi nghĩ đến ô nhiễm không khí người ta thường nghĩ tới các vấn đề liên quan ảnh hưởngđến sức khỏe người dân như ô nhiễm không khí do giao thông, ô nhiễm khí Radon trongnhà…Nhưng ít ai nghĩ rằng ô nhiễm không khí trong nhà vệ sinh các trường học cũng ít nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, đặc biệt là các học sinh, sinh viên học ở đây.Vấn đề ô nhiễm không khí trong nhà vệ sinh ở trường học do nhiều yếu tố gây ra, trong

đó nồng độ khí NH3 trong nhà vệ sinh là yếu tố quan trọng hơn cả Nồng độ của khí NH3

gây ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường học tập của học sinh, sinh viên Vì vậy, chúng

tôi chọn đề tài “Đánh giá hiện trạng và ảnh hưởng của khí NH 3 trong nhà vệ sinh đối với sinh viên trường ĐH KHTN” Mục tiêu của nghiên cứu này là xem xét các tính chất, ảnh

hưởng của khí NH3 đến sức khỏe, môi trường học tập của sinh viên và hiện trạng nhà vệ sinh ở trường ĐH KHTN để từ đó đề xuất các biện pháp khắc phục

Bằng các phương pháp khảo sát, điều tra chúng tôi đã đánh giá hiện trạng nhà vệ sinh ở trường ĐH KHTN và ảnh hưởng của khí NH3 trong nhà vệ sinh đối với sinh viên trường

và từ đó đề ra biện pháp

Chương 1 : GIỚI THIỆU VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Sơ lược về khí amoniac

1.1.1 Khái niệm

Amoniac là một chất khí không màu có mùi rất khó chịu

Thuật ngữ 'amoniac' có nguồn gốc từ một liên kết hoá học có tên là 'cloruaammoni' được tìm thấy gần đền thời thần Mộc tinh Ammon ở Ai Cập

Người đầu tiên chế ra amoniac nguyên chất là nhà hoá học Dzozè Prisly.Ông đãthực hiện thành công thí nghiệm của mình vào năm 1774 và khi đó người ta gọiamoniac là 'chất khí kiềm' ( Nguyễn Ngọc Trung, 2007)

Nồng độ NH3 trong không khí 1mg/m3 (Hoàng Văn Bính, 2007)

1.1.4 Tính chất hóa học

1.1.4.1 Sự phân huỷ:

Như đã biết, phản ứng tổng hợp NH3 là thuận nghịch Điều này có nghĩa,

amoniac có thể phân huỷ sinh ra các đơn chất N2 và H2

Amoniac phân huỷ ở nhiệt độ 600 – 7000C và áp suất thường Phản ứng phân huỷ là phản ứng thu nhiệt và cũng thuận nghịch

2NH3 → 3 H2 + N2

1.1.4.2.Tác dụng với axit :

Nhúng hai đũa thuỷ tinh vào hai bình đựng dung dịch HCl đặc và dung dịch NH3

đặc sau đó đưa hai đầu đũa thủy tinh lại gần nhau thì sẽ thấy khói màu trắng Khói màu trắng là những hạt nhỏ của tinh thể muối amoni clorua Chất nàyđược tạo do hai khí HCl và NH3 hoá hợp với nhau theo phương trình phản ứng:

NH3 + 5O2 = 4NO + 6H2O2NO + O2 Û NO2

1.1.4.3.2 Tác dụng với khí Clo

Dẫn khí NH3 vào bình khí Cl2, hỗn hợp khí tự bốc cháy tạo ra ngọn lửa có khóitrắng Phương trình phản ứng:

2NH3 + 3HCl = 6HCl + N2 Khói trắng là những hạt nhỏ tinh thể NH4Cl được tạo nên do HCl sau khi sinh ralại hoá hợp ngay với NH3

NH3 + HCl → NH4Cl

1.1.4.4.Tính acid

Như ta đã biết NH3 là một bazơ tuy nhiên nó còn là một acid yếu (theo thuyết

ammonia, phản ứng tạo thànhdung dịch lithium amide :

Li3N(s)+ 2NH3 (l) → 3 Li+(am) + 3 NH2−(am)

NH3như là Ligand ( Nguyễn Ngọc Trung , 2007 )

Chưng cất than tạo muối amôni sau đó đem tác dụng với vôi sống:

2 NH4Cl + 2 CaO → CaCl2 + Ca(OH)2 + 2 NH3

Trong công nghiệp: H2 tác dụng với N2 lấy từ không khí Phản ứng xảy ra thuậnnghịch nên phải thêm xúc tác để cho sản phẩm và hiệu suất mong muốn

 Dung dịch amoniac hoặc amoniac lỏng được sử dụng trong công nghiệp sảnxuất phân bón, hóa chất và hóa dược.( Nguyễn Ngọc Trung, 2007)

1.1.7 Độc tính

 Amoniac có mùi khó chịu và gây viêm đường hô hấp cho người, động vật,gây loét giác mạc, thanh quản, khí quản Amoniac thường gây nhiễm độc cấptính

 Amoniac dễ hòa tan trong nước gây nhiễm độc cho cá và các sinh vật trongnước ( Đặng Kim Chi, 1999)

 Tác hại sức khỏe khi tiếp xúc với NH3

Nồng độ NH3

400 Tác dụng trên các đường hô hấp

700 Tác dụng giới hạn trên thị giác

1720 Ho, co giật có thể chết

5000-10000 Co thắt do phản xạ họng, xuất huyết phổi, ngất phản

xạ do ngạt, có thể chết(Hoàng Văn Bính, 2007)

1.2 Khái quát về nhà vệ sinh trường ĐH KHTN

1.2.1 Hiện trạng:

 Số lượng: 9

 Chất lượng: kém

 Tình trạng: xuống cấp không đảm bảo tiêu chuẩn môi trường

1.2.2 Phản ứng của cơ thể với Amoniac

 Các con đường xâm nhập vào cơ thể

 Phản ứng tự vệ

 Gan chuyển hóa amoniac thành ure

 Khả năng bài tiết của cơ thể

1.2.3 Ảnh hưởng của amoniac lên cơ thể con người

 Ảnh hưởng cấp tính

 Ảnh hưởng mãn tính

 Ảnh hưởng đối với những cá thể nhạy cảm

1.2.4 Biện pháp hạn chế tác hại của khí Amoniac

1.2.4.1 Xử lý cơ học :

Nhờ vào khả năng hoà tan tốt trong H2O, Khi sự cố môi trường xảy ra (rò rĩ khíamoniac) thì biện pháp đơn giản nhất đó là cách ly người dân và phun nước phaloãng

trưởng lơ lửng được kết hợp với công nghệ lọc màng nhằm tách hai pharắn lỏng ở đầu ra.Hệ thống bể sinh học MBR theo thiết kế của tác giả có 2 kiểu:kiểu đặt ngập màng MBR vào trong bể và kiểu đặt ngoài Với kiểu đặt ngập,màng

MBR hoạt động bằng cách hút hoặc dùng áp lực; với kiểu đặt ngoài, màngMBR hoạt động theo nguyên tắc tuần hoàn lại bể phản ứng ở áp suất cao

(PGS TS Nguyễn Phước Dân, 2009)

CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Hiện trạng nhà vệ sinh trường ĐHKHTN:

2.1.1 Vị trí các nhà vệ sinh trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên.

2.1.1.1 Phương pháp sử dụng:

Hệ thống nhà vệ sinh trong trường ĐHKHTN được xây dựng tách rời hoặc gắnvới hê thống các phòng học, phòng làm việc… Do đó, phương pháp sử dụng đểxác định vị trí các nhà vệ sinh là phương pháp quan sát

2.1.1.2 Cách tiến hành :

 Bước 1: Lập kế hoạch quan sát:

- Quan sát theo thứ tự các dãy nhà: từ trái sang phải, từ ngoài vào trong

- Xác định vị trí các nhà vệ sinh : tọa độ

 Bước 2: Tiến hành quan sát

 Bước 3: Vẽ sơ đồ thể hiện vị trí các nhà vệ sinh hoặc đưa tọa độ vị trí lênbản đồ khuôn viên trường

 Bước 4: Thống kê toán học số lượng nhà vệ sinh

- Sơ đồ vị trí khuôn viên trường làm cơ sở cho việc xác định vị trí các nhà

Từ đó, lấy số lượng nhà vệ sinh chia cho tổng số sinh viên của trường

Số liệu về số sinh viên của được quan sát tại bảng thông tin ở phòng đào tạo

2.1.3 Cấu trúc nhà vệ sinh nam và nhà vệ sinh nữ của trường ĐHKHTN: 2.1.3.1 Phương pháp: quan sát và điều tra

Do sự khác nhau về đặc điểm nhu cấu sử dụng nên cấu trúc nhà vệ sinh nam vànhà vệ sinh nữ có những điểm khác nhau

Sử dụng phương pháp quan sát, tiếp cận thực tế để xem xét thành phần cấu tạocủa hai loại nhà vệ sinh này, sự khác nhau cơ bản giữa chúng Đồng thời , sửdụng phương pháp điều tra, phỏng vấn lấy ý kiến bộ phận nhân viên phụ tráchlĩnh vực cơ sở vật chất của nhà trường để hiểu được cấu trúc toàn diện: cả trong

và ngoài của nhà vệ sinh nam và nữ

2.1.3.2 Cách tiến hành:

2.1.3.2.1 Phương pháp điều tra:

 Bước 1: Xây dựng kế hoạch phỏng vấn

- Xác định đối tượng phỏng vấn

- Thời gian, địa điểm phỏng vấn

- Nội dung câu hỏi muốn khảo sát

- Dự tính trường hợp ngoài ý muốn

 Bước 2: Xây dựng phiếu phỏng vấn

- Hệ thống các câu hỏi

- Dự tính câu hỏi phát sinh

 Bước 3: Chọn người để phỏng vấn

- Nhân viên bộ phận quản lý cơ sở vật chất

- Xác định họ tên, tuổi, phòng làm việc

 Bước 2: Tiến hành quan sát

 Bước 3: Thuyết minh cấu trúc một nhà vệ sinh nam và nữ, sơ đồ cấu trúcNhà vệ sinh trường ĐHKHTN có các bộ phận chung sau:

- Bể xử lý gồm 3 ngăn

- Bể chứa phân

- Nắp bể chứa phân

- Bệ xí

2.1.4.1 Phương pháp : thực nghiệm và điều tra.

Khí NH3 là loại khí chủ yếu trong nhà vệ sinh và là nhân tố ảnh hưởng chính đếnsức khỏe người sử dụng Do đó, để đánh giá ảnh hưởng của khí này đến sứckhỏe , chủ yếu là sức khỏe của sinh viên học tập tại trường, cần đo đạc và phântích nồng độ khí NH3 trong các nhà vệ sinh của trường

2.1.4.2 Cách tiến hành:

2.1.4.2.1 Phương pháp thực nghiệm:

 Bước 1: Xác định thông số thực nghiệm

- Thông số NH3 là thông số chính

 Bước 2: Xây dựng kế hoạch lấy mẫu thực nghiệm

- Xác định vị trí lấy mẫu khí, mẫu nước, mẫu rác thải trong nhà vệ sinh vàkhu vực ngoài nhà vệ sinh, bán kính lấy mẫu

- Xác định thời điểm lấy mẫu: sáng, trưa, chiều, tối, thời điểm đông sinhviên sử dụng, ít sinh viên sử dụng

- Xác định dụng cụ lấy mẫu, dụng cụ phân tích mẫu

- Cách thức xử lý và bảo quản, vận chuyển mẫu về phòng thí nghiệm

 Bước 3: Tiến hành phân tích mẫu trong phòng thí nghiệm

 Bước 4: Thống kê số liệu và phân tích số liệu thô

 Bước 5: Xử lý và phân tích số liệu sau xử lý

 Bước 6: Giải thích số liệu và nghiên cứu số liệu nếu số liệu bất thường

- Nồng độ NH3 sẽ thay đổi theo thời điểm khác nhau, cần dựa vào từng thờiđiểm và đặc điểm tại thời điểm đó để giải thích kết quả

2.1.4.2.2 Phương pháp điều tra:

Để giải thích số liệu phân tích thực nghiệm, có thể sử dụng phương pháp điều trakhảo sát để đánh giá sự thay đổi của nồng độ khí NH3 trong nhà vệ sinh theo thờigian Điều tra khảo sát sinh viên về tần suât, thời điểm sử dụng sẽ góp phần phântích số liệu rõ ràng và chính xác

 Bước 1: xây dựng kế hoạch điều tra

- Đối tượng điều tra : sinh viên

- Xác định số lượng sinh viên cần điều tra

- Xác định thời gian điều tra: phân bổ điều tra theo các thời điểm khác nhaunhư sáng, trưa, chiều, tối, giờ tan học, giờ vô lớp…

 Bước 2: Xây dựng phiếu điều tra

 Bước 3: Tiến hành điều tra

 Bước 4: Xử lý số liệu điều tra

 Bước 5: Giải thích số liệu

2.1.5 Tần suất và chu kỳ dọn dẹp nhà vệ sinh:

 Bước 1: Xây dựng kế hoạch điêu tra bộ phận nhân viên thu dọn vệ sinh

 Bước 2: Chuẩn bị các câu hỏi điều tra

 Bước 3: Chọn nhân viên vị sinh để điều tra

- Xác định tên tuổi, dãy nhà chịu trách nhiệm dọn dẹp

 Bước 4: Tiến hành điều tra

 Bước 5: Xử lý số liệu điều tra

- Thống kê số lần dọn dẹp trong một ngày, thời điểm dọn dẹp, khoảng cáchthời gian giữa các lần, dụng cụ sử dụng để làm vệ sinh

2.1.6 Ý thức sinh viên khi sử dụng nhà vệ sinh:

2.1.6.1 Phương pháp:

Ý thức của sinh viên khi sử dụng nhà vệ sinh tác động trực tiếp đến chất lượngnhà vệ sinh Nếu nhà vệ sinh đảm bảo mọi yêu cầu khác mà ý thức người sửdụng kém thì môi trường nhà vệ sinh không thể sạch sẽ và đảm bảo được

Phương pháp: điều tra, khảo sát

2.1.6.2 Cách tiến hành:

Các bước tiến hành tương tự như tiến hành phương pháp điều tra trong phầnđánh giá hiện trạng nồng độ khí NH3 Kết hợp các câu hỏi điều tra trong phầnhiện trạng nồng độ khí NH3 với các câu hỏi về ý thức, thói quen của sinh viênkhi sử dụng nhà vệ sinh , ta sẽ được một phiếu khảo sát đủ các thông tin cần thiết

 Bước 1: Xác định đối tượng quan sát

- Đối tượng là các nhà vệ sinh nam và nữ tại các dãy nhà :C, F,E, I, B…

- Do số lượng các nhà vệ sinh không nhiều nên có thể tiến hành quan sát tất

cả các nhà vệ sinh trong khuôn viên nhà trường

 Bước 2: Lập kế hoạch quan sát

- Xác định vị trí, thời gian quan sát các nhà vệ sinh cụ thể

 Bước 3: Tiến hành quan sát thực tế và ghi nhận

- Hệ thống thông gió, thông khí

- Hệ thống vòi nước, bồn nước rửa tay

- Hệ thống thùng rác

- Hệ thống bệ xí

- Hệ thống cửa che, mái che

 Bước 4: Nhận định về tình trạng hiện tại của cơ sở vật chất nhà vệ sinh

2.1.7.2.2 Phương pháp điều tra:

Kết hợp với điều tra cấu trúc nhà vệ sinh bằng cách phỏng vấn nhân viên bộphận quản lý cơ sửa vật chất nhà trường, ta ghi nhận được tình trạng hệ thốngthoát nước, đường ống dẫn chất thải… của nhà vệ sinh cũng như việc tu sửa vànâng cấp có được thực hiện thường xuyên hay không

2.1.8 Tần suất sử dụng nhà vệ sinh của một sinh viên trong một ngày:

2.2 Ảnh hưởng của khí NH 3 đến sinh viên trong trường ĐHKHTN

2.2.1 Ảnh hưởng cấp tính đến sức khỏe

2.2.1.1 Phương pháp:

Ảnh hưởng sức khỏe của khí NH3 đến sinh viên là một vấn đề rất đáng quan tâm,

là một trong những nội dung chủ yếu của đề tài Phương pháp sử dụng là phươngpháp điều tra

2.2.1.2 Các bước tiến hành:

Các bước tiến hành tương tự như điều tra ý thức Các câu hỏi điều tra về sứckhỏe sinh viên sau khi sử dụng nhà vệ sinh được thiết kế cùng mẫu phiếu khảosát với các nội dung về ý thức, tần suất…

Ảnh hưởng của khí NH3 đến sức khỏe sinh viên xét về tác động trực tiếp có thểthấy qua biểu hiện, triệu chứng, ngưỡng gây độc và mức độ ảnh hưởng…

một số biểu hiện thông thường do ảnh hưởng của khí NH3 dùng làm cơ sở choviệc thiết kế mẫu khảo sát :

 Thở khó, ho, hắt hơi khi hít phải

 Chóng mặt, nhức đầu, buồn nôn

2.2.1.3 Ngưỡng nồng độ gây độc , mức độ gây độc, tần suât gây độc:

Để xác định ngưỡng gây độc: điều tra và thực nghiệm

2.2.1.3.1 Phương pháp điều tra:

Khảo sát sinh viên như các bước tiến hành đã nêu ở các phần trên

Câu hỏi khảo sát được thiết kế trong mẫu điều tra khảo sát

2.2.1.3.2 Phương pháp thực nghiệm:

Sử dụng kết quả do đo đạc nồng độ NH3

Khi có kết quả đo đạc nông độ khí NH3 tại một thời điểm trong nhà vệ sinh, sosánh nồng độ NH3 với ngưỡng gây độc của Bộ Y Tế để xem xét nồng độ khí

NH3 trong nhà vệ sinhvượt quá hay thấp hơn ngưỡng gây độc

Từ kết quả điều tra khảo sát, ta xác định tần suất gây độc bằng cách xem xét cáctrường hợp có biểu hiện nhiễm độc, thống kê tần suất sử dụng, từ đó đưa ra tầnsuất nhỏ nhất có thể gây độc

Theo Bộ Y Tế:

 Nồng độ khí NH3 trên 100 mg/m3 gây kích ứng đường hô hấp rõ rệt

 Trị số giới hạn cho phép làm việc với đủ phương tiện phòng hộ trong mộtgiờ là từ 210-350 mg/m3

Theo nghiên cứu của The Fertilizier Institute - Washington, DC (2002)

 Con người có thể nhận biết được amoniac trong kk ở nồng độ 5ppm

 Phơi nhiễm liên tục không khí có nồng độ amoniac 25 ppm hầu như khônglàm tăng lượng amoniac trong máu (theo WHO)

 Lượng amoniac ít nhất đủ để gây kích ứng mắt, mũi, cổ họng của 1 cá nhân

là 50ppm (theo OSHA)