+ THÁO NẮP BỘ CHIA ĐIỆN, CON QUAY VÀ NẮP CHIA BỤI+ KIỂM TRA ĐIỆN TRỞ CUỘN SƠ CẤP Dùng ôm kế đo điện trở giữa các cực dương + và âm- Điện trở cuộn sơ cấp nguội: 1RZ loai tích hợp IIA: 1,
Trang 1I) SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
- Động cơ 1RZ loại đánh lửa tích hợp
II) NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG
Khi hoạt động, khóa điện đóng lại, động cơ quay sẽ kéo trục bộ chia điện quay theo, nam châm vĩnh cửu kết hợp với roto tín hiệu sẽ tạo ra các xung từ trường tác dụng lên cuộn dây điện từ làm cảm ứng ra suất điện động điều khiển bộ điện tử đóng ngắt dòng điện sơ cấp của mạch điện đánh lửa, roto chia điện quay sẽ phân phối dòng điện cao áp đến mỗi theo thứ tự nổ của các xi lanh của động cơ
Nguyên tắc hoạt động của hệ thống đánh lửa bằng điện tử
không có tiếp điểm chia làm hai giai đoạn:
Giai đoạn 1: răng của tín hiệu không trùng với cuộn dây điện từ :
Trong giai đoạn này từ trường đi qua cuộn dây điện từ trong bộ cảm biến không thay đổi nên không có suất điện động
Trang 2cảm ứng điện từ, cuộn dây điện từ được xem như một doạn dây dẫn
Khi đóng khóa điện với cách phân cực cho bộ chia điện tử sẽ cho dòng điện đi ra mass, lúc này dòng điện sơ cấp sẽ đi từ cực (+) qua khóa điện qua cực (+) của bô bin cao áp qua cuộn dây
sơ cấp qua cực âm (-) của bô bin cao áp qua hộp đánh lửa ra mass về lại cực âm của ắc quy
Trong giai đoạn này do tốc độ tăng dòng điện sơ cấp chưa đủ lớn nên suất điện động cảm ứng trên cuộn dây thứ cấp chưa đạt đến điện áp đánh lửa
Giai đoạn 2, răng của roto tín hiệu trùng với cuộn dây điện từ : khixi lanh động cơ ở thời điểm cuối nén đầu nổ, răng của roto tín hiệu trùng với cuộn dây điện từ, lúc này khe hở của
mạch từ bao gồm nam châm vĩnh cửu, roto tín hiệu và cuộn dây điện từ là bé nhất nên từ trường đi qua cuộn dây điện từ tăng lên, do từ trường trong cuộn dây điện từ thay đổi đã làm xuất hiện một suất điện động cảm ứng ngược chiều với hiệu điện thế phân cực của trandito, trandito chuyển sang trạng thái khóa ngăn không cho dòng điện sơ cấp đi qua, dòng điện sơ cấp mất đi đột ngột, từ trường trong bô bin cao áp biến thiên với tốc độ cao làm cảm ứng trong cuộn thứ cấp một suất điện động với điện áp từ
20 đến 3 kv Thông qua đường dây dẫn điện cao áp và đầu chia điện mà chia điện thứ cấp này sẽ tạo ra dòng điện thứ cấp được đưa đến các của xi lanh cần đánh lửa để bật tia lửa điện đốt cháy hòa khí trong xi lanh
Với hoạt động như trên, hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm sẽ cho năng lượng đánh lửa lớn hơn, không cần bảo dưỡng định kì và có tuổi thọ cao hơn
III) KIỂM TRA TRÊN XE
1) Kiểm tra tia lửa điện:
- Tháo dây cao áp ra khỏi bugi
- Tháo nến điện ra
- Lắp nến điện vào các đầu dây cao áp
- Tiếp mass cho bugi
- Kiểm tra xem có tia lửa điện xuất hiện khi quay trục khuỷu động cơ không
Trang 3Chú ý: để tránh làm sặc xăng cụm hút do hoạt động của vòi
phun, khi kiểm tra lửa chỉ nên quay trục khuỷu mỗi lần không
đánh lửa cao áp
1.bật chìa khóa điện về vị trí
đánh lửa
2 kiểm tra chắc chắn rằng có
điện áp bình điện ở cực (+)
cuộn đánh lửa cao áp
Kiểm tra tia lửa điện
Kiểm tra điện trở dây cao áp
Thay dây cao áp
Kiểm tra dây dẫn giữa bộ đánh lửa và cuộn đánh lửa cao áp
Kiểm tra điện trở cuộn đánh
lửa cao áp
Trang 4
Thử dùng hộp đánh lửa khác
2) KIÊMTRA DÂY CAO ÁP
+) Cẩn thận cầm vào chụp cao su, kéo đầu dây cao áp ra
Chú ý: Nếu cầm vào dây cao áp kéo hoặc bẻ gập dây sẽ làm dứt dây dẫn bên trong
+) Kiểm tra các đầu cắm dây cao áp
- Kiểm tra dây các đầu cắm có gỉ , xoắn không
- Thay dây điện cao áp nếu cần thiết
Kiểm tra điện trở cuộn phát
tín hiệu vòng quay
- điện trở : 1RZ IIA :
Kiểm tra khe hở roto phát tín hiệu
bộ chia điện
Trang 5+) Kiểm tra điện trở dây cao áp.
- Dùng om kế kiểm tra điện trở dây cao áp mà không cần tháo dây ra khỏi nắp chia điện
- Điện trở tối đa: 25kΩ mỗi dây
- Nếu điện trở lớn hơn mức tối đa phải kiểm tra các đầu cắm
- Nếu cần , phải thay dây cao áp hoặc nắp bộ chia điện
Trang 63) KIỂM TRA BUGI
+ ) Tháo bugi
+) Làm sạch bugi
Dùng thiết bị làm sạch bugi hoặc bàn chải sắt làm sạch chân bugi
Trang 7+) Kiểm tra bugi bằng mắt thường
Xem có bị mòn cực, hỏng ren hay nứt phần sứ cách điện không?Nếu có hư hỏng phải thay bugi mới
Loại bugi quy định
1RZ(xe xuất sang châu Âu và Singapo) ND W16 EXR_U
NGK BPR5EYCác loại động cơ khác ND W16EX-U NGK BP5EY
+) Điều chỉnh khe hở cực bugi
Cẩn thận gõ vào cực ngoài của bugi để dạt kho hở cực theo quy định Khe hở đúng 0.8mm
Trang 8+) Lắp bugi
Mô men xiết 180 kGcm
4) KIỂM TRA BUGI
(Loại có lõi chân cực bằng dât platin)
LƯU Ý:
Không được dùng bàn chải sắt để làm sạch
Không được điều chỉnh khe hở bugi đối với các bugi đã dùng rồi
Chỉ phải thay bugi sau 100.000km
+) KIỂM TRA ĐIỆN CỰC CHÂN BUGI
-) Dùng đồng hồ đo điện trở cách điện, đo điện trở cách điện phần sứ của bugi
-) Điện trở cách điện quy định: lớn hơn 10MΩ
-) Nếu bugi ít hơn 10MΩ phải làm sạch bugi
Trang 9- Nếu không dùng đồng hồ đo điện trở cách điện phải làm như sau:
Đột ngột tăng vòng quay đồng hồ lên 4000 v/p làm 4 lần liên tục Sau đó tháo, kiểm tra bugi
Nếu chân bugi khô – tốt đạt yêu cầu
Nếu chân bugi ướt – phải làm sạch bugi
+) THÁO BUG
+) KIỂM TRA BUGI BẰNG MẮT THƯỜNG
Kiểm tra xem chân ren hoặc sứ cách điện có bị hỏng không? Nếu hỏng phải thay bugi
Bugi : ND P16R
NGK: BPR5EP11
+) KIỂM TRA KHE HỞ CHÂN CỰC BUGI
Khe hở chân bugi tối đa: 1,3mm
Nếu khe hở lớn hơn mức tối đa phải thay thế bug
Khe hở tiêu chuẩn chân bugi mới 1,1mm
Trang 10Nếu phải điều chỉnh khe hở của bugi mới, chỉ được gõ phần dưới của cực ngoài Không đươc động vào cực trong.+) LÀM SẠCH BUGI
Nếu trên chân bugi có vết muội than ướt, phải làm khô rồi đưa vào làm sạch trong thiết bị làm sạch bugi
Áp suất của khí nén: dưới 6kg/cm2
Thời gian làm sách bugi không quá 20 giây
Ghi chú:nếu chân bugi có vết dầu, phải dùng xăng làm sạch trước khi lắp vào thiết bị làm sạch bugi
+) LẮP BUGI
Momen xiết: 180 kGcm
5) KIỂM TRA CUỘN ĐÁNH LỬA CAO ÁP(TĂNG ĐIỆN)
Trang 11+) THÁO NẮP BỘ CHIA ĐIỆN, CON QUAY VÀ NẮP CHIA BỤI
+) KIỂM TRA ĐIỆN TRỞ CUỘN SƠ CẤP
Dùng ôm kế đo điện trở giữa các cực dương (+) và âm(-)
Điện trở cuộn sơ cấp (nguội):
1RZ (loai tích hợp IIA): 1,2-1,6Ω
Nếu điện trở đo được không nằm trong khoảng quy định phải thay cuộn đánh lửa
+) KIỂM TRA ĐIỆN TRỞ CUỘN THỨ CẤP
Dùng ôm kế đo điện trở giữa cực dương (+) và cực cao áp
Điện trở cuộn thứ cấp (nguội): 1RZ (loại tích hợp IIA): 13,8kΩ
10,2-Nếu điện trở đo được không nằm trong mức quy định phải thay cuộn đánh lửa
Trang 126) KIỂM TRA BỘ CHIA ĐIỆN
+) KIỂM TRA KHE HỞ GIỮA ROTO PHÁT TÍN HIỆU VÀ CUỘN PHÁT TÍN HIỆU
Dùng căn lá đo khe hở giữa roto phát tín hiệu và cuộn phát tín hiệu
Khe hở: 0,2 - 0,4 mm
Trang 13Nếu khe hở không nằm trong khoảng quy định phải thay cuộn phát tín hiệu cùng với mâm chia điện.
+) KIỂM TRA CUỘN PHÁT TÍN HIỆU
Dùng ôm kế đo điện trở của cuộn phát tín hiệu
Điện trở cuộn phát tín hiệu 140-180Ω
Trang 14Nếu điện trở đo được không nằm trong khoảng quy định phải thay thế cuộn phát tín hiệu
+) KIỂM TRA HỘP CHÂN KHÔNG ĐIỀU CHỈNH GÓC ĐÁNH LỬA LỚN SỚM
Tháo ống chân không ra
Cắm ống có chân không vào hộp chân không, khi đó cơ cấu chỉnh góc đánh lửa sớm phải dịch chuyển
Nếu cơ cấu điều chỉnh góc đánh lửa lớn không dịch chuyển, phải sửa chửa hoặc thay thế
+) KIỂM TRA CƠ CẤU QUẢ VĂNG ĐIỀU CHỈNH GÓC ĐÁNH LỬA SỚM
Xoay con quay theo chiền kim đồng hồ và nhả tay ra Khi đó con quay phải nhanh chóng quay trở về vị trí cũ
Kiểm tra không để con quay rơ lỏng
Trang 15IV.ĐỘNG CƠ 1RZ (LOẠI ĐÁNH LỬA TÍCH HỢP IIA)CẤU TẠO
Trang 161/ THÁO BỘ CHIA ĐIỆN
+) Tháo các ống chân không
+) Tháo các dây cao áp ra khỏi nắp bộ chia điện
+) Tháo giắc cắm bộ chia điện
+) Đưa xylanh số 1 về DTC/thời bugi
Xoay bánh đai trục khuỷu tới khi vạch dấu thời điểm đánh lửa trùng với vạch “0’’ trên vỏ hộp xích cam
Kiểm tra chắc chắn rằng con quay bộ chia điện nằm đúng hướng
Nếu con quay không nằm đúng vị trí phải quay bánh đai trục khuỷu đi một vòng
+) Tháo bộ chia điện
Tháo 2 bulong giữ bộ chia điện
Trang 17Lấy bộ chia điện ra khỏi nắp máy
2/ THÁO RỜI BỘ CHIA ĐIỆN
+) Tháo vòng đệm làm kín thân bộ chia điện
Trang 18+) Tháo con quay
+) Tháo nắp che bụi và đệm làm kín ra
+) Tháo cuộn đánh lửa
Tháo hai vít, tách bốn dây điện ra khỏi các đầu cực của cuộn đánh lửa
Tháo bốn vít cả cuộn đánh lửa ra
Trang 20+) Tháo cơ cấu chân không điều chỉnh góc đánh lửa sớm.
Tháo cấn bầu chân không ra khỏi chốt nổi trên mâm chia điện
Tháo vít và cơ cấu chân không điều chỉnh góc đánh lửa sớm ra
+) Tháo dây dẫn của bộ chia điện
+)Tháo roto phát tín hiện
Dùng tuốc nơ vít nhỏ nậy lò xo giữ roto ra
Trang 21+) Tháo mâm chia và cuộn phát tín hiệu
Tháo hai vít và hai dây đệm hãm
Lấy mâm chia điện và cuộn phát tín hiệu ra.+) Tháo lò xo quả văng
Dùng kìm đầu nhọn tháo hai lò xo ra
Trang 22+) Tháo trục roto phát tín hiệu
Nậy lấy đệm chắn mỡ ra
Tháo vít trên đầu trục chia điện
Lấy trục roto ra ngoài
+) Tháo các quả văng
Dùng tuốc nơ vít nhỏ tháo vòng hãm chữ E lấy quả văng ra Tháo cả hai quả văng
Trang 233/ KIỂM TRA BỘ CHIA ĐIỆN
+) Kiểm tra mâm chia điện
Xoay mâm chia, nếu có lực cản nhẹ là tốt
Nếu mâm chia bị kẹt hoặc lực cản lớn phải thay mâm chia điện cùng với cuộn phát tín hiệu
+) Kiểm tra trục chia điện
Xoay trục chia điện kiểm tra xem có vết xước hoặc mòn nào không?
Trang 24Nếu bề mặt trục chia điện có vết xước hoặc mòn phải thay cả cụm thân chia điện.
+) Kiểm tra trục roto phát tín hiệu
Lắp tạm thời trục roto phát tín hiệu vào trục chia điện kiểm tra xem có vừa khít không?
Nếu không vừa khít phải thay trục rôto hoặc thân bộ chia điện
4/ LẮP RÁP BỘ CHIA ĐIỆN
+) Lắp các quả văng
Dùng kìm đầu nhọn lắp vòng hãm chữ E giữ quả văng
Trang 25
+) Bôi lớp mỡ chịu nhiệt mỏng lên trục chia điện
+) Lắp trục rôto phát tín hiệu
Lắp trục rôto phát tín hiệu vào trục chia điện như trên
Lắp vít
Trang 26Bôi lớp mỡ chịu nhiệt vào trục
Ấn đệm chắn mỡ vào vị trí
+) Lắp lò xo quả văng
Dùng kìm đầu nhọn lắp hai lò xo vào
Trang 27+) Lắp mâm chia điện và cuộn phát tín hiệu
Lựa chọn chiều đạt mâm chia điện cùng với cuộn phát tín hiệu vào các rãnh trên thân bộ chia điện
Bắt chặt mâm chia điện bằng hai vít
+) Lắp rôto cùng với lò xo mới vào
Trang 28+) Kiểm tra khe hở giữa rôto và cuộn phát tín hiệu
Dùng căn lá kiểm tra khe hở giữa rôto phát tín hiệu và cuộn phát tín hiệu
Tháo rôto phát tín hiệu
Tháo mâm chia điện cùng với cuộn phát tín hiệu ra
Làm sạch các vít và lỗ bắt vít của cuộn phát tín hiệu mới khỏi các dị vật và vết dầu
Bôi lớp kem làm kín bên phần ren dài từ 3-5mm của đầu vít
Trang 29Keo làm kín: Danh điểm n 08833-0070, keo dính 1324,
THREE BOND 1324 hoặc các chất tương đương
Dùng tuốc nơ vít đầu chữ thập lắp các vít và điều chỉnh khe hở giữa rôto và cuộn phát tín hiệu
Trang 30GHI CHÚ: Sau khi lắp, chỉ được nổ máy sớm nhất là sau 30 phút, nếu nổ máy ở vòng quay cao-phải sau ít nhất 120 phút +) Lắp dây điện vào bộ chia điện
+) Lắp cơ cấu chân không điều chỉnh góc đánh lửa sớm
Nối cần bơm chân không vào chốt trên mâm chia điện và lắp chặt cơ cáu chân không điều chỉnh góc đánh lửa sớm bằng vít
+) Lắp hộp đánh lửa (bán dẫn)
Lắp hộp đánh lửa vào thân bộ chia điện bằng hai vít
Trang 31Dùng ba vít bắt chặt ba đầu dây dẫn vào bộ chia điện
Kẹp các dây điện của cuộn phát tín hiệu vào các móc kẹp sao cho đầu dây không bị kéo quá căng (có độ chùng nhất định )
Trang 32CHÚ Ý: Kiểm tra chác chắn rằng các dây diện không chạm vào rôto phát tín hiệu và thân bộ chia điện
+) Lắp bộ đánh lửa cao áp
Bôi lớp keo làm kín lên mặt đế lắp cuộn đánh lửa cao áp (trên thân bộ chia điện )
Keo làm kín: Danh điểm n 08826-00080 hoặc tương đương
Dùng bốn vít bắt chặt cuộn đánh lửa cao áp
Trang 33Nối bốn đầu dây dẫn vào các đầu cực của cuộn đánh lửa cao
áp và dùng hai đầu ốc bắt chặt lại như trên hình vẽ
Trang 34+) Lắp nắp che bụi và đệm vào
+) Lắp con quay vào
+) Lắp vòng làm kín thân bộ chia điện
Lắp vòng làm kín mới vào thân bộ chia điện Bôi lớp mỏng dầu động cơ vào vòng làm kín
5/ Lắp bộ chia điện lên xe
+)Đưa xilanh số 1 về góc 5 trước ĐTC
Trang 35+) Lắp bộ chia điện
Làm trùng vấu trên bánh răng với dấu trên thân bộ chia điện
Lắp bộ chia điện vào, sao cho bu lông giữ bộ chia điện vào lọt lỗ ren trên nắp máy
Bắt tạm hai bu lông giữ bộ chia điện
Trang 36+) Lắp nắp bộ chia điện và đệm
+) Nối giắc cắm bộ chia điện
+) Cắm các dây cao áp vào nắp bộ chia điện
Thứ tự nổ: 1-3-4-2
+) Nối các ống chân không
+) Điểu chỉnh thời điểm đanh lửa
III/ NGUYÊN NHÂN HƯ HỎNG
Động cơ khó khởi
động hoặc không
khởi động được
(quay trơn được)
.Thời điểm đánh lửa sai.Cuộn đánh lửa cao áp hỏng Hộp đánh lửa hỏng
.Chia điện hỏng.Dây cao áp hỏng Bugi hỏng
.Dây dẫn bộ đánh lửa bị đứt, tuột
Đặt tại thời điểm đánh lửa
Kiểm tra cuộn đánh lửa
Kiểm tra bộ chia điện Kiểm tra dây cao áp Kiểm tra bugi
Kiểm tra dây dẫn Vòng quay không
tải kẽm, dễ chết
máy
.Bugi hỏng Dây dẫn bộ đánh lửa bị đứt,tuột
.Thời điểm đánh lửa sai.Cuộn đánh lửa cao áp hỏng
.Bộ chia điện hỏng Dây cao áp có sự cố
Kiểm tra bugi Kiểm tra dây dẫn
Đặt lại thời điểm đánh lửa
Kiểm tra cuộn đánh lửa cao áp
Kiểm tra bộ chia điện Kiểm tra dây cao áp
Động cơ dễ chết
máy/ tăng tốc kém
.Bugi hỏng.Dây dẫn bộ đánh lửa bị đứt, tuột
.Thời điểm đánh lửa sai
Kiểm tra bugi Kiểm tra dây dẫn
Đặt lại thời điểm đánh lửa
Trang 37xã thường xuyên lửa
Nổ ngược trong
chế hòa khí
Thời điểm đánh lửa sai Đặt lại thời điểm đánh
lửaLượng tiêu hao
nhiên liệu cao
Bugi hỏng Thời điểm đánh lưả sai
Kiểm tra bugi Đặt lại thời điểm đánh lửa
Động cơ bị nóng Thời điểm đánh lửa sai Đặt lại thời điểm đánh
lửa
I/ MẠCH ĐIỆN HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG
Đây là sơ đồ mạch điện hệ thống khởi động
Trang 38NGUYÊN TẮC HOẠT CỦA SƠ ĐỒ MẠCH
Khi đóng khóa điện ở vị trí st dòng điện sẽ cấp cho máy khởi động mach điện chạy như sau:
(+) acquy –cầu chì –khóa điện –đến côngtắc trung gian-đến cực 50- rơle – máy khởi động –lúc này máy khởi động chua hoạt động
Sau khi dòng điện đến cuộn hút cuộn giữ đóng tiếp điểm máy khởi động hoạt động dòng đi như sau
(+) acquy – cực 30 – tiếp điểm – đến máy khởi động làm máy hoạt động
II/MÁY KHỞI ĐỘNG
1/CẤU TẠO
+) Loại 1kw
+) Loại 1,4 kw
Trang 39- Cơ cấu liên động: là bộ phận tạo liên kết truyền mômen quay
từ máy khởi động đến bánh đà động cơ, bao gồm càng điều khiển, bộ ly hợp một chiều, bánh răng và ống trượt có rãnh xoắn
ăn khớp với đường xoắn trên trục máy khởi động
2) NGUYÊN TẮC HOAT ĐỘNG
Khi có dòng điện đi qua máy khởi động, phần cảm sẽ tạo
ra từ trường, đồng thời khi có dòng điện chạy trong phần ứng, dưới tác dụng của từ trường tạo ra từ phần cảm sẽ sinh ra cặp ngẩu lực điện từ và lực này sẽ làm cho máy khởi động quay được Khi máy khởi động quay, thong qua cơ cấu truyền động
nó sẽ kéo động cơ quay theo
3 / THÁO RỜI MÁY KHỞI ĐỘNG
Trang 40a THÁO THÂN MÁY KHỞI ĐỘNG (STATO) CÙNG VỚI RÔTO
RA KHỎI CỤM RƠLE KHỞI ĐỘNG
+ Tháo đai ốc, tác đầu dây dẫn ra khỏi cuộn rơle khởi động
+ Tháo hai bulong giằng Kéo thân máy khởi động cùng với rôto ra