Con người và mối hiểm họa từ các chất thải độc hại pptx

Kim lọai Hg – Thủy ngânNguồn gốc  Trước kia, thường dùng thủy ngân trong sản xuất giấy, thuốc diệt nấm, sơn và công nghệ hàn, điện tử…  Nay, thủy ngân vẫn xuất hiện trong môi trường từ

Con người và mối hiểm họa từ

các chất thải độc hại

Cân bằng hóa chất

Minamata - Japan

1400 người chết

2000 người bị ảnh hưởng

Dioxin - Vietnam

Seveso - YÙ

Nguồn gốc kim loại nặng

Kim lọai Chì – Pb

Nguồn gốc

Chì kim lọai được sử dụng như chất phụ gia trong một số ngành công nghiệp:

- Công nghiệp dệt nhuộm

- Công nghiệp chế biến xăng, dầu mỏ

- Phân bón nông nghiệp

Kim loại Chì – Pb

Những tác động nguy hiểm của chì đối với sức

khỏe con người:

 Hàm lượng cao của chì trong khí thải giao thông làm cho thương tổn hệ thần kinh và bệnh thiếu máu.

nhiễm chì làm thận suy giảm chức năng

 Người uống nước có nhiễm chì thường xuyên sẽ gây hiện tượng nhiễm độc mãn tính (saturnisme)

Kim loại Chì – Pb

các dạng tồn tại

 Chì có thể tồn tại 4 dạng: Pb nguyên tố, PbO, muối vô cơ và muối hữu cơ

 Các muối của chì ít tan trong nước

 Pb(NO3)2và (CH3COO)2Pb là có tính tan

Vòng tuần hoàn Pb trong môi trường

Kim lọai As – Arsen

Nguồn gốc

 Ở cuối thế kỷ 19, Arsen đã được dùng để chế thuốc BVTV

 Một số ngành công nghiệp sử dụng kim lọai As:

- Công nghiệp thuộc da,

- Thuốc nhuộm,

- Công nghiệp điện tử

 Trong khói phun ra từ núi lửa, người ta cũng

thấy có chứa Arsen

Kim lọai As – Arsen

 As có thể gây độc cấp tính với người nếu như uống nước có As

 Triệu chứng là đau bụng, ói mửa, tiêu chảy và dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời

Kim lọai As – Arsen

Các dạng tồn tại

 Arsen trong không khí và đất dạng (AsO4 )

3- Trong mạch nước ngầm, nước mặt (AsO4 )3- và (AsO3)3-

 Tích tụ trong bùn lắng dưới dạng không tan Dạng độc nhất là (AsO4)3-

Vòng tuần hoàn của As

As trong đá, quặng (AS 2+ ,AS 3+ ,AS 5+

Thực vật

VPH ĐẤT (AS +5 )

Sinh vật dưới nước

Con người và hoạt động nhân sinh

Trầm tích

Đá trầm tích

Nước biển

Cơ chế gây độc

Qtrình tự phân hủy ngăn cản  ATP

3 – photphoglixerat +

asenit

Kim lọai Hg – Thủy ngân

Nguồn gốc

 Trước kia, thường dùng thủy ngân trong sản

xuất giấy, thuốc diệt nấm, sơn và công nghệ

hàn, điện tử…

 Nay, thủy ngân vẫn xuất hiện trong môi trường từ quá trình khai thác quặng, đốt than, xăng dầu và chất thải công nghiệp…

Kim lọai Hg – Thủy ngân

Các dạng tồn tại

 Thủy ngân tồn tại dưới dạng muối vơ cơ như: HgCl2, HgCN, HgSO4, Hg(NO3)2 - dưới dạng muối vô cơ thì tan trong nước và rất bền

Thủy ngân trong môi trường nước

Kim lọai Hg – Thủy ngân Tác dụng

cơ làm tổn thương thận

ảnh hưởng hệ thần kinh

ngân làm tổn thương

hệ hô hấp.

Vòng tuần hòan thủy ngân trong môi trường

Kim lo i Cu – Đồng ại Cu – Đồng

Vai trò, tác hại của Đồng

 Đồng tham gia cấu tạo protein sinh vật Thiếu nguyên tố đồng, trẻ em kém phát triển và người lớn dẫn đến chứng thiếu máu

 Nếu hàm lượng đồng quá cao dẫn đến ảnh

hưởng đến khả năng sinh sản và gây độc tính

đối với gan

Vòng tuần hồn của đồng

Đánh giá tác động của kim lọai

Khi đánh giá tác động của kim lọai cần chú ý

đến hai yếu tố

 Yếu tố rủi ro: liên quan đến lượng thải, độ pha lõang vào môi trường, nồng độ gây ảnh hưởng, nồng độ an tòan, mức độ tác động có thể xảy ra…

 Yếu tố nguồn tạo ra ô nhiễm kim lọai: không điểm hay tụ điểm

Đánh giá tác động của kim lọai

 Nguyên nhân do sự ăn mòn, rửa trôi, do vật liệu xây dựng, sử dụng hàng ngày, do đốt cháy nguyên liệu hóa thạch hay do con người thải ra…

 Việc phân lọai kim lọai thải ra ở nồng độ mức mg/l, µg/l hay ng/l…

 Độc chất phân lọai theo độc chất lọai A, B hay C…cũng là việc cần làm

Đánh giá tác động của kim lọai

Khi đánh giá cần phải:

 mô tả tính chất kim lọai

 dự báo được tính độc của kim lọai ra sao

 cách thức và khả năng kết hợp các chất khác trong môi trường

Việc tiếp theo là nghiên cứu khả năng đáp ứng sinh học của kim lọai: mức độ và các dạng khác nhau của kim lọai có thể phản ứng với các chất trong môi trường gây

ra hiệu ứng độc (bioavailability).

Đánh giá mức độ gây độc

 Các dạng ion khác nhau của cùng một nguyên tố có khả năng tạo các mức độ độc khác nhau Không phải tất cả các dạng đều độc.

thụ bề mặt các cacbon hữu cơ trong môi trường, hấp thụ bề mặt các lọai khóang khác và mức độ gây độc khác nhau.

kim lọai dạng ion trong nước thiên nhiên thường nhỏ.

 Từ một số thí nghiệm độc học với kim lọai cho thấy: độc tính kim lọai giảm khi pH tăng, và độ cứng nước tăng cũng làm độc tính kim lọai giảm đi.

Thử nghiệm độc học kim lọai

 Sinh vật dùng trong

các thử nghiệm độc

tính kim lọai thừơng

dùng các loại cá,

động vật không

xương sống, các lòai

hai vỏ…

Thử nghiệm độc học kim lọai

 Dung dịch đối chứng thường dùng dung dịch

kim lọai dạng ion độc nhất

 Dựa vào các thử nghiệm chuẩn: OECD, ATSM, ISO, USEPA

 Dùng LC50, tăng dần nồng độ hóa chất

 Thử nghiệm độc học kim lọai Kim lọai tan trong

nước PTN có độ độc khác kim lọai tan trong

nước thiên nhiên