Nghiên cứu van dé này giúp chúngta thấy được mỗi giai đoạn lịch sử, do sự tác động của các yếu tố chủ quan, khác quancũng như yếu tố thời đại mà quan điểm, tư tưởng và cách xây dựng nhữn
Tính cấp thiết của đề tài - G5 c ST T2 1E 2121121121 11211112111 1111k 2
Thứ nhất, quyền con người là một phạm trù đa diện, kết tinh những giá trị cao đẹp trong nền văn hóa của tất cả các dân tộc, nó là "ngôn ngữ chung", "sản phẩm chung" và "mục tiêu chung" của mọi quốc gia, dân tộc trên thế giới Quyền con người là những giá trị tự nhiên, vốn có của mọi cá nhân, được pháp luật (quốc gia, quốc tế, khu vực) ghi nhận va bảo vệ Do là một trong những những yếu tô cơ bản, nền tảng của một xã hội dân chủ, văn minh Vì thế, quyền con người là một phạm trù lịch sử và là kết quả của cuộc đấu tranh không ngừng của toàn nhân loại nhằm vươn tới những lí tưởng, giải phóng hoàn toàn con người, xây dựng một xã hội thực sự công bằng, dân chủ và nhân đạo Cùng với lịch sử nhân loại, nhận thức và tư tưởng của con người về quyền con người cũng liên tục phát triển, từng bước hình thành nên các chuẩn mực quốc gia, quốc tế về nhân quyên Tuy nhiên, do sự khác biệt về văn hóa, lịch sử và các điều kiện chính trị, kinh tế, xã hội mà quá trình hình thành và phát triển tư tưởng, lý luân, pháp lí và thực tiễn ở mỗi quốc gia có những diễn tiến khác biệt nhất định Việc tìm hiểu vấn đề quyền con người của các quốc gia, các nền văn hóa khác nhau có ý nghĩa quan trọng giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện hơn về vấn dé rộng lớn và phức tạp này Tuy nhiên, trên phương diện pháp ly, trong lịch sử lập hiến, quyền con người ban đầu thường không được quy định một cách độc lập mà thường được quy định hàm chứa trong quyền công dân đi cùng với nó là nghĩa vụ Do vậy, khi nghiên cứu quyền con người, các nhà nghiên cứu thường gắn liền với quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.
Thứ hai, Trung Quốc là một quốc gia lớn, có lịch sử văn minh lâu đời Trong gần nửa thế kỉ qua, từ sau khi Trung Quốc tiến hành cải cách mở cửa đã có những bước đột phá, vươn lên mạnh mẽ, khăng định vị thế của quốc gia hơn một tỷ dân trên trường quốc tế Hiện nay nghiên cứu về Trung Quốc đã và đang được nhiều quốc gia đặc biệt quan tâm Trong xu hướng hội nhập và phát triển hiện nay, Trung Quốc không ngừng nỗ lực xây dựng một nhà nước pháp trị, mà nội dung cốt lõi của nhà nước pháp trị là đảm bảo quyền con người, quyền công dân Bởi vậy, trong các vấn đề nổi bật được các nhà nghiên cứu Trung Quốc và thế giới quan tâm là vấn đề nhân quyên của Trung Quôc.
Thứ ba, Việt Nam và Trung Quốc do những nguyên nhân về địa lí, lịch sử, văn hóa mà có nhiều mối liên hệ, tương đồng Thấu hiểu Trung Quốc không chỉ giúp chúng ta học được những điều tích cực mà còn có thể né tránh những sai lầm mà quốc gia không 16 này đã mắc phải Tuy nhiên, thực trạng nghiên cứu các van đề về hiến pháp nói chung cũng như quyền con người, quyền công dân ở Trung Quốc còn chưa được các học giả Việt Nam quan tâm đúng mức Gần như không có một công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về van dé này Dé bé lap những khoảng trống trong khoa học cũng như góp phần hiểu thêm về quốc gia láng giềng hơn 1,4 tỷ dân, việc nghiên cứu quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong lịch sử lập hiến Trung Quốc đáng được quan tâm, chú ý Nghiên cứu van dé này giúp chúng ta thấy được mỗi giai đoạn lịch sử, do sự tác động của các yếu tố chủ quan, khác quan cũng như yếu tố thời đại mà quan điểm, tư tưởng và cách xây dựng những quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong các bản hiến pháp có những đặc trưng riêng Qua đó vừa thấy được tính cá biệt vừa thấy được sự kế thừa và phát triển trong lịch sử lập hiến hơn 100 năm của Trung Quốc Từ đó đúc rút những kinh nghiệm và giá tri nhất định cho hoạt động xây dựng và thực hiện hiến pháp đảm bảo quyền con người, quyền công dân ở Việt Nam hiện nay.
Thi tư, bảo vệ và thúc đây quyền con người là chính sách nhất quán của Dang và Nhà nước Việt Nam từ trước tới nay Hiến pháp 2013 — đạo luật cơ bản của nước ta hiện nay hướng tới mục tiêu quan trọng nhất là tiếp tục phát huy dân chủ, bảo đảm thực hiện tốt hơn quyên con người, quyền công dân Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 9/11/2022 Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mớicũng xác định một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng trong giai đoạn tới là” bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, ( ), tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ quyền con người, quyền công dan”.Quyén con người là giá trị của Nhà nước pháp quyên, thúc day bảo đảm quyền con người là yêu cầu cấp thiết trong xây dựng Nhà nước pháp quyền ở nước ta hiện nay Do đó, cần nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới để hoàn thiện khung khổ pháp lý về quyền con người, quyền công dân ở Việt Nam.
Xuất phát từ những lý do trên, việc nghiên cứu quyền con người, quyền công dân trong lịch sử lập hiến Trung Quốc, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc Nhóm nghiên cứu lựa chọn đề tài
“Quyển con người, quyên và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong lịch sử lập hién Trung Quốc và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam” với mục đích nghiên cứu, làm rõ quá trình hình thành và những biến đổi tư tưởng, nội dung về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong lịch sử lập hiến Trung Quốc, rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong xây dựng, hoàn thiện hiến pháp về quyền con người, quyền công dân, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam hiện nay.
2.1.Tình hình nghién CỨU trong nước
* Các công trình nghiên cứu vé quyên con người, quyên và nghĩa vụ cơ bản của công dân.
Nhân quyền là vấn đề được các nhà nghiên cứu trong nước rất quan tâm đặc biệt trong những năm gần đây Có khá nhiều các công trình nghiên cứu về cả phương diện lí luận, pháp lý và thực tiễn Có thể kể tới một số công trình nghiên cứu tiêu biểu:
Văn phòng thường trực về nhân quyền và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh xuất bản sách chuyên khảo: "Quyên con người, quyén và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong hiến pháp Việt Nam", 2015 Ở phần I các tác giả đã trình bày về mặt lí luận các van dé liên quan đến mỗi quan hệ giữa hiến pháp và quyền con người; phan II là chế định quyền con người trong hiến pháp các nước trên thé giới; phần IIL,
IV, V đã phân tích những quy định cơ bản về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong các bản hiến pháp Việt Nam, đặc biệt là hiến pháp 2013 cũng như những van đề đặt ra khi thực thi chế định quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong hiến pháp.
"Chit nghĩa Hiến pháp và những bộ phận cấu thành" của GS Nguyễn Đăng Dung trong Kỉ yếu tọa đàm về Constitutionalism, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, 10/2011 đã đề cập vị trí, vai trò của quyền con người trong sự hình thành chủ nghĩa Hiến pháp cũng như yêu cầu xây dựng hiến pháp đảm bảo quyền con người.
"Hoi đáp về quyển con người", Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, NXB Công an nhân dân, Hà Nội, 2010, thông qua các câu hỏi đã khái quát về những vấn đề lịch sử và lí luận liên quan đến quyền con người, đồng thời nêu những nội dung cơ bản về Luật nhân quyền quốc tế và cơ chế của Liên hợp quốc về bảo vệ, thúc đây nhân quyền, một số quyền con người theo pháp luật quốc tế và Việt Nam.
Trung tâm nghiên cứu Quyên con người và quyền công dân, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, "Tw đưởng về quyên con người: tuyển tập tư liệu thé giới và Việt Nam", NXB Lao động xã hội, Hà Nội, 2011 Công trình đã khái quát tư tưởng về quyền con người trong lịch sử nhân loại từ cổ đại đến hiện đại, đồng thời cũng đề cập đến tư tưởng về quyền con người trong lịch sử Việt Nam.
Luận văn thạc sĩ luật học: "Bảo dam và thúc day nhân quyên trong tương quan với các yếu tô nhân văn của nên văn hóa Việt Nam hiện nay" của tac giả Đậu Công Hiệp 2016 đã giải quyết mối quan hệ giữa nhân văn và nhân quyền, trên cơ sở đó chỉ ra những ảnh hưởng của các yếu tố nhân văn trong nền văn hóa Việt Nam đối với việc đảm bảo và thúc đây nhân quyên hiện nay. Đại học Quốc gia Hà Nội, "Quyên và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong thời kỳđổi mới: Dé tài NCKH QG.97.12" năm 1999: đã phân tích mối quan hệ pháp lí giữa nhà nước và công dân, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong các bản hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992 va đi sâu phân tích quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong một số lĩnh vực: chính trị, kinh doanh, xã hội, quyền tự do cá nhân
Pham Văn Khánh, "Góp phần tìm hiểu quyén con người", NXB KHXH, 2006: đã nghiên cứu một cách tổng quan về quyền con người: lich sử tư tưởng, các quy định về quyên con người trong các văn bản pháp lí trên thế giới và Việt Nam.
Dinh Thị Thu Trang, "Mối quan hệ giữa quyên con người và quyên công dan", Luận văn thạc sỹ luật học, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2013: nghiên cứu làm rõ chiều dài lịch sử tư tưởng về quyền con người và quyền công dân qua các thời kì Nêu, phân tích được những đặc điểm, tính chất của quyền con người, quyền công dân, trên cơ sở đó nêu rõ quyền con người và quyền công dân không hoàn toàn đồng nhất với nhau mà có tính thống nhất và có những điểm khác biệt Công trình cũng phân tích thực trạng bảo vệ quyền con người, quyền công dân ở nước ta hiện nay, từ đó đề ra được những giải pháp phù hợp để việc bảo vệ và thúc đây quyền con người hiệu quả hiện nay.