Tai biến và biến chứng sau cắt dạ dày, nạo hạch

• Theo tác giả VD Long, tỉ lệ các biến chứng sau mổ PTNS cắt dạ dày, nạo hạch trong điều trị K dạ dày n=112... Các yếu tố ảnh hưởng sự lành miệng nối • Máu nuôi tại chỗ dạ dày > ruột non

TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG

SAU CẮT DẠ DÀY, NẠO

HẠCH

Tỉ lệ biến chứng chung sau mổ mở cắt dạ dày thay đổi từ 14,4 – 40,6%

 Chảy máu sau mổ: 0,5 – 4,8%,

 Xì miệng nối từ 1 - 7,8%,

 Áp xe tồn lưu từ 1,6 - 3,7%,

 Tắc ruột sau mổ từ 0,6 - 1,5%,

 Bung thành bụng từ 0,5 - 1,2%.

 Biến chứng về tim mạch và hô hấp từ 3,9 – 18%.

 Các biến chứng cần phải mổ lại từ 0,8 – 9,8%.

 Tỉ lệ tử vong trong vòng 30 ngày sau mổ từ 1 – 13%

Tác giả N Biến

chứng chung %

Tử vong

% Xì miệng nối % Chảy máu sau

mổ %

Áp xe tồn lưu

%

Tim mạch, hô hấp %

• Theo tác giả VD Long, tỉ lệ các biến chứng sau mổ PTNS cắt dạ dày, nạo hạch trong điều trị K dạ dày (n=112)

Xì miệng nối

• Miệng nối dạ dày-hỗng tràng

• Miệng nối thực quản-hỗng tràng

• Bục mỏm tá tràng

Các yếu tố ảnh hưởng sự lành miệng nối

• Máu nuôi tại chỗ (dạ dày > ruột non > thực quản và đại trực tràng)

• Miệng nối không căng

• Không phơi nhiễm dịch nhiễm, bẩn trong khoang phúc mạc

• Thể trạng bệnh nhân: lớn tuổi, nội khoa kèm theo, dinh dưỡng,

Lâm sàng

• Triệu chứng

Đau bụng

Sốt

Odl ra dịch tiêu hóa, xn bilirubin, amylase dịch tăng

• Hình ảnh học: CTscan bụng

Điều trị

• Nội khoa:

Kháng sinh phổ rộng

Dinh dưỡng tĩnh mạch

Dẫn lưu dịch rò hiệu quả

• Phẫu thuật

Chảy máu sau mổ

• Tỉ lệ chảy máu sau mổ 0 -1,3%

• Chảy máu trong lòng ống tiêu hóa:

Thường từ miệng nối vị tràng

Nội soi đường tiêu hóa, thất bại => phẫu thuật

• Chảy máu trong ổ bụng:

Nguyên nhân từ các nhanh ĐM lách, ĐM vị tá tràng

Can thiệp DSA, thất bại=> phẫu thuật

Nhiễm trùng vết mổ

• Huang báo cáo tỉ lệ nhiễm trùng vết mổ: 1,8% (38/2170)

• Wang phân tích gộp 1 498 trường hợp được PTNS cắt toàn bộ dạ dày, cho thấy tỉ lệ nhiễm trùng vết mổ thấp hơn có ý nghĩa thống kê ở

nhóm PTNS so với mổ mở

(RR: 0,37; 95% CI: 0,19, 0,72; p = 0,003)

Nhiễm trùng vết mổ

• Dự phòng

Che chắn vết mổ

Hạn chế dịch tiêu hóa vấy bẩn vết mổ

• Điều trị:

Chăm sóc vết mổ nhiễm

Kháng sinh

Dinh dưỡng

Afferent Loop Syndrome- HC quai đến

• HC gặp sau nối vị tràng kiểu

Billroth II

• Triệu chứng

Đau tức thượng vị

Nôn dịch mật

Nhiễm trùng, viêm phúc mạc

khi hoại tử quai đến

Điều trị: phẫu thuật chuyển sang

lưu thông kiểu Roux-en-Y

Efferent Loop Obstruction-HC quai đi

• Tắc quai đi hiếm gặp

• Xảy ra bất cứ thời điểm nào,

50% ca xảy ra trong 1 tháng sau

mổ

• Phẫu thuật phục hồi thoát vị nội

hay cắt dây dính

Alkaline Reflux Gastritis-Viêm dạ dày trao ngược dịch mật

• Xảy ra sau nối kiểu Billroth II

• Triệu chứng:

Đau thượng vị

Nôn dịch mật

Sụt cân

• Điều trị: phẫu thuật chuyển sang Roux-en-Y, với chân Roux dài hơn 40cm

Dumping Syndrome-Hội chứng Dumping

• Hội chứng gồm triệu chứng đường tiêu hóa và thần kinh nội tiết liên quan làm trống dạ dày quá nhanh sau ăn

• Thường gặp sau cắt bán phần dưới dạ dày với phục hồi lưu thông kiểu Billroth II

• Hội chứng chia làm 2 loại:

Dumping sớm: trong vòng 30 phút sau ăn

Dumping muộn: 1-3 giờ sau ăn

Dumping Syndrome

• Triệu chứng tiêu hóa:

 Đau bụng

 No, chán ăn sớm

 Buồn nôn, nôn

 Tiêu chảy

 Chướng bụng

• Triệu chứng thần kinh nội tiết

 Mạch nhanh

 Hồi hộp, đánh trống ngực

 Vả mồ hôi

 Nhức đầu

Dumping symdrome

• Điều trị:

Tiết chế bữa ăn

Thuốc, Octreotide

Phẫu thuật, khi điều trị bảo tồn thất bại, chuyển sang phục hồi lưu thông kiểu Roux-en-Y

Metabolic Disturbances-Rối loạn chuyển hóa

• Thiếu máu:

Thiếu sắt do giảm hấp thu

Thiếu B12 do thiếu yếu tố nội tại của dạ dày

• Loãng xương: thiếu canxi vì thiếu acid béo

• Thiếu vitamin tan trong mỡ, Vit A, D, E, K

Điều tri: bổ sung các chất cần thiết, sắt, vitamin, canxi

Tài liệu tham khảo

• Võ Duy Long (2017) “Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi điều trị ung thư dạ dày theo giai đoạn I,II,III” Luận

án Tiến sĩ Y học, Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh

• Wang JF, Zhang SZ, Zhang NY et al (2016) “Laparoscopic

gastrectomy versus open gastrectomy for elderly patients with gastric cancer: a systematic review and meta-analysis” World J Surg Oncol, 14(1), pp 90-100

• Townsend, C.M., Beauchamp, R.D., Evers, B.M and Mattox, K.L.,

2021 Sabiston textbook of surgery Elsevier Health Sciences.