Vấn đề cơ bản về nền móng Cơng việc tính tốn nền móng là nhằm chọn được một loạinền móng công trình đảm bảo các điều kiện sau: Cơng trình phải tuyệt đối an tồn không bị sụp đổ do nềnmó
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HCM
KHOA XÂY DỰNG – BỘ MÔN NỀN MÓNG
BÀI GIẢNG MÔN HỌC
NỀN VÀ MÓNG
Chương 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
Chương 2 MÓNG NÔNG
Chương 3 NỀN NHÂN TẠO
Chương 4 MÓNG CỌC
Chương 5 MÓNG CHỊU TẢI TRỌNG ĐỘNG
Trang 2[1] Châu Ngọc Ẩn Nền móng NXB ĐHQG TP.HCM, 2002.
[2] Châu Ngọc Ẩn Hướng dẫn đồ án Nền móng NXB ĐHQG
TP.HCM, 2003.
[3] Nguyễn Hữu Đẩu và cộng sự Phương pháp OSTERBERG –
Đánh giá sức chịu tải của cọc khoan nhồi và cọc barrette NXB XD,
Trang 3[7] Nguyễn Bá Kế và cộng sự Móng nhà cao tầng – Kinh nghiệm
nước ngoài NXB XD, Hà nội 2004;
[8] Nguyễn Bá Kế Sự cố nền móng công trình NXB XD , Hà nội
2000;
[9] Nguyễn Bá Kế Kỹ thuật nền móng công trình vùng đồi dốc.
NXB XD, Hà nội 2005;
[10] Lê Bá Lương và cộng sự Công trình trên đất yếu trong điều
kiện Việt Nam Chương trình hợp tác khoa học Việt - Pháp;
[11] Cung Nhất Minh và cộng sự Thí nghiệm và kiểm tra chất
lượng cọc NXB XD , Hà Nội 1999;
[12] Vũ Công Ngữ và cộng sự Móng cọc – Phân tích và thiết kế.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 4[14] Nguyễn Văn Quảng Nền móng nhà cao tầng NXB KHKT , Hà
nội 2003;
[15] Nguyễn Văn Quảng và cộng sự Hướng dẫn đồ án nền và
móng NXB XD, Hà nội 2004;
[16] Nguyễn Văn Quảng Nền móng nhà cao tầng NXB KHKT , Hà
nội 2003;
[17] Nguyễn Văn Quảng Nền móng và tầng hầm nhà cao tầng.
NXB XD, Hà nội 2008;
[18] Nguyễn Văn Quảng và cộng sự Nền và móng các công trình
dân dụng và công nghiệp NXB XD, Hà nội 2005;
[19] Võ Phán và cộng sự Phân tích và tính toán móng cọc NXB
ĐHQG TP.HCM, 2010.
[20] Hoàng Văn Tân và cộng sự Những phương pháp xây dựng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 5TÀI LIỆU THAM KHẢO
[21] Hoàng Văn Tân và cộng sự Tính toán nền móng theo trạng
thái giới hạn NXB XD, Hà nội 1998;
[22] Hoàng Văn Tân Một số vấn đề tính toán thiết kế thi công
nền móng các công trình nhà cao tầng.
[23] Đoàn Thế Tường và cộng sự Thí nghiệm đất và nền móng
công trình NXB GTVT, Hà nội 2004;
[24] Lê Đức Thắng và cộng sự Nền và móng NXB ĐH-THCN , Hà
nội 1991;
[25] Lê Đức Thắng Tính toán móng cọc NXB GTVT, Hà nội 1998;
Trang 6[28] Jean Pierre Giroud Các bảng tính toán nền móng NXB XD,
Hà nội 2004;
[29] Viện tiêu chuẩn Anh Hướng dẫn thực hành về nền móng.
Tiêu chuẩn Anh-BS 8004, 1986.
[30] Shamsher Prakash và cộng sự Móng cọc trong thực tế xây
dựng NXB XD , Hà nội 1999;
[31] Brinkgreve, R B J et al Plaxis Finite Element code for Soil
and Rock analyses Reference manual A.A Balkema, Rotterdam,
Netherlands, 1998.
[32] Das, B M Principles of Foundation Engineering PWS
Publishing Company, 1984.
[33] Das, B M Principles of Geotechnical Engineering PWS
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 7[34] Das, B M Principles of Soil Dynamics PWS Publishing
Company, 1993.
[35] Mana, A I et al Prediction of Movement for Braced Cuts in
Clay ASCE, J Geotech Eng., 1981.
[36] Poulos, H G (1972) Difficulties in Prediction of Horizontal
Deformations of Foundations ASCE Journal of the Soil Mechanics
and Foundations Division, 1998.
[37] CGS (1992) Canadian Foundation Engineering Manual 3rd ed Canadian Geotechnical Society, Bitech, Vancouver.
[38] Joseph E Bowles Foundation analysis and design Mc
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 8TÀI LIỆU THAM KHẢO
[40] W G K Fleming et al Piling engineering Surrey University
Press, 1985.
[41] Robert C Bachus et al Deep Foundation Improvements:
Design, Construction, and Testing American society for Testing and
Materials, 1991.
Trang 9TÀI LIỆU THAM KHẢO
TIÊU CHUẨN XÂY DỰNG
[1] TCXD 195.1997 Nhà cao tầng – Thiết kế cọc khoan nhồi.
[2] TCXD 205.1998 Móng cọc – Tiêu chuẩn thiết kế.
[3] TCXD 269.2002 Cọc – Phương pháp thí nghiệm bằng tải trọng
tĩnh ép dọc trục.
[4] TCXD 286.2003 Đóng và ép cọc – Tiêu chuẩn thi công và
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
TIÊU CHUẨN XÂY DỰNG
[8] TCXD 194.2006 Nhà cao tầng – Công tác khảo sát địa kỹ
thuật.
[9] TCXD 375.2006 Thiết kế công trình chịu động đất.
[10] TCXD 385.2006 Gia cố nền đất yếu bằng trụ đất xi măng [11] TCXD 7888.2008 Cọc bê tông ly tâm ứng lực trước.
[12] QPXD 45.78 Nền nhà và công trình.
Trang 111.1.1 Vấn đề cơ bản về nền móng
Nền là bộ phận nằm ngay dưới đáy
móng, trực tiếp chịu tải trọng của công
trình do móng truyền xuống
Móng là một bộ phận của công trình
làm nhiệm vụ truyền tải trọng của công
trình xuống nền
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Sơ đồ nền và móng
f
Trang 121.1.1 Vấn đề cơ bản về nền móng
Công việc tính toán nền móng là nhằm chọn được một loạinền móng công trình đảm bảo các điều kiện sau:
Công trình phải tuyệt đối an toàn không bị sụp đổ do nền móng, đảm bảo công năng sử dụng của công trình.
Khả thi nhất cho công trình.
Giá thành rẻ nhất.
Điều kiện đảm bảo an toàn cho công trình là nhiệm vụ chính
trong tính toán kỹ thuật nền móng, bao gồm:
Đánh giá được các tính năng của phần đất sẽ gánh đỡ công trình.
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Trang 13 Lựa chọn các tổ hợp tải trọng công trình truyền xuống.
Phân tích tính toán các loại móng hoặc biện pháp gia cố đất nền thích hợp cho công trình.
GW = Ground Water
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Cấu tạo nền đất
Trang 141.1.1 Vấn đề cơ bản về nền móng
Công trình bên trên, móng, nền đất có sự tương tác (ứng xử)
qua lại và làm việc đồng thời Có 2 phương pháp tính toán:
Tính toán công trình, móng và nền đất theo phương pháp rời
rạc hoá (tách riêng từng bộ phận để tính) cách tính phổthông Sử dụng các phương pháp giải tích hoặc phần tử hữu hạn để tính
Tính toán công trình, móng và nền đất làm việc đồng thời.Sử dụng phương pháp phần tử hữu hạn để tính
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Trang 151.1.2 Phân loại móng và nền
a.Phân loại móng
a.1.Móng nông
Là phần mở rộng của chân cột hoặc đáy công trình nhằm cóđược một diện tích tiếp xúc thích hợp để đất nền có thể gánhchịu được áp lực đáy móng
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Tác giả D f /B
K Terzaghi < 1
Trang 16CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
1.1.2 Phân loại móng và nền
a.Phân loại móng
a.1.Móng nông
Đặc điểm cơ bản của móng nông là khi xem xét sức chịu tảicủa nền không xét thành phần ma sát giữa đất và mặt bên củamóng
Móng nông thường được chia thành:
Móng đơn chịu tải đúng tâm, lệch tâm
Móng băng (1 phương, 2 phương).
Móng bè (dạng bản, có sườn (dầm), hộp)
Trang 17CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
1.1.2 Phân loại móng và nền
a.1.Móng nông
Trang 18a.2.Móng cọc
Móng cọc là bộ phận của công
trình, gồm nhiều cọc riêng rẻ cắm sâu
trong nền đất, được liên kết với nhau
bằng đài cọc
Cọc là một kết cấu có chiều dài lớn
hơn nhiều so với bề rộng tiết diện
ngang
Đài cọc là phần kết cấu để liên kết
các cọc trong một nhóm cọc với công
trình bên trên
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Sơ đồ móng cọc
Trang 191.1.2 Phân loại móng và nền
a.2.Móng cọc
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Trang 201.1.2 Phân loại móng và nền
b Phân loại nền
Nền tự nhiên
Là nền gồm các lớp đất có kết cấu tự nhiên, nằm ngay sát bêndưới móng, chịu đựng trực tiếp tải trọng công trình do móngtruyền xuống
Nền nhân tạo
Cải tạo kết cấu của khung hạt đất nhằm gia tăng sức chịu tải và giảm độ biến dạng lún của nền đất:
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Trang 21 Nền nhân tạo
Đệm vật liệu rời như đệm cát, đệm đá thay thế phần đất
yếu ngay sát dưới đáy móng để nền có thể chịu được tải trọngcông trình
Gia tải trước là biện pháp cải tạo khả năng chịu tải của
nền đất, nhằm làm giảm hệ số rỗng của khung hạt đất bằngcách tác động tải trọng ngoài trên mặt nền đất
Gia tải trước phối hợp với biện pháp tăng tốc độ thoát
nước bằng các thiết bị thoát nước thẳng đứng như giếng cát
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Trang 22CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Nền nhân tạo
Cọc vật liệu rời như cọc cát, cọc đá nhằm làm giảm hệ số
rỗng của khung hạt đất cát rời có độ thấm nước tốt hoặc thaythế đất yếu bằng các cọc vật liệu rời có đặc tính tốt hơn đấtnền tự nhiên, nhằm tăng khả năng chống cắt dọc các mặt cókhả năng bị trượt
Cọc đất trộn vôi hoặc trộn xi măng.
Phụt vữa xi măng hoặc vật liệu liên kết vào vùng nền chịu
lực để tăng lực dính giữa các hạt đất và giảm thể tích các lỗrỗng
Tăng cường các vật liệu chịu kéo cho nền đất còn được
Trang 23 Nền nhân tạo
Tăng cường các vật liệu chịu kéo cho nền đất còn được gọi là đất có cốt như:
Sợi hoặc vải địa kỹ thuật, được trải một hoặc nhiều lớp
trong nền các công trình đất đắp hoặc trong các lớp đệm vậtliệu rời để tăng cường khả năng chịu kéo và giảm độ lún củađất nền
Thanh hoặc vải địa kỹ thuật, được trải từ 3 đến 5 lớp dưới
các móng băng chịu tải trọng lớn hoặc trong các mái dốc đắp
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN MÓNG
Trang 24Có nhiều phương pháp tính toán nền móng nhưng tựu trung cóhai nhóm cơ bản:
+ Nhóm 1: Tính toán ổn định đất nền nhằm chống trượt hoặclật công trình
+ Nhóm 2: Hạn chế độ lún và độ lún lệch của móng
Có thể chia các phương pháp tính hiện hành như sau:
1.2.1 Tính Toán Nền Theo Trạng Thái Ứng Suất Cho Phép
Trước thập niên 70, phương pháp này dựa trên việc tính toánsức chịu tải cực hạn của đất nền theo công thức của K Terzaghihoặc các hiệu chỉnh sau đó
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH NỀN MÓNG
Trang 25Trong đó:
q: áp lực đáy móng;
qa: sức chịu tải cho phép;
qult: sức chịu tải cực hạn
N, Nq, Nc: các hệ số sức chịu tải (Terzaghi)
Nếu q được tính với:
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH NỀN MÓNG
FS
cN qN
B N FS
q q
Trang 26Sau đó, kể từ thập niên 70, sức chịu tải được tính toán rõ rànghơn Cụ thể là:
Cho đất dính thoát nước chậm, tính sức chịu tải tức thời (short
term) với đặc trưng chống cắt không thoát nước cu và u
Sức chịu tải trong giai đoạn sau lún ổn định được tính với đặctrưng chống cắt có thoát nước c’ và ’
Cho nền cát thì tính sức chịu tải có thoát nước c’ và ’
1.2.2 Tính Toán Nền Theo Trạng Thái Giới Hạn Về Biến
Dạng (trạng thái II)
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH NỀN MÓNG
Trang 271.2.2 Tính Toán Nền Theo Trạng Thái Giới Hạn Về Biến
Dạng (trạng thái II)
Phương pháp này tính toán độ biến dạng (độ lún) của móng
theo lý thuyết đất là vật thể đàn hồi tuyến tính Cơ sở củaphương pháp dựa trên sự phát triển vùng biến dạng dẻo trongnền đủ nhỏ để nền đất còn tuân theo quy luật đàn hồi
Sử dụng các kết quả lý thuyết của Boussinesq và đặc trưngnén lún của đất để tính độ lún của móng riêng lẻ hoặc độ lúncó xét đến ảnh hưởng của các móng lân cận, tìm được độ lún
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH NỀN MÓNG
Trang 28 Vì vậy điều kiện cần của phương pháp là khống chế áp lựcđáy móng để nền đất còn làm việc trong giai đoạn đàn hồi theoquan điểm của phương pháp phát triển vùng biến dạng dẻo củaFlorich.
Với móng chịu tải đứng đúng tâm:
Theo QPXD 45-78,
Với móng chịu tải đứng lệch tâm: ngoài điều kiện trên còncần có pmin ≥ 0, khi các móng dễ lật điều kiện này trở thành
pmin/pmax 0.25 và pmax ≤ Rtc hoặc RII
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH NỀN MÓNG
)
2 1
b IIb II
II f II
q
Trang 291.2.2 Tính Toán Nền Theo Trạng Thái Giới Hạn Về Biến
Dạng (trạng thái II)
Điều kiện đủ là độ lún, góc xoay tính được, phải thỏa các điềukiện sau:
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH NỀN MÓNG
i
i
S S
S
S
Trang 301.2.3 Tính Toán Nền Theo Trạng Thái Giới Hạn Về Cường
Độ Chịu Tải (trạng thái I)
Nội dung phương pháp gồm khống chế khả năng trượt, lật củamóng và không cho nền bị phá hoại cắt
hoặc
Trong đó:
+ kt: kệ số an toàn chống trượt;
+ k : kệ số an toàn chống lật;
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH NỀN MÓNG
cl l
t gt
ct t
k M
M
k
k M
M
k
FS
q k
p
p tt gh ult
Trang 311.2.3 Tính Toán Nền Theo Trạng Thái Giới Hạn Về Cường Độ Chịu Tải (trạng thái I)
+ [kt], [kl]: hệ số an toàn cho phép về trượt và lật;
+ k, FS: kệ số an toàn;
+ qult và pgh: sức chịu tải cực hạn của nền đất
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH NỀN MÓNG
Trang 321.3.1 Các Loại Tải Trọng
Tải trọng tác dụng lên móng và truyền lên nền đất thường đượcphân chia thành:
Tải trọng thường xuyên: là các tải trọng tác dụng không biếnđổi trong quá trình xây dựng và sử dụng công trình như trọnglượng bản thân, áp lực đất, áp lực nước, …v.v
Tải trọng tạm thời: là các tải trọng có thể không có trongmột giai đoạn nào đó của quá trình xây dựng và sử dụng côngtrình
Tải trọng tạm thời dài hạn: tác động trong một thời gian tương đối dài khi thi công hoặc trong quá trình sử dụng công
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.3 CÁC DỮ LIỆU ĐỂ TÍNH NỀN MÓNG
Trang 33CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.3 CÁC DỮ LIỆU ĐỂ TÍNH NỀN MÓNG
1.3.1 Các Loại Tải Trọng
Tải trọng tạm thời ngắn hạn: chỉ xuất hiện trong từng giaiđoạn khi thi công hoặc trong quá trình sử dụng như: tải trọnggió, tải trọng sóng, …v.v
Tải trọng đặc biệt: xuất hiện trong những trường hợp nhưđộng đất, sập đổ một bộ phận công trình, …v.v
1.3.2 Tổ Hợp Tải Trọng
Khi tính toán nền móng phải tiến hành với các tổ hợp bất lợinhất cho biến dạng của công trình và ổn định của toàn nền, có
Trang 341.3.2 Tổ Hợp Tải Trọng
Tổ hợp chính: gồm tải trọng thường xuyên, tải trọng tạm thời
dài hạn và một tải trọng tạm thời ngắn hạn (tải này có ảnh
hưởng nhiều đến trường ứng suất trong nền nên thường được
chọn là tải trọng gió).
Tổ hợp phụ: gồm tải trọng thường xuyên, tải trọng tạm thờidài hạn và ít nhất là hai tải trọng tạm thời ngắn hạn
Tổ hợp đặc biệt: gồm tải trọng thường xuyên, tải trọng tạmthời dài hạn, một số tải trọng tạm thời ngắn hạn và một tảitrọng đặc biệt
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.3 CÁC DỮ LIỆU ĐỂ TÍNH NỀN MÓNG
Trang 351.3.2 Tổ Hợp Tải Trọng
Ngoài ra, tải trọng còn được phân thành tải trọng tiêu chuẩn vàtải trọng tính toán
Tải trọng tiêu chuẩn: là tải trọng mà có thể kiểm soát đượcgiá trị của nó trong điều kiện thi công hoặc sử dụng công trìnhbình thường
Tải trọng tính toán: được định nghĩa là tải trọng tiêu chuẩn
nhân với hệ số vượt tải n (n = 1.1 ÷ 1.4).
Chú ý:
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.3 CÁC DỮ LIỆU ĐỂ TÍNH NỀN MÓNG
Trang 361.3.2 Tổ Hợp Tải Trọng
Khi tính toán nền theo trạng thái giới hạn cường độ được tiếnhành với tổ hợp phụ, tổ hợp đặc biệt các tải trọng tính toán
Khi tính toán nền theo ứng suất cho phép được tiến hành vớitổ hợp phụ, tổ hợp đặc biệt các tải trọng tính toán và các hệ số
an toàn thích hợp
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.3 CÁC DỮ LIỆU ĐỂ TÍNH NỀN MÓNG
Trang 37CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.4 CÁC ĐẶC TRƯNG TIÊU CHUẨN VÀ TÍNH TOÁN CỦA ĐẤT 1.4.1 Phân Chia Các Lớp Đất
Theo QPXD 45-78, được gọi là một lớp địa chất công trình khi
tập hợp các giá trị có đặc trưng cơ lý của nó phải có hệ số
biến động đủ nhỏ.
Hệ số biến động, có dạng như sau:
: độ lệch toàn phương trung bình A
Trang 38CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NỀN MÓNG
1.4 CÁC ĐẶC TRƯNG TIÊU CHUẨN VÀ TÍNH TOÁN CỦA ĐẤT 1.4.2 Quy Tắc Loại Trừ Các Sai Số
Nếu trong tập hợp mẫu của một lớp đất có hệ số biến động,
[] đạt Ngược lại thì phải loại trừ các số liệu có sai số
lớn
[]: hệ số biến động cho phép
Loại trừ những giá trị Ai (lớn nhất và nhỏ nhất) nếu không
thoả mãn điều kiện:
: ước lượng độ chệch Khi n 25, lấy =