Bài 10. Khái niệm lịch sử về màu sắc potx

Sơn mài quý ở chỗ vẽ nhiều lớp, khi mài hiện lên mầu sắc ẩn hiện mới đẹp, riêng khâu ủ ẩm và mài nhẵn đã chiếm nhiều thời gian phải sửa đi sửa lại,v.v.. Mầu sơn lộng lẫy,khi vẽ nhiều lớ

Bài 10.Khái niệm lịch sử về màu

sắc

Bài 10.Khái niệm lịch sử về màu

sắc

Isaac Newton

• Năm 1660, Newton chiếu ánh sáng trắng

xuyên qua lăng kính7 sắc cầu vòng:đỏ, cam,

Michel-Eugene Chevreuil

• Vào năm 1839, người Pháp tên M.E Chevreuil đã ảnh hưởng rất lớn tới việc sử dụng màu sắc của Trường phái Ấn tượng và thế giới.

James Clerk Maxwell

Nhà vật lý Xcốt-Len

• Theo ông, Đỏ- Xanh lá cây- Xanh lam được coi

là thành tố của Ánh sáng, chúng làm nền tảng cho hệ màu sắc truyền hình ngày nay: là màu RGB (Red, Green, Blue)

• Màu trong jla4nh vực truyền hình cũng được gọi là “Đĩa màu Maxwell”

Albert H Munsell, 1915

• Là họa sĩ người Mỹ, chứng minh về trạng thái

“Dư ảnh”(afterimage or ghost image) của màu tương phản và bổ túc:

-nhìn màu Tím thì có dư ảnh là màu Vàng

- màu Vàng có dư ảnh là Tím

-Cam có dư ảnh là Màu Lam

-Lam có dư ảnh là Cam

Bùi Tường Phong

• Bùi Tường Phong (1942 tại Việt Nam – 1975 tại Mỹ) là một nhà nghiên cứu hàng đầu và là một trong những người tiên phong trong ngành đồ họa máy tính Năm

1973 , trong luận án tiến sĩ của mình tại Đại học Utah

với tựa đề "Chiếu sáng trong đồ họa máy tính"

(Illumination for Computer-Generated Images), ông đã

đề xuất ra phương pháp tô màu áp dụng cho các vật thể có tính phản xạ gương (specular reflection) Từ đó phương pháp này thường được gọi là Phong shading Phong shading đã trở thành một phương pháp cực kỳ phổ biến và hiện vẫn còn được sử dụng rộng rãi

• Phong là một trong những người tiên phong trong ngành đồ họa máy tính Ông đã phát minh ra mô hình phản chiếu Phong (Phong reflection model) và tô bóng Phong (Phong shading) Những kỹ thuật này hiện nay được

sử dụng rất phổ biến trong ngành

đồ họa máy tính

Phong Shading trong 3dsmax

Đại học Utah, nơi Phong đã học

Bui tường Phong said:

“In trying to improve the quality of the synthetic images, we do not expect to be able to display the object exactly as it would appear in reality, with texture, overcast shadows, etc We hope only to display an image that approximates

the real object closely enough to provide a

certain degree of realism.”

–Bui Tuong Phong, 1975

Sơn mài ViệtNam

• Sơn mài là loại hình nghệ thuật hết sức độc đáo

Thành tựu về sơn mài được thế giới đánh giá cao

của mỹ thuật VN thế kỷ XX, tiêu biểu như các tác giả: Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm

• Tranh sơn mài truyền thống vẽ bằng sơn ta (nhựa

cây sơn trồng ở Phú Thọ) Mà sơn ta phải ủ ẩm mới khô Sơn mài quý ở chỗ vẽ nhiều lớp, khi mài hiện lên mầu sắc ẩn hiện mới đẹp, riêng khâu ủ ẩm và

mài nhẵn đã chiếm nhiều thời gian phải sửa đi sửa lại,v.v Hoàn thành bức tranh sơn mài phải tính hàng tháng, hàng năm, thậm chí nhiều năm

• Thế giới người ta quan tâm tới hội họa Việt Nam, chính là sơn mài Mầu sơn lộng lẫy,khi vẽ nhiều lớp mài ra vô số chất huyền bí, sâu thẳm, kỳ thú.

Họa sĩ Tô Ngọc Vân nói:

"Nghệ thuật thế giới sẽ quay trở lại Việt Nam"

Hãy cùng nhau so sánh mầu đỏ của son trai với mầu đỏ của sơn dầu, mầu sơn then với mầu đen sơn dầu, hẳn sẽ hiểu độ sâu thẳm tới

cùng của chất liệu có một không hai trên thế giới này Người ta nói,

"quốc hồn quốc túy" là có lý Mảnh đất của sơn mài vốn rất rộng rãi, cũng đầy gian khó Nghệ sĩ bước vào đây phải có dũng khí Nó như một cô gái rất xinh, duyên dáng, mê hồn, nhưng đỏng đảnh và khó chiều

• Sơn mài được coi là một trong các chất liệu hội họa

ở Việt Nam Đây là sự tìm tòi và phát triển kỹ thuật của nghề sơn (nghề sơn ta) thủ công truyền thống của Việt Nam thành kỹ thuật sơn mài riêng

• Thiết nghĩ, bảng màu của sơn mài truyền thống tự thân nó ít ỏi, tuy nhiên từ trước tới nay chưa có ai –

kể cả các họa sĩ nổi tiếng – dám cho là mình đã khai thác hết khả năng của chất nhựa cây kỳ diệu mà tự

nó đã có thể biến hóa thành hai màu chủ yếu: Cánh gián và then, rồi từ hai màu này lại có thể tạo ra vô

số những sắc nhị và sắc độ khác nhau

• Tranh sơn mài sử dụng các vật liệu màu truyền thống của

nghề sơn như sơn then , sơn cánh gián làm chất kết dính, cùng các loại son, bạc thếp, vàng thếp, vỏ trai , v.v vẽ trên nền vóc màu đen

• Đầu thập niên 1930, những họa sĩ Việt Nam đầu tiên học tại

trường Mỹ thuật Đông Dương đã tìm tòi phát hiện thêm các vật liệu màu khác như vỏ trứng , ốc, cật tre, v.v và đặc biệt đưa

kỹ thuật mài vào tạo nên kỹ thuật sơn mài độc đáo để sáng tác

những bức tranh sơn mài thực sự Thuật ngữ sơn mài và

tranh sơn mài cũng xuất hiện từ đó Tranh có thể được vẽ rồi mài nhiều lần tới khi đạt hiệu quả mà họa sĩ mong muốn Sau cùng là đánh bóng tranh.

• Người ta thường lưu ý rằng sơn mài có những điểm "ngược đời": muốn lớp sơn vừa vẽ khô, tranh phải ủ trong tủ ủ kín gió và có độ

ẩm cao Muốn nhìn thấy tranh lại phải mài mòn đi mới thấy hình.

• Hầu hết họa sĩ đồng ý rằng: kỹ thuật vẽ sơn mài khó và có tính

ngẫu nhiên nên nhiều khi các họa sĩ dày dặn kinh nghiệm cũng bất ngờ trước một hiệu quả đạt được sau khi mài tranh.

• Có thể kể ra đây một vài nguyên liệu phổ biến như:

• Sơn: khai thác từ cây sơn, ngoài ra còn dùng

dầu trẩu , dầu trám, nhựa thông và nhựa dó

• Màu: sơn mài cổ truyền dùng 2 màu cơ bản là cánh gián đen và đỏ, loại màu chế từ khoáng chất vô cơ (ví dụ: son) nên không bị phân huỷ trước ánh sáng

Nguyễn Gia Trí

• Sinh năm 1908 tại tỉnh Hà Tây và qua đời năm

1993 tại thành phố Hồ Chí Minh Ông tốt

nghiệp khóa học 1931-1936 của trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và đã được công nhận của Bộ Văn hóa – Thông tin là một trong mười họa sĩ đã đóng góp lớn nhất đối với sự phát triển của nghệ thuật hiện đại Việt Nam

• Nguyễn Gia Trí là họa sĩ đã thống trị lĩnh vực tranh sơn mài tại Việt Nam trước những năm

1945

• Các tìm tòi và thử nghiệm của ông với sơn

mài đã tạo ra các tác phẩm tranh sơn mài tôt nhất trong những năm đầu của thập niên

1940

• Các bề mặt bức tranh của ông luôn luôn bằng phẳng và sáng bóng như mặt nước tĩnh

“Dọc mùng”, là bức tranh sơn mài đẹp nhất

Việt nam

• Các tác phẩm sơn mài của hoạ sĩ Nguyễn Gia Trí được sáng tác với chất liệu chủ lực bằng sơn son, sơn then, vàng, bạc, vỏ trứng và sơn cánh gián

Bởi vậy, ông đã tạo cho bức "Dọc mùng" một vẻ

đẹp lộng lẫy, có chiều sâu bí ẩn, đưa kĩ thuật sơn mài lên đỉnh cao, khẳng định tầm quan trọng của chất liệu hội hoạ này trong nền mỹ thuật Việt

Nam, đồng thời, đánh dấu sự khởi đầu cho

khuynh hướng sáng tác đưa sơn mài vào nghệ

thuật của Nguyễn Gia Trí những năm sau này.

• “Sơn” được lấy từ cây Sơn, một loại cây được phân bố chủ yếu ở các nước

Châu Á như Việt Nam, Trung Quốc, Miến Điện, Nhật Bản, Bán đảo Triều Tiên… Cây sơn sau khi trồng được 4 năm mới bắt đầu cho sơn Việc lấy sơn cũng bắt buộc phải tiến hành trong khoảng thời gian từ 2, 3 giờ sáng cho đến rạng sáng Nhựa sơn mới hứng gọi là “sơn sống”, có màu trắng sữa tự nhiên Nhựa được

ủ qua nhiều ngày, bị mất nước lên men và lắng đọng tạo ra nhiều lớp sơn khác nhau, màu sắc khác nhau Lớp trên cùng màu sẫm nhất cũng là loại tốt nhất được gọi là sơn chất lượng cao Loại sơn chất lượng này sẽ qua nhiều công đoạn ủ, khuấy, trộn thêm phụ gia sẽ được nhiều màu sơn tuyệt đẹp khác.

• Nhựa sơn không những có chất dính, còn có thể chống ẩm mốc, mục nát, bảo

vệ vật liệu Sau khi sơn lên, bề mặt vật liệu trở nên sáng bóng, mịn đẹp Cũng

có thể dùng sơn vẽ lên văn hoa, họa tiết để làm đẹp vật liệu Trên thị trường hiện bán rất nhiều loại hàng thủ công mỹ nghệ sơn mài Trong đó, đa số là

dùng sơn gia công thay cho sơn tự nhiên

“Mùa đông sắp đến” năm 1957

của Trần văn Cẩn

HẾT BÀI 1O