Trang 1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHTRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂNKHOA LƯU TRỮ HỌC VÀ QUẢN TRỊ VĂNPHÒNG & HÀN QUỐC HỌC Bài kiểm tra cuối kì mônPhương pháp nghiên cứ
PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Nhận thức về xu hướng làm thêm
Khi thực hiện khảo sát, trước hết, để biết nhu cầu làm thêm và nhận thức về xu hướng làm thêm của sinh viên hiện tại thì chúng tôi đã đưa ra một câu hỏi dành cho các bạn sinh viên như sau: “Trường học chậm hơn trường đời” có phải là nguyên nhân sâu xa khiến cho sinh viên phải đi làm thêm? Vì sao?” Dựa trên câu hỏi khảo sát này, chúng tôi đã nhận được rất nhiều những ý kiến trái chiều tới từ các bạn sinh viên Với mỗi câu trả lời, họ đều có những lập luận và lí lẽ riêng của bản thân mình Những sinh viên đồng tình với ý kiến này có suy nghĩ rằng: trường học là một nơi đầy ắp những lý thuyết mà lại thiếu đi sự thực hành, dẫn tới việc kỹ năng và kinh nghiệm của sinh viên không được trau dồi và tích lũy theo thời gian Vì vậy, sinh viên sẽ dần dần được “học” nhưng lại không được “hành” dẫn tới việc thiếu đi sự thực tế trong công việc của họ Ngược lại, cũng có những sinh viên không đồng tình với ý kiến trên Họ cho rằng, kiến thức được học khi ngồi trên ghế nhà trường chính là nền tảng vững chắc nhất để có thể hoàn thành tốt công việc của mình Cũng có những bạn cho rằng đây là một ý kiến vừa đúng, vừa sai vì đối với các bạn ấy, trường học và trường đời luôn song hành, bổ trợ cho nhau, góp phần bù đắp những thiếu sót và giúp họ có thể hoàn thiện bản thân mình hơn.
Biểu đồ 1.1: Suy nghĩ của sinh viên khoa về việc đi làm thêm
Từ hỏi trên, thì nhóm nghiên cứu đã đưa ra một câu hỏi trực tiếp về suy nghĩ của sinh viên khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng về việc “sinh viên có nên đi làm thêm hay không” thì dựa theo bảng khảo sát, có thể thấy hầu hết sinh viên khoa Lưu trữ học - Quản trị văn phòng đồng tình việc sinh viên nên đi làm thêm ( 95,9% ), chỉ có số ít là không đồng tình ( 4,1% ) Từ dữ liệu cho thấy suy nghĩ của sinh viên khoa là nên đi làm thêm
Biểu đồ 1.2: Bảng khảo sát về lí do đi làm thêm
Chính vì đa số sinh viên đều “đồng ý" với việc sinh viên nên đi làm thêm nên nhóm nghiên cứu đi sâu vào việc tìm hiểu lý do thì theo khảo sát cho biết sinh viên khoa đi làm thêm mang lại rất nhiều lợi ích, tiêu biểu nhất là “có thêm thu nhập” với 91,8% lựa chọn và “học hỏi, tích lũy thêm kinh nghiệm” với 89,0% Có thể thấy, ngoài vấn đề tài chính ra thì kinh nghiệm, kiến thức cũng được sinh viên khoa vô cùng chú trọng đến khi làm thêm Ngoài ra, sinh viên cũng rất quan tâm đến tương lai khi ta thấy được lần lượt là 72,6% và 52,1% sinh viên lựa chọn lý do đi làm thêm là “rèn luyện kỹ năng mềm” và “tìm kiếm thêm cơ hội việc làm trong tương lai” Thông qua dữ liệu thì ta có thấy được xu hướng lý do chung khi sinh viên khoa chọn đi làm đó là nỗi lo về vấn đề kinh tế và kinh nghiệm cần đạt được giúp ích cho sau này.
Biểu đồ 1.3: Bảng khảo sát về lý do không đi làm thêm
Bên cạnh những lý do khiến sinh viên khoa Lưu trữ học - Quản trị văn phòng quyết định đi làm thêm thì cũng tồn tại những lý do khiến cho bộ phận sinh viên còn lại lựa chọn việc không đi làm Trong đó, chiếm phần lớn là do “không có thời gian” ( 64,9% ) Tiếp đến, “chưa tìm được công việc thích hợp” ( 61,4% ) và muốn “tập trung cho việc học” ( 54,4% ) là hai lý do có số lượng sinh viên lựa chọn nhiều thứ hai và thứ ba Hai lý do cuối cùng là “gia đình không cho” đi làm thêm và “không có nhu cầu đi làm thêm” Qua đó ta có thể biết được, xu hướng chung của sinh viên không đi làm thêm đó chính là vấn đề về thời gian hay lo lắng cho việc học.
Biểu đồ 1.4: Bạn đã làm những công việc gì? Để hiểu thêm cụ thể về công việc làm thêm mà sinh viên khoa chọn thì nghiên cứu đã tiến hành hỏi công việc mà sinh viên khoa chọn làm Theo khảo sát thì đa số các bạn sinh viên khoa làm công việc “phục vụ quán” ( 54,8% ); tiếp đến là “phụ bán hàng” chiếm 32,9%; “gia sư” chiếm 24,7% và “quản trị fanpage" với 11% ; phần còn lại là những công việc khác cũng khá đa dạng Điều đó cho thấy đa số các bạn sinh viên đều chọn làm phục vụ hoặc phụ buôn bán, có thể nói đây là những công việc có tính thời vụ,đơn giản, dễ tìm, dễ thu xếp thời gian, không ảnh hưởng quá nhiều đến việc học của các bạn sinh viên
Biểu đồ 1.5: Khung giờ làm thêm
Tiếp đến, thời gian làm thêm cũng ảnh hưởng rất nhiều đến việc quyết định đi làm của sinh viên; vì vậy, khi đề cập đến khung giờ làm thêm của sinh viên khoa, thì đa số sinh viên đều chọn “buổi tối" với 82,2% Cho thấy xu hướng đa số sinh viên đều chọn làm buổi tối; bên cạnh đó thì “buổi sáng" cũng có 11% và buổi trưa với 11%, cho thấy sinh viên khoa hầu hết đều làm tất các buổi trong ngày, nhưng sinh viên làm nhiều nhất đó chính là làm vào buổi tối, sinh viên có xu hướng tích cực làm thêm khi kết thúc một ngày học hoặc để nâng cao kinh nghiệm vào buổi tối.
Biểu đồ 1.6: Xu hướng chọn công việc ở gần
Chúng ta có thể thấy khoảng cách di chuyển đối với công việc làm thêm ảnh hưởng rất lớn đến sinh viên khoa, khi có đến 90,4% ý kiến “có” thể hiện rằng nhiều sinh viên ưu tiên cho những công việc làm thêm có khoảng cách gần, thuận tiện di chuyển Vì một số bạn sinh viên không có phương tiện đi lại cá nhân mà chỉ đi xe buýt đi học và cả đi làm Trong khi đó ý kiến “không” chỉ chiếm 9,6% (một sự chênh lệch cực kỳ lớn) trên tổng 100%, điều này thể hiện rất rõ là các bạn sinh viên cảm thấy khoảng cách di chuyển đến nơi làm việc xa đồng nghĩa với việc sinh viên sẽ tốn nhiều thời gian hơn để di chuyển, tốn nhiều sức lực, ảnh hưởng đến tinh thần và sức khỏe Cho thấy xu hướng chung của sinh viên khoa thay vì thời gian di chuyển xa đó các bạn sinh viên cũng có thể kiếm cho mình một công việc gần hơn, tiết kiệm thu gọn được khoảng cách mà còn giữ sức giữ thời gian cho việc học.
Biểu đồ 1.7: Thời gian đi làm thêm của sinh viên
Từ lý do làm thêm ( biểu đồ 1.2 ) và khoảng cách di chuyển đến chỗ làm thêm thuận tiện hay không ( biểu đồ 1.6 ), thời gian đi làm thêm của sinh viên sẽ phụ thuộc vào hai tiêu chí đó Sinh viên khoa đều dành mỗi ngày từ 1-3 tiếng cho công việc làm thêm Ngoài ra, 3-5 tiếng và 5-7 tiếng cũng là khung giờ khá phổ biến Từ đó có thể kết luận rằng sinh viên tranh thủ từng thời gian tuỳ theo thời khoá biểu của bản thân để kiếm thêm thu nhập; trau dồi các kinh nghiệm bên ngoài hoặc kỹ năng mềm; tìm kiếm cơ hội việc làm trong tương lai.
Biểu đồ 1.8: Suy nghĩ của sinh viên khi có tiết học trùng với thời gian đi làm
Thời gian đi làm thêm hay khung giờ làm của sinh viên tác động rất nhiều đến việc học tập của sinh viên nên nhóm nghiên cứu đã đặt ra một tình huống: khi hỏi về việc ưu tiên việc đi học hay đi làm trong lúc hai việc này trùng giờ nhau thì đa số sinh viên khoa sẽ chọn việc “thu xếp thời gian để đi học" với 91,8%, ngoài ra cũng có sinh viên chọn “đi học" với 1,4% Chính vì vậy, có thể thấy được sinh viên khoa hầu hết đều sẽ sắp xếp để ưu tiên việc đi học hơn là việc đi làm.
Nhận thức về những ảnh hưởng giữa việc làm thêm và học tập
Bảng 1.1: Xung quanh bạn đã có ai vì mải mê làm thêm mà không học tập nữa hay không ? Để tiếp tục hỏi yếu tố khách quan - môi trường xung quanh liệu có tác động đến sinh viên hay không thì nhóm nghiên cứu đã đặt sinh viên vào câu hỏi về môi trường tác động “đã có ai mải mê làm thêm mà không học tập nữa không ?” thì theo dữ liệu cho biết, mức độ 3 - bình thường được lựa chọn nhiều nhất với 30,1% Nhưng, mức độ
4 và 5 cộng lại chiếm tới 42,5% trong khi mức độ 1 và 2 chỉ chiếm 27,4% Điều đó cho thấy rằng vấn đề “mải mê đi làm thêm mà không học tập nữa” vẫn còn đang tồn tại trong cộng đồng sinh viên Chính vì vậy, đã tác động trực tiếp sự hình thành suy nghĩ hay tư duy khi còn là sinh viên của khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng.
Biểu đồ 2.1: Khó khăn gặp phải khi lựa chọn công việc làm thêm
Nhóm khảo sát đưa ra bốn lý do cơ bản những khó khăn khi lựa chọn công việc làm thêm Trong đó lựa chọn chiếm tỉ lệ cao là “Khó tìm được công việc phù hợp” với 79.5% Sinh viên khoa cho rằng khi lựa chọn công việc làm thêm cần có nhiều yếu tố kết hợp hài hòa với nhau trong công việc như thời gian làm việc, yêu cầu của công việc, Ngoài ra lựa chọn “Thiếu phương tiện di chuyển cũng là một rào cản lớn khi sinh viên chủ yếu đi xe bus, các phương tiện công cộng Bên cạnh đó, sinh viên cũng e ngại bị lừa đảo khi dạo gần đây, thực trạng lừa đảo sinh viên với các mô hình đa cấp đang diễn ra tràn lan Cuối cùng, tỉ lệ thấp là gia đình không ủng hộ cho thấy hầu hết phụ huynh cũng đồng tình cho con mình đi làm thêm để tăng tính va chạm, rèn luyện sự trưởng thành.
Bảng 2: Những khó khăn trong công việc làm thêm Để biết thêm cụ thể về việc khó khăn mà sinh viên phải trải qua trong khi trải qua công việc làm thêm, thì nhóm nghiên cứu có đặt ra các vấn đề:
Mức độ Số người trả lời
Bảng 2.1: Việc có bị yêu cầu làm những việc nặng nhọc trong công việc làm thêm
Cũng như đã khảo sát trên thì đa số sinh viên khoa làm thêm, chủ yếu là việc phục vụ thì để biết thêm sâu về tính chất công việc có nặng nhọc hay không thì theo khảo sát cho biết thì sinh viên khoa khi đi làm thêm phần lớn là “thi thoảng" ( 33 sinh viên ) và
“hiếm khi” ( 17 sinh viên ) bị yêu cầu làm những việc nặng nhọc, vất vả
Mức độ Số người trả lời
Bảng 2.2: Trong công việc làm thêm có bị stress do tính chất công việc ( mắc lỗi, làm rơi vỡ đồ, thanh toán sai, )
Việc ít làm những công việc nặng nhọc trên có lẽ liệu sinh viên khoa sẽ không bị căng thẳng hay không thì để biết được điều đó thì nhóm nghiên cứu đã tiếp tục đặt ra tình huống “có bị stress bởi tính chất công việc hay không" thì theo dữ liệu có thể thấy
36 sinh viên chọn “thi thoảng" và cũng có 15 sinh viên “thường xuyên” bị áp lực từ chính công việc mình làm thêm Cho thấy hầu hết sinh viên bị áp lực, căng thẳng bởi tính chất công việc như mắc lỗi sai, thanh toán nhầm, làm hỏng đồ,…
Mức độ Số người trả lời
Bảng 2 3: Trong công việc làm thêm, có bị yêu cầu làm thêm giờ
Việc bị yêu cầu làm thêm giờ dường như cũng là một trong những trở ngại đối với sinh viên nên nhóm khảo sát đã đặt sinh viên tiếp tục vào tình huống thì theo kết quả khảo sát, khó khăn về việc bị yêu cầu làm thêm giờ thì phần lớn sinh viên khoa “không bao giờ” (19 sinh viên ) hoặc chỉ “thi thoảng” ( 33 sinh viên ) bị yêu cầu phải làm nhiều hơn so với mức thời gian đề ra ban đầu Điều đó cho thấy thì sinh viên khoa đa số đều làm đúng thời gian lao động đối việc làm của mình
Mức độ Số người trả lời
Bảng 2.4: Thời gian tự học của bạn có thường xuyên bị ảnh hưởng bởi công việc làm thêm hay không ?
Sinh viên càng cần phải có thời gian tự học tập nên việc làm thêm diễn ra như vậy, liệu thời gian tự học của sinh viên có bị tác động hay không thì theo dữ liệu khảo sát cho biết có 25 sinh viên “thi thoảng” bị việc làm thêm ảnh hưởng và cũng có đến 18 sinh viên “thường xuyên” bị thời gian làm thêm ảnh hưởng Điều đó cho thấy được, khi đi làm thêm thì hầu hết các sinh viên đều ảnh hưởng rất nhiều đến thời gian tự học và thời gian để học bài Nếu đi làm thêm nhiều giờ trong ngày thì càng có nhiều sinh viên bị tác động bởi thời gian dành cho việc học, tức là quỹ thời gian tự học và thời gian để học bài càng giảm đi, điều này có tác động đến kết quả học tập.
Biểu đồ 2.2: Việc làm thêm ảnh hưởng đến việc học tập
Từ những khó khăn đã được khảo sát trên thì để tiếp tục khẳng định lại liệu việc làm thêm có ảnh hưởng đến việc học tập hay không thì nhóm khảo sát đã tiến hành hỏi sinh viên về vấn đề này thì phần lớn sinh viên khoa lựa chọn ý kiến cho rằng việc làm thêm hầu như “không” với 64,4% có ảnh hưởng gì đến công việc học tập của họ Số còn lại thì lại nhận định là có ảnh hưởng với 35,6% Vì hai số liệu trên đây không chênh lệch nhau quá nhiều nên các nhận định chỉ mang tính chất tương đối Từ đó đã dẫn tới hai luồng ý kiến về ảnh hưởng của các công việc làm thêm đến việc học của sinh viên khoa, đó là ảnh hưởng tích cực và ảnh hưởng tiêu cực.
Bảng 3: Những nhân tố ảnh hưởng tích cực của việc làm thêm đến học tập
Chính vì khi trực tiếp khảo sát về việc làm thêm có ảnh hưởng đến việc học tập hay không ? Theo dữ liệu đã có hai luồng ý kiến nên có những ảnh hưởng tiêu cực và tiêu cực nhất định nên nhóm khảo sát đã tiếp tục cụ thể hóa hai luồng ý kiến trên:
Mức độ Số người trả lời
Bảng 3.1: Liên quan đến chuyên ngành
Khi đã là sinh viên thì đa số các bạn đều ưu tiên chọn những việc liên quan đến chuyên ngành của mình nên nhóm khảo sát đã đề cập đến yếu tố này thì theo khảo sát thì đa số sinh viên khoa đều cho biết việc làm thêm có liên quan đến chuyên ngành đang học với “thường xuyên" và “liên tục” cộng lại với 33 sinh viên chọn Cho thấy xu hướng chung của sinh viên khoa muốn có thể tích lũy thêm kinh nghiệm, kiến thức cần thiết về ngành học, cho phép sinh viên bước đầu làm quen, thích nghi với nghề nghiệp trong tương lai
Mức độ Số người trả lời
Bảng 3.2: Hỗ trợ trực tiếp đến học tập
Ngoài ra khi đề cập đến việc “hỗ trợ trực tiếp đến học tập" thì có 26 sinh viên “thi thoảng’’ và “thường xuyên’’ với 28 sinh viên chọn hỗ trợ trực tiếp đến học tập của sinh viên Do đó, có thể nhận ra đa số sinh viên khoa đi làm là vì việc làm thêm giúp ích cho việc học Việc làm thêm có thể giúp sinh viên có thêm kiến thức, được áp dụng và vận dụng những kiến thức đã học, đồng thời những kiến thức thực tế sẽ giúp sinh viên dễ dàng hiểu rõ hơn bài giảng ở trường
Mức độ Số người trả lời
Bảng 3.3: Rèn luyện thêm kỹ năng mềm
Việc đi làm thêm không những tốt cho học mà còn tốt cho việc sử dụng, ứng biến linh hoạt đối với môi trường bên ngoài nên khi đề cập đến “rèn luyện thêm kỹ năng mềm" thì có 37 sinh viên chọn “thường xuyên" và có 18 sinh viên chọn “liên tục" được trau dồi kiến thức về kỹ năng xử lý tình huống Cho thấy việc làm thêm làm cho sinh viên trở nên quen với môi trường xã hội nhiều hơn.
Mức độ Số người trả lời
Bảng 3.4: Phụ giúp phần nào cho gia đình
Vấn đề kinh tế vốn là một trong những nguyên thúc đẩy xu hướng sinh viên đi làm nên việc đi làm thêm trực tiếp “phụ giúp phần nào cho gia đình" sinh viên đã có 35 sinh viên chọn “thường xuyên" và 21 sinh viên chọn “liên tục" góp ích phần nào cho gia đình mình Xu hướng chung của sinh viên khoa đều muốn góp phần giúp đỡ bố mẹ trong khi vẫn còn trên ghế nhà trường.
Bảng 4: Những nhân tố ảnh hưởng tiêu cực của việc làm thêm đến học tập
Tiểu Kết
Theo những dữ liệu được thu thập từ bảng khảo sát trên thì chúng ta có thể biết được suy nghĩ về việc làm thêm của sinh viên khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng Sinh viên khoa vẫn hòa chung với xu hướng đi làm thêm của sinh viên hiện nay bởi những lý do như có thêm thu nhập, rèn luyện kỹ năng luôn được các bạn chú trọng trong thời gian còn là sinh viên Từ thời gian đi làm đến khung giờ hay các công việc mà các bạn lựa chọn thì cho thấy hình ảnh sinh viên khoa là một lớp giới trẻ tràn đầy năng động Tuy nhiên, việc làm thêm lại ảnh hưởng trực tiếp đến học tập Qua dữ liệu khảo sát thì đa số đều là ảnh hưởng tiêu cực, trong khi đi làm thêm thì sinh viên mắc phải khá nhiều những tác động trực tiếp đến việc học như “giảm thời tự học", “giảm sức khỏe" dẫn đến việc học cũng giảm đi, Mức độ khó khăn khi cân bằng giữa việc làm thêm và việc học cũng là một trong những vấn đề mà sinh viên khoa vẫn còn mắc phải và còn nhiều lúng túng Chính vì vậy, có thể thấy sinh viên khoa đi làm thêm chủ yếu là do muốn trang trải cuộc sống cá nhân, muốn thử thách bản thân; nhưng sinh viên vẫn chưa biết đúng cách để sắp xếp nó một cách có hiệu quả hai việc cùng một lúc…
