Qua 5 bản hiến pháp việt nam, anh (chị) hãy đánh giá và luận giải bản hiến pháp nào có ý nghĩa, giá trị nhất phù hợp với xu thế phát triển của nước ta

Kể từ khi xuất hiện đến nay, Hiến pháp được nhìn nhận như là một trong những dấu hiệu thể hiện nền văn minh, nền dân chủ của mỗi quốc gia. Nhà nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đang từng bước phát triển và đạt được nhiều thành tựu to lớn. Trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu cấp bách của công cuộc xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: yêu cầu bảo vệ, bảo đảm các quyền con người, quyền công dân đã và đang đặt ra nhiều nhiệm vụ quan trọng đối với hệ thống chính trị ở Việt nam nói chung và Nhà nước nói riêng. Vậy thì, qua 5 bản Hiến pháp Việt Nam, bản Hiến pháp nào có ý nghĩa, giá trị nhất phù hợp với xu thế phát triển nước ta? Em xin được lựa chọn đề tài: “Anh (chị) hãy phân tích ý nghĩa của bản Hiến pháp đối với mỗi quốc gia? Qua 5 bản Hiến pháp Việt Nam, anh (chị) hãy đánh giá và luận giải bản Hiến pháp nào có ý nghĩa, giá trị nhất phù hợp với xu thế phát triển của nước ta? ” để nhằm có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về vấn đề này.

ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

MÔN HỌC: LUẬT HIẾN PHÁP

ĐỀ TÀI: Anh(chị) hãy phân tích ý nghĩa của bản Hiến pháp đối với mỗi quốc gia? Qua 5 bản Hiến pháp Việt Nam, anh (chị) hãy đánh giá và luận giải bản Hiến pháp nào có ý nghĩa và giá trị nhất, phù hợp với xu

hướng phát triển?

Giảng viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

Mã sinh viên:

Lớp:

Hà Nội, Tháng 01/2024

A MỞ ĐẦU 3

B NỘI DUNG 4

I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIẾN PHÁP 4

1 Khái niệm Hiến Pháp 4

2 Bản chất của Hiến Pháp 4

II Ý NGHĨA CỦA HIẾN PHÁP ĐỐI VỚI MỖI QUỐC GIA 5

1 Đối với quốc gia 5

2 Đối với người dân 7

III ĐÁNH GIÁ VÀ LUẬN GIẢI HIẾN PHÁP QUA CÁC THỜI KÌ 8

1 Ý nghĩa về 5 bản Hiến Pháp 8

a Hiến pháp năm 1946 8

b Hiến pháp năm 1959 8

c Hiến Pháp năm 1980 9

d Hiến Pháp năm 1992 10

e Hiến pháp năm 2013 11

2 Luận giải bản Hiến Pháp có giá trị, ý nghĩa và phù hợp với xu thể phát triển nước ta nhất 12

a Bản Hiến pháp có ý nghĩa nhất 12

b Bản Hiến Pháp có giá trị nhất 13

c Bản Hiến pháp phù hợp với xu thế phát triển của nước ta nhất 14 C KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

A MỞ ĐẦU

Kể từ khi xuất hiện đến nay, Hiến pháp được nhìn nhận như là một trong những dấu hiệu thể hiện nền văn minh, nền dân chủ của mỗi quốc gia Nhà nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đang từng bước phát triển và đạt được nhiều thành tựu to lớn Trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu cấp bách của công cuộc xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: yêu cầu bảo vệ, bảo đảm các quyền con người, quyền công dân đã

và đang đặt ra nhiều nhiệm vụ quan trọng đối với hệ thống chính trị ở Việt nam nói chung

và Nhà nước nói riêng Vậy thì, qua 5 bản Hiến pháp Việt Nam, bản Hiến pháp nào có ý nghĩa, giá trị nhất phù hợp với xu thế phát triển nước ta? Em xin được lựa chọn đề tài: “Anh (chị) hãy phân tích ý nghĩa của bản Hiến pháp đối với mỗi quốc gia? Qua 5 bản Hiến pháp Việt Nam, anh (chị) hãy đánh giá và luận giải bản Hiến pháp nào có ý nghĩa, giá trị nhất phù hợp với xu thế phát triển của nước ta? ” để nhằm có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về vấn

đề này

NỘI DUNG

I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIẾN PHÁP

1 Khái niệm Hiến Pháp

- Hiến pháp là hệ thống các quy phạm, nguyên tắc gốc, cơ bản và quan trọng nhất về giới hạn quyền lực nhà nước và bảo vệ quyền con người, quyền công dân, được soạn thảo, sửa đổi theo một quy trình đặc biệt, có giá trị pháp lý cao nhất, được bảo vệ thông qua cơ chế bảo hiến

- Hiến pháp đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội và nhà nước của các nước trên thế giới, là biểu tượng dân chủ, là giới hạn của quyền lực nhà nước, là cơ sở pháp lý cao nhất đảm bảo các quyền tự do cá nhân Ở mỗi nước Hiến pháp là cơ sở pháp lý để xây dựng

hệ thống pháp luật Vì hiến pháp là luật của luật, bởi vậy hiến pháp là nguồn của tất cả các ngành luật Các ngành luật phải được xây dựng trên cơ sở những nguyên tắc mà Hiến pháp ghi nhận Hiến pháp còn là cơ sở pháp lý của hệ thống chính trị Hiến pháp quy định cơ cấu

tổ chức của nhà nước nói chung, của bộ máy nhà nước nói riêng, xác định thẩm quyền của các cơ quan nhà nước trung ương và các nguyên tắc hoạt động cơ bản của chúng, xác định mối quan hệ giữa nhà nước với các tổ chức chính trị, tổ chức xã hội và với nhân dân Đôi khi hiến pháp còn tạo cơ sở pháp lý cho cuộc cải cách chính trị Hiến pháp còn đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục công dân nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật tôn trọng quy tắc sinh hoạt chung của cuộc sống xã hội, tôn trọng những giá trị văn hóa, tinh thần, vật chất (quyền tự do, nghĩa vụ, sở hữu, gia đình )

2 Bản chất của Hiến Pháp

Bản chất của Hiến pháp được thể hiện ở hai thuộc tính, cụ thể là:

Thứ nhất, tính giai cấp của Hiến pháp thể hiện ý chí của giai cấp thống trị nhằm bảo

vệ quyền lợi của giai cấp đó Theo Mác, Hiến pháp là kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp, được lập ra vì lợi ích của giai cấp đã chiến thằng giành được quyền lực chính trị, thể hiện sự tương quan lực lượng giai cấp trong xã hội; theo Lênin, các bản Hiến pháp thành văn hay không thành văn… đều là bản ghi chép thành quả đấu tranh thu được sau hàng loạt thắng

lợi giành giật được một cách khó khăn của chế độ mới chống lại chế độ cũ Bản chất của Hiến pháp thể hiện ở chỗ là các đạo luật đề cập giải quyết bầu cử vào cơ quan đại diện, quy định thẩm quyền của chúng đều thể hiện mối tương quan lực lượng thực tế trong cuộc đấu tranh giai cấp

Thứ hai, bản chất của Hiến pháp còn mang tính xã hội, phản ánh nhu cầu và lợi ích

chung của tất cả các giai cấp, tầng lớp nhân dân và của cả quốc gia, là nền tảng cho sự phát triển chung của toàn xã hội, điều chỉnh các quan hệ xã hội, thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc Cũng thể hiện cho tính xã hội của Hiến pháp, Hiến pháp 2013 đã có thể hiện cho tính xã hội

trong bản chất của Nhà nước ta như sau: “Nhà nước đảm bảo và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân; thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện.”

II Ý NGHĨA CỦA HIẾN PHÁP ĐỐI VỚI MỖI QUỐC GIA

Như chúng ta đã biết lịch sử trải qua biết bao khó khăn, gian khổ, và đó luôn là những thách thức để những các bản Hiến pháp không ngừng đổi mới và phù hợp hơn với thời thế Cho dù là ở mốc lịch sử nào thì Hiến pháp cũng mang cho mình những ý nghĩa không thể nào xóa mờ được Ngày nay, khi mà nước ta đang đứng trước sự chuyển đổi và hội nhập thì

sự tồn tại và tác động của Hiến pháp càng mang nhiều ý nghĩa hơn Cụ thể là:

1 Đối với quốc gia

Thứ nhất, Hiến pháp là đạo luật cơ bản có giá trị pháp lí cao nhất Hiến pháp là nền

tảng cho hệ thống các văn bản pháp luật khác Theo đó, Hiến pháp trở thành nền tảng pháp

lý, căn cứ chủ đạo đối với việc ban hành toàn bộ các văn bản pháp lý khác của Nhà nước, là

cơ sở định hướng hoạt động của tất cả các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội cũng như các hành vi và ý thức pháp luật của công dân Do đó, Hiến pháp nào cũng vậy, dù

đó là Hiến pháp tốt hay Hiến pháp xấu, dân chủ hay phi dân chủ, đều có chức năng bảo đảm

tính hợp pháp cao nhất cho chế độ xã hội và chế độ nhà nước, xác định địa vị pháp lý chung nhất của cá nhân, của tập thể Vì vậy, Hiến pháp là văn bản có giá trị pháp lý cao nhất, tất cả các văn bản khác đều phải phù hợp với Hiến pháp; không được đi ngược lại với tinh thần và nội dung của Hiến pháp

Thứ hai, Hiến pháp góp phần nền tảng tạo lập một thể chế chính trị dân chủ và một

Nhà nước minh bạch, quản lý xã hội hiệu quả, bảo vệ tốt các quyền lợi của người dân Từ

đó, tạo cơ sở phát triển bền vững cho một quốc gia Điều này quyết định to lớn đến sự thịnh vượng của quốc gia ấy Theo đó, Hiến pháp điều chỉnh gần như mang tính bao quát cho một nền tảng cơ bản của một nhà nước và xã hội bao gồm: Chế độ xã hội và chế độ nhà nước, vị trí pháp lý của con người, của công dân, vị trí của quốc gia trong cồng động quốc tế Ngoài những điểm chung và phổ biến nhất, mỗi quốc gia sẽ xác định cho mình quan hệ xã hội nào

là quan hệ mang tính nền tảng và cơ bản Từ đó, Hiến pháp trở thành nền tảng pháp lý, một lối đi mang tính định hướng cụ thể cho công cuộc đi lên của toàn Đảng và toàn dân

Thứ ba, Hiến pháp ra đời cùng với ý nghĩa tối thượng là kiểm soát quyền lực của Nhà

nước “Cuộc sống mà không có nhà nước hiệu lực để duy trì trật tự thì rất đơn độc, nghèo nàn, đồi bại, tàn bạo và ngắn ngủi” đó được xem là một động lực cho sự ra đời của Nhà nước; Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của giai cấp thống trị và của xã hội; nhưng nó khác với các tổ chức xã hội khác chủ yếu ở chỗ: nhà nước được sử dụng một thứ quyền lực đặc biệt do xã hội trao cho- quyền lực nhà nước; đó là một loại quyền lực gắn liền với khả năng bắt buộc- cưỡng chế đối với tất cả mọi tổ chức và cá nhân trong xã hội; đó còn là thứ quyền lực cho phép nhà nước thâu tóm trong tay mình hầu hết các nguồn nhân lực, tài lực của Quốc gia Sẽ như thế nào nếu quyền lực to lớn này bị mang vào khai thác vì lợi ích cá nhân hay lợi ích nhóm hoặc lạm dụng nó cho những thỏa mãn bất hảo của bản thân Sự ra đời của Hiến pháp để ngăn chặn điều tệ hại đó Bằng các cơ chế Hiến định Hiến pháp xây lên một hàng rào an toàn cho đường đua sử dụng quyền lực Nhà nước, vẽ ra được một giới hạn đủ

an toàn cho phép quyền lực nhà nước luôn được phát huy một cách hiệu quả nhất và hợp

Hiến nhất Ngày nay, các chủ thể sử dụng quyền lực nhà nước để thực thi công vụ nhà nước đều phải luôn có tinh thần thượng tôn Hiến pháp và như vậy sự tồn tại của Hiến pháp là một điều không thể nào mất đi được và nếu có trường hợp Hiến pháp bị chết đi thì sự tồn tại của một Nhà nước đó là một lẽ hết sức kinh khủng và tệ hại

2 Đối với người dân

Thứ nhất, Hiến pháp góp phần tạo lập một nền dân chủ thực sự Người dân được tự

do thực hiện quyền tham gia các hoạt động văn hóa, chính trị, kinh tế, xã hội Theo đó, cũng bằng cơ chế Hiến định Hiến pháp thể hiện các quyền dân chủ tạo mọi điều kiện cho người dân thể hiện quyền của mình Nó ghi nhận hàng loạt các quyền để người dân không chỉ được phép làm mà còn khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động xã hội, hoạt động nâng cao giá trị tinh thần Từ đó, tạo cho họ một cuộc sống hạnh phúc, một nền tảng xã hội văn minh, hiện đại mà con người xứng đáng được sở hữu

Thứ hai, Hiến pháp ghi nhận đầy đủ các quyền con người, quyền công dân phù hợp

với các chuẩn mực chung của cộng đồng quốc tế, cũng như các cơ chế cho phép mọi người dân có thể sử dụng để bảo vệ các quyền của mình khi bị vi phạm Hiến pháp là công cụ pháp

lí đầu tiên và quan trọng để bảo vệ quyền con người, quyền công dân Ở nhà nước chủ nô quyền con người và quyền công dân không được nhìn nhận và bảo vệ bằng bất kì một loại văn bản pháp lý nào do đó sự sinh tồn của con người dường như mất đi giá trị đáng quý mà

nó thực sự đáng có; ví dụ như những người nô lệ họ bị những quý tộc xem như cỏ rác hoàn toàn không có giá trị Chính vì vậy, sự ra đời của Hiến pháp là một cơ chế bảo vệ con người, đảm bảo con người có được những gì mà họ xứng đáng có được; hơn hết vạch ra và đề cao những giá trị, tầm quan trọng mà con người mang tới cho xã hộ và cho nhân loại; từ đó, con người trong nhà nước có Hiến pháp mới thực sự vươn lên trên chính đôi chân mình bằng tất

cả những niềm thỏa mãn về nhu cầu được nâng niu và tôn trọng

Thứ ba, Hiến pháp sẽ tạo sự ổn định và phát triển của đất nước, qua đó giúp người

dân thoát khỏi sự đói nghèo, vươn lên khẳng định mình Theo đó, Hiến pháp làm cho mọi công dân từ chính quốc gia nơi có Hiến pháp tác động sẽ tự nâng cao được tính tích cực trong nội tâm mình, luôn hướng tới những mục tiêu cao đẹp trong xã hội Khi mục tiêu và nhu cầu của cá nhân được đáp ứng và thỏa mãn thì khi đó những mục tiêu cao cả hơn được

đề ra cho một tập thể, cho một nhà nước sẽ được hoàn thành viên mãn; đẩy mạnh sức mạnh hung cường của một quốc gia liên tục lên những tầm cao mới

III ĐÁNH GIÁ VÀ LUẬN GIẢI HIẾN PHÁP QUA CÁC THỜI KÌ

1 Ý nghĩa về 5 bản Hiến Pháp

a Hiến pháp năm 1946

Hiến pháp 1946 gồm có Lời nói đầu, 7 chương và 70 điều Trong đó, Chương I quy định về chính thể nhà nước; Chương II quy định về nghĩa vụ và quyền lợi của công dân; Chương III quy định về nghị viện nhân dân (Quốc hội); Chương IV quy định về Chính phủ; Chương V quy định về Hội đồng nhân dân và Uỷ ban hành chính; Chương VI quy định về

cơ quan tư pháp; và Chương VII quy định về sửa đổi Hiến pháp

* Đánh giá ý nghĩa của bản Hiến Pháp 1946

Hiến pháp năm 1946 đánh dấu thắng lợi lịch sử đã giành được trong Cách mạng Tháng Tám, xác lập Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, phát triển cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, phục vụ cuộc kháng chiến chống Pháp Mục tiêu chiến lược của Hiến pháp là hoàn thành độc lập dân tộc, xây dựng và phát huy dân chủ nhân dân, chuẩn bị tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa Hiến pháp 1946 là bản hiến pháp đầu tiên của nước ta, là một bản hiến pháp dân chủ, tiến bộ không kém một bản hiến pháp nào trên thế giới Nó là bản hiến pháp mẫu mực trên nhiều phương diện

b Hiến pháp năm 1959

Hiến pháp 1959 gồm có Lời nói đầu 10 chương, 112 điều Trong đó, Chương I quy định nước Việt Nam dân chủ cộng hòa; Chương II quy định về chế độ kinh tế và xã hội; Chương III quy định quyền lợi và nghĩa vụ cơ bản của công dân; Chương IV quy định về vị trí, chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Quốc hội; Chương V quy định về chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa; Chương VI quy định về Hội đồng Chính phủ; Chương VII quy định về Hội đồng nhân dân và Ủy ban Nhân hành chính địa phương các cấp; Chương VIII quy định về Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân; Chương IX quy định về Quốc kỳ, Quốc huy và Thủ đô; Chương X quy định về sử đổi Hiến Pháp

* Đánh giá ý nghĩa của bản Hiến Pháp năm 1959

Hiến pháp năm 1959 đã phát huy tinh thần của Hiến pháp năm 1946, đồng thời phản ánh đầy đủ tình hình thực tế của chế độ ta do cuộc cách mạng phản đế, phản phong thắng lợi

đã mang lại, phản ánh đúng đắn con đường đang tiến lên của dân tộc Là bản Hiến pháp của một nước dân chủ nhân dân tiến dần lên chủ nghĩa xã hội, Hiến pháp năm 1959 khẳng định nước Việt Nam là một nước thống nhất Hiến pháp năm 1959 xác định đường lối kinh tế của nước ta trong giai đoạn này là biến nền kinh tế lạc hậu thành một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa với công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, khoa học và kỹ thuật tiên tiến

Hiến pháp năm 1959 là bản hiến pháp được xây dựng theo mô hình xã hội chủ nghĩa, nó

là bản hiến pháp xã hội chủ nghĩa đầu tiên của nước ta

c Hiến Pháp năm 1980

Hiến pháp năm 1980 gồm có Lời nói đầu, 12 chương và 147 điều Trong đó, Chương

I quy định về chế độ chính trị của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Chương

II quy định về chế độ kinh tế; Chương III quy định quy định về văn hóa, giáo dục, khoa học,

kỹ thuật; Chương IV quy định về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; Chương V quy định về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; Chương VI quy định về Quốc hội; Chương VII quy

định về Hội đồng Nhà nước; Chương VIII quy định về Hội động Bộ trưởng; Chương IX quy định về Hội đồng nhân dân và Ủy ban Nhân dân; Chương X quy định Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân; Chương XI quy định về Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Thủ đô; Chương XII quy định về hiệu lực của Hiến Pháp và việc sửa đổi Hiến Pháp

* Đánh giá ý nghĩa của bản Hiến Pháp 1980

Hiến pháp 1980 đã tổng kết những thắng lợi vĩ đại mà nhân dân Việt Nam đã giành được qua trong Cách mạng tháng Tám, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược và bè lũ tai sai Nó thể hiện được ý chí và nguyện vọng của Nhân dân, đảm bảo các bước phát triển rực rỡ của Việt Nam trong giai đoạn tới

Hiến pháp 1980 đánh dấu thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước

Nó được xem là một mốc lịch sủ quan trọng trong lịch sử lập hiến của nước ta

d Hiến Pháp năm 1992

Hiến pháp năm 1992 gồm có Lời nói đầu, 12 chương, 147 điều Trong đó, Chương I quy định chế độ chính trị; Chương II quy định về chế độ kinh tế; Chương III quy định quy định về văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ; Chương IV quy định về bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; Chương V quy định về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; Chương VI quy định về Quốc hội; Chương VII quy định về chủ tịch nước; Chương VIII quy định về Chính phủ; Chương IX quy định về Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân; Chương

X quy định về Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân; Chương XI quy địnhChương X quy định Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân; Chương XI quy định về Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Thủ đô, ngày Quốc khánh; Chương XII quy định về hiệu lực của Hiến Pháp và việc sửa đổi Hiến Pháp

* Đánh giá ý nghĩa của bản Hiến Pháp 1992

Hiến pháp năm 1992 đã phát huy được hiệu quả của một đạo luật cơ bản của nhà nước Hiến pháp năm 1992 thực sự tạo ra một cơ sở pháp lý vững chắc để xây dựng nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xây