thuyết trình lợi thế cạnh tranh-sự phồn vinh của quốc gia được tạo ra chứ không phải gắn liền bẩm sinh (porter, 1990)

Chủ đề 1: Lợi thế cạnh tranh-sự phồn vinh của quốc gia được tạo ra chứ không phải gắn liền bẩm sinh Porter, 1990Sử dụng mô hình viên kim cương về lợi thế cạnh tranh của Michael Porter để

1 Phan Nguyễn Tuấn Hiệp

Chủ đề 1: Lợi thế cạnh tranh-sự phồn vinh của quốc gia được tạo ra chứ không phải gắn liền bẩm sinh (Porter, 1990)

Sử dụng mô hình viên kim cương về lợi thế cạnh tranh của Michael Porter để chỉ ra các chính sách nào mà chính phủ có thể sử dụng để thúc đẩy lợi thế cạnh tranh của quốc gia.

Ứng với mỗi yếu tố trong mô hình viên kim cương này anh/chị hãy giải thích vì sao những chính sách này có thể dẫn đến một sự gia tăng lợi thế cạnh tranh và năng suất cho một ngành được lựa chọn tại quốc gia của anh/chị.

Lợi thế cạnh tranh-sự phồn vinh của quốc gia được tạo

ra chứ không phải gắn liền bẩm sinh (Porter, 1990)

Sử dụng mô hình viên kim cương về lợi thế cạnh tranh của Michael Porter để chỉ ra các chính sách nào mà chính phủ có thể sử dụng để thúc đẩy lợi thế cạnh tranh của quốc gia.

Theo Porter, lợi thế cạnh tranh mang đến sự phồn vinh của quốc gia Lợi thế cạnh tranh được tạo ra chứ không phải gắn liền bẩm sinh

1 Lợi thế cạnh tranh là gì ?

- Lợi thế cạnh tranh là những gì mà chủ thể cạnh tranh có được để giành phần hơn, phần thắng về mình (Đoàn Thị Hồng Vân và Kim Ngọc Đạt, 2010);

- Lợi thế cạnh tranh được hiểu là những nguồn lực, lợi thế của ngành, quốc gia mà nhờ có chúng các doanh nghiệp kinh doanh trên thương trường quốc tế tạo ra một số ưu thế vượt trội hơn, ưu việt hơn so với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp Lợi thế cạnh tranh giúp cho nhiều doanh nghiệp có được “Quyền lực thị trường” để thành công trong kinh doanh và trong cạnh tranh.

2 Mô hình viên kim cương của Michael Porter

3 Nhận định các yếu tố này ở Việt Nam

(1) Nhận định các điều kiện của yếu tố đầu vào ở Việt Nam.

- Trong bảng Báo cáo năng suất Việt Nam 2010 thì: Những năm qua Việt Nam vẫn tập trung tăng cường sử dụng lao động vào huy động

sử dụng vốn là chủ yếu, chưa có nhiều đóng góp của các yếu tố như trình độ công nghệ, chất lượng lao động, công nghệ quản lý, cơ sở hạ tầng, … vào tăng trưởng kinh tế.

- Một trong những lợi thế cạnh tranh của VN thường được nói đến là nhân công giá rẻ.

- Chi phí thấp cũng là lợi thế của Doanh nghiệp Việt Nam;

3 Nhận định các yếu tố này ở Việt Nam

(2) Nhận định các điều kiện của cầu ở Việt Nam.

- Với thị trường rộng lớn, dân số đông (khoảng 90 triệu dân); thu nhập bình quân ngày càng cao, nên nhu cầu trong nước ngày càng lớn và đa dạng;

- Dân trí ngày càng được nâng cao, người tiêu dùng trong nước ngày càng trở nên khó tính: đòi hỏi chất lượng ngày càng cao hơn,

an toàn và thân thiện hơn với môi trường;

 Nên đây vừa là cơ hội và thách thức của các nhà sản xuất.

3 Nhận định các yếu tố này ở Việt Nam

(3). Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan.

Ở Việt Nam công nghiệp hỗ trợ còn hết sức đơn giản, quy mô nhỏ lẻ,chủ yếu sản xuất các linh kiện chi tiết giản đơn, giá trị gia tăng thấp và có

sự chênh lệch về năng lực phụ trợ giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ củaViệt Nam, với các yêu cầu của các hãng sản xuất toàn cầu

Hiện tại các doanh nghiệp sản xuất có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài(FDI) đầu tư vào Việt Nam chủ yếu trong lĩnh vực khai khoáng, lắp ráp vàmay mặc Các loại hình sản xuất này tiêu thụ năng lượng lớn, thâm dụnglao động, gây ô nhiễm môi trường, giá trị gia tăng thấp và là nguyên nhânchính gây ra nhập siêu.,

3 Nhận định các yếu tố này ở Việt Nam

(4). Chiến lược, cơ cấu, đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp.

Báo cáo Năng lực cạnh tranh toàn cầu 2010-2011 của WEF cho thấy,Việt Nam đạt điểm số năng lực cạnh tranh (GCI) 4,3 điểm xếp vị trí59/139 nền kinh tế, tăng so với mức 4,0 điểm trong báo cáo 2009-2010xếp 75/133 và mức 4,1 điểm trong báo cáo 2008-2009 xếp vị trí 70/134

Tuy cải thiện hơn so với báo cáo năm trước, nhưng năng lực cạnh tranhcủa Việt Nam theo WEF vẫn thấp hơn so với hầu hết các quốc gia kháctrong khu vực Đông Nam Á như Singapore (5,5 điểm/hạng 3), Malaysia(4,9 điểm/hạng 26), Brunei (4,8 điểm/hạng 28), Thái Lan (4,5 điểm/hạng38), Indonesia (4,4 điểm/hạng 44)

4 Các chính sách mà chính phủ có thể sử dụng.

(1). Trong hợp tác quốc tế giữa các quốc gia láng giềng.

4 Các chính sách mà chính phủ có thể sử dụng.

(2). Những yêu cầu về chuyển đổi chính sách.

4 Các chính sách mà chính phủ có thể sử dụng.

(3) Chương trình hành động để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Một số ưu tiên quan trọng.

4 Các chính sách mà chính phủ có thể sử dụng.

(4) Phát triển nguồn nhân lực.

4 Các chính sách mà chính phủ có thể sử dụng.

(5) Tái cấu trúc Doanh nghiệp nhà nước.

4 Các chính sách mà chính phủ có thể sử dụng.

(6) Phát triển các tổ hợp tại Việt Nam.

4 Các chính sách mà chính phủ có thể sử dụng.

(7) Tổ hợp và các chính sách kinh tế.

4 Các chính sách mà chính phủ có thể sử dụng.

(8) Các kiến nghị để thực hiện

Ứng với mỗi yếu tố trong mô hình viên kim cương này anh/chị hãy giải thích vì sao những chính sách này có thể dẫn đến một sự gia tăng lợi thế cạnh tranh và năng suất cho một ngành được lựa chọn tại quốc gia của anh/chị.

Ứng dụng vào ngành chè

ở Việt Nam

1 Tổng quan về ngành chè Việt Nam

(1) Đặc điểm sinh thái, sinh sản của cây chè

- Thời vụ: Vụ Xuân (tháng 3-4); Vụ Hè Thu (tháng 5 - 10); Vụ Thu Đông

1 Tổng quan về ngành chè Việt Nam

(2) Phân bố địa lý.

a Vùng chè Tây Bắc: Chè trồng tập trung ở Sơn La (3 tiểu vùng Mộc Châu,

Mai Sơn, Phù yên), Lai Châu (2 tiểu vùng Phong Thổ, Tam Đường)

b Vùng chè Việt Bắc – Hoàng Liên Sơn: Gồm các tỉnh Tuyên Quang, Hà

Giang, Lào Cai, Cao Bằng, Bắc Cạn và phía Tây Yên Bái (Nghĩa Lộ, VănChấn)

c Vùng chè Trung du Bắc Bộ: bao gồm các tỉnh Phú Thọ, Hoà Bình, Vĩnh Phú,

Thái Nguyên, Hà Tây và Hà Nội

d Vùng chè Bắc Trung Bộ: gồm 3 tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh.

1 Tổng quan về ngành chè Việt Nam

(2) Phân bố địa lý.

e Vùng chè Tây Nguyên: gồm 3 tỉnh Lâm Đồng, Gia Lai, Kon Tum.

f Vùng chè duyên hải miền Trung: Phần lớn chè trồng dọc theo duyên hải

Trung Bộ, trên sườn của dãy núi Trường Sơn thuộc các tỉnh Quảng Bình,Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Nam, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, từ 170 đến 150

vĩ Bắc Chè trồng rải rác, quy mô nhỏ, tiêu thụ trong tỉnh, chế biến chè xanhtheo thủ công

g Vùng chè cánh cung Đông Bắc: Vùng này có chè rừng cổ thụ Mẫu Sơn ở

Lạng Sơn

1 Tổng quan về ngành chè Việt Nam

(3) Các sản phẩm chính của ngành hàng

Trà đen: Thuộc loại lên men, chiếm 80-90% thị trường thế giới (trong tổng sản

lượng thế giới 1.878.000 tấn -1990), đến năm 2001 chỉ còn khoảng 75% donhu cầu tăng lên về trà xanh

Ấn Độ, Srilanka, Kênia còn chia ra 2 loại: trà đen truyền thống và trà đen mảnhTrung Quốc lại chia ra 2 loại: trà đen Công phu và trà đen Tiểu chủng

Trà xanh, trà lục: Trên thế giới có 5 nước sản xuất trà xanh chủ yếu bao gồm:

Trung Quốc, Nhật Bản, Inđônêxia , Việt Nam, Nga

Ngoài ra còn có: Trà ô long; Trà trắng hay bạch trà; Trà ướp hoa; Trà ép bánh,

1 Tổng quan về ngành chè Việt Nam

(4) Tham khảo chuỗi phân phối của nông dân.

1 Tổng quan về ngành chè Việt Nam

(5) Tình hình diện tích, năng suất và sản lượng của ngành hàng.

2 Ứng dụng mô hình kim cương vào ngành chè Việt Nam.

Ứng với mỗi yếu tố trong mô hình viên kim cương,

giải thích vì sao những chính sách này có thể dẫn

đến một sự gia tăng lợi thế cạnh tranh và năng suất

cho ngành chè tại Việt Nam.

2 Ứng dụng mô hình kim cương vào ngành chè Việt Nam.

(1) Nhận định các điều kiện của yếu tố đầu vào.

- Hiện nay, cả nước có 34 tỉnh, thành phố với diện tích đất canh tác để trồng chè với phạm vi phân bố khá rộng.

- Chất lượng chè cao; lực lượng lao động trong ngành chè đông.

- Việt Nam là nơi cung cấp chè nguyên liệu khối lượng lớn

và giá thấp Hiện nay Việt Nam là quốc gia xuất khẩu chè ứng thứ 5 trên thế giới về quy mô sản lượng chè xuất khẩu với sản lượng đạt 132 ngàn tấn vào năm 2010, trong số đó

có đến 95% sản lượng xuất khẩu là loại chè thô, chè nguyên liệu với giá xuất khẩu thấp hơn giá nhập khẩu trung bình của thế giới khoảng 50 - 60%.

2 Ứng dụng mô hình kim cương vào ngành chè Việt Nam.

(2) Nhận định các điều kiện của cầu.

- Nhu cầu chè trong nước và trên thới giới tăng;

- Theo Tổng thư ký Hiệp hội chè VN Nguyễn Tấn Phong, tính từ năm 1999 đến nay, số cơ sở chế biến đã tăng gần 3 lần với hàng vạn lò chế biến thủ công nhỏ ở khắp các tỉnh trọng điểm ở trung

du và miền núi phía Bắc Đó là chưa kể hơn 600 doanh nghiệp sản xuất và chế biến chè có đăng ký kinh doanh.

2 Ứng dụng mô hình kim cương vào ngành chè Việt Nam.

(3) Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan

ứng nhu cầu ngày càng cao về chè của người dân trong nước và

trên thế giới (nhà cung cấp chè tăng cao như trình bày trên)

- Sự phát triển của các ngành đóng gói,

- Ngành phân bón cũng phát triển theo;

2 Ứng dụng mô hình kim cương vào ngành chè Việt Nam.

(4) Chiến lược, cơ cấu, đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp.

Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh đối với ngành xuất khẩu chè Việt Nam

2 Ứng dụng mô hình kim cương vào ngành chè Việt Nam.

(4) Chiến lược, cơ cấu, đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp.

Từ kết quả khảo sát trong bảng trên, có thể phân chia các yếu

tố thành 2 nhóm:

(1).

Nhóm các yếu tố quan trọng nhất đối với năng lực cạnhtranh của ngành xuất khẩu chè, gồm 4 yếu tố: năng lực cạnh tranh

nghiên cứu, triển khai;

(2) Nhóm các yếu tố còn lại: có trọng số tương tự nhau, bắt

đến yếu tố cuối cùng là năng lực tổ chức xuất khẩu (trọng số

là 0,06).

2 Ứng dụng mô hình kim cương vào ngành chè Việt Nam.

(5) Một số chỉ tiêu phát triền ngành chè đến năm 2020.

- Phát triển diện tích trồng chè từ 130 ngàn ha năm 2010 lên 135 ngàn ha vàonăm 2015 và đến năm 2020 là 150 ngàn ha,

- Nâng cao năng suất, chất lượng chè và phấn đấu giá chè xuất khẩu bằng vớigiá bình quân của thế giới

- Về thị trường sẽ phấn đấu xuất khẩu khoảng 70% tổng sản lượng chè vàtiêu thụ nội địa là 30%

-Về mặt hàng xuất khẩu gồm 47% chè đen, 20% sản phẩm chè mới có giá trị

Chân thành cảm ơn Cô và các

bạn đã quan tâm theo dõi.