Quá trình phát triểnThờigianĐịa điểmTên sự kiện1989 Canberra, Úc Thành lập APEC1990 Singapore Các Bộ trưởng APEC họp lần 21991 Seoul, Hàn Quốc Các Bộ trưởng APEC họp lần 3; kết nạpCHND T
GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
Lý do lựa chọn đề tài
Hiện nay có rất nhiều tổ chức được xây dựng lên với nhiều mục đích khác nhau. Thông qua các kênh thông tin truyền thông giúp chúng ta biết đến về các tổ chức, diễn đàn Nhưng chưa thể làm cho biết các chi tiết cụ thể về tổ chức Chính vì vậy, nhóm chúng em quyết định chọn nghiên cứu về APEC Việt Nam 2017 vì APEC là một diễn đàn kinh tế hàng đầu khu vực Châu Á-Thái Bình Dương và thế giới Đồng thời, APEC còn tạo ra khuôn khổ khu vực để giải quyết các mâu thuẫn thương mại, đặc biệt giữa
Mỹ với Nhật Bản và Trung Quốc, ổn định các mối quan hệ kinh tế trong vùng Gần 25 năm hợp tác trong khuôn khổ APEC đã mang lại cho Việt Nam nhiều cơ hội phát triển và trở thành một động lực quan trọng hỗ trợ cho tiến trình cải cách, tái cơ cấu kinh tế,chuyển đổi mô hình tăng trưởng, và đưa hội nhập kinh tế khắp toàn cầu.
Mục tiêu nghiên cứu
Bài tiểu luận được thực hiện với mục tiêu cung cấp cái nhìn toàn diện về Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương nói chung và hội nghị APEC 2017 nói riêng Đồng thời đưa ra nhận xét, đánh giá về quá trình diễn ra cũng như kết quả sau hội nghị Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho các bên liên quan.
Đối tượng nghiên cứu
APEC Việt Nam 2017: “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”.
Phương pháp nghiên cứu
Để đi sâu tập trung nghiên cứu, bài tiểu luận kết hợp nhiều phương pháp như tổng hợp, phân tích, chứng minh, để từ đó chọn lọc thông tin, cung cấp bổ sung kiến thức cần thiết về Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương APEC và APECViệt Nam 2017: “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”.
Phạm vi nghiên cứu
Những nghiên cứu, báo cáo khoa học, tài liệu về Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương APEC và APEC Việt Nam 2017: “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”.
DIỄN ĐÀN HỢP TÁC KINH TẾ CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG
Tổng quan về APEC
APEC, cụm từ viết tắt cho Asia - Pacific Economic Cooperation - Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, là diễn đàn chuyên hợp tác và tăng trưởng kinh tế của các thành viên trong vành đai Thái Bình Dương Mỗi thành viên không chỉ đại diện cho quốc gia riêng lẻ mà tham gia với tư cách một thực thể kinh tế
Với tư cách là một trong những diễn đàn kinh tế hàng đầu, hiệp hội mang trong mình sứ mệnh xây dựng một cộng đồng kinh tế hài hòa, năng động, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững và thịnh vượng trong khu vực Thông qua thúc đẩy thương mại, đầu tư tự do, cởi mở, đẩy mạnh hội nhập kinh tế khu vực, khuyến khích hợp tác về kinh tế và kỹ thuật, tăng cường an ninh cũng như tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bền vững, tạo điều kiện cho sự minh bạch, cạnh tranh lành mạnh Các sáng kiến của hiệp hội luôn được định hướng để biến mục tiêu chính sách thành các kết quả cụ thể và những thỏa thuận cụ thể thành lợi ích hữu hình Bên cạnh đó, hiệp hội còn đưa vào các khía cạnh xã hội như: cơ hội phát triển cho phụ nữ, bảo vệ sức khỏe, …
2.1.3 Lịch sử hình thành Ý tưởng về APEC lần đầu tiên được đề cập công khai bởi cựu thủ tướng Úc là Bob Hawke trong một bài phát biểu tại Seoul, Hàn Quốc, vào ngày 31 tháng 1 năm
1989 Thực chất, sáng kiến thành lập một Diễn đàn hợp tác có tính chất kỹ thuật về các vấn đề kinh tế khu vực đã được gợi ý bởi các quan chức chính phủ Nhật Bản, đặc biệt là Hajime Tamura - Bộ trưởng Bộ Thương mại và Công nghiệp (MITI) lúc đó Đến tháng 11/1989, các Bộ trưởng Ngoại giao và kinh tế của 12 nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương gồm Úc; Vương quốc Brunei; Canada; Nam Dương; Nhật Bản; Hàn Quốc; Malaysia; Tân Tây Lan; Philippines; Singapore; Nước Thái Lan; và Hoa
Kỳ đã gặp nhau tại Canberra (Úc) để thành lập APEC
Thời gian Địa điểm Tên sự kiện
1989 Canberra, Úc Thành lập APEC
1990 Singapore Các Bộ trưởng APEC họp lần 2
1991 Seoul, Hàn Quốc Các Bộ trưởng APEC họp lần 3; kết nạp
CHND Trung Hoa, Hồng Kông, Trung Quốc và Đài Bắc Trung Hoa
1992 Bangkok, Thái Lan Họp cấp Bộ trưởng lần 4
1993 Đảo Blake, Hoa Kỳ Tuyên bố Tầm nhìn Kinh tế; Mexico và
Papua New Guinea tham gia
1994 Bogor, Indonesia Tuyên bố về giải pháp chung: đặt ra các Mục tiêu Bogor về “thương mại và đầu tư mở và tự do; Chile gia nhập
Tuyên bố hành động: thông qua Chương trình hành động Osaka; Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC
1996 Manila, Philippines Từ tầm nhìn đến hành động: Thông qua Kế hoạch hành động Manila
1997 Vancouver, Canada Kết nối Cộng đồng APEC: APEC tán thành đề xuất sớm tự do hóa lĩnh vực tự nguyện trong 15 lĩnh vực
Củng cố các nền tảng cho sự tăng trưởng: nhất trí về Kế hoạch Hành động về Thương mại Điện tử; Peru, Nga, Việt Nam gia nhập
Thử thách Auckland: Tán thành Các nguyên tắc của APEC về Tăng cường Cạnh tranh và Cải cách Quy định Khung hội nhập của phụ, nữ trong APEC, …
Brunei Darussalam Cung cấp cho cộng đồng: Cam kết thực hiện
Chương trình hành động vì nền kinh tế mới
2001 Thượng Hải, Cộng hòa Đáp ứng những thách thức mới trong thế kỷ
Nhân dân Trung Hoa mới: Tuyên bố đầu tiên về chống khủng bố,
Hiệp định Thượng Hải, Chiến lược e-APEC
Mở rộng lợi ích hợp tác để tăng trưởng và phát triển kinh tế - Thực hiện tầm nhìn: Tuyên bố thực hiện các chính sách của APEC về thương mại và kinh tế số; Sáng kiến Thương mại An toàn trong Khu vực APEC (STAR) được đưa ra và Tuyên bố Thực hiện Các Tiêu chuẩn Minh bạch của APEC được thông qua.
Tạo các quan hệ đối tác cho tương lai: Kế hoạch Hành động APEC về SARS và Sáng kiến An ninh Y tế
Một cộng đồng, Tương lai của chúng ta: thông qua các thông lệ tốt nhất cho RTA và FTA, Cam kết của Santiago về Chống Tham nhũng và Đảm bảo Tính minh bạch
Hướng tới một cộng đồng : Đáp ứng thách thức, tạo ra sự thay đổi: hoàn thành Đánh giá giữa kỳ về Tiến độ hướng tới các Mục tiêu Bogor , ra mắt Khung APEC
Hướng tới một cộng đồng năng động, phát triển bền vững và thịnh vượng: tán thành Kế hoạch hành động Hà Nội
Củng cố cộng đồng, xây dựng tương lai bền vững: Đưa ra Tuyên bố về Biến đổi khí hậu,
An ninh năng lượng và Phát triển sạch; Kế hoạch Hành động Tạo thuận lợi Thương mại APEC lần thứ hai
Cam kết mới châu Á - Thái Bình Dương: Tuyên bố Lima về Kinh tế Toàn cầu giải quyết khủng tài chính toàn cầu; thúc đẩy các cuộc đàm phán Chương trình nghị sự Phát triển Doha của WTO; hoan nghênh Kế hoạch hành động thuận lợi hóa đầu tư của APEC
Duy trì tăng trưởng, kết nối khu vực: công bốKhung kết nối chuỗi cung ứng và Kế hoạch hành động tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh
Thay đổi và Hành động: xây dựng Chiến lược APEC về Đầu tư và thông qua Chiến lược Cải cách Cơ cấu Mới của APEC APEC tổ chức Hội nghị Bộ trưởng APEC đầu tiên về An ninh lương thực.
Hướng tới một nền kinh tế khu vực liền mạch: giải quyết các mục tiêu tăng trưởng xanh chung; và thúc đẩy hợp tác pháp lý và hội tụ.
Hội nhập để phát triển, đổi mới để thịnh vượng: thông qua Danh mục Hàng hóa Môi trường APEC; tán thành Chương Mẫu của APEC về Minh bạch đối với các RTA/FTA
Châu Á - Thái Bình Dương kiên cường, động lực tăng trưởng toàn cầu: thành công Vòng đàm phán Doha tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 9 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO); tổ chức Hội nghị Bộ trưởng chung đầu tiên về Phụ nữ và Doanh nghiệp vừa và nhỏ
Chương trình nghị sự Bắc Kinh về một châu Á - Thái Bình Dương hội nhập, đổi mới và liên kết: thông qua lộ trình biến tầm nhìn về Khu vực Thương mại Tự do Châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP) thành hiện thực; lần đầu tiên triển khai Kế hoạch tổng thể về kết nối APEC; Hiệp định APEC mới về Phát triển Sáng tạo, Cải cách Kinh tế và Tăng trưởng
Xây dựng các nền kinh tế bao trùm, xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn : Tầm nhìn cho một cộng đồng châu Á-Thái Bình Dương
Tăng trưởng Chất lượng và Phát triển Con người: thúc đẩy chương trình nghị sự tăng trưởng và hội nhập kinh tế khu vực; phát triển vốn con người; hiện đại hóa doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa; và tăng cường hệ thống thực phẩm khu vực
2017 Đà Nẵng, Việt Nam Tạo động lực mới, vun đắp tương lai chung: thông qua Kế hoạch hành động nhiều năm về an ninh lương thực và biến đổi khí hậu 2018-
2020 Và thông qua việc thành lập Nhóm Tầm nhìn APEC
Khai thác các cơ hội toàn diện, nắm lấy tương lai kỹ thuật số: công bố Tuyên bố Kỷ nguyên Kone; tán thành Chương trình hành động vì nền kinh tế kỹ thuật số
Cách thức hoạt động
APEC hoạt động với 4 mục tiêu chính được nêu ra trong Tuyên bố Seoul 1991: Duy trì và tăng trưởng kinh tế, góp phần vào sự phát triển kinh tế thế giới, vì lợi ích chung của toàn thể nhân dân thế giới Đẩy mạnh giao lưu hàng hóa, dịch vụ và công nghệ giữa các quốc gia trong khu vực.
Xây dựng và tăng cường thương mại đa phương.
Giảm dần các hàng rào thuế quan đối với các nước trong khu vực, tạo điều kiện trong việc xuất khẩu hàng hóa
Ngoài ra Tuyên bố Bogor 1994 xác định mục tiêu APEC: Tự do hóa thương mại và đầu tư đối với các nền kinh tế phát triển năm 2010 và đối với các nền kinh tế đang phát triển vào năm 2020
Nguyên tắc 1: Hoạt động trên cơ sở hợp tác toàn diện cùng có lợi giữa các thành viên Do sự đa dạng về chính trị, văn hoá, kinh tế giữa các thành viên nhưng có sự chênh lệch về mức độ phát triển nên quá trình hợp tác phải bảo đảm được tất cả các nền kinh tế APEC đều có lợi.
Nguyên tắc 2: Hợp tác dựa trên sự đồng thuận của các bên Nguyên tắc này thể hiện tất cả các cam kết của APEC phải dựa trên sự nhất trí của các quốc gia thành viên.
Nguyên tắc 3: Hoạt động trên cơ sở tự nguyện Tất cả các cam kết, chương trình tự do hóa và thuận lợi hóa thương mại của APEC điều được tiến hành một cách tự nguyện bởi mỗi thành viên.
Nguyên tắc 4: Phù hợp với nguyên tắc của WTO/GATT APEC cam kết thực hiện chế độ thương mại đa phương của WTO nhằm thực hiện mục tiêu chung và không phải là một liên minh thuế quan, một Khu vực Tự do thương mại.
Bảng 2: Cơ cấu tổ chức của APEC
Quá trình Việt Nam tham gia APEC
2.3.1 Việt Nam gia nhập APEC
Nhận thấy tầm quan trọng của APEC đối với sự phát triển kinh tế của các nước trong khu vực nói chung và của Việt Nam nói riêng, phù hợp với đường lối hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước ta, ngày 15/6/1996, Chính phủ Việt đã nộp đơn xin gia nhập APEC
Ngày 14/11/1998, tại Hội nghị Bộ Trưởng ngoại giao - kinh tế tại Kuala Lumpur, Malaysia, APEC đã tuyên bố kế Việt Nam, Nga và Peru Việc trở thành thành viên chính thức của APEC là một bước đi sâu hơn vào con đường hội kinh tế quốc tế và khu vực, góp phần mở rộng kinh tế đối ngoại, phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện điện ho nước mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.
Trong APEC, Việt Nam có nhiều đối tác quan trọng như các nước ASEAN, Bản, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Úc và New Zealand Một số thành viên APEC đang dần trở thành đối tác chiến lược trong kế hoạch phát triển quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư của Việt Nam Thống kê năm đầu năm 2023 cho thấy, các nền kinh tế APEC có khoảng 67% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), khoảng 75% vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam
Quán triệt chủ trương “Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao quả hợp tác quốc tế, bảo đảm độc lập, tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, bảo vệ môi trường”, ngay sau khi gia nhập APEC, Việt Nam đã tích cực tham gia vào chương trình, dự án hợp tác của APEC, tranh thủ được sự hỗ trợ và giúp đỡ to lớn về vốn, khoa học kỹ thuật, nguồn nhân lực, phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước
2.3.2 Hoạt động của Việt Nam đối với sự phát triển của APEC
Trong gần 27 năm tham gia APEC, Việt Nam đã đóng góp tích cực chủ động đối với Diễn đàn APEC, góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định, hợp tác, liên kết kinh tế khu vực, duy trì vai trò của APEC là cơ chế liên kết kinh tế hàng đầu tại châu Á – Thái Bình Dương.
Trong APEC, Việt Nam là thành viên năng động và tích cực với việc chủ động tham gia ngày càng sâu rộng vào hầu hết các chương trình hợp tác của APEC về tự do hoá và thuận lợi hóa thương mại, đầu tư, hợp tác kinh tế-kỹ thuật và tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp Việc tham gia APEC đã mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam. Thực tế là những năm gần đây, Việt Nam thu hút khoảng 75% vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài và hơn 50% vốn ODA từ các nền kinh tế thành viên APEC Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường gần 3 tỷ dân này chiếm khoảng 70% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam Những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh xuất khẩu hoặc mang tính chiến lược đều có nhiều đối tác nhập khẩu ở các thành viên APEC Việt Nam cũng có nhiều đối tác quan trọng trong APEC như: Các nước ASEAN, Nhật Bản, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Úc Một số thành viên APEC đang dần trở thành đối tác chiến lược trong kế hoạch phát triển quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư chặt chẽ, toàn diện hơn của Việt Nam.
Nổi bật nhất phải kể đến việc Việt Nam là một trong số không nhiều thành viên đã hai lần đảm nhiệm thành công vai trò chủ nhà APEC, vào các năm 2006 và 2017. Việt Nam là một trong những thành viên tích cực nhất trong đề xuất các sáng kiến và dự án, với hơn 100 dự án trên nhiều lĩnh vực Nhiều sáng kiến do Việt Nam đề xuất được đánh giá thiết thực, đáp ứng quan tâm chung, nhất là về phát triển bao trùm, phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số, tạo thuận lợi thương mại điện tử qua biên giới, MSMEs xanh, bền vững và sáng tạo, an ninh lương thực và biến đổi khí hậu, phát triển nông thôn và đô thị…
Việt Nam đã có nhiều đóng góp trong công tác điều hành hoạt động của APEC thông qua đảm nhiệm vị trí Giám đốc điều hành Ban Thư ký APEC (năm 2005 -
2006), Chủ tịch/Phó Chủ tịch nhiều Ủy ban và nhiều Nhóm công tác chủ chốt như Ủy ban thương mại và đầu tư, Ủy ban quản lý ngân sách, các Nhóm công tác về doanh nghiệp vừa và nhỏ, y tế, đối phó với tình trạng khẩn cấp Riêng trong giai đoạn 2016– 2018, Việt Nam đã đảm nhiệm vai trò Chủ tịch, Phó Chủ tịch 18 Ủy ban, Nhóm công tác của APEC và ABAC, được các thành viên đánh giá cao.
Vai trò của doanh nghiệp Việt Nam đối với hợp tác APEC ngày càng được đề cao Doanh nghiệp của chúng ta đã tham gia và đóng góp tích cực, đề xuất nhiều khuyến nghị lên các nhà Lãnh đạo và các Bộ trưởng APEC Đặc biệt, trong Năm APEC 2017, doanh nghiệp Việt Nam đã đóng góp trí tuệ, công sức và trực tiếp tham gia nhiều hoạt động, khẳng định sự trưởng thành, năng lực hội nhập, vai trò và trách nhiệm đối với hợp tác APEC cũng như liên kết kinh tế khu vực.
Kể từ sau khi đảm nhiệm thành công vai trò Chủ nhà APEC 2017, Việt Nam tiếp tục tham gia, đóng góp tích cực trong hợp tác APEC; thúc đẩy triển khai các kết quả quan trọng của APEC 2017, nhất là sáng kiến của ta về xây dựng Tầm nhìn APEC đến năm 2040 Với vai trò Phó Chủ tịch Nhóm xây dựng Tầm nhìn APEC, Việt Nam đã chủ động tham gia dẫn dắt, điều phối quá trình xây dựng Báo cáo khuyến nghị của Nhóm Tầm nhìn APEC với tiêu đề “Người dân và thịnh vượng: Tầm nhìn APEC đến 2040”.
Với Tầm nhìn APEC đến năm 2040 được các nhà Lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên thông qua tại Hội nghị các Nhà Lãnh đạo kinh tế APEC năm 2020, APEC đã hoàn tất thực hiện sáng kiến do Việt Nam khởi xướng và được thông qua tại Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 25 diễn ra tháng 11/2017 tại thành phố Đà Nẵng. Để chuẩn bị cho Diễn đàn bước vào giai đoạn phát triển mới trong bối cảnh thế giới đang chuyển biến nhanh và sâu sắc dưới tác động của Cách mạng công nghệ 4.0, hiện APEC đang triển khai các chiến lược, chương trình hợp tác lớn gồm: Lộ trình cạnh tranh dịch vụ đến 2025, Kế hoạch kết nối tổng thể đến 2025, Chương trình nghị sự phát triển bao trùm về kinh tế, tài chính, xã hội đến 2030, Khuôn khổ phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số đến 2025, Lộ trình La Serena về Phụ nữ và Tăng trưởng Bao trùm đến năm 2030.
Kể từ khi đại dịch bùng phát, APEC đã sớm thúc đẩy triển khai nhiều biện pháp cụ thể trên nhiều lĩnh vực hợp tác như: lập trang thông tin chia sẻ kinh nghiệm ứng phó dịch bệnh; gia tăng nguồn lực tài chính để hỗ trợ triển khai các sáng kiến mới về ứng phó đại dịch và phục hồi kinh tế; tăng cường chia sẻ thông tin và phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô, chính sách tài chính để vượt qua khủng hoảng; hỗ trợ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong đại dịch bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau;… Chỉ trong vòng 12 tháng qua, các Bộ trưởng Kinh tế - Thương mại APEC đã có 3 Tuyên bố riêng về Tạo thuận lợi lưu thông hàng hóa thiết yếu, Tăng cường dịch vụ hỗ trợ lưu thông hàng hóa thiết yếu, và Bảo đảm chuỗi cung ứng vắc-xin trong khu vực với nhiều cam kết cụ thể.
Việt Nam đã chủ động tham gia đề xuất nhiều giải pháp nhằm tránh đứt gãy chuỗi cung ứng, bảo đảm thị trường xuất nhập khẩu của các nền kinh tế trong khu vực; thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp chính sách trong triển khai các giải pháp kinh tế, tài chính để vượt qua khủng hoảng; tăng cường các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân (nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa và siêu nhỏ và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội) vượt qua giai đoạn khó khăn và nâng cao khả năng thích ứng trong tình hình mới. Đặc biệt, Việt Nam hiện là một trong những thành viên đi đầu thúc đẩy APEC cam kết hợp tác chia sẻ vắc-xin, bảo đảm phân phối và tiếp cận vắc-xin bình đẳng,hiệu quả và chi phí hợp lý; đồng thời, kêu gọi các thành viên cam kết tự nguyện chuyển giao công nghệ sản xuất vắc-xin nhằm mở rộng quy mô sản xuất và cung ứng vắc-xin, hướng tới miễn dịch cộng đồng.
DIỄN ĐÀN HỢP TÁC KINH TẾ CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG 2017
Tổng quan APEC Việt Nam 2017
Hội nghị cấp cao APEC mang ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với Việt Nam Kể từ khi bước vào công cuộc đổi mới, APEC là cơ chế hợp tác kinh tế đầu tiên ở tầm châu Á – Thái Bình Dương mà Việt Nam tham gia, là minh chứng cho chủ trương hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và toàn diện của đất nước 2017 Việt Nam vinh dự là nước chủ nhà đăng cai tổ chức APEC, đã 11 năm kể từ khi Việt Nam đăng cai lần đầu tiên (2006) Đảm bảo hội nghị diễn ra thành công tốt đẹp nước ta đã lên kế hoạch chuẩn bị khẩn trương và tỉ mỉ.
Ngay sau khi Hội nghị cấp cao APEC 2013 thông qua chính thức Việt Nam sẽ là nước tiếp theo đăng cai Cuối năm 2013, đầu năm 2014, Việt Nam đã thành lập nhóm công tác liên ngành Từ tháng 7 năm 2015, nước ta đã thành lập Ủy ban Quốc gia có nhiệm vụ trực tiếp chỉ đạo công tác chuẩn bị năm APEC 2017 Bên cạnh đó 5 tiểu ban được thành lập gồm tiểu ban nội dung, tiểu ban lễ tân, tiểu ban tuyên truyền và văn hóa, tiểu ban vật chất hậu cần, tiểu ban an ninh và y tế, để chuẩn bị cho hội nghị diễn ra suôn sẻ Từng tiểu ban được giao nhiệm vụ cụ thể Tiểu ban Nội dung có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, chỉ đạo và tổ chức thực hiện toàn bộ công tác về nội dung phục vụ cho tuần lễ cấp cao APEC 2017 và các hoạt động của diễn đàn APEC năm 2017 tổ chức tại Việt Nam; đôn đốc và phối hợp hoạt động của tất cả các bộ, cơ quan liên quan trong quá trình xây dựng nội dung, chương trình nghị sự, báo cáo, văn kiện, thư ngoại giao và các tài liệu khác có liên quan của các hội nghị, sự kiện của APEC tại Việt Nam năm 2017 Tiểu ban tuyên truyền và văn hóa chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo việc đưa tin, tuyên truyền và quảng bá phục vụ các hội nghị, hoạt động liên quan của APEC 2017 Cùng với đó chúng ta cũng tranh thủ được sự ủng hộ của các đối tác và các thành viên trong khuôn khổ APEC về vật chất và tinh thần.
Việt Nam đã tham vấn và trao đổi nhiều đợt về nội dung trong sự kiện APEC
2017 với bạn bè quốc tế Qua quá trình nghiên cứu tình hình trong nước cũng như trên thế giới, Việt Nam đã thống nhất chủ đề APEC 2017 “ Tạo động lực mới cùng vun đắp tương lai chung” và bốn ưu tiên hợp tác phát triển mà Việt Nam đề xuất tăng trưởng bền vững sáng tạo bao trùm, đẩy mạnh hợp tác liên kết khu vực sâu rộng, nâng cao năng lực cạnh tranh, sáng tạo của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, thúc đẩy an ninh lương thực, nông nghiệp bền vững, chuẩn bị mọi điều kiện để ứng phó với biến đổi khí hậu Bên cạnh đó còn có sự phối hợp chặt chẽ với 64 tỉnh thành trên cả nước để triển khai công tác chuẩn bị Đối với những cán bộ trong ngành cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của hội nghị để các đồng chí có những đóng góp sáng kiến mang tính sáng tạo, hợp thời đại. Để đảm bảo hội nghị diễn ra an toàn Đảng và nhà nước ta chú trọng hơn cả đến công tác an ninh Hơn 1000 chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ chuyên nghiệp được huấn luyện bài bản trong nhiều năm với mục tiêu giữ an toàn tuyệt đối cho các nguyên thủ tham gia hội nghị Đồng thời thành lập các tổ công tác trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn lực lượng CSGT địa phương triển khai các phương án bố trí lực lượng làm nhiệm vụ điều hòa giao thông và bảo vệ đoàn; phương án phân luồng giao thông, phòng chống và giải tỏa ùn tắc giao thông Phối hợp với các đơn vị có liên quan thắt chặt các hoạt động an ninh, phòng chống các hoạt động, âm mưu kích động gây rối, khủng bố Việc kiểm tra an ninh, an toàn kỹ thuật các loại phương tiện vận chuyển được trưng dụng để phục vụ hội nghị được thực hiện nghiêm túc và chặt chẽ Bên cạnh đó,chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ, tập huấn điều lệnh, tác phong cho lực lượng CSGT để góp phần xây dựng ảnh lực lượng CSGT thân thiện trách nhiệm và nhân văn trong lòng bạn bè quốc tế (lại).
Sở TT&TT, Sở Công Thương, Sở Xây dựng phối hợp các đơn vị đẩy nhanh tiến đô ” đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng thông tin, nguồn cung cấp điê ”n, cấp nước phục vụ APEC Sở Y tế chủ trì, phối hợp Tiểu ban An ninh và Y tế của UBQG thực hiê ”n công tác đảm bảo y tế, đă ”c biê ”t là y tế dự phòng Chuẩn bị cơ sở vâ ”t chất y tế tại Đà Nẵng, xây dựng các phương án sơ cấp cứu, ứng phó trường hợp khẩn cấp, bao gồm phương án di chuyển bê ”nh nhân lên tuyến Trung ương.
Nhằm đảm bảo vê ” sinh môi trường và trâ ”t tự đô thị trên địa bàn thành phố phục vụ sự kiê ”n quan trọng này, mọi công tác chỉnh trang đường phố, nhất là các trục đường chính và các trục đường diễn ra các sự kiê ”n của APEC 2017 Đă ”c biê ”t là phải tăng cường ra quân giám sát đảm bảo trâ ”t tự đô thị trên địa bàn; khẩn trương triển khai thực hiê ”n viê ”c dọn dẹp vê ” sinh, trồng cỏ, rào tôn tại các khu đất trống; xóa bỏ các quảng cáo rao vă ”t, xử lý các trường hợp phát tờ rơi không đúng quy định; yêu cầu chủ các cơ sở kinh doanh, dịch vụ, nhà hàng, khách sạn trên địa bàn có trách nhiê ”m thường xuyên dọn dẹp đảm bảo vê ” sinh môi trường tại khu vực mă ”t tiền kinh doanh; đồng thời tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp lấn chiếm, sử dụng vỉa hè không đúng quy định.
Sở TN&MT, Sở Xây dựng phối hợp UBND các quâ ”n, huyê ”n, Cty CP Môi trường Đô thị, Cty Công viên-Cây xanh Đà Nẵng thường xuyên dọn dẹp vỉa hè, đường phố, tăng cường công tác vê ” sinh môi trường, lắp đă ”t nhà vê ” sinh công cô ”ng, cắt tỉa cây cối, đầu tư trang trí cây xanh, hoa, thảm cỏ, che bạt, tôn các công trình xây dựng đang thi công, các khu đất trống chưa xây dựng trên các tuyến đường trọng điểm từ Sân bay Quốc tế Đà Nẵng về các cụm khách sạn có Lãnh đạo Cấp cao APEC lưu trú và từ các khách sạn đến các địa điểm tổ chức APEC, tạo cảnh quan sạch đẹp cho thành phố trước, trong và sau sự kiê ”n APEC 2017.
Công tác chuẩn bị về mọi mặt đã được lên kế hoạch chi tiết và rõ ràng ngay từ những năm cuối 2013, các lực lượng được huy động tối đa, công phu trên tinh thần tiết kiệm, hiệu quả, huy động tối đa nguồn lực xã hội; an ninh, trật tự được bảo đảm tuyệt đối Đây chính là bước để hội nghị diễn thành công rực rỡ.
3.1.2 Thời gian và địa điểm tổ chức
APEC Việt Nam 2017 là loạt hội nghị trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) diễn ra từ tháng 12 năm 2016 đến tháng 11 năm
2017 tại Đà Nẵng, Việt Nam và các thành phố lớn khác như Hà Nội, Nha Trang, Vinh, Ninh Bình, với chủ đề: “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”. Tuần Lễ Cấp Cao APEC 2017 diễn ra từ ngày 6/11/2017 đến ngày 11/11/2017 tại Đà Nẵng Trong đó, tiêu điểm của Tuần Lễ này là Hội nghị các nhà lãnh đạo Kinh tế APEC được tổ chức vào hai ngày 10-11/11 với sự tham gia của các nhà lãnh đạo, các nguyên thủ và đại diện đến từ các nền kinh tế thành viên
APEC Việt Nam 2017 đã chứng kiến sự tham gia của hơn 11000 đại biểu, 4500 quan khách, 4000 doanh nhân và 2800 phóng viên từ 21 nền kinh tế Đặc biệt, Tuần lễ Cấp cao APEC có sự quy tụ đầy đủ của lãnh đạo 21 nền kinh tế APEC với các bài phát biểu quan trọng, trong đó có Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Nga Vladimir Putin, Theo chương trình nghị sự, lãnh đạo 21 nền kinh tế sẽ thảo luận và thông qua những kết quả hợp tác lớn đạt được trong suốt cả năm Cùng với đó là định hướng cho hợp tác của APEC trong những năm tiếp theo.
STT Nền kinh tế APEC Lãnh đạo quốc gia dẫn đầu tham dự
1 Hoa Kỳ Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump
2 Trung Quốc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập
3 Việt Nam Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang
4 Indonesia Tổng thống Indonesia Joko Wikodo
5 Canada Thủ tướng Canada Justin Trudeau
6 Hàn Quốc Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in
7 Thái Lan Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha
8 Peru Tổng thống Peru Pedro Pablo Kuczynski
9 Singapore Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long
10 Nga Tổng thống Nga Vladimir Putin
11 Nhật Bản Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe
12 New Zealand Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern
13 Australia Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull
14 Brunei Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah
15 Malaysia Thủ tướng Malaysia Najib Tun Razak
16 Papua New Guinea Thủ tướng Papua New Guinea Peter O’Neill
17 Mexico Tổng thống Mexico Enrique Pena Nieto
18 Đài Loan Đặc phái viên Đài Bắc-Trung Hoa Tống Sở Du
19 Philippines Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte
20 Chile Tổng thống nước Cộng hòa Chile Michelle
Hongkong Trưởng đặc khu Hongkong Lâm Trịnh Nguyệt
Bảng 3: Thành phần tham dự APEC 2017
Chủ đề của Năm APEC 2017 là “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung” Chủ đề này thể hiện ý nghĩa trên ba khía cạnh:
Thứ nhất, phản ánh quan tâm chung của các nền kinh tế thành viên APEC về tìm kiếm “động lực mới” cho hội nhập, liên kết và tăng trưởng kinh tế của châu Á - Thái Bình Dương
Thứ hai, thể hiện mẫu số chung, mục tiêu dài hạn của APEC và châu Á - Thái Bình Dương về “vun đắp một tương lai chung”, đó là hòa bình, ổn định, phát triển và thịnh vượng
Thứ ba, thể hiện kỳ vọng về những phát triển mới của APEC trong năm 2017, góp phần khẳng định vị thế của Diễn đàn trong cục diện mới
Nhằm thể hiện chủ đề Năm APEC 2017 và tiếp nối các ưu tiên của Peru - chủ nhà APEC 2016, Việt Nam đã lựa chọn 4 ưu tiên sau đây:
Thúc đẩy tăng trưởng bền vững, sáng tạo và bao trùm Tăng trưởng bền vững, sáng tạo và bao trùm là một trong những ưu tiên hợp tác APEC hàng đầu trong bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi chưa vững chắc và bất bình đẳng gia tăng. Tính "bền vững" và "bao trùm" của phát triển được nhấn mạnh nhằm góp phần thực hiện Chiến lược APEC về tăng trưởng chất lượng giai đoạn đến năm 2020 và các Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên hợp quốc Cải cách cơ cấu và đổi mới sáng tạo cũng đóng vai trò rất quan trọng nhằm tạo năng động mới cho tăng trưởng, thông qua việc cải thiện năng suất lao động, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm phân bổ nguồn lực hiệu quả Đây là mô hình tăng trưởng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đẩy mạnh liên kết kinh tế khu vực sâu rộng Trong những năm vừa qua, đẩy mạnh liên kết kinh tế khu vực sâu rộng và tăng cường kết nối được đề cao trong chương trình nghị sự APEC nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng liên kết kinh tế sâu rộng hơn và phát triển của các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương Trong năm 2017, các nền kinh tế APEC sẽ tiếp tục đẩy mạnh hoàn tất các Mục tiêu Bô-go về tự do hóa thương mại và đầu tư vào năm 2020, đồng thời tăng cường kết nối trên 3 phương diện: cơ sở hạ tầng, thể chế và con người Những nỗ lực mới là cần thiết để APEC duy trì vai trò động lực thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực sâu rộng.
Nâng cao năng lực cạnh tranh, sáng tạo của doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) trong kỷ nguyên số Doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) là một động lực đối với tăng trưởng và tạo việc làm tại các nền kinh tế APEC Sự phát triển và tham gia sâu vào các chuỗi giá trị của các doanh nghiệp này tạo ra những xung lực mới cho sự phát triển của các nền kinh tế APEC Việc “nâng cao năng lực cạnh tranh và sáng tạo” của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa càng trở nên quan trọng hơn trong kỷ nguyên số, với những cơ hội và thách thức mới Việc nâng cao sức cạnh tranh, sáng tạo đồng thời thể hiện sự tiếp nối và thúc đẩy triển khai tiếp những chương trình hoạt động của APEC trong lĩnh vực liên quan đến doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.
Tăng cường an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu An ninh lương thực luôn được đề cao trong hợp tác APEC, do châu Á – Thái Bình Dương cung ứng khoảng 55% tổng sản lượng nông sản thế giới.
An ninh lương thực cũng là mục tiêu thứ hai trong các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc đến năm 2030 Trong những năm gần đây, APEC đã chú trọng nhiều hơn đến việc giải quyết các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với các nỗ lực bảo đảm an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững.
Vai trò của APEC 2017
3.2.1 Đối với các quốc gia thành viên
Hội nghị Cấp cao APEC 2017 đã diễn ra tại Đà Nẵng, Việt Nam với sự tham gia của các nhà lãnh đạo và đại diện của 21 quốc gia thành viên Sự kiện này đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự hợp tác và tăng cường quan hệ giữa các quốc gia thành viên
Tăng cường quan hệ kinh tế và thương mại: APEC 2017 đã cung cấp một cơ hội để các quốc gia thành viên tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư Hội nghị đã thúc đẩy việc thảo luận về các vấn đề liên quan đến thương mại và đầu tư,tạo ra các cơ hội mới cho các doanh nghiệp trong khu vực và đẩy mạnh quan hệ kinh tế giữa các quốc gia thành viên. Đưa ra các giải pháp chung cho các vấn đề kinh tế và phát triển bền vững: APEC 2017 đã giúp các quốc gia thành viên đưa ra các giải pháp chung cho các vấn đề kinh tế và phát triển bền vững Các nhà lãnh đạo của các quốc gia đã thảo luận và đưa ra các giải pháp để tăng trưởng kinh tế bền vững, phát triển năng lượng bền vững, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cải thiện chất lượng đời sống và quản lý rủi ro tài chính.
Thúc đẩy sự hợp tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới: APEC
2017 đã cung cấp một nền tảng để các quốc gia thành viên thúc đẩy sự hợp tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới Các nhà lãnh đạo và các chuyên gia đã thảo luận về các chủ đề như công nghệ số, khởi nghiệp và sáng tạo, và các vấn đề liên quan đến an ninh mạng.
Tạo ra một môi trường thúc đẩy sự đổi mới và phát triển: APEC 2017 đã cung cấp một môi trường thúc đẩy sự đổi mới và phát triển Hội nghị đã đưa ra các ý tưởng mới và các giải pháp để tăng cường sự đổi mới và phát triển trong khu vực.
Thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác giữa các quốc gia thành viên: APEC 2017 cũng đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác giữa các quốc gia thành viên Hội nghị đã tạo ra một nền tảng để các nhà lãnh đạo và các chuyên gia trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về các vấn đề quan trọng đang diễn ra trong khu vực, từ đó tăng cường sự hiểu biết và hỗ trợ cho các quốc gia thành viên. Đưa ra các cam kết và thỏa thuận hợp tác: APEC 2017 đã đưa ra các cam kết và thỏa thuận hợp tác trong nhiều lĩnh vực quan trọng Các nhà lãnh đạo của các quốc gia đã cam kết hỗ trợ cho các chương trình và dự án hợp tác chung, từ đó đưa ra những giải pháp để tăng cường quan hệ giữa các quốc gia thành viên. Xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược giữa các quốc gia thành viên: APEC
2017 cũng đã giúp xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược giữa các quốc gia thành viên Nhờ đó, các quốc gia đã có cơ hội tăng cường quan hệ đối tác chiến lược trong nhiều lĩnh vực quan trọng như kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học và công nghệ.
APEC 2017 đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự hợp tác và tăng cường quan hệ giữa các quốc gia thành viên Hội nghị đã đưa ra các cam kết và thỏa thuận để tăng cường thương mại tự do, hợp tác kinh tế, giải quyết các vấn đề chung, nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường sự hiểu biết và hợp tác giữa các quốc gia thành viên, và tạo đà cho những hội nghị và sự kiện tiếp theo của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
3.2.2 Đối với các quốc gia không phải thành viên
APEC 2017 không chỉ có vai trò quan trọng đối với các quốc gia thành viên mà còn có tác động đến các quốc gia không phải là thành viên trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương
Theo số liệu của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các quốc gia không phải là thành viên APEC đã chiếm tới 66% tổng giá trị xuất khẩu và 57% tổng giá trị nhập khẩu của khu vực vào năm 2017.
Việc APEC 2017 đưa ra các cam kết và thỏa thuận để tăng cường hợp tác kinh tế và thương mại tự do giữa các quốc gia thành viên, đã tạo điều kiện thuận lợi cho các quốc gia không phải là thành viên tiếp cận thị trường và hợp tác với các quốc gia thành viên một cách dễ dàng hơn Ngoài ra, APEC 2017 cũng tăng cường quan hệ đối tác và hợp tác kinh tế giữa các quốc gia không phải là thành viên và các quốc gia thành viên.
Hơn nữa, APEC 2017 còn đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy sự hợp tác kinh tế toàn cầu Các quốc gia không phải là thành viên có thể tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua việc tăng cường hợp tác kinh tế và thương mại tự do với các quốc gia thành viên Điều này giúp tăng cường năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế cho các quốc gia không phải là thành viên.
Cuối cùng, APEC 2017 còn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế và hợp tác kinh tế toàn cầu của các quốc gia không phải là thành viên Nhờ vào việc đưa ra các cam kết và thỏa thuận về tăng cường hợp tác kinh tế và thương mại tự do, APEC 2017 đã giúp các quốc gia không phải là thành viên tiếp cận thị trường và hợp tác với các quốc gia thành viên, đồng thời giúp tăng cường quan hệ đối tác và hợp tác kinh tế giữa các quốc gia.
APEC 2017 đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam Đầu tiên, APEC 2017 đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới Việc được chọn làm chủ tịch APEC 2017 đã giúp Việt Nam thể hiện sự quyết tâm và khả năng tổ chức sự kiện quốc tế lớn Bên cạnh đó, APEC 2017 cũng là cơ hội để Việt Nam trình bày các chính sách, quy định và thành tựu kinh tế của mình trước các nhà lãnh đạo của các quốc gia thành viên và đối tác quốc tế Từ đó, Việt Nam đã tạo được niềm tin và sự tín nhiệm của các đối tác, mở rộng và nâng cao quan hệ đối tác với các đối tác trong và ngoài khu vực.
Thứ hai, APEC 2017 đã giúp Việt Nam tăng cường hợp tác và thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế với các quốc gia thành viên và các đối tác trong khu vực châu Á
- Thái Bình Dương Theo số liệu từ Bộ Công Thương, tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam đạt 408 tỷ USD trong năm 2017, tăng 19,4% so với năm
2016 Trong đó, Việt Nam đã xuất khẩu sang các nước thành viên APEC hơn
154 tỷ USD, chiếm 76% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước ta Ngoài ra, Việt Nam cũng đã tiếp cận được các thị trường mới và tiềm năng thông qua việc hợp tác với các quốc gia không phải là thành viên APEC.
Việt Nam là nước chủ nhà APEC 2017
3.3.1 Vai trò của Việt Nam đối với APEC 2017
Trong năm 2017, Việt Nam đảm nhận vai trò chủ tịch APEC (Hội nghị Cấp cao Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương) Đây là một sự kiện quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương và toàn cầu, thu hút sự chú ý của các nhà lãnh đạo thành viên, các quốc gia và các tổ chức quốc tế.Việt Nam đã chủ trì tổ chức nhiều hoạt động trong khuôn khổ của APEC, bao gồm các cuộc họp cấp cao, các cuộc hội nghị bộ trưởng và các cuộc hội nghị của các nhóm công tác Ngoài ra, Việt Nam cũng đã tổ chức nhiều sự kiện phụ để thúc đẩy sự hợp tác kinh tế và giới thiệu văn hóa của đất nước.
Vai trò của Việt Nam trong APEC 2017 rất quan trọng và có ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của khu vực Việt Nam đã đóng góp tích cực vào việc xây dựng một khu vực châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và phát triển bền vững Việt Nam cũng đã thúc đẩy sự hợp tác kinh tế giữa các thành viên APEC, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại tự do và đầu tư.
Thúc đẩy hợp tác kinh tế và đầu tư
Như đã đề cập, việc thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các thành viên APEC là một trong những mục tiêu chính của Việt Nam khi đảm nhận vai trò Chủ tịch APEC Trong năm 2017, Việt Nam đã đưa ra nhiều đề xuất để thúc đẩy hợp tác kinh tế và đầu tư, bao gồm xây dựng các quy định về thương mại điện tử, tăng cường hợp tác về khoa học và công nghệ, và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.
Hội nghị Cấp cao APEC 2017 tại Đà Nẵng
Hội nghị Cấp cao APEC năm 2017 đã diễn ra tại thành phố Đà Nẵng, Việt Nam vào ngày 10-11 tháng 11 với sự tham gia của các nhà lãnh đạo thành viên APEC như Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe Hội nghị này đã tập trung vào các chủ đề quan trọng như thúc đẩy hợp tác kinh tế và đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh và đẩy mạnh hợp tác về an ninh, giới tính và phát triển bền vững. Đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế khu vực
Vai trò của Việt Nam trong APEC 2017 đã đóng góp rất tích cực cho sự phát triển kinh tế của khu vực châu Á - Thái Bình Dương Thông qua các hoạt động trong khuôn khổ của APEC, Việt Nam đã thúc đẩy hợp tác giữa các thành viên, đẩy mạnh tiến trình hội nhập kinh tế và đóng góp cho sự ổn định và phát triển bền vững của toàn khu vực. Đóng góp vào các nhóm nghiên cứu chính sách:
Việt Nam đã tham gia nhiều nhóm nghiên cứu chính sách của APEC như Nhóm hành động về Kinh tế số và Nhóm làm việc về Tăng cường quản lý dự trữ năng lượng. Đây là các nhóm nghiên cứu quan trọng giúp các nước thành viên APEC hiểu rõ hơn về các vấn đề kinh tế và đưa ra các giải pháp hiệu quả.
Hợp tác trong lĩnh vực Giáo dục và Đào tạo
Việt Nam đã hợp tác với các nước thành viên APEC để thúc đẩy giáo dục và đào tạo, đặc biệt là trong lĩnh vực STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học), đồng thời đề xuất nhiều chương trình hợp tác giữa các trường đại học và doanh nghiệp.
3.3.2 Mối quan hệ của Việt Nam với các thành viên khác
Việc đảm nhận vai trò Chủ tịch APEC năm 2017 đã giúp Việt Nam thực hiện chính sách ngoại giao đa chiều, mở rộng quan hệ đối tác kinh tế, chính trị và văn hóa với các quốc gia trong khu vực Từ đó, Việt Nam đã đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế và thúc đẩy hợp tác giữa các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.Trong lĩnh vực kinh tế, Việt Nam đã tích cực tham gia vào quá trình thương lượng và đàm phán để ký kết Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) Nhờ sự đóng góp của Việt Nam, CPTPP đã được hoàn thành và ký kết vào tháng 3 năm 2018, mở ra cơ hội mới cho các quốc gia thành viên APEC trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế và đầu tư Cụ thể, sau sự kiện này, Việt Nam đã ký kết thỏa thuận thương mại tự do (FTA) với một số quốc gia thành viên APEC.
Với Trung Quốc, Việt Nam đã ký kết FTA toàn diện và tiến bộ (CPTPP) trong khuôn khổ của APEC 2017 Đây là một bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ thương mại giữa hai nước Theo số liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam, giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đã tăng từ 28 tỷ USD vào năm 2016 lên đến 41,5 tỷ USD vào năm 2020.
Việt Nam cũng đã ký kết FTA với Liên minh Châu Âu (EU) trong khuôn khổ củaAPEC 2017 Thỏa thuận này được coi là một bước đột phá lớn trong quan hệ thương mại giữa Việt Nam và EU Theo số liệu của Bộ Công Thương Việt Nam, giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang EU đã tăng từ 34,8 tỷ USD vào năm 2016 lên đến 49,8 tỷ USD vào năm 2020.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã ký kết FTA với Chile và Peru trong khuôn khổ của APEC 2017
Những thỏa thuận này đã giúp Việt Nam tiếp cận các thị trường mới và tăng cường quan hệ đối tác với các quốc gia thành viên APEC Việt Nam cũng đã đưa ra nhiều đề xuất nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế và đầu tư Đặc biệt là đề xuất xây dựng các quy định về thương mại điện tử, đẩy mạnh hợp tác về khoa học và công nghệ, và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Ngoài ra, Việt Nam cũng đã thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực phát triển hạ tầng và năng lượng bền vững.
Trong lĩnh vực chính trị, việc đảm nhận vai trò Chủ tịch APEC năm 2017 đã giúp Việt Nam nâng cao vị thế và uy tín của đất nước trên trường quốc tế Các chuyến thăm của các nhà lãnh đạo cấp cao Trung Quốc, Hoa Kỳ, Chile và Canada tại Việt Nam trong khuôn khổ APEC 2017:
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Việt Nam từ ngày 10 đến 13 tháng 11 năm 2017 Ông đã tham dự Hội nghị cấp cao APEC tại Đà Nẵng và thực hiện các cuộc gặp gỡ song phương với các nhà lãnh đạo của các quốc gia tham dự hội nghị Trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump, hai bên đã thảo luận về thương mại và vấn đề Triều Tiên.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thăm Việt Nam từ ngày 10 đến 12 tháng 11 năm 2017, nhằm tham dự Hội nghị cấp cao APEC tại Đà Nẵng và thực hiện các cuộc gặp gỡ với các nhà lãnh đạo của các quốc gia tham dự hội nghị.Trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Trump đã tuyên bố rằng Hoa Kì không chấp nhận các thỏa thuận thương mại bất công và sẽ đẩy mạnh bảo vệ các công nhân và doanh nghiệp Mỹ Ông cũng có cuộc gặp với các nhà lãnh đạo khác để thảo luận về các vấn đề an ninh và chính trị.
Tổng thống Chile Michelle Bachelet Jeria thăm Việt Nam từ ngày 7 đến 9 tháng
11 năm 2017.Bà đã đến Hà Nội và thực hiện các cuộc gặp gỡ với các nhà lãnh đạo của Việt Nam để tăng cường quan hệ song phương giữa hai nước.Bà cũng đã tham dự một số hoạt động giao lưu văn hóa và tham quan các địa danh du lịch tại Việt Nam.
Thống đốc bang Ontario của Canada Kathleen Wynne thăm Việt Nam từ ngày
ĐÁNH GIÁ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Đánh giá
4.1.1 Đánh giá thành công của hội nghị APEC 2017
Hội nghị APEC 2017 diễn ra thành công tốt đẹp trên mọi phương diện từ khâu chuẩn bị đến các hoạt động Điều đó đã đưa Việt Nam trở thành tâm điểm chú ý của cả thế giới, đánh dấu mốc son mới trong tiến trình hội nhập quốc tế.
Với lần thứ hai đăng cai tổ chức APEC Việt Nam đã cho thấy sự chủ động, tỉ mỉ hơn so với lần đầu APEC 2006 Công tác chuẩn bị cho APEC 2017 diễn ra trong gần 3 năm và được triển khai đồng bộ và quyết liệt dưới sự giám sát, kiểm tra của lãnh đạo Đảng và Nhà nước Vì lẽ đó mà Tổng thống Putin trả lời phỏng vấn tại cuộc họp báo sau khi kết thúc hội nghị "Về công tác tổ chức, Việt Nam đã làm mọi thứ có thể để chúng tôi có thể thoải mái làm việc, tạo ra bầu không khí thuận lợi" APEC 2017 diễn ra với quy mô tổ chức lớn và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các nguyên thủ của 21 nước thành viên Năng lực điều phối trong những tình huống bất ngờ cũng được đánh giá cao Sự chủ động còn thể hiện ở năng lực khắc phục sự cố sau bão rất nhanh chóng, khuôn viên nơi tổ chức sự kiện sạch đẹp thân thiện, chất lượng trang thiết bị hoạt động tốt, khâu lễ tân trang trọng lịch sự Các chương trình được tổ chức trong hội nghị diễn ra hiệu quả và đạt được nhiều kỳ vọng hơn mong đợi.
Với vai trò chủ nhà và chủ trì các hội nghị của APEC, Việt Nam cũng đã thành công trong việc điều hòa những khác biệt về lập trường của các nền kinh tế, đôi lúc hết sức gay gắt, để đi đến đồng thuận chung về nhiều vấn đề quan trọng của APEC và tiến trình liên kết khu vực và toàn cầu.
Không chỉ thành công ở khâu chuẩn bị, tổ chức mà Việt Nam còn được các nhà lãnh đạo thế giới đánh giá rất cao về nội dung, chiến lược mục tiêu của APEC với tầm nhìn đến năm 2030 Tuần lễ Cấp cao đã nâng tầm hợp tác APEC và xác lập hướng đi chiến lược của Diễn đàn trong nhiều năm sắp tới Trong đó, cần nhấn mạnh việc các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần đầu tiên thông qua Chương trình hành động phát triển bao trùm về kinh tế, tài chính và xã hội cũng như đề ra khuôn khổ phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số.
Tiếp nối mục tiêu của những năm trước, Việt Nam đã dẫn dắt APEC tiếp tục đi đúng hướng, duy trì đà hợp tác và khẳng định những giá trị cốt lõi của APEC về tự do hoá thương mại và đầu tư, phát huy thành tựu hợp tác APEC, xác lập những định hướng hợp tác của APEC trên các lĩnh vực thiết thực với người dân và doanh nghiệp.
Việt Nam cũng đã đưa ra nhiều đề xuất, sáng kiến quan trọng, định hình hợp tác của APEC trong tương lai, phù hợp với lợi ích của ta, đồng thời cũng phù hợp với lợi ích và xu thế chung của khu vực và quốc tế, qua đó đạt được sự ủng hộ, nhất trí cao của các nền kinh tế APEC APEC 2017 đã nâng cao rõ rệt vị thế quốc tế của Việt Nam. Qua việc chúng ta đảm nhiệm thành công vai trò chủ nhà, điều phối và điều hành các hoạt động của APEC, cũng như qua việc tận mắt chứng kiến những thành tựu kinh tế
— xã hội của Việt Nam, các đối tác thực sự đánh giá cao, tin tưởng vào vai trò, vị thế của Việt Nam, và có cách nhìn mới về một đất nước Việt Nam năng động, bản lĩnh, hội nhập và sáng tạo Đây là tiền đề để chúng ta tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước với những chủ trương và biện pháp hội nhập quốc tế tích cực, chủ động và sâu rộng hơn.
4.1.2 Đánh giá hoạt động của Việt Nam
Việt Nam đã đạt được tất cả các mục tiêu lớn đã đề ra, là nâng cao vai trò và vị thế quốc tế, tăng cường và làm sâu sắc hơn quan hệ với các nền kinh tế APEC, kết nối doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp APEC, và quảng bá tiềm năng phát triển, kinh doanh của Việt Nam.
Với vai trò là nước chủ nhà của hội nghị APEC Việt Nam đã thực hiện thắng lợi nhiệm vụ và đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ 12 về đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, nâng cao hiệu quả đối ngoại đa phương, cùng với mục tiêu cao nhất là duy trì môi trường hòa bình, ổn định, tạo thuận lợi phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Hơn thế nữa,Việt Nam đã thực sự triển khai có hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội XII của Đảng về "chủ động và tích cực hội nhập quốc tế" với tư cách là “thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”, qua đó "nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đối ngoại đa phương"; tận dụng tối đa cơ hội APEC 2017 để làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác; phát triển, quảng bá vùng miền, địa phương, doanh nghiệp, người dân, thông qua hàng trăm, sự kiện của Năm APEC 2017 được tổ chức sôi nổi trên cả nước; nâng cao rõ rệt vị thế quốc tế của Việt Nam.
Cùng với đó, Đảng và Nhà nước đã tận dụng hiệu quả các hoạt động của APEC đưa quan hệ với các đối tác lớn đi vào chiều sâu Trong giai đoạn này, có các chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc, Tổng thống Hoa Kỳ và Tổng thống Chi-lê, một chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Ca-na-đa Đây là những chuyến thăm mang tính lịch sử với Việt Nam, qua đó Việt Nam đã ký kết được với các nước lớn nhiều thỏa thuận mang tính chiến lược, hoạt động đối ngoại ở Việt Nam được mở sang một trang mới Đặc biệt, 2017 cũng đánh dấu lần đầu tiên Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc thăm Việt Nam ngay sau Đại hội Đảng, và Tổng thống Hoa Kỳ thăm Việt Nam ngay trong năm đầu tiên nhậm chức Bên cạnh đó, đã diễn ra trên 50 cuộc gặp gỡ, tiếp xúc của Lãnh đạo cấp cao ta với các đối tác Điều đó cho thấy, vị thế của Việt Nam ngày càng được các bạn bè quốc tế coi trọng.
Việt Nam đã ký tổng cộng 121 thỏa thuận hợp tác, hợp đồng với các đối tác có tổng trị giá gần 20 tỷ USD Đây chính là dấu mốc tiêu biểu ở lần thứ hai đăng cai Hội nghị APEC Các quốc gia bạn bè, đối tác trên thế giới trong đó có Nga, Trung Quốc, Lào, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand đã nhiều hình thức trợ giúp, với tổng trị giá khoảng 9 triệu USD, dành cho bà con ở các tỉnh miền Trung đã trải qua những mất mát do cơn bão số 12 gây ra Đó là những sự động viên kịp thời, đầy tình nghĩa bạn bè, tương thân tương ái.
Sự kiện APEC đã quảng bá tiềm năng, cơ hội mới về phát triển, kinh tế, thương mại, đầu tư, dịch vụ, kết nối, du lịch của nước ta Hội nghị Thượng đỉnh doanh nghiệpAPEC đã thu hút con số kỷ lục hơn 2.000 doanh nghiệp, trong đó có khoảng 1.300 doanh nghiệp quốc tế Hội nghị Thượng đỉnh kinh doanh Việt Nam có khoảng 2.200 doanh nghiệp tham dự, trong đó khoảng 850 doanh nghiệp Việt Nam Nhân dịp các hoạt động APEC đã có hơn 80 cuộc gặp gỡ, kết nối giữa địa phương với các doanh nghiệp Nhiều kế hoạch hợp tác kinh doanh giữa các doanh nghiệp đã được hình thành. Thông qua APEC, các nền kinh tế khu vực và trên thế giới đã biết đến sự năng động và phát triển của kinh tế Việt Nam Điều đó đã mở ra hy vọng về làn sóng đầu tư, thương mại, du lịch mới vào Việt Nam Các chương trình văn hóa, quảng bá Việt Nam với APEC và thế giới với Việt Nam, như Công viên APEC tại Đà Nẵng, đã cho thấy một Việt Nam giàu truyền thống và đổi mới, sáng tạo.
APEC là diễn đàn đa phương lớn nhất có sự tham gia rộng rãi của các bộ, ngành và địa phương Đội ngũ cán bộ các cấp, các ngành, từ trung ương đến địa phương, đã trưởng thành về năng lực điều hành, tổ chức, ngoại ngữ APEC 2017 đã tạo cơ sở hình thành, phát triển văn hóa hội nhập phục vụ thời kỳ đổi mới đồng bộ, toàn diện và hội nhập sâu rộng của đất nước.
Bài học kinh nghiệm
Để phát huy vai trò của nước ta và tạo hiệu ứng lan tỏa từ những kết quả, thành công của Năm APEC 2017, Đảng và Nhà nước chỉ đạo các bộ, ban, ngành, địa phương tập trung thực hiện tốt các công tác
Sau khi Hội nghị kết thúc, mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các cơ quan hữu quan của các nền kinh tế chủ nhà APEC tiếp theo để tạo động lực thúc đẩy triển khai các kết quả của Tuần lễ Cấp cao APEC Việt Nam 2017, cùng với đó cần xây dựng và triển khai Tầm nhìn APEC sau năm 2020, góp phần khẳng định vị thế chiến lược của APEC là diễn đàn liên kết kinh tế hàng đầu, là động lực của tăng trưởng và liên kết toàn cầu. Đảng và Nhà nước nhấn mạnh cần thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác trên cơ sở các sáng kiến mà Việt Nam đã đề xuất và được APEC thông qua chú trọng 8 lĩnh vực: Phát triển bao trùm về kinh tế, tài chính và xã hội, phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số, tăng cường an ninh lương thực ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển nông thôn - đô thị, phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa xanh, bền vững và sáng tạo, tạo thuận lợi cho thương mại điện tử qua biên giới, phát triển cơ sở hạ tầng chất lượng, phát triển công nghiệp hỗ trợ và phát triển du lịch bền vững Đồng thời, cần tích cực tham gia xây dựng chính sách khu vực tại Hội đồng Hợp tác kinh tế Thái Bình Dương và Hội đồng Tư vấn doanh nghiệp APEC; duy trì có hiệu quả hoạt động của Trung tâm Nghiên cứu APEC Việt Nam. Để vị thế của Việt Nam ngày càng nâng tầm trên trường quốc tế nước ta cần kết hợp khéo léo giữa đối ngoại đa phương và song phương, tranh thủ hiệu quả các sự kiện, hoạt động đa phương để làm sâu sắc hơn quan hệ song phương, huy động các nguồn lực quốc tế, kịp thời và thiết thực phục vụ công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước Thúc đẩy triển khai các thỏa thuận, văn kiện và các hợp đồng đã được ký kết trong Tuần lễ Cấp cao APEC nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
APEC 2017 thành công hơn mong đợi một phần là nhờ công tác truyền thông vì vậy tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến những hoạt động của Năm APEC
2017 và tầm quan trọng của hội nhập quốc tế sâu rộng; chú trọng hơn nữa công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế của đội ngũ cán bộ ở cả Trung ương và địa phương, xây dựng văn hoá hội nhập quốc tế đến từng người dân. Cộng đồng doanh nghiệp cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong hội nhập kinh tế quốc tế, xứng đáng là động lực quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, đổi mới và phát triển đất nước, góp phần đưa Việt Nam hội nhập và sánh vai với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Sau thành công của việc đăng cai APEC 2017, Việt Nam đã đúc kết ra nhiều kinh nghiệm khi tổ chức một sự kiện mang tầm cỡ quốc tế Đầu tiên, khi nhận được tin đăng cai, quốc gia nhanh chóng trong công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, đội ngũ an ninh và các hoạt động chính trong sự kiện phải có kế hoạch rõ ràng logic Đối với những khách tham dự cần tìm hiểu những yếu tố về văn hóa, chính trị và đặc biệt là thư mời tham dự, thói quen ăn uống, trang phục, Cung cấp đội ngũ an ninh trình độ cao với khả năng ứng biến với những tình huống bất ngờ, phương tiện di chuyển thuận lợi, địa điểm nghỉ ngơi và tổ chức sự kiện có khoảng cách tương đối với các dịch vụ tốt Hơn thế nữa việc truyền thông trên các phương tiện đại chúng lan tỏa thông điệp sự kiện với toàn dân để chung sức đồng lòng xây dựng hình ảnh Việt Nam trong lòng bạn bè quốc tế Đặc biệt là khâu nội dung cần xem xét tình hình quốc tế và các thành viên trong tổ chức, để lên kế hoạch tổ chức sự kiện hướng đến mục tiêu của tổ chức tham gia Nhiều người có chuyên môn đã nhận định Việt Nam có khả năng trở nên tân tiến thương hiệu “Việt Nam – Điểm đến của những sự kiện trên thế giới” Điều đó chính là động lực cũng như thách thức với Việt Nam đăng cai các sự kiện quốc tế thành công hơn nữa
