1. Trang chủ
  2. » Kỹ Năng Mềm

Bí quyết: dạy con từ lúc nào; dạy con những từ kì diệu, dừng cho con ngay những gì con muốn và những kinh nghiệm, tình cảm của cha mẹ với con

69 803 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Bí quyết: Dạy con từ lúc nào; dạy con những từ kì diệu, dừng cho con ngay những gì con muốn và những kinh nghiệm, tình cảm của cha mẹ với con
Trường học Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
Chuyên ngành Giáo dục sớm, Nuôi dạy trẻ
Thể loại Bài viết hướng dẫn, Tài liệu giáo dục
Năm xuất bản 2023
Thành phố Thành phố Hồ Chí Minh
Định dạng
Số trang 69
Dung lượng 1,78 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Bí quyết: Dạy con từ lúc nào? Ông bà xưa vẫn nói “dạy con từ thuở còn thơ”, nhưng vợ chồng tôi thật sự lúng túng.Dạy con những từ kỳ diệu: Tôi đang học tập ở Anh và sống cùng gia đình chủ nhà người Anh. Bữa trước, bé gái cháu chị chủ nhà tên Eve tới chơi. Cô bé mới 20 tháng tuổi, đang bập bẹ học nói.Hãy chân thành với con: Con trai vừa bỏ nhà đi bụi. Chồng điện thoại năn nỉ, thuyết phục; cuối cùng, con hứa sẽ quay về với điều kiện muốn nói chuyện với chồng như hai… người đàn ông, dù con chỉ mới 15 tuổi.Đừng cho con ngay những gì con muốn: Vì là trẻ con, nên sự ham muốn và ước mơ trong các em không bao giờ được thỏa đáp. Nên người lớn đừng làm hư trẻ con bằng cách gây ra bản tính tham lam tiềm ẩn trong từng con người, để ngay từ nhỏ trẻ đã biết cách không bằng lòng với những gì mình đã có và luôn luôn muốn có thêm nhiều hơn..v..v... Là những nội dung chính của tài liệu: Bí quyết: dạy con từ lúc nào; dạy con những từ kì diệu, dừng cho con ngay những gì con muốn và những kinh nghiệm, tình cảm của cha mẹ với con Trân trọng giới thiệu cùng quý vị bạn đọc

Trang 1

Bí quyết:

Dạy con từ lúc nào?

Ông bà xưa vẫn nói “dạy con từ thuở còn thơ”, nhưng vợ chồng tôi thật sự lúng túng.

Chúng tôi có hai con gái 13 tháng tuổi (sinh đôi) Bé chị nhát, trầm tính, hiền, nhưng hay nhõng nhẽo Bé em dạn dĩ, gan lì (té không khóc), lại dữ, hay đánh chị Điểm chung của hai bé là đòi gì thì đòi bằng được, nếu không đáp ứng là

khóc giãy nảy, rất khó dỗ Tôi lo con sau này sẽ dữ tính và

sợ hai cháu sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực với nhau (có quy luật làkhoảng một vài tháng hai cháu hoán đổi tính với nhau - ở nhà chúng tôi đùa là “thay ca” và tôi không sao lý giải được điều này)

Tôi rất muốn uốn nắn con từ bây giờ, nhưng liệu có quá sức với hai cháu? Hiện tại, hai cháu biết phân biệt một vài bộ phận cơ thể, đồ vật khi tôi chỉ (dạy ba-bốn lần thì hai cháu nhớ) Bé em có vẻ “đầu tư suy nghĩ” hơn bé chị

Trang 2

Xin chuyên gia cho biết, với lứa tuổi này, tôi có thể dạy con những gì để chúng hiểu và tiếp nhận?

Phương Thùy (Q.Bình Tân, TP.HCM)

Chị Phương Thùy mến,

Dạy con từ thuở còn thơ ngày nay được tính từ khi con là thai nhi ba-bốn tháng tuổi Hai con của chị đã 13 tháng tuổi, càng cần được dạy Trẻ có khả năng hiểu và tiếp nhận thông tin từ người lớn nếu người lớn nói dễ hiểu, chậm rãi và nói với giọng yêu thương Nhà giáo dục người Ý, bà Maria

Montessori, cho rằng giai đoạn phát triển quan trọng nhất của trẻ nằm ở sáu năm đầu đời Lúc này, trẻ tiếp thu thế giới

Trang 3

xung quanh giống như miếng bọt biển hút nước vậy Do đó, mục tiêu giáo dục trong thời kỳ này là trau dồi, tu dưỡng khát khao học hỏi và tiếp thu một cách tự nhiên của trẻ Bà cũng cho rằng đây là khả năng duy nhất, đặc biệt trong giai đoạn đầu đời của trẻ và nó phai nhạt dần sau khi trẻ được sáutuổi Vì vậy, hai con của chị đang ở "thời kỳ vàng" để học hỏi.

Chị có thể dạy cháu ngôn ngữ, cách cư xử, tìm hiểu thiên nhiên, đời sống xã hội… một cách tự nhiên qua từng hành động của chính cha mẹ, qua việc cho cháu tiếp cận với thiên nhiên, với mọi người, qua các hoạt động hàng ngày, qua trò chơi, nhất là trò chơi ngoài trời, với bạn bè, với người lớn…

Sự gắn kết của trẻ sinh đôi rất đặc biệt - và hầu hết trẻ sinh đôi đều chia sẻ mọi thứ - bao gồm cả mầm bệnh mà chúng mắc phải Nếu hai cháu sinh đôi cùng trứng, thì về mặt di truyền, chúng có bộ gen giống nhau Hai cháu “thay ca”, hoán đổi tính với nhau cũng là điều dễ hiểu Trẻ sinh đôi thường bắt chước nhau Sau một thời gian chứng kiến chị/emmình làm nũng thì bé còn lại cũng “tập nhiễm” làm nũng, trong khi bé kia lại thích thử kiểu “dữ” mà bé đã thấy ở

chị/em mình

Trang 4

Chị càng cần kiên trì hơn các cha mẹ có con khác tuổi Khi cháu nào có hành vi xấu, chị uốn nắn ngay lập tức, để cháu kia thấy đó là hành vi không được làm Ví dụ, hành vi đòi gì

là đòi bằng được là hành vi xấu Chị cần kiên quyết khi đã quyết định không đáp ứng điều cháu đòi Nếu cháu khóc, chịnên để cháu một mình, cần lờ cơn dỗi đi cho “diễn viên” tự thấy không có “người xem”, sẽ ngưng “diễn” Đôi khi cháu

có vẻ hiểu mỗi khi chị dạy, nhưng chẳng thay đổi, là vì trẻ thường mê chơi, dễ sao nhãng, dễ quên Cha mẹ cần kiên nhẫn khi uốn nắn trẻ Một hành vi xấu cần được sửa đổi rất nhiều lần, nhắc đi nhắc lại Một cách khác nữa là cha mẹ tăng cường hành vi tốt ở con bằng cách khen ngợi bé, hướng dẫn bé làm… để bé bớt dần hành vi xấu

Cách uốn nắn, dạy con để chúng trở thành những người hiền lành, biết yêu thương, quan tâm đến người khác… là điều cha mẹ nào cũng quan tâm Cha mẹ cần nhớ là trẻ sinh đôi cũng giống như bao trẻ khác, chúng cũng có cơ thể khác nhau, những tâm hồn và bộ óc khác nhau Và bởi thế, tất nhiên sẽ phát triển những tính cách cá nhân khác nhau Cha

mẹ nên là người giúp trẻ phát huy cá tính Miễn sao cá tính

đó không làm hại trẻ, không ảnh hưởng đến người khác Còn

sự yêu thương và quan tâm đến người khác là những đức

Trang 5

tính cần được trau dồi theo thời gian Chị có thể giúp các cháu học cách yêu thương bản thân, yêu thương chị em, yêu thương cha mẹ và mọi người xung quanh bằng những việc làm hàng ngày như chăm sóc bản thân, chia sẻ đồ chơi, quan tâm giúp đỡ cha mẹ, giúp bạn bè, giúp người khó khăn… Đặc biệt là khi chính cháu cảm thấy được mọi người yêu thương, tôn trọng cá tính, được quan tâm, chăm sóc đúng cách, không quá nuông chiều hay quá khắt khe, các cháu sẽ biết yêu thương.

Chúc chị luôn hạnh phúc bên các cháu!

Trang 6

Dạy con những từ kỳ diệu.

Tôi đang học tập ở Anh và sống cùng gia đình chủ nhà người Anh Bữa trước, bé gái - cháu chị chủ nhà tên Eve tới chơi Cô bé mới 20 tháng tuổi, đang bập bẹ học nói.

Ngồi trong nhà ấm nên bố cô bé muốn cởi bớt áo khoác của

bé ra Ông hỏi: "Eve, con có muốn cha cởi áo khoác cho con không?" Cô bé nhanh nhảu trả lời: "Dạ, vui lòng giúp con ạ!" Dịch ra dài dòng nhưng trong tiếng Anh thì đơn giản là: Yes, please! Tôi ngạc nhiên trước phản ứng rất ngoan ngoãn,lịch sự của bé thì mẹ bé kể thêm: Hai từ đầu tiên mà Eve biếtnói và nói nhiều nhất từ 12 tháng tuổi chính là 'Yes, please'

dù không phải do họ cố ý dạy mà có thể bởi Eve nghe cha

mẹ và những người xung quanh nói hai từ ấy quá thường xuyên

Quan sát nhiều hơn về trẻ con lẫn người lớn ở đây, tôi phát hiện những từ 'cửa miệng', bật ra gần như một phản xạ

không điều kiện của họ chính là 'cảm ơn' (thank you), 'xin lỗi' (sorry), 'cảm phiền/ xin lỗi' (excuse me), 'vui lòng/ làm

Trang 7

ơn' (please) và 'không có chi' (you are welcome!) Tôi cũng nhận ra môi trường sống thân thiện, văn minh, lịch sự của họ

có được là nhờ một phần không nhỏ của 5 từ/cụm từ kỳ diệu trên (magic words)

Ảnh minh họa Nguồn: Internet

Một người muốn mở lời nói với ai điều gì thì thường bắt đầubằng 'cảm phiền/ xin lỗi' (excuse me), bước ngang qua mặt người khác cũng 'cảm phiền/ xin lỗi' (excuse me hoặc sorry),

lỡ đụng nhẹ người khác là vội vàng 'tôi xin lỗi, tôi xin lỗi' rốirít (I'm sorry, I'm sorry), người nào đó kể cả nhỏ tuổi hơn giúp mình dù việc rất đơn giản cũng nói 'cảm ơn' (thank you)chân thành, khi nhận lời 'cảm ơn' từ người khác thì mỉm cườiphản hồi 'Không có chi' (You are welcome!)

Trang 8

Những từ này khiến ai đó đang muốn nhăn mặt khó chịu cũng kịp dừng lại mà thư giãn nét mặt, ai muốn lớn tiếng than phiền, trách mắng cũng kịp hạ giọng để trò chuyện một cách tôn trọng nhất người đối diện Thật kỳ diệu! Những đứatrẻ đã được dạy về ý nghĩa và sức mạnh của từng từ/ cụm từ ấy'.

- Cảm phiền/ xin lỗi (Excuse me): thể hiện sự nhã nhặn, cho phép chúng ta thu hút sự chú ý của người khác khi họ đang bận rộn nói chuyện hoặc làm điều gì đó hoặc khiến người khác tránh sang một bên nhường lối đi cho mình, xin lỗi vì một lỗi lầm hay nhầm lẫn hoặc mình muốn dừng cuộc nói chuyện với ai

- Vui lòng/ làm ơn (please): thể hiện sự lịch sự khi đề nghị người khác làm gì cho mình và cũng khiến họ sẵn lòng giúp mình làm điều mình muốn Chẳng hạn: Làm ơn lấy giúp con

ly nước

- Cảm ơn (thank you): thể hiện lòng biết ơn khi người khác giúp đỡ mình dù chỉ là một việc rất nhỏ và cũng khiến họ mong muốn làm nhiều điều khác hơn cho mình trong tương lai Ví dụ: người khác nhặt dùm trẻ trái bóng, trẻ cũng nên

Trang 9

nói lời cảm ơn chân thành

- Không có chi (You are wellcome): Đây là cách phản hồi tốtnhất mỗi khi người khác nói lời cảm ơn chúng ta về những điều chúng ta đã làm cho họ Câu này không có nghĩa là điềuchúng ta làm không có ý nghĩa gì mà đơn giản là chúng ta trân trọng lòng biết ơn của họ và cũng khuyến khích họ duy trì thói quen nói lời cảm ơn

- Xin lỗi (I'm sorry): chính là câu nói nhiều sức mạnh nhất, thể hiện sự hối lỗi khi lỡ làm điều gì đó sai trái hoặc tổn thương người khác, giúp hoá giải mâu thuẫn, hàn gắn vết thương lòng mình gây ra cho người khác, gìn giữ mối quan hệ

Trang 10

Ảnh minh họa Nguồn: Internet

Tôi chứng kiến rất nhiều ông bố, bà mẹ ở đây cố gắng dạy con mình những từ trên kèm theo thái độ phù hợp khi nói chúng trong từng tình huống của đời sống hàng ngày, nếu đứa trẻ không nói thì họ lặp lại yêu cầu một cách kiên nhẫn

Có lần, tôi phát sốt ruột thay khi thấy anh hàng xóm kiên quyết bắt đứa con 3 tuổi phải nhặt món đồ chơi mà cô bé vùng vằng vứt xuống đất và nói "con xin lỗi" (I'm sorry) với anh Cô bé bướng bỉnh không chịu, anh thì nhắc đi nhắc lại yêu cầu của mình bằng giọng nhẹ nhàng cho tới nghiêm

khắc (nhưng không quát tháo) suốt 1 tiếng đồng hồ

Để hình thành được một phẩm chất, một thói quen bền vững

ở trẻ, đòi hỏi người lớn phải tác động ở cả ba mặt: nhận thức,

Trang 11

tình cảm, hành vi Ba mặt này có thể tác động theo thứ tự khác nhau Trẻ bắt đầu học nói từ khoảng 1 tuổi nhưng chủ yếu là bắt chước người lớn một cách máy móc mà chưa hiểu

rõ ý nghĩa của từ ngữ Chính vì vậy, các nhà tâm lý giáo dục khuyên người lớn dạy trẻ có thể bắt đầu từ hành vi Ví dụ, từ lúc trẻ 7, 8 tháng tuổi, nhiều phụ huynh Việt Nam đã dạy congật đầu và kêu 'ạ, ạ' dù trẻ chưa hề hiểu đó là biểu hiện sự lễ phép hoặc phụ huynh lại dạy con phải vòng tay chào người khác, nhận đồ bằng hai tay, vẫy tay tạm biệt trẻ cần làm theo mà không cần nhận thức đầy đủ ý nghĩa của các hành vi

Sau mỗi lần trẻ thực hiện hành vi tốt, phụ huynh có thể khen ngợi, bày tỏ sự hài lòng để tạo tình cảm tích cực cho trẻ, khiến trẻ có mong muốn tái lập lại những hành vi ấy Khi trẻ lớn dần lên, lúc đó, phụ huynh có thể tác động vào mặt cuối cùng - mặt nhận thức bằng cách giúp trẻ hiểu các hành vi đó

có ý nghĩa gì, tại sao phải làm như vậy

Trang 12

Ảnh minh họa Nguồn: Internet

Việc dạy trẻ những từ kỳ diệu cũng có thể áp dụng theo quy trình trên, chẳng hạn yêu cầu trẻ nói 'xin lỗi' khi làm sai, 'cảm ơn' khi nhận sự giúp đỡ, 'làm ơn/ vui lòng' khi đề

nghị nhưng có lẽ hiệu quả nhất chính là phụ huynh làm mẫu cho trẻ qua việc sử dụng những từ ấy mỗi ngày

Hãy chân thành với con.

Trang 13

Con trai vừa bỏ nhà đi bụi Chồng điện

thoại năn nỉ, thuyết phục; cuối cùng, con hứa

sẽ quay về với điều kiện muốn nói chuyện với chồng như hai… người đàn ông, dù con chỉ mới 15 tuổi.

Cha con hẹn gặp ở quán cà phê Chiều cuối năm se lạnh mà chồng liên tục vã mồ hôi trước những lời gan ruột của con Con ấp úng mở đầu câu chuyện: “Mọi thứ diễn ra trong gia đình mình đều là giả dối Con không chịu được nữa” Con hỏi cha: “Rốt cuộc, ba với cô Lâm có gì không?”

Lâm mới về nhận công tác ở cơ quan chồng, chưa quen việc nên theo chồng nhờ hướng dẫn cũng là bình thường Rủi sao,

đó lại là cái cớ phát sinh “lời ong tiếng ve” Tiếng đồn đến tai vợ Kết quả, không riêng chồng mà các con cũng bị vạ lây, cùng gánh chịu những hờn giận, trách móc của vợ

Không khí gia đình luôn căng thẳng, vợ hết xỉa xói chồng

“ham hố” đến chửi xéo các con “làm người cho ra người” mỗi khi con mắc lỗi Đâm nản, mỗi chiều về đến nhà, hễ thấy mặt vợ… bí xị là chồng quay xe, dông thẳng đến quán nhậu Đúng một tuần như vậy thì vợ thua, trở lại ngọt ngào,

Trang 14

vui vẻ như trước Con trai giải thích: “Mẹ chỉ đóng kịch thôi,chứ còn giận ba lắm Ba không thấy có gì khác lạ sao?”.

Ảnh minh họa Nguồn: Internet

Con cúi đầu: “Không có ba ở nhà, mẹ rất hung dữ, anh em con làm gì mẹ cũng không vừa lòng, cũng quát mắng Con chưa kịp quét nhà, mẹ cầm chổi phang vào con, mắng con là cái thứ ăn hại, vô dụng Em Mai điểm toán kém, bị cô giáo phê bình, mẹ cầm cuốn tập xé nát Chỉ khi ba về đến nhà, mẹmới trở lại là mẹ của trước đây Mẹ nói cười với ba Mẹ bắt tụi con cũng phải vui vẻ Ngày nào ba về trễ, mẹ kêu tụi con cùng đợi cơm ba” Chồng choáng váng, giận run trước

những lời của con Hóa ra, cái không khí… bỗng dưng đầm

Trang 15

ấm của gia đình chỉ là màn kịch Chồng giật mình nhớ ra, có hôm chồng về rất trễ, bữa cơm dọn ra, các con ăn như chưa từng… được ăn Chồng ngạc nhiên, hỏi đợi ba làm gì thì vợ cướp lời: “Bảo ăn trước, có đứa nào chịu ăn Hai đứa nói đợi

ba về để cùng ăn cho vui”… Con trai kéo chồng về thực tại:

“Mẹ nói phải như vậy để ba thấy gia đình đầm ấm mà quý trọng vợ con, từ đó không thương cô Lâm nữa” Chồng như nghẹt thở, trách mình đã không nhìn ra ánh mắt thẳm buồn của các con

Con lại hỏi: “Ba có nhớ hôm đám giỗ ông nội không, cô Lâm mang đến giỏ trái cây rồi cho em Mai mấy hộp sữa Lúc

có ba ở đó, mẹ cười rất tươi, bảo em Mai nhận quà của cô Lâm nhưng sau đó, mẹ dẫn em ra sau nhà giật mấy hộp sữa trên tay em vứt thùng rác Mẹ chửi em Mai là cái đồ… giốngcha, ham của lạ!” Cảm giác nóng ran trong chồng chuyển thành cơn ớn lạnh Chồng rùng mình nhớ hôm chồng bất ngờ

về sớm, mới đến ngõ đã nghe tiếng vợ: “Lũ bây biến hết cho tao nhờ” Nhưng khi thấy chồng, giọng vợ rất ngọt: “Hai nhóc đâu, phụ mẹ nhặt rau nấu cơm nè” Con trai vờ không nghe thấy, bỏ lên lầu Còn con gái tiến đến mẹ với vẻ sợ sệt, mắt đỏ hoe

Trang 16

Con trai bảo: “Ba bỏ cô Lâm đi, để mẹ không đóng kịch nữa” Chồng đau nhói trước đề nghị của con Vậy là, những

gì chồng giải thích về mối quan hệ với Lâm, vợ chỉ giả vờ tin Vẫn đinh ninh chồng có tội, vợ dựng lên màn kịch “lạt mềm buộc chặt” mỗi khi có mặt chồng; còn sau lưng, bao oán hờn vợ trút lên đầu con Sau cuộc trò chuyện, chồng nghĩ, vợ chồng phải ngồi lại với nhau trong tư cách của

người làm cha mẹ Hành xử của vợ không những tạo áp lực, khiến các con khiếp sợ, mà còn là khởi nguồn của thói giả dối, e sẽ “lậm” vào tính cách các con Làm cha mẹ, trước hếtphải chân thành với con, thẳng thắn trong mọi tình huống, đểcon không sống trong hoài nghi, bất an trong chính gia đình mình

Đừng cho con ngay những gì con muốn.

Trang 17

Vì là trẻ con, nên sự ham muốn và ước mơ trong các em không bao giờ được thỏa đáp Nên người lớn đừng làm hư trẻ con bằng cách gây

ra bản tính tham lam tiềm ẩn trong từng con người, để ngay từ nhỏ trẻ đã biết cách không bằng lòng với những gì mình đã có và luôn

luôn muốn có thêm nhiều hơn.

Nếu người lớn cứ cho trẻ con mọi điều trẻ con muốn, con emchúng ta sẽ trở thành kẻ ích kỷ Vì những nguy hại trên, đây

là những điều chúng ta cần lưu ý khi mua quà cho con trong mùa Giáng sinh:

1/ Đừng cho con trẻ những món quà quá lớn hoặc quá sớm

so với tuổi của các bé

Có thể món quà ấy là tốt, nhưng quá sớm khi con chưa sử dụng được Đó sẽ là sự phung phí

Trang 18

Ảnh minh họa Nguồn: Internet

2/ Quà của con theo ý thích của cha mẹ

Có khi sự khách quan của người lớn lại vô tình cướp mất niềm vui của con

Trang 19

3/ Cho con thật nhiều để bù đắp sự thiếu thốn tình thương

mà con phải chịu, hoặc để thay cho những gì cha mẹ không thể dành được cho con vì quá bận rộn mưu sinh

Cách nầy chỉ khiến người lớn sau đó phải khổ sở, nhức đầu, mệt mỏi vì con không biết gìn giữ, không biết quý những món quà được có

4/Đừng chạy theo thời trang hay theo thị hiếu chung của người chung quanh khi chọn quà cho con

Còn nếu như con muốn quà thời trang theo thị hiếu và quảngcáo Hãy giải thích cho trẻ hiểu Quà không phải là tìm cái gìcho thật lạ, thật mới mà chưa ai có để có thể khoe Có thể khi

đó con có món quà mà ai cũng trầm trồ, mơ ước Nhưng đó chỉ là vui nhất thời, còn việc cùng con chọn món quà thích hợp, hữu ích cho sự học hỏi và phát triển năng khiếu của con, thì đó mới là món quà có ý nghĩa

5/Khi cho con quà, chúng ta cũng cần dạy cho con biết chia

sẻ niềm vui với người khác chứ đừng chỉ nghĩ đến chuyện đi thâu tóm quà cho riêng mình

Trang 20

Khi trẻ “lớn” hơn tuổi.

Tôi là một bà mẹ ngoài 30 của hai đứa con trai, cháu lớn của tôi năm nay vừa vào lớp 1 Thường thì cháu thích xem các kênh hoạt hình trên ti vi và sở thích cũng không khác gì những

bé cùng lứa, nhưng khoảng hơn ba tháng trở lại đây tôi bắt đầu thấy cháu có những hành động và lời nói “người lớn”.

Một hôm, tôi từ nhà tắm bước ra và đang mặc chiếc váy ở nhà như mọi khi, con trai tôi chạy tới ôm mẹ và hai tay đút sâu vào cổ áo của tôi sờ soạng lung tung Thoạt đầu tôi cũng nghĩ con chỉ mè nheo với mẹ nên tôi không để ý hành động

Trang 21

khác thường của cháu, nhưng dần dần tôi thấy mọi chuyện không dừng lại ở đó.

Lần khác, có hai bé gái con của chị bạn tới chơi, con trai tôi hỏi mẹ: “Mẹ ơi! sao hôm nay nhà mình nhiều gái thế?” Mấyhôm sau, con trai tôi chạy xe đạp trước sân nhà với mấy bé cùng lứa ở xóm, và cháu hỏi một bé gái: “Em yêu! Đi không

em yêu, lên đây anh chở cho đi em yêu!” Tôi không biết mình có quá nhạy cảm với những lời nói và hành động của con không, nhưng tôi thấy lo

M.A (Q.Tân Bình)

Chào chị M.A!

Chúng tôi rất chia sẻ với những băn khoăn mà chị đang có, bởi lẽ, quả thực những biểu hiện của con chị đang rất “lớn”

Trang 22

so với độ tuổi của cháu Cháu vừa vào lớp 1, chỉ khoảng sáu tuổi Trong khi, những hành vi, lời nói mà chị mô tả, chúng

ta chỉ có thể thường gặp ở những bé trai bắt đầu vào tuổi dậythì

Tuy nhiên, theo những thông tin chị mô tả, chúng ta cũng không thể khẳng định là cháu dậy thì sớm Việc cháu có dậy thì sớm hay chưa chúng ta còn phải cần nhiều thông tin hơn thuộc về yếu tố thể chất, tâm lý, xã hội Riêng về những phátngôn, biểu hiện hành vi thì rõ ràng, chúng tôi khuyên chị không thể xem thường và cần phải có những biện pháp tác động cụ thể đến cháu

“Triệu chứng người lớn” ở cháu, nguyên nhân xuất phát từ rất nhiều phía Trong độ tuổi này, trẻ đã ý thức khá rõ về bảnthân mình: giới tính, hình ảnh bên ngoài,… đồng thời, trẻ cũng sẽ rất quan tâm đến những chủ thể khác (đặc biệt là những chủ thể khác với bản thân mình) Nhưng vì còn nhỏ

để có thể có những hành vi “quan tâm” hợp lý nên việc cháu

âu yếm mẹ, bất thần khám phá những điều mình tò mò là điều dễ hiểu Bên cạnh đó, sự bùng nổ về thông tin, sự phát triển của các kênh truyền thông cũng góp phần không nhỏ trong việc cháu có những phát ngôn gây sốc cho mẹ Những kênh truyền hình (dù là dành cho trẻ em) cũng không thể

Trang 23

“sạch” một cách tối đa Những yếu tố này, đã cùng tạo nên những biểu hiện ở con trai chị.

Rõ ràng, nếu chỉ lo lắng mà không can thiệp kịp thời - im lặng như cách mà chị đang làm thì diễn tiến của vấn đề này rất khó lường

Chị cần quan tâm nhiều hơn đến những chương trình ti vi màcon mình đang xem Từ đó, giúp cháu tiếp nhận một cách có chọn lọc các thông tin từ những văn hóa phẩm giải trí mà cháu tiếp cận

Để ứng xử với những phát ngôn gây ngỡ ngàng của con, chị cần kiên nhẫn trò chuyện cùng con một cách nhẹ nhàng để con có thể bộc bạch về “nguồn gốc, xuất xứ” của những

ngôn từ mà con có Từ đây, chị mới có thể “đo đếm” được mức độ phát triển của con mình và đưa ra cách thức giáo dụcphù hợp

Trong chuyện con “tò mò” và “khám phá”, chị cần cương quyết để con hiểu rằng có những chuyện con không được làm Điều này là vì con cần phải tôn trọng người khác và tôn trọng chính mình Con cũng không được để người khác làm như thế với mình

Trang 24

Cuối cùng, chúng tôi khuyên chị nên có sự phối hợp với nhà trường để có những tác động phù hợp trong việc giáo dục giới tính cho cháu.

Trang 25

1 Tự tin vào chính mình

Con gái phải có lòng tự tôn và biết yêu quý bản thân Nếu ai

đó bảo con phải thay đổi mới có được tình yêu của anh ta, nếu ai đó không nhận ra giá trị của con, hãy tin rằng anh ta không xứng đáng để con ngó ngàng tới

2 Đừng đánh mất bản thân

Khi yêu, phụ nữ không còn là chính mình Đừng để cảm giácchông chênh hay chuyện tình cảm cướp đi cuộc sống mà conxứng đáng được tận hưởng Sở thích, bạn bè, thời gian riêng tư, con cần những thứ đấy để được sống hạnh phúc kể cả khi đã vuột mất tình yêu

3 Con phải được an toàn

Trang 26

Thân thể con là của chính con, không phải là thứ để người khác ham muốn và theo đuổi (Tốt hơn hết hãy nói chuyện thẳng thắn với con bạn về quan hệ tình dục Khi con gái đến tuổi trưởng thành, nhắc nhở cô ấy rằng “con xứng đáng được

có những trải nghiệm an toàn và thoải mái chỉ khi đã đủ chínchắn, sẵn sàng”)

4 Biết lắng nghe

Sự nhảy cảm sẽ giúp con tránh khỏi những đau lòng không đáng có Thông thường, nếu tinh ý sẽ chẳng mấy khó khăn

để đoán biết tính cách người khác thông qua cách nói

chuyện, chỉ sợ là con tự huyễn hoặc chính mình Nếu chàng trai “trong tầm ngắm” của con nói rằng anh ta chưa muốn yêu đương, hãy tin điều đó Nếu anh chàng ngắt lời mẹ

mình, hãy coi chừng Đến mẹ ruột anh ta còn đối xử không

tử tế thì đừng mong rằng con sẽ là ngoại lệ

5 Yêu chỉ vì yêu

Con nên nhớ rằng tình yêu là sự yêu thương, sẻ chia và

khoan dung Nếu không tồn tại những tình cảm đấy thì đừng

Trang 27

bao giờ yêu Vì quá cô đơn, vì muốn khơi lại quá khứ, vì áp lực bên ngoài hay chỉ vì những người bạn chung - đó không phải là những lý do xứng đáng để hẹn hò.

6 Đau khổ để trưởng thành

Một mối quan hệ tan vỡ sẽ dẫn đến những vết thương lòng, tuy nhiên sự đổ vỡ cũng là bài học vô giá Không có gì giúp con trưởng thành hơn việc đánh mất tình yêu Cách con đối diện với lần chia tay đầu tiên sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến

những mối quan hệ tiếp theo, con nhận ra mình cần gì, mình chịu đựng được đến đâu và con học cách buông tay

7 Theo tình, tình chạy

Đừng cố công đuổi bắt tình yêu, nó chỉ đến khi đã thực sự sẵn sàng Theo đuổi một người không hề thích mình sẽ hạ thấp giá trị của con, hãy biết cư xử khôn ngoan và thể hiện tình cảm một cách tinh tế, nhẹ nhàng

8 Đừng tìm cách thử người yêu

Đó là dấu hiệu của sự bất an và sợ hãi Tình yêu rất cần sự

Trang 28

tin tưởng, con phải tin vào người yêu, vào mối quan hệ của hai đứa và tin vào chính mình.

9 Đừng bao giờ tin vào truyện cổ tích

Grim, Andersen và Walt Disney đã khiến các cô gái tin rằng

sẽ gặp được hoàng tử đẹp trai của đời mình Nhưng con

đừng mong làm nàng Lọ Lem, tình yêu thực sự phức tạp hơnnhiều, nó đến theo những cách khác biệt Đời không như mơ

và con nên biết suy nghĩ thực tế ngay cả khi yêu

Thiên nhiên kỳ thú cho trẻ.

Trang 29

Mỗi dịp hè về, không ít phụ huynh muốn đưa con đi chơi nhưng lại e ngại những tác

động không tốt từ môi trường Việc làm đó đã hạn chế sự hình thành độ nhạy cảm, sự tinh tế, tính thích ứng cũng như khả năng tư duy, kỹ năng thực hành của trẻ.

Cháu Hoàng Dũng - sáu tuổi sinh ra ở Sài Gòn Dịp hè năm trước, lần đầu tiên Hoàng Dũng được về thăm quê nội ở Thanh Hóa Cu cậu rất khoái chí lẫn không khỏi ngỡ ngàng trước những điều mắt thấy tai nghe, dù ngay từ khi Hoàng Dũng bước sang tuổi thứ hai, chị Hương - mẹ cháu đã dạy cách phân biệt màu sắc; lên ba tuổi, cháu đã biết được khá nhiều con vật trong sách vỡ lòng Cha mẹ cháu tin rằng cháu không xa lạ gì với thiên nhiên, động vật, cây cỏ Vậy mà dịp

về quê, cháu đã có vô số những câu hỏi tưởng chừng rất đơn giản, nào là: “Lũy tre là gì hả mẹ?”, “Đình làng để làm gì hả mẹ?”, “Sao con trâu lội qua sông mà không bị chìm?”… Kỳ nghỉ hè đó là những kỷ niệm để lại dấu ấn không bao giờ phai trong tâm hồn của Hoàng Dũng Mùa hè này cậu lại được mẹ cho về quê - về với thiên nhiên kỳ thú của mình

Trang 30

Rõ ràng trẻ sinh ra ở thành thị ít có điều kiện tiếp xúc với thiên nhiên phong phú, sinh động như những đứa trẻ nông thôn Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể giúp trẻ tìm hiểu về thiên nhiên Các chuyên gia tâm lý khuyên, cha mẹ hãy tranhthủ thời gian đi chơi cùng con, như đi công viên, đi dã ngoại trên rừng, hay về với biển… đồng thời hãy hướng vào một

số vấn đề để cùng trẻ giải quyết trong kỳ nghỉ hè

Hãy để trẻ tự do khám phá thế giới tự nhiên trong sự kiểm soát của người lớn Cha mẹ chỉ dẫn cho trẻ màu sắc khác nhau của các loài bướm, con tắc kè và giải thích cho trẻ biết những màu sắc sống động đó vừa giúp côn trùng khoe mẽ với đồng loại, vừa được sử dụng để ngụy trang trốn chạy kẻ thù hay làm vũ khí để săn bắt con mồi Trẻ sẽ tiếp thu rất nhanh và nhớ lâu những bài học thú vị này Đồng thời, cha

Trang 31

mẹ nên đặt những câu hỏi, định hướng sự chú ý và khả năng quan sát, giúp trẻ cảm nhận thiên nhiên bằng tất cả các giác quan như nghe ngóng, ngửi, sờ mó, thậm chí là nếm, chẳng hạn cùng trẻ cảm nhận vị mặn mòi của nước biển, vị ngọt của mật hoa Cha mẹ sẽ nhận thấy con mình trưởng thành rất nhiều.

Hãy tạo điều kiện cho trẻ được nghe tiếng lá rơi hay tiếng chim hót, tiếng ve gọi hè hay tiếng dế mèn kêu khi đêm về…Nếu có cơ hội, bạn cùng trẻ cảm nhận tiếng sóng nước vỗ ì oạp lên chân cầu hoặc thân tàu, hoặc tiếng gió thổi rì rào, tiếng nước chảy róc rách Bé sẽ sưu tập cho mình trọn bộ những âm thanh tuyệt vời từ thiên nhiên Khi bạn cùng trẻ bắt chước mô tả, rồi khuyến khích trẻ diễn đạt lại sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và tạo hứng thú cho trẻ

Nếu có dịp, người lớn cùng trẻ ngửi các loại mùi hương như hương hoa, mùi quả chín, hương lúa khi có dịp về đồng quê; hướng dẫn trẻ cách so sánh các hương vị với nhau; cho trẻ ngắm nghía những giọt sương mai đọng trên lá hay ánh nắngxuyên qua cửa sổ Cha mẹ cũng không nên ngần ngại cùng trẻ chạm tay sờ nắn các vật như con ốc, thân cây, xây nhà bằng cát, chơi với cỏ cây, rơm rạ…, như thế trẻ mới có được

sự cảm nhận rất thật về thế giới xung quanh Cùng con quan

Trang 32

sát côn trùng hoặc con cóc di chuyển, bạn sẽ hình thành ở trẻnhững trò chơi ngộ nghĩnh thông qua việc bắt chước các động tác của loài vật Nếu con muốn chạy nhảy, giẫm đạp lên thảm cỏ, hái hoa nơi công cộng, thì đây chính là điều kiện thuận lợi để dạy con biết yêu thiên nhiên và hướng dẫn

bé các cách giữ gìn, bảo vệ môi trường

Tùy theo từng điều kiện hoàn cảnh gia đình cũng như từng

độ tuổi của trẻ để tổ chức chuyến đi với khoảng thời gian phù hợp, giúp trẻ cảm nhận được nhiều điều hay từ thế giới thiên nhiên mà không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của bé Trẻ sẽ có được kỳ nghỉ hè thực sự bổ ích với những sân chơi rất thật từ cuộc sống

Trang 33

vào tính cách Tâm hồn trẻ là tấm gương phản chiếu của bức tranh gia đình.

Một cậu bé đang làm cư dân mạng thú vị với bài văn tả bố ngộ nghĩnh của mình Đỗ Hồng Anh, tám tuổi nhưng rất ra

vẻ “chủ nhà”, viết “Nhà em có nuôi một ông bố tên là…” Ở chỗ cái dấu ba chấm ấy, nhiều ông bố khác có thể điền tên mình vào

Bài văn tả bố của bé Đỗ Hồng Anh

Trừ câu mở đầu, đoạn sau rõ là cậu bé không làm theo văn mẫu Khi con trẻ bắt đầu viết bằng suy nghĩ của mình, vẽ

Trang 34

bằng màu sắc của mình, cảm nhận của mình, hình ảnh hiện

ra sẽ rất khác với những bài “văn mẫu” do người lớn “gà” cho Bố mẹ cậu bé bảo để cho cậu tự do viết cái gì mình nghĩ, mình thích Hóa ra, khi trẻ con viết cái gì chúng nghĩ, chúng thích, người lớn vừa thích vừa giật mình Cảm nhận đầu tiên của ông bố được tả trong bài văn ấy chắc bất ngờ: trong mắt con, mình vừa lười vừa xấu Nào đâu những ông

bố vạn năng, những “bố là tất cả”, những siêu nhân anh hùnghoặc tệ ra cũng phải là biểu tượng quyền lực và sức mạnh Ông bố này đẫm chất “thế sự đời thường”

Sở dĩ vậy, là vì đọc kỹ thì thấy trong bài văn nho nhỏ ấy, không phải chỉ có một mình bé Những cái “nằm ườn ra đấy”chắc là từ ngữ quen thuộc của bà hay mẹ đấy thôi Những cáinhư “gọi mấy lần cũng chưa lên…" - nếu không quá chú ý đến nội dung, thì cái kiểu ca cẩm cằn nhằn ấy cũng chắc là

từ bà hay mẹ, hay một người lớn nào đấy của gia đình Còn cái câu “từ nay em không làm oxin nữa”, nghe ra cũng rặt một giọng chì chiết đã quen tai Con trẻ ngộ nghĩnh ngây thơ, nhưng con trẻ không vô tình Cái gì xảy ra thường

xuyên trong gia đình sẽ in hằn vào trí óc, vào tính cách Tâmhồn trẻ là tấm gương phản chiếu của bức tranh gia đình “Ra đường hỏi già về nhà hỏi trẻ” là vậy

Ngày đăng: 24/06/2014, 20:07

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w