Giáo dục môi trường trong dạy học Vật lí trường THPT

Với lí do trên tôi chọn đề tài: "Giáo dục môi trường trong dạy học Vật lí trường THPT” muốn gửi đến các đồng nghiệp một vài kinh nghiệm nhằm mục đích nâng cao giáo dục toàn diện cho HS,

MỤC LỤC Nội dung

PHẦN MỞ ĐẦU

Trang

1 Lí do chọn đề tài 01

2.Mục đích nghiên cứu 01

3.Khách thể và đối tượng nghiên cứu 03

4 Giả thuyết khoa học 03

5 Phương pháp nghiên cứu 04

6 Cơ sở, phạm vi, thời gian nghiên cứu 04

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương 1: Cơ sở lí luận liên quan đến đề tài nghiên cứu 06

1.1 Sơ lược về lịch sử của trường học thân thiện HS tích cực 06

1.2.Cở lí luận của trường học thân thiện HS tích cực 07

Chương 2: Thực trạng của giáo dục môi trường trong dạy học vật lí THPT 09

2.1 Thực trạng của nhà trường 09

2.2 Thực trạng của địa phương đang sinh sống 12

2.3 Tác hại của các loại rác 13

Chương 3: Biện pháp chủ yếu để thực hiện đề tài 15

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 15

3.2 Giải pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn vật lí 10 16

3.3 Các giải pháp giáo dục BVMT trong môn vật lí THPT 18

3.4 Các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm trong môn học vật lý 26

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1.Những bài học kinh nghiệm 28

2 Ý nghĩa 28

3 Khả năng ứng dụng và triển khai ………29

4 Kiến nghị 29

PHẦN PHỤ LỤC…… ……… 31

TÀI LIỆU THAM KHẢO 38

KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI STT Ký hiệu viết tắt Nội dung được viết tắt

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Ô nhiễm môi trường đang là vấn đề vô cùng cấp bách không chỉ của riêng một vùng nào, từ thành thị, nông thôn cho tới cả các tỉnh miền núi, đe dọa tới các nguồn nước và không khí, tàn phá đa dạng sinh học, gây biến đổi khí hậu

và nhiều hệ lụy khác ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống con người Trong số những biện pháp mà Liên hợp quốc đề ra trong chiến lược bảo vệ môi trường thì việc giáo dục ý thức cho thế hệ trẻ là một trong những nhiệm vụ hàng đầu Hơn nữa kết luận hội nghị lần thứ tám ban chấp hành trung Ương khóa XI có nêu “Chủ động chuẩn bị các phương án, nâng cao khả năng phòng tránh, giảmnhẹ thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu”

Để giải quyết tận gốc vấn đề môi trường trước hết phải bắt đầu từ nhậnthức mà hiện nay chưa có một giáo trình hay môn học nào ở trung học phổthông giáo dục môi trường cho HS vì vậy việc giáo dục môi trường chủ yếuđược lồng ghép, tích hợp vào một số môn học, trong đó môn Vật lí có nhiềuthuận lợi để giáo dục môi trường cho HS

Với lí do trên tôi chọn đề tài: "Giáo dục môi trường trong dạy học Vật

lí trường THPT” muốn gửi đến các đồng nghiệp một vài kinh nghiệm nhằm

mục đích nâng cao giáo dục toàn diện cho HS, giáo dục cho HS ý thức bảo vệ

môi trường là một giải pháp bảo vệ môi trường cho tương lai

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Giáo dục môi trường giúp cho người học hiểu biết về bản chất của các vấn

đề môi trường: tính phức tạp, quan hệ nhiều mặt, nhiều chiều, tính hữu hạncủa tài nguyên thiên nhiên và khả năng chịu tải của môi trường; quan hệ chặt

chẽ giữa môi trường và phát triển, giữa môi trường địa phương, Vùng, quốcgia với môi trường khu vực và toàn cầu.

Giáo dục môi trường giúp cho người học nhận thức được ý nghĩa, tầm quantrọng của vấn đề môi trường như một nguồn lực để sinh sống, lao động vàphát triển của mỗi cá nhân, cộng đồng, quốc gia và quốc tế Từ đó có thái độ,ứng xử đúng đắn trước các vấn đề môi trường, xây dựng đúng về ý thức tráchnhiệm, về giá trị nhân cách để dần hình thành các kỹ năng thu thập số liệu vàphát triển sự đánh giá thẩm mỹ

Có tri thức, kỹ năng, phương pháp hành động để nâng cáo năng lực lựachọn phong cách sống, thích hợp với việc sự dụng hợp lí và khôn ngoan cácnguồn tài nguyên thiên nhiên; có thể tham gia có hiệu quả vào việc phòngngừa và giải quyết các vấn đề môi trường củ thể nơi sinh sống và làm việc.Giáo dục môi trường phải đi đôi với giáo dục kỹ năng sống cho HS Chúng ta muốn hiệu quả giáo dục môi trường luôn bền vững thì cần phải giáodục cho các em những thói quen tốt, những kỹ năng sống liên quan đến bảo vệmôi trường

Vận dụng những kiến thức và kỹ năng vào gìn giữ, bảo tồn, sử dụng môitrường theo cách thức bền vững cho cả thế hệ hiện tại và tương lai Nó cũngbao hàm cả việc học tập cách sử dụng những công nghệ mới nhằm tăng sảnlượng và tránh những thảm hoạ môi trường, xoá nghèo đói, tận dụng các cơhội và đưa ra những quyết định khôn khéo trong sử dụng tài nguyên Hơn nữa,

nó bao hàm cả việc đạt được những kỹ năng, có những động lực và cam kếthành động, dù với tư cách cá nhân hay tập thể, để giải quyết những vấn đề môitrường hiện tại và phòng ngừa những vấn đề mới nảy sinh

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Tìm hiểu về môi trường trên địa bàn bảy xã vùng tuyển của nhà trường và môi trường xung quanh nhà trường; hoạt động giảng dạy môn vật lý

ở 5 lớp 10 trong trường trung học phổ thông Mường Chiềng

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giáo dục môi trường trong dạy học Vật lí trường THPT

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nhà trường năm trên địa bàn bảy xã (Mường Chiềng, Tân Pheo, Giáp Đắt, Đồng Chum, Mường Tuổng, Suối Nánh, Đồng Nghê) vùng đặc biệt khó khăn của huyện Đà Bắc trình độ dân trí thấp nên ý thức của người dân và HS

về bảo vệ môi trường chưa cao nên còn bị ô nhiễm môi trườn năng nề, do người dân vứt rác bừa bãi ra môi trường xung quanh; tình trạng phá rừng làm nương rẫy và khai thác gỗ bừa bãi trên địa bàn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của con người, Hơn nữa trên địa bàn nhà trường tuyển sinh phần lớn các hộ gia đình dân cư không có nhà vệ sinh nên làm ô nhiễm môi trường

HS trung học phổ thông năm trong lứa tuổi 18 trở xuống chuẩn bị bước vào làm công dân nên việc giáo dục môi trường cho các em là rất cần thiết giúp các em có ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ đất đai, bảo vệ nguồn nước và không khí, biết giữ gìn vệ sinh, an toàn thực phẩm, an toàn lao động và biết phê phán các hành vi gây hải cho môi trường; có hành vi ứng xử tích cực với các vấn đề môi trường nảy sinh, có hành động cụ thể để bảo vệ môi trường và

biết tuyên truyền, vận động bảo vệ môi trường trong gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Nếu được giáo dục bảo vệ môi trường trong môn vật lí bậc trung học phổ thông thì các em sẽ nhận thức được rằng vứt rác tùy tiện là không nên, tình trạng chặt phá rừng làm nương rẫy, khái thác gỗ một cách hợp lý hơn, biếttuyên truyền vận động gia đình, nhà trường, cộng đồng tham gia vào bảo vệ

môi trường

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực thi đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu (phân tích, tổng hợp tài liệu Internet, tập san,sách báo có liên quan đến đề tài)

- Phương pháp quan sát sư phạm

- Phương pháp thực hành, thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp sử dụng công nghệ thông tin

6 CƠ SỞ, PHẠM VI, THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

6.1 Cơ sở nghiên cứu

Bảo vệ môi trường hiện là một trong nhiều mối quan tâm mang tính toàn cầu Ở nước ta, bảo vệ môi trường cũng đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc Nghị quyết số 41/NQ-TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 của bộ chính trị

về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công

nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Quyết định 1363/QĐ-TTg ngày 17 tháng

10 năm 2001 của thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt đề án : “Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân” và Quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm 2003 của thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định

ngày 29 tháng 11 năm 2005 của quốc hội; chỉ thị tăng cường công tác giáo dụcbảo vệ môi trường Số: 02/2005/CT-BGD&ĐT ngày 31 tháng 01 năm 2005 của bộ giáo dục và đào tạo đã tạo cơ sở pháp lí vững chắc cho tôi thực hiện đề tài.

6.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tượng được nghiên cức là HS lớp 10 trường trung học phông

thông

Thông qua giảng dạy môn vật lý lớp 10 để giáo dục BVMT cho HS ở trường trung học phổ thông Mường Chiềng, huyện Đà bắc, tỉnh Hòa Bình

6.3 Thời gian nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu đề tài bắt đầu từ năm học 2013-2014

PHẦN NỘI DUNG Chương 1: CỞ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 SƠ LƯỢC LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Giáo dục môi trường trong dạy học vật lý trường trung học phổ thông

Đã có không ít những tác giả đã đưa ra vấn đề này ở nhiều tác phẩm vớinhiều góc độ khác nhau:

- Bộ giáo dục và đào tạo trong cuốn “Giáo dục bảo vệ môi trường trong mônvật lý trung học phổ thông” Nhà xuất bản Hà Nội – 2012

- Lê Thông, Nguyễn Hữu Dũng trong cuốn “ Dân số môi trường và tài nguyên “, Nhà xuất bản giáo dục – 2000

- Tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng, Nguyễn Phi Hạnh, Đặng Văn Đức trongcuốn “ Giáo dục môi trường qua môn Vật lí ở trường phổ thông”, Nhàxuất bản Hà Nội – 2003

- Tác giả Nguyễn Đình Khoa trong cuốn “ Môi trường sống và con người “,Nhà xuất bản Hà Nội – 1987

Kết quả nghiên cứu của các tác giả là hết sức to lớn Song những vấn đề đó được đề cập ở phạm vi rộng lớn và mang tính bao quát

Thông qua các hoạt động giảng dạy ở trường trong môn vật lý ở trung học phổ thông Mường Chiềng, tôi thấy rất cần thiết phải trang bị những kiến thức cơ bản về: yếu tố môi trường, vai trò của môi trường đối với con người

và gìn giữ môi trường nơi học sinh đang học tập và sinh sống tại gia đình cũng như trong cộng đồng.

1.2 CƠ SỞ LÍ LUẬN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

- Môi trường :

+ Theo định nghĩa về môi trường của Chương trình môi trường Liên Hiệp

quốc (United Nation Enviroment Program (UNEP)): "Môi trường là tập hợpcác yếu tố vật lý, hóa học, sinh học, kinh tế xã hội, tác động lên từng cá thểhay cả cộng đồng"

+Môi trường của loài người chính là không gian bao quanh Trái Đất, có

quan hệ trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người

+Môi trường sống của con người là tất cả hoàn cảnh bao quanh con người,

có ảnh hưởng đến sự sống và phát triển của con người, đến chất lượng cuộcsống của con người

- Giáo dục môi trường.

Giáo dục môi trường gắn liền với việc học kiến thức, rèn luyện kĩ năng,hình thành thái độ và lòng nhiệt tình để hoạt động một cách độc lập hoặc phốihợp nhằm tìm ra giải pháp cho vấn đề môi trường hiện tại và tương lai

-Dạy học là :

Quá trình mà dưới sự tổ chức, lãnh đạo có mục đích các loại hình hoạt động phong phú, các mối quan hệ nhiều mặt của người được giáo dục đối với người khác, với thế giới xung quanh, các dạng giao lưu đa dạng giữa họ với nhau và giữa họ vói người lớn tuổi khác nhằm hình thành cho người được giáo dục quan điểm, niềm tin, định

hướng giá trị, lý tưởng, động cơ, thái độ, kỹ năng, kỹ xảo, thói quen đối xử trong các quan hệ chính trị, đạo đức, pháp luật, thẩm mỹ, lao động, vệ sinh và các hành vi ứng xử khác thuộc các lĩnh vực của đời sống xã hội.

-Vật Lý

Một ngành của triết học tự nhiên và khoa học tự nhiên nghiên cứu vậtchất và chuyển động trong không gian và thời gian, cùng với những khái niệmliên hệ như năng lượng và lực Một cách rộng hơn, nó phân tích tổng quát

về tự nhiên, với mục đích hiểu được vũ trụ hoạt động như thế nào

Chương 2: CỞ SỞ THỰC TIẾN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 THỰC TRẠNG CỦA NHÀ TRƯỜNG

Vị trí nhà trường: Trường nằm trên quốc lộ 433, gần nhà dân, gần chợ,trên địa bàn xã Mường Chiềng, nằm cách trung tâm huyện 60 km và cách tỉnhHòa Bình là 75km, số lượng cây xanh nhiều đảm bảo cho bóng mát và môitrường trong lành

Số lượng HS của nhà trường trong năm học 2013 - 2014 là : 516 em chia

ra trong đó nữ là 273em, dân tộc 505 em nữ dân tộc 270 em Số lớp: 13 lớp

HS có ý thức bảo vệ cảnh quan môi trường và cảnh quan thiên nhiên tươngđối sạch sẽ Tuy nhiên vẫn còn chưa sạch lắm và còn một bộ phân HS chưa

-Phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện HS tích cực” cũngđược áp dụng vào và xem đây là tiêu chí thi đua của trường và của các lớp như: trồng cây xanh trong phòng học, sân trường,…….

Ngoài việc khai thác các nội dung trong các môn học như : Sinh học; Địalý; Giáo dục công dân… Do các giáo viên trên lớp thực hiện, bên cạnh đó nhàtrường có nhà vệ sinh cho HS và giáo viên, nhà trường luôn giáo dục ý thứcbảo vệ môi trường bằng các công việc hằng ngày như trồng cây, chăm sóccây, trồng chậu cây cảnh, vệ sinh trường lớp.Những nội dung đó đã được nhà

trường đưa vào danh mục thi đua của từng lớp, từng tuần, từng tháng cho mỗilớp.

*Khó khăn:

Bên cạnh thuận lợi thì còn gặp phải những khó khăn:

-Có đa số HS là người dân tộc thiểu số, nên ý thức bảo vệ môi trườngchưa cao

-HS là con gia đình có hoàn cảnh kinh tế còn thiếu thốn và khó khăn.-Diện tích quy hoạch sân chơi trong trường chưa có khu vực chuyên biệt

và hình thức phong phú, trồng cây xanh chỉ mang tính tạo cảnh quan

-Đồ dùng dạy học của môn lồng ghép bảo vệ môi trường hầu như không

có, việc dạy chủ yếu là dạy chay, học chay

-Ngoài việc cơ sở vật chất còn thiếu thốn ra hiện nay công tác giáo dụcmôi trường của chúng ta gặp nhiều khó khăn

-Hạn chế nữa mà chúng ta không thể bỏ qua đó là: Thông tin về giáo dụcmôi trường đã có nhưng chưa đồng bộ, chưa đến được nhiều với HS , khi có viphạm về môi trường chưa có biện pháp xử lý kịp thời và có hiệu quả Hìnhthức tuyên truyền còn mang tính hình thức, cho xong việc, nên HS chưa có ýthức bảo vệ môi trường và chưa thấy được tác hại của những chất thải độchại

-Gia đình các em cũng chưa giáo dục cho các em về ý thức bảo vệ môitrường, xem đây là chuyện của nhà nước, của người khác

-Nhà trường chưa có nơi đổ rác hợp lý, thùng rác không đủ cho nhàtrường sử dụng, cho các em lao động chưa đạt kết quả tốt

-Nhà trường chưa có xe thu gom rác thải

-Hiện tại sân trường còn rất nhiều rác và những chai nhựa chưa được xử

lý : bọc nilon, giấy, chai nhựa mũ , lá cây ……

2.2 THỰC TRẠNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG CÁC EM SINH SỐNG

*Thuận lợi :

-Có một số gia đình có sử dụng thùng đựng rác sinh hoạt

-Một số gia đình có ý thức giữ gìn vệ sinh chung

-HS có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường chung

-Chính quyền địa phương cũng thường xuyên tổ chức nhiều buổi tuyêntruyền, mít tinh về môi trường

*Khó khăn:

Qua quá trình đi thực tế ở địa phương các em HS tôi có kết luận chungđại đa số gia đình các em HS đều không có sọt rác gia đình , tất cả rác sinhhoạt hằng ngày đều vứt bỏ đại, và vứt đại xuống sông nào là bọc , giấy , lá cây, xác chết động vật , rau cải hư , chai nhựa , thủy tinh , ……chính những việclàm như thế sẽ làm cho môi trường ô nhiễm, gây ra cho nguồn nước ô nhiễm

và gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm cho người dân nhất là bệnh về đường ruộtcho người dân ,…

Xung quanh nơi các em sinh sống có rất nhiều hố rác

Ý thức của người dân chưa cao , không biết là những việc làm như trên sẽgây ra biết ba nhiêu nguy hiểm cho mọi người Và với quan niệm “ ai bệnh gì

thì bị , miễn là mình không bệnh thì thôi ” với tư tưởng ích kỹ, hẹp hòi như thế

sẽ làm cho môi trường thêm ô nhiễm nặng hơn

Ở gia đình các em có cách sinh hoạt và vứt rác bừa bãi như thế thì làm saocác em có ý thức bảo vệ môi trường được, và tất cả những gì các em đượcthầy cô ở nhà trường tuyên truyền giáo dục đều không có tác dụng.Vì cha mẹcác em là tấm gương cho các em nôi theo, nếu cha mẹ các em có những việclàm tốt góp phần bảo vệ môi trường , thì các em sẽ có ý thức bảo vệ môitrường , nếu cha mẹ các em có những việc làm không tốt ảnh hưởng bảo vệmôi trường , thì các em sẽ không có ý thức bảo vệ môi trường

Cần phải có sự kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáodục ý thức bảo vệ môi trường cho HS thì mới đạt được hiệu quả tốt nhất

2.3 TÁC HẠI CỦA CÁC LOẠI RÁC ( bọc nilon, giấy , đồ hợp, chai nhựa ,

chai thuốc sâu , lọ sành sứ , lá cây , đồ mũ hư,,…….)

*Bọc nilon : đây là loại rác có thời gian phân hủy rất lâu và chúng ta xemnhư bình thường và gần gũi với mọi người , với mọi gia đình , hầu như nhànào cũng có sử dụng bọc nilon vì nó có rất nhiều lợi ích ( đựng đồ , giữ gìnsạch sẽ cho đồ vật….).Tuy nhiên bên cạnh những lợi ích của nó , nó cũng tiềm

ẩn những mối nguy hiểm cho người sử dụng nếu chúng ta không biết cách để

sử dụng chúng và nguy hiểm đến môi trường, và làm mất đi vẽ đẹp cho nhàtrường nói riêng và toàn đất nước ta nói chung nhất là ở các khu đô thị

… Đây cũng là vấn đề mà hiện nay được nhiều người quan tâm

Trong bọc nilon chứa rất nhiều chất nguy hiểm cho con người như, khichúng ta đem đi đốt chúng thì mùi hôi của chúng cũng gây ra căn bệnh chochúng ta nhất là về mũi , và khi ta dùng để đựng những thức ăn nóng thì độ

nóng của thức ăn sẽ làm cho bọc nilon sinh ra những chất rất nguy hiểm, vìmắt thường ta không thể nào nhìn thấy được những hóa chất ấy.

Bọc nilon ảnh hưởng đến môi trường : làm cho môi trường ô nhiễm nặng

nề , mất vẽ mỹ quan, ảnh hưởng đến các sinh vật như cá , vì chúng tưởng bọcnilon là thức ăn mà ăn vào thì sẽ chết Chúng ta đốt bọc nilon thì hơi của nóbay vào bầu khí quyển gây ô nhiễm môi trường không khí

*Giấy, đồ hộp : Đây cũng là những vật rất gần gũi với chúng ta bên cạnhnhững lợi ích do nó đem lại , nó cũng có những tác hại cho mội trường làm ônhiễm môi trường, mất vẽ đẹp

* Chai nhựa, chai thuốc sâu, lọ sành sứ : nhìn chung đây là những vật rất cóích cho chúng ta và nó cũng rất gần gũi với chúng ta trong cuộc sống, tuynhiên nó cũng là những vật làm cho môi trường chúng ta ô nhiễm và gây nguyhiểm cho chúng ta

CHƯƠNG 3 : CÁC GIẢI PHÁP, BIỂN PHÁP THỰC HIỆN

3.1 NGUYÊN TẮC CHUNG CỦA GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG -Giáo dục BVMT là một lĩnh vực liên ngành, tích hợp vào các môn học và

các hoạt động Giáo dục BVMT không phải là ghép thêm vào trương trìnhgiáo dục như một bộ môn riêng biệt hay một môn chủ đề nghiên cứu mà nó làmột hướng hội nhập vào chương trình Giáo dục BVMT là cách tiếp cậnxuyên bộ môn

-Mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường phải phùhợp với mục tiêu đào tạo của cấp học, góp phần vào mục tiêu đào tạo các cấphọc

- Giáo dục BVMT phải trang bị cho HS một hệ thống kiến thức tương đốiđầy đủ về môi trường và kĩ năng BVMT, phù hợp với tâm lí lứa tuổi Hệthống kiến thức kĩ năng được triển khai qua các môn học và các hoạt độngtheo hướng tích hợp nội dung của các môn học, thông qua chương trình dạyhọc chính khóa, đặc biệt coi trọng việc đưa vào chương trình Hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp

-Nội dung giáo dục BVMT phải chú ý khai thác tình hình thực tế môitrường của địa phương

-Nội dung và phương pháp giáo dục BVMT phải chú trọng thực hành, hìnhthành các kĩ năng, phương pháp hành động cụ thể để HS tham gia một cách

có hiệu quả và các hoạt động BVMT của địa phương và phù hợp với độ tuổi

-Cách tiếp cận cơ bản của giáo dục BVMT là : Giáo dục về môi trường,trong môi trường và vì môi trường, đặc biệt là giáo dục vì môi trường Coi đó

là thước đo cơ bản hiệu quả của giáo dục BVMT

-Phương pháp giáo dục BVMT nhằm tạo cho người học chủ động tham giavào quá trình học tập, Tạo cơ hội cho HS phát hiện các vấn đề môi trường vàtìm hướng giải quyết vấn đề dưới sự tổ chức và hướng dẫn của GV

-Tận dụng các cơ hội để giáo dục BVMT nhưng phải đảm bảo kiến thức cơbản của môn học, tính logic của nội dung, không làm quá tải lượng kiến thức

và tăng thời gian của bài học

3.2 GIẢI PHÁP GIÁO DỤC BVMT TRONG MÔN VẬT LÍ 10

-Giáo dục BVMT là một lĩnh vực liên nghành, vì vậy, được triển khai theo phương thức tích hợp Nội dung giáo dục BVMT trong môn vật lí được tích hợp thông qua chương trình bài học cụ thể

Chương trình tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn vật lý 10 ở bậc trung học phổ thông :

1 Bài 26: Thế năng 2 Thế năng

trọng trường

-Bảo vệ môi trường nước,

sự dụng năng lượng tái tạo

Tiết kiệm năng lượng khi

sử dụng tụ lạnh máy lạnh

Bảo vệ tầng ôzôn

SGKVật lí 10 cơ bản

3 Bài 37 các hiện Hiện tượng mao -Giáo dục bảo vệ rừng và SGK Vật lí 10

chất lỏng bảo vệ môi trường nước.

Giáo dục bảo vệ nguồn nước sinh hoạt, Tiết kiệm năng lượng và sử dụng mộtcách hợp lí

SGKVật lí 10 cơ bản

Sử dụng năng lượng tiết kiệm trong đun nấu

Bảo vệ môi trường nước, rừng

SGKVật lí 10 cơ bản

+Mức độ bộ phận : chỉ một phần bài học có mục tiêu và nội dung giáo dục BVMT

+Mức độ liên hệ : có điều kiện liên hệ một các logic

-Cách hoạt động giáo dục BVMT môn vật lí 10 ngoài lớp học :+Câu lạc bộ môi trường : sinh hoạt theo các chủ đề bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã, sự dụng năng lượng sạch,…

+Hoạt động ngoại khóa môn : thăm quan khu bảo tồn, công viên, nhà máy thủy điện, nhà máy xử lí rác

+Điều tra, khảo sát, nghiên cứu tình hình môi trường địa phương, thảo luậnphương án xử lí

+Hoạt động trồng cây, xanh hóa trường học: Tổ chức tết trồng cây, ngày môi trường thế giới ngày 05 tháng 6 hàng năm

3.3 CÁC GIẢI PHÁP GIÁO DỤC BVMT TRONG MÔN VẬT LÍ THPT

Giáo dục BVMT sử dụng nhiều phương pháp dạy học của bộ môn chịu sự chi phối các phương pháp đặc trưng cho môn vật lí, nó cũng có phương pháp đặc thù nên soạn giáo án cho một tiết dạy giáo dục BVMT một cách hợp lí dưới đây tôi xin đề xuất hai phương án dạy học giáo dục BVMT thông qua môn vật lí như sau :

3.3.1 Phương án 1 : thông qua dạy học các bộ môn ở phổ thông:

ở đây có 2 dạng bài học có thể khai thác cho GDMT:

Dạng 1: nội dung chủ yếu của bài học, hoặc có nội dung môn học trùng

hợp với nội dung môi trường ( hình thức lồng ghép)

Dạng 2: một số nội dung của bài học có liên quan với nội dung GDMT song

không nêu rõ trong sách giáo khoa (hình thức liên hệ)

Khi khai thác cơ hội GDMT dù theo hình thức nào cũng cần tuân theo 3nguyên tắc sau:

1 Không làm mất tính đặc trưng của môn học Không biến bài học

bộ môn thành bài học môi trường;

2 Khai thác nội dung chọn lọc, tập trung, không tràn lan, tùy tiện;

3 Phát huy tích cưc nhận thức của HS, khai thác kinh nghiệm thực tế của

HS, tận dụng cơ hội để HS tiếp xúc trực tiếp với môi trường

Có thể nêu lên một số cách thức tổ chức hoạt động GDMT qua dạy học bộmôn như sau: