Đề cương ôn thi tư tưởng Hồ Chí Minh đáp án + vận dụng VNU

10 câu hỏi ôn thi tư tưởng Hồ Chí Minh + vận dụng: 1. Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh 2. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh 3. Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 4. TTHCM về cách mạng giải phóng dân tộc 5. TTHCM về thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 6. TTHCM về Đảng Cộng sản Việt Nam 7. TTCHM về đại đoàn kết dân tộc 8. Định nghĩa văn hóa của Hồ Chí Minh 9. TTHCM về đạo đức 10. TTHCM về xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

* Theo quan điểm của ĐH IX, XI, khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng ta chỉ rõ:

- Bản chất khoa học và cách mạng cũng như nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh Đó

là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng ViệtNam, từ đó phản ánh những vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam

- Nêu lên cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Mác-Lênin – giá trị cơ bảnnhất trong quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời tư tưởng

Hồ Chí Minh còn bắt nguồn từ việc Hồ Chí Minh tiếp thu các giá trị truyền thống tốt đẹp củadân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại

- Nêu lên ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sảntinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệpcách mạng của nhân dân ta Cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một

bộ phận cấu thành làm nên nền tảng tưt tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng vàcách mạng Việt Nam

* Theo các nhà khoa học: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng XHCN; là kết quả sự vận dụng sáng tạo và phát triển CNMLN vào điều kiện cụ thể của nước ta; đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người” 1

- Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm những vấn đề có liên quan đến quá trình pháttriển từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa -> bảnchất cách mạng và khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh

- Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh: chủ nghĩa Mác-Lênin, tinh hoa văn hóa dân tộc và thờiđại

- Mục tiêu của tư tưởng Hồ Chí Minh: giải phóng dân tộc, giai cấp và con người

2 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Cơ sở thực tiễn

a Thực tiễn lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

- Trong suốt thế kỷ XIX, xã hội Việt Nam vẫn là một xã hội phong kiến bảo thủ, lạc hậu:+ Về chính trị: bên trong thì thi hành chính sách áp bức, bóc lột nhân dân; đồng thời thựchiện chính sách bế quan tỏa cảng, làm cho nhân dân không có cơ hội để tiếp xúc với bênngoài

+ Về kinh tế: vẫn duy trì nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, trì trệ;

+ Về văn hoá xã hội: không mở trường đào tạo khoa học kỹ thuật; cự tuyệt mọi đề án cảicách canh tân của nhiều nhà tư tưởng đương thời

+ Về quân sự: không được chuẩn bị cả về tiềm lực vật chất, tinh thần

=> Triều đình phong kiến Việt Nam không tập hợp được lực lượng vật chất và tinh thần củatoàn dân, không phát huy được những thế mạnh của dân tộc và đất nước, chống lại âm mưuxâm lược của chủ nghĩa thực dân phương Tây Xã hội Việt Nam trở thành xã hội thuộc địanửa phong kiến, thừa nhận nền bảo hộ của thực dân Pháp trên toàn cõi Việt Nam

- Phong trào yêu nước chống Pháp theo khuynh hướng phong kiến cuối thế kỷ XIX nổ raquyết liệt như các phong trào Cần Vương, phong trào nông dân Yên Thế, ở Nam Bộ có khởinghĩa của Trương Định, Nguyễn Trung Trực Tuy nhiên các cuộc khởi nghĩa này đều thấtbại do còn mang nặng ý thức hệ phong kiến, không thấy được vai trò quyết định của quầnchúng nhân dân mà chỉ dựa vào uy tín cá nhân, cho nên khi lãnh tụ bị bắt thì phong tràocũng tan rã theo Hệ tư tưởng phong kiến đã lỗi thời trước các nhiệm vụ lịch sử

- Đầu thế kỷ XX:

- Cơ cấu xã hội Việt Nam có sự chuyển biến sâu sắc

+ Các cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp làm cho xã hội nước ta có sự chuyển biến

và phân hóa sâu sắc

+ Sự ra đời của các giai cấp, tầng lớp mới (TTS, TS), đặc biệt là sự ra đời và phát triểnnhanh chóng của giai cấp công nhân đã tạo ra những tiền đề bên trong cho phong trào yêunước giải phóng dân tộc Việt Nam đầu thế kỷ XX

- Sự du nhập của phong trào “Tân thư”, “Tân văn” cùng với các cuộc vận động cải cách củaKhang Hữu Vi, Lương Khải Siêu từ Trung Quốc; tấm gương cường thịnh của Nhật Bản đãtác động trực tiếp vào Việt Nam, làm cho các phong trào yêu nước theo khuynh hướng dânchủ tư sản như: phong trào Đông Du của Phan Bội Châu, Duy Tân của Phan Chu Trinh,Đông Kinh Nghĩa thực, Việt Nam quang phục hội…

Tuy nhiên, tất cả các phong trào đều bị thất bại do lúc này hệ tư tưởng tư sản đã trở nên lỗithời, phản động ở phương Tây Giai cấp tư sản Việt Nam còn non yếu Các tổ chức và ngườilãnh đạo các phong trào chưa có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn

-> cách mạng Việt Nam khủng hoảng về đường lối, cả dân tộc chìm đắm trong đêm trườngnhư không có đường ra

-> Yêu cầu lịch sử Việt Nam đặt ra lúc này là phải có một đường lối đúng đắn, một giai cấptiên phong lãnh đạo và một lãnh tụ đủ tầm ảnh hưởng để thống nhất mọi phong trào

Phong trào cứu nước của nhân dân ta muốn đi đến thắng lợi, phải đi theo con đường mới Sựxuất hiện tư tưởng Hồ Chí Minh là một tất yếu, đáp ứng nhu cầu lịch sử của cách mạng ViệtNam

b Thực tiễn cách mạng thế giới cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX

- Chủ nghĩa đế quốc ra đời:

+ Cuối thế kỷ XIX, đầu XX, chủ nghĩa tư bản phát triển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạnchủ nghĩa đế quốc -> đi xâm chiếm thuộc địa (9 nước: Anh, Pháp, Mỹ, Tây Ban Nha, Ý, Bỉ,Nhật Bản, Bồ Đào Nha, Hà Lan thống trị toàn thế giới) CNĐQ là kẻ thù chung của tất cảcác dân tộc thuộc địa

+ Mâu thuẫn:

Giai cấp vô sản >< Giai cấp vô sản

Đế quốc >< Đế quốc

+ Mâu thuẫn mới: Thuộc địa >< Chính quốc

- Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi (1917) “Thức tỉnh của các dân tộc châu Á”, mở rathời kỳ mới trong lịch sử nhân loại Nhiều dân tộc thuộc địa được tự do, được hưởng quyềndân tộc tự quyết, hình thành nên các quốc gia độc lập và sự ra đời của Liên bang Cộng hòa

xã hội chủ nghĩa Xô viết (1922)

- Quốc tế III được thành lập (1919), trở thành Bộ tham mưu lãnh đạo phong trào cách mạngthế giới, thúc đẩy sự ra đời và hoạt động của các Đảng Cộng sản trên thế giới

- Hoạt động của Nguyễn Tất Thành

+ Năm 1919, Người gia nhập Đảng xã hội Pháp

+ Cũng trong năm 1919, thay mặt những người Việt Nam yêu nước tại Pháp, Người gửi tớiHội nghị Vécxay bản yêu sách 8 điểm ký tên Nguyễn Ái Quốc để đòi các quyền tự do, dânchủ cho nhân dân An Nam Tuy nhiên sau đó bản yêu sách không được chấp nhận

+ 7/1920 Nguyễn Ái Quốc được đọc “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dântộc và thuộc địa” của Lênin được đăng trên báo Nhân đạo (L’Humanite) Luận cương đãgiúp Người trả lời được những khúc mắc trong con đường cách mạng Việt Nam

+ 12/1920, tại đại hội Tua, Người đã biểu quyết tán thành Quốc tế III và tham gia sáng lậpĐảng cộng sản Pháp, trở thành chiến sĩ cộng sản Việt Nam đầu tiên

=> Luận cương của Lênin đã giúp Người tìm thấy con đường chân chính cho sự nghiệp cứunước, giải phóng dân tộc và đánh dấu bước chuyển căn bản trong tư tưởng của Người: từ lậptrường dân tộc sang lập trường giai cấp, từ người yêu nước thành người cộng sản

Trong bối cảnh quốc tế và trước sự bế tắc về con đường cứu nước của các cha anh, NAQ

Đi sang phương tây là tất yếu khách quan Muốn cứu nước thì không thể đi theo vết xe đổcủa các bậc cha anh mà cần 1 hướng đi mới

2 Cơ sở lý luận

a Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

- Chủ nghĩa yêu nước - sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử tư tưởng Việt Nam

+ Từ trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dtộc: Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền,Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi,… Chủ nghĩa yêu nước là dòng chủ lưu xuyên suốt lịch sửViệt Nam, là chuẩn mực cao nhất, đứng đầu bảng giá trị văn hoá – tinh thần của dân tộc + Chính Hồ Chí Minh cũng đã khẳng định vai trò của chủ nghĩa yêu nước và phong trào yêunước đối với sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam Đây là quy luật đặc thù của cách mạngViệt Nam

- Nhân nghĩa, đoàn kết, tương thân, tương ái

+ Hồ Chí Minh từng nhắn nhủ: “Dân ta nên nhớ chữ đồng/ Đồng tình, đồng sức, đồng lòng,đồng minh”

- Truyền thống lạc quan, yêu đời, có niềm tin vào sức mạnh của bản thân, của chính nghĩa và

sự tất thắng của sức mạnh đó

- Truyền thống cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong sản xuất và chiến đấu, ham họchỏi và biết chọn lọc để tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại trên cơ sở giữ vững bản sắc vănhóa dân tộc

=> Chính những truyền thống vh tốt đẹp của dân tộc là một trong những nguồn gốc, cơ sởquan trọng dẫn đến sự hình thành tư tưởng HCM Hồ Chí Minh đã kế thừa những giá trịtruyền thống dân tộc và nâng những giá trị đó lên một tầm cao mới dưới ánh sáng cách mạngcủa chủ nghĩa Mác – Lênin Hay nói cách khác, truyền thống văn hóa dân tộc là một nhân tốquan trọng dẫn tới sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

b Tinh hoa văn hóa nhân loại

* Văn hoá phương Đông:

- Tiếp thu tư tưởng Nho giáo

+ Sinh ra trong một gia đình nhà Nho, được học với các thầy đồ Vương Thúc Quý, HoàngPhan Huỳnh, Trần Thân, Hồ Chí Minh đã sớm tiếp thu được những giá trị tinh tuý của họcthuyết Nho giáo

+ Người chỉ rõ: “Tuy Khổng Tử là phong kiến và tuy trong học thuyết của ông có nhiều điềukhông đúng song những điều hay trong đó thì chúng ta nên học” (tập 6, tr 46)

+ Những yếu tố tích cực của Nho giáo: triết lý hành động, lý tưởng về một xã hội bình trị,tức là ước vọng về một xã hội an bình, hoà mục, một thế giới đại đồng

+ Mặt khác, Người cũng chỉ ra những yếu tố duy tâm, lạc hậu của Nho giáo cần phải loại bỏnhư bảo vệ chế độ phong kiến, tư tưởng phân biệt đẳng cấp, khinh lao động chân tay, coikhinh phụ nữ

Khi tiếp thu Nho giáo, HCM ko tiếp thu nguyên si mà tiếp thu có chọn lọc

- Tiếp thu tư tưởng Phật giáo

+ Hồ Chí Minh đã loại trừ những mặt hạn chế của Phật giáo như tư tưởng an phận, tư tưởngcào bằng,…

Hồ Chí Minh tiếp thu triệt để tư tưởng từ bi hỉ sả,thương người như thể thương thân, đề caolao động chân tay, chống phân biệt đẳng cấp

- Tiếp thu tư tưởng tam dân của Tôn Trung Sơn

-> Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy ở chủ nghĩa Tam dân chính sách “thân Nga, liên cộng, phùtrợ công nông”, và những tư tưởng tiến bộ, tích cực có thể vận dụng vào cách mạng ViệtNam Người đã nhận xét: “Chính sách của nó phù hợp với điều kiện nước ta”

- Tiếp thu tư tưởng Đạo giáo:

+ Sống gắn bó, hòa đồng với thiên nhiên

+ Thoát khỏi sự ràng buộc của vòng danh lợi, ít lòng ham muốn về vật chất, thực hiện cần,kiệm, liêm, chính; hành động theo đạo lý

- Ngoài kế thừa những tư tưởng trên, chúng ta còn có thể thấy trong tư tưởng Hồ Chí Minh

có những yếu tố kế thừa tư tưởng của các nhà tư tưởng phương Đông như Mặc Tử, ĐổngTrọng Thư, Hàn Phi Tử,… trong các bài nói, bài viết của Người

* Văn hoá phương Tây:

- Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng tư tưởng tự do, bình đẳng

+ “Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền” của Đại cách mạng Pháp 1791; tư tưởng dân chủ,

về quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc trong “Tuyên ngôn độc lập” của Mỹ

1776 Lần đầu sang, Pháp Hồ Chí Minh đã thể hiện bản lĩnh, nhân cách, phẩm chất cao

thượng, tư duy độc lập tự chủ Người đã nhìn thấy mặt trái của “lý tưởng” tự do, bình đẳng,bác ái

- Người cũng nghiên cứu tư tưởng tiến bộ về nhân văn, dân chủ, nhà nước pháp quyền củanhững nhà Khai sáng Pháp như Voltaire, Rousso, Montesquieu

- Người đã nghiên cứu lý luận, tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa tại những trung tâm lớncủa thế giới; tích cực tham gia hoạt động thực tiễn, hình thành phong cách làm việc dân chủ Khi tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, HCM không tiếp thu nguyên si mà người tiếpthu một cách có chọn lọc, phù hợp với con người và thực tiễn xã hội VN

c Chủ nghĩa Mác - Lênin

Sự vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin ở Hồ Chí Minh nổi lên một số điểm đángchú ý:

Một là, khi ra đi tìm đường cứu nước Nguyễn Ái Quốc đã có một vốn học vấn chắc chắn,

một năng lực trí tuệ sắc sảo, Người đã phân tích, tổng kết các phong trào yêu nước Việt Namchống Pháp cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX;

Hai là, Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác-Lênin là tìm con đường giải phóng cho dân

tộc, tức là xuất phát từ nhu cầu thực tiễn Việt Nam chứ không phải từ nhu cầu tư duy

Ba là, Người vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin theo phương pháp mác-xít và theo tinh thần

phương Đông, không sách vở, không kinh viện, không tìm kết luận có sẵn mà tự tìm ra giảipháp riêng, cụ thể cho cách mạng Việt Nam

Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở chủ yếu nhất hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Vai trò củachủ nghĩa Mác-Lênin đối với tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện ở chỗ:

- Quyết định bản chất thế giới quan khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh

- Quyết định phương pháp hành động biện chứng của Hồ Chí Minh

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Mác-Lênin ở Việt Nam, là tư tưởng Việt Nam thờihiện đại

3 Nhân tố chủ quan

a Phẩm chất Hồ Chí Minh

- Có lý tưởng cao cả và hoài bão lớn: cứu nước, cứu dân khỏi ách nô lệ

- Có ý chí, nghị lực lớn: ra nước ngoài, vượt khó khăn để học hỏi và tìm con đường giảiphóng dân tộc

- Hồ Chí Minh có tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo, có óc phê phán tinh tường và sáng suốttrong việc nghiên cứu, tìm hiểu các cuộc cách mạng ltrong nước và trên thế giới; Vận dụngđúng quy luật chung của cách mạng thế giới vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam; có nănglực tổ chức, biến tư tưởng, đường lối thành hiện thực

- Có tầm nhìn chiến lược, bao quát thời đại; năng lực tổng kết thực tiễn, tiên tri, dự báotương lai

- Suốt đời tận trung với nước, tận hiếu với dân, đấu tranh cho sự nghiệp cách mạng của Đảng

và dân tộc

b Tài năng hoạt động, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận

- Có vốn sống và thực tiễn cách mạng phong phú, hiểu sâu sắc chủ nghĩa đế quốc, xác định

rõ bản chất của chủ nghĩa thực dân, thấu hiểu tình cảnh của nhân dân thuộc địa

- Qua nghiên cứu lý luận và hoạt động trong các Đảng cộng sản, Người thấy hiểu về phongtrào giải phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội, xây dựng đảng cộng sản,…

- Người đã hiện thực hóa tư tưởng, lý luận cách mạng; đồng thời tổng kết thực tiễn, pháttriển lý luận Ví dụ: thành lập Đảng cộng sản, xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện vừa

có hòa bình, vừa có chiến tranh,…

3 Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Thời kỳ trước 5/6/1911: hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng tìm đường cứu nước

- Gia đình: Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà nho giàu truyền thống yêunước, thương dân

+ Cha là cụ Nguyễn Sinh Sắc (Huy) (1862 – 1929)

Cụ Nguyễn Sinh Sắc là một nhà trí thức yêu nước, xuất thân từ một gia đình nghèo nhưng cónghị lực kiên cường trong cuộc sống, có chí tiến thủ trong học tập, khiêm tốn, giản dị vàgiàu lòng nhân ái Cụ là người có ảnh hưởng sâu sắc đến Hồ Chí Minh Người không baogiờ quên bài học khiêm tốn, giản dị của cha mình và Người sớm tiếp nhận, noi gương sángấy

+ Mẹ là cụ Hoàng Thị Loan (1868 - 1901) sinh ra trong một gia đình nho học có truyềnthống và thông tuệ

+ Chị gái Nguyễn Thị Thanh và anh Nguyễn Sinh Khiêm cũng là những tấm gương tiêu biểu

về tinh thần yêu nước, thương nòi

Nhìn vào gia đình bên nội, bên ngoại của Hồ Chí Minh ta thấy thế hệ cụ Hoàng XuânĐường, Nguyễn Thị Kép, đến Nguyễn Sinh Sắc, Hoàng Thị Loan, đến Nguyễn Thị Thanh,Nguyễn Sinh Khiêm, Nguyễn Sinh Cung đều là những người được học hành cẩn thận, cónếp sống văn hoá đẹp, giàu lòng nhân ái, giàu đức hy sinh, thông minh, khảng khái và yêunước

- Hồ Chí Minh sớm có tư tưởng yêu nước và thể hiện bằng hành động: tham gia phong tràobiểu tình chống thuế ở Trung Kỳ, truyền giảng tinh thần yêu nước cho học sinh khi giảngdạy ở trường Dục Thanh – Phan Thiết

- Điều đặc biệt ở Nguyễn Tất Thành là anh có sự so sánh, nhận xét về các phong trào yêunước lúc bấy giờ của các bậc tiền bối Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hoàng Hoa Thám và

đi đến quyết định “muốn đi ra nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác làm như thếnào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta” (Trần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về cuộc đờihoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh)

Chính truyền thống quê hương và gia đình đã hình thành ở người thanh niên Nguyễn TấtThành lòng yêu nước, hoài bão cứu nước, lòng nhân ái, thương người Ngày 5/6/1911,Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

2 Thời kỳ từ giữa 1911 đến cuối 1920: Dần hình thành tư tưởng cứu nước, giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản

- Để thực hiện hoài bão của mình, anh Nguyễn đã đi và sống ở nhiều nước thuộc châu Âu,châu Á, châu Phi, Châu Mỹ, tận mắt chứng kiến cuộc sống bị bóc lột, bị đàn áp của nhân dân

các nước thuộc địa và cũng đã trực tiếp tìm hiểu đời sống của nhân dân lao động các nước tưbản Người xác định đúng bản chất, thủ đoạn, tội ác của chủ nghĩa thực dân và tình cảnh củacác dân tộc thuộc địa

- Nhận thức về quyền tự do, dân chủ của nhân dân: Năm 1919, Anh cùng với một số nhà yêunước Việt Nam thảo Yêu sách 8 điểm gửi Hội nghị Vécxây đòi quyền tự do dân chủ chongười Việt Nam Bản yêu sách không được Hội nghị xem xét, nhưng tên gọi Nguyễn ÁiQuốc và nội dung Yêu sách đã gây một tiếng vang lớn

- Tìm thấy và xác định phương hướng đấu tranh theo con đường cách mạng vô sản: Năm

1920, khi đọc Luận cương của Lênin về các vấn đề dân tộc và các vấn đề thuộc địa, NguyễnÁi Quốc tìm thấy ở Luận cương những lời giải đáp thuyết phục những câu hỏi mình đangnung nấu, tìm tòi Sau này nhớ lại cảm tưởng khi đọc Luận cương, Người viết: “Luận cươngcủa Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừngđến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quầnchúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây làcon đường giải phóng chúng ta”” Với sự kiện này, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy con đườngcứu nước, giải phóng dân tộc - con dường cách mạng vô sản, con đường của Lênin

- 12/1920, tại Đại hội Tua của Đảng Xã hội Pháp, Người đã biểu quyết việc Đảng Xã hội gianhập Quốc tế III, tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp

Đây là thời kỳ, từ một thanh niên Việt Nam yêu nước Người trở thành người cộng sản ViệtNam đầu tiên Đây là bước nhảy vọt lớn trong nhận thức của Người, một sự chuyển biến vềchất, kết hợp chặt chẽ giữa chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế, độc lập dân tộc vớichủ nghĩa xã hội

3 Thời kỳ từ cuối 1920 đến đầu năm 1930: hình thành những nội dung cơ bản tư tưởng

và xuất bản báo Le Paria nhằm truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam Tư tưởng vềgiải phóng con người xuất hiện từ rất sớm và sâu sắc ở Nguyễn Ái Quốc

- 1923 - 1924: Người sang Liện Xô tham dự Hội nghị Quốc tế nông dân, tận mắt chứng kiếnnhững thành tựu về mọi mặt của nhân dân Liên Xô Năm 1924, Người tham dự Đại hội VQuốc tế Cộng sản và các Đại hội Quốc tế thanh niên, Quốc tế Cứu tế đỏ, Quốc tế Công hội

đỏ Thời gian ở Liên Xô tuy ngắn nhưng những thành tựu về kinh tế - xã hội trên đất nướcnày đã để lại trong Người những ấn tượng sâu sắc

- Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc tới Quảng Châu thực hiện một số nhiệm vụ do Đoàn chủtịch Quốc tế nông dân giao phó

Khoảng giữa 1925, Người sáng lập “Hội Việt Nam cách mạng thanh niên”, ra báo Thanhniên, mở lớp huấn luyện đào tạo cán bộ cho cách mạng Việt Nam Năm 1925, tác phẩm

“Bản án chế độ thực dân Pháp” được xuất bản tại Pa-ri Năm 1927, Bác xuất bản tác phẩm

“Đường Kách Mệnh” Tháng 2/1930, Nguyễn Ái Quốc chủ trì hội nghị hợp nhất và thànhlập Đảng Cộng sản Việt Nam Người trực tiếp thảo văn kiện “Chánh cương vắn tắt”, “Sáchlược vắn tắt”, “Điều lệ vắn tắt” và “Chương trình vắn tắt” của Đảng.

Những tác phẩm lý luận chủ yếu của Người thời kỳ này như Báo cáo Trung kỳ, Nam kỳ vàBắc kỳ; Bản án chế độ thực dân Pháp; Đường Kách mệnh; Cương lĩnh đầu tiên của Đảng;…cho thấy những luận điểm về cách mạng Việt Nam được hình thành cơ bản

Hồ Chí Minh thành lập ĐCSVN với Cương lĩnh chính trị đúng đắn, sáng tạo đã chấm dứtcuộc khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo cách mạng Việt Nam

4 Thời kỳ từ đầu năm 1930 đến đầu năm 1941: vượt qua thử thách, giữ vững đường lối, phương pháp cách mạng Việt Nam đúng đắn, sáng tạo.

- Hội nghị lần thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất do Quốc tế III chỉ đạo

đã chỉ trích và phê phán đường lối của Nguyễn Ái Quốc trong Chánh cương và Sách lượcvắn tắt đã phạm những sai lầm chính trị rất “nguy hiểm”, vì “chỉ lo đến việc phản đế màquên mất lợi ích giai cấp đấu tranh”; ra quyết định thủ tiêu Chánh cương, Sách lược củaĐảng

- Trên cơ sở xác định chính xác con đường đi của cách mạng Việt Nam, bằng con đườngriêng của mình, Người không lên tiếng phản đối những quy chụp của Quốc Tế Cộng Sản,của nhiều đồng chí trong Đảng để giữ vững lập trường, quan điểm của mình

- Vụ án Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông (1931 – 1933)

- 1934-1938: được cử làm nghiên cứu sinh tại ban Sử của Viện nghiên cứu các vấn đề dântộc và thuộc địa của Quốc tế cộng sản

- Đến ĐH VI (7/1935), Quốc tế Cộng sản đã phê phán khuynh hướng “tả khuynh” trongphong trào cộng sản quốc tế, chủ trương mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất vì hoà bình,chống chủ nghĩa phát-xít

- Sau hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, trước yêu cầu mới của tình hình, tháng1/1941, Nguyễn Ái Quốc trở về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam Tháng5/1941, Người chủ trì Hội nghị TW VIII lịch sử với tư cách cán bộ Quốc tế cộng sản

+ Quyền lợi của các bộ phận, giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử tồn vong của đất nước

+ Tạm gác khẩu hiệu cách mạng điền địa; chủ trương thành lập chính phủ nhân dân củanước Việt Nam dân chủ cộng hòa; thành lập mặt trận Việt Minh; đoàn kết dân tộc trên cơ sởliên minh công nông; nêu phương hướng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền,…

Những tư tưởng và đường lối chiến lược đưa ra và thông qua trong Hội nghị này có nghĩaquyết định chiều hướng phát triển của cách mạng giải phóng dân tộc ở nước ta, dẫn đếnthắng lợi trực tiếp của cách mạng tháng Tám năm 1945

5 Thời kỳ đầu năm 1941 đến 9/1969: tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển, hoàn thiện, soi đường cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta.

- Thành lập Mặt trận Việt Minh, sáng lập Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân; ra lời kêugọi tổng khởi nghĩa giành chính quyền Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bảnTuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Tuyên ngôn độc lập làmột văn kiện lịch sử có giá trị to lớn, trong đó độc lập, tự do gắn với phương hướng pháttriển lên chủ nghĩa xã hội là tư tưởng chính trị cốt lõi, vốn đã được Hồ Chí Minh phác thảo

lần đầu trong cương lĩnh của Đảng năm 1930, nay trở thành hiện thực, đồng thời trở thànhchân lý của sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng xã hội mới của dân tộc ta.Thắng lợi của cách mạng tháng Tám là thắng lợi vĩ đại của 15 năm đấu tranh liên tục củaĐảng, là sự khảo nghiệm và thắng lợi đầu tiên tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng ViệtNam.

- Đây là thời kỳ mà Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng lãnh đạo nhân dân ta vừa tiến hànhkháng chiến chống thực dân Pháp, vừa xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, là linh hồn củacuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954) mà đỉnh cao là chiến thắng Điện BiênPhủ; tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miềnBắc

- Về lý luận, từ sau cách mạng tháng Tám đến khi qua đời, bằng nhiều tác phẩm của mìnhNgười đã khơi nguồn cho tư duy đổi mới của Đảng Đó là các tác phẩm Đời sống mới, Sửađổi lối làm việc, Công tác dân vận, và Di chúc

Người đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta bản Di chúc thiêng liêng - một bảntổng kết sâu sắc, nói lên những nội dung cơ bản, những tư tưởng, tình cảm lớn của Chủ tịch

Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam Bản Di chúc là lời căn dặn cuối cùngđầy tâm huyết, một di sản tư tưởng vô cùng quý báu của Đảng và dân tộc

- Những nội dung lớn trong tư tưởng của Hồ Chí Minh thời kỳ này là:

+ Tư tưởng kết hợp kháng chiến với kiến quốc, tiến hành kháng chiến kết hợp với xây dựngchế độ dân chủ nhân dân, tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau: cáchmạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam; tưtưởng về quá độ lên chủ nghĩa xã hội không qua giai đoạn phát triển TBCN

+ Tư tưởng về đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế

+ Tư tưởng và chiến lược về con người

+ Tư tưởng chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính.+ Xây dựng quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân

+ Xây dựng Đảng Cộng sản với tư cách là một Đảng cầm quyền…

Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh trải qua hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển, là sản phẩm tất yếu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới, là ngọn cờ thắng lợi của dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do, vì giải phóng dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Đó là những quan điểm tư tưởng vừa có ý nghĩa lịch sử nhưng đồng thời có giá trị, ý nghĩa

to lớn trong công cuộc đổi mới hiện nay.

+ Chưa xác định rõ nhiệm vụ của cuộc đấu tranh là giải quyết những mâu thuẫn cơ bản nào.+ Không có khả năng tập hợp được lực lượng toàn dân tộc Trong khi đó, chủ nghĩa đế quốc

đã trở thành một hệ thống thế giới

- Khảo sát các cuộc cách mạng trên thế giới, Người nhận thức rõ:

+ Bản chất của những cuộc cách mạng tư sản là những cuộc cách mạng chưa đến nơi Tiếng

là cộng hoà và dân chủ nhưng kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bứcthuộc địa Cách mạng đã mấy lần rồi nhưng công, nông vẫn cứ cực khổ và vẫn mưu tínhcách mạng lần nữa

+ Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mạng Nga là thành công đến nơi, nghĩa là dân chúngđược hưởng cái hạnh phúc, tự do, bình đẳng thật sự

- Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi cần phải đi theo một con đường mới, đó là con đường cách mạng vô sản Nghĩa là, cách mạng giải phóng dân tộc phải được dẫn dắt bởi

hệ tư tưởng Mác - Lênin

+ 1920, sau khi đọc Sơ thảo Luận cương của Lenin, người tìm thấy con đường cách mạnggiải phóng dân tộc: cách mạng vô sản

+ Sau này, Hồ Chí Minh khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có conđường nào khác con đường cách mạng vô sản”

- Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo học thuyết cách mạng vô sản vào Việt Nam

+ Giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp, trong đó giải phóng dân tộc là trên hết, trước hết

Hồ Chí Minh giải quyết vấn đề dân tộc theo quan điểm giai cấp, nhưng đồng thời đặt vấn đềgiai cấp trong vấn đề dân tộc, lợi ích của giai cấp phải phục tùng lợi ích của dân tộc

+ Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự gắn bó giữa độc lập dân tộc và CNXH vừa phản ánh quy luậtkhách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản ánhmối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với các mục tiêu giải phóng giaicấp, giải phóng con người

b Cách mạng giải phóng dân tộc, trong điều kiện của Việt Nam, muốn thắng lợi phải

do Đảng Cộng sản lãnh đạo

- Chủ nghĩa Mác-Lênin: Đảng Cộng sản là nhân tố để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình) Giai cấp công nhân phải tổ chức ra chính đảng để thuyết phục, giác

ngộ, tập hợp, huấn luyện và tổ chức quần chúng đấu tranh

- Theo Hồ Chí Minh, cách mạng trước hết phải có Đảng

+ Người khẳng định: “Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chứcdân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vữngcách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”

- Hồ Chí Minh sáng lập Đảng Cộng sản – tổ chức duy nhất lãnh đạo cách mạng Việt Nam

+ Theo Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấp công nhân, của nhândân lao động và của dân tộc Việt Nam => Đây là luận điểm Người đã phát triển học thuyếtMLN về Đảng Cộng sản, nhờ nó mà Đảng Cộng sản Việt Nam có sự gắn bó chặt chẽ vớinhân dân, với toàn dân tộc trong mọi thời kỳ của cách mạng Việt Nam

+ Ngay từ khi mới ra đời, Đảng do Hồ Chí Minh sáng lập đã qui tụ được lực lượng và sứcmạnh của toàn bộ giai cấp công nhân và cả dân tộc Việt Nam Đó là một đặc điểm, đồng thời

là ưu điểm của Đảng Nhờ đó, Đảng đã nắm ngọn cờ lãnh đạo duy nhất đối với cách mạngViệt Nam và trở thành nhân tố hàng đầu đảm bảo mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam

c Cách mạng giải phóng dân tộc phải dựa trên lực lượng đại đoàn kết toàn dân tộc, lấy liên minh công – nông làm nền tảng

- Cơ sở hình thành quan điểm:

+ Theo chủ nghĩa Mác-Lênin, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là chủ thểsáng tạo ra lịch sử “Khong có sự đồng tình ủng hộ của đại đa số nhân dân lao động đối vớiđội tiền phong của mình, tức là đối với giai cấp vô sản, thì cách mạng vô sản không thể thựchiện được”

+ Kinh nghiệm thất bại của các cuộc cách mạng trên thế giới như Công xã Pari: thất bại là

do không xây dựng được liên minh công - nông Kinh nghiệm thất bại của phong trào yêunước do cụ Phan Bội Châu lãnh đạo cũng đã chỉ ra tầm quan trọng của việc đoàn kết toàndân trong cuộc chiến chống kẻ thù xâm lược

+ Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống đoàn kết Các triều đại phong kiến Việt Nam cũng

đã biết phát huy sức mạnh của toàn dân tộc trong cuộc chiến chống các thế lực bành trướngphương Bắc Trần Hưng Đạo có chính sách khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền bốc,thân dân Nguyễn Trãi cũng đánh giá cao sức mạnh của nhân dân: chở thuyền là dân mà lậtthuyền cũng là dân

- Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Cách mạng là việc chung của cả dân chúng chứ không phải việc riêng của một hai người.

+ Người nghiêm khắc phê phán phương thức ám sát cá nhân, “xúi dân bạo động mà khôngbày cách tổ chức; hoặc làm cho dân quen ỷ lại mà quên tính tự cường”

+ Người chỉ rõ: “Dân tộc cách mệnh thì chưa phân giai cấp, nghĩa là sĩ, nông, công, thươngđều nhất trí chống lại cường quyền”

=> Do vậy phải đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh công – nông, nghĩa là tất cả sĩ, nông,công, thương, già trẻ, gái trai, giàu nghèo, học trò, điền chủ, kể cả tư sản dân tộc, địa chủ yêunước đều có thể tham gia vào lực lượng cách mạng

+ Sách lược vắn tắt chỉ rõ “Đảng phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông,

Thanh niên, Tân Việt, để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Còn với bọn phú nông, trung,tiểu địa chủ và tư sản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, chí ít làlàm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào ra mặt phản cách mạng (như Đảng Lập hiến) thì cầnphải đánh đổ”

+ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến: Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ,không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thựcdân Pháp để cứu Tổ quốc”

- Trong lực lượng cách mạng, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “công nông là người chủ cách mạng,… công nông là gốc cách mạng”

Vì sao?

+ Vì công nông chiếm số đông trong nhân dân, bị áp bức, khổ cực nhất, có tinh thần và khảnăng đấu tranh cách mạng mạnh mẽ: “Công nông là tay không chân rồi, nếu thua thì chỉ thuamất một cái kiếp khổ, nếu được thì được cả thế giới, cho nên họ gan góc”

+ Giai cấp công nhân xứng đáng là người lãnh đạo: “Chỉ có giai cấp công nhân là dũng cảmnhất, cách mạng nhất, luôn luôn gan góc đương đầu với bọn đế quốc, thực dân Với lý luậncách mạng tiên phong và kinh nghiệm của phong trào vô sản quốc tế, giai cấp công nhân ta

đã tỏ ra là người lãnh đạo xứng đáng nhất và đáng tin cậy nhất của nhân dân Việt Nam.”

- Khi chủ trương đoàn kết, tập hợp lực lượng cách mạng, Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở phải quán triệt quan điểm giai cấp, kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp.

+ “Công nông là gốc cách mệnh; còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ cũng bị tư sản áp bức,song không cực khổ bằng công nông; ba hạng ấy chỉ là bầu bạn cách mệnh của công nôngthôi”

+ Tuy nhiên, Người lưu ý: “trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khinào nhượng một chút lợi ích gì của công nông mà đi vào đường thỏa hiệp”

=> Tư tưởng này của Bác là nền tảng, là kim chỉ nam cho Đảng ta trong việc xây dựng khốiđại đoàn kết toàn dân tộc, tập hợp lực lượng cách mạng để tạo nên sức mạnh to lớn của dântộc Việt Nam không chỉ trong kháng chiến mà còn trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xãhội

d Cách mạng giải phóng dân tộc cần chủ động, sáng tạo, có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản chính quốc

* Quan điểm của Lênin và Quốc tế cộng sản

Lênin đặt cách mạng thuộc địa phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc, cách mạng giải phóng dân tộc là hậu bị quân của cách mạng vô sản ở chính quốc và cách mạng giải

phóng dân tộc chỉ có thể thắng lợi khi cách mạng vô sản ở chính quốc thắng lợi

- Từ 1919 đến 1928, Quốc tế cộng sản vẫn cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc ở các

nước thuộc địa chỉ thành công sau khi giai cấp vô sản ở các nước chính quốc giành đượcthắng lợi Quan điểm này đã làm giảm tính chủ động, sáng tạo của các phong trào cách mạngthuộc địa

* Quan điểm Hồ Chí Minh

- Cách mạng thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ bình đẳng, không

lệ thuộc, phụ thuộc vào nhau

+ Theo Hồ Chí Minh, giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách mạng vô sản ởchính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấutranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc Đó là mối quan hệ bình đẳng chứ không phải

là quan hệ lệ thuộc hay quan hệ chính - phụ

- Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể giành thắng lợi trước và giúp đỡ cách mạng vô sản ở chính quốc.

+ Trong Đường cách mệnh, Nguyễn Ái Quốc chỉ rõ: Việt Nam dân tộc cách mạng thànhcông thì tư bản Pháp yếu; tư bản pháp yếu thì công nông Pháp làm giai cấp cách mạng càngdễ

* Luận điểm sáng tạo trên của Hồ Chí Minh được xây dựng trên cơ sở:

- Thuộc địa có vị trí, vai trò, tầm quan trọng đặc biệt đối với chủ nghĩa đế quốc, duy trì sự tồn tại và phát triển của chủ nghĩa đế quốc.

+ “ nọc độc và sức sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các nước thuộcđịa hơn là ở chính quốc”

- Nhân dân các dân tộc thuộc địa có tinh thần đấu tranh quyết liệt, khả năng cách mạng cao, sẵn sàng đứng lên đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc.

+ Nhân dân các dân tộc thuộc địa bị đế quốc đàn áp, bóc lột nặng nề, mâu thuẫn gay gắt.+ Chủ nghĩa dân tộc chân chính, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là một động lực to lớn củacách mạng giải phóng dân tộc

+ Vận dụng Công thức của Mác: “sự giải phóng giai cấp công nhân phải là sự nghiệp củabản thân giai cấp công nhân”, với nhận thức cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiếnhành chủ động, sáng tạo, Hồ Chí Minh nêu luận điểm: “Công cuộc giải phóng anh em chỉ cóthể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em”

+ Người đánh giá cao sự nỗ lực của từng dân tộc trong cuộc đấu tranh tự giải phóng, tránh tưtưởng bị động trong chờ vào sự giúp đỡ ở bên ngoài (Từ sau Yêu sách 8 điểm của nhân dân

An Nam)

+ Đường lối kháng chiến chống Pháp: toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh

e Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng phương pháp bạo lực cách mạng

* Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin : bạo lực cách mạng là quy luật tất yếu đối với mọi

cuộc cách mạng

* Quan điểm Hồ Chí Minh:

- Để đấu tranh giải phóng dân tộc, tất yếu phải sử dụng phương pháp bạo lực cách mạng.

Theo Hồ Chí Minh, cách mạng giải phóng dân tộc phải được thực hiện bằng con đường cáchmạng bạo lực được quy định bởi các yếu tố:

+ Sự thống trị của thực dân đế quốc ở thuộc địa vô cùng hà khắc, không hề có một chútquyền tự do dân chủ nào, không có cơ sở nào cho thực hành đấu tranh không bạo lực

+ “Chế độ thực dân, tự bản thân nó, đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếurồi” Vì thế, để giành và giữ độc lập dân tộc chỉ có thể sử dụng phương pháp bạo lực cáchmạng

+ Cách mạng giải phóng dân tộc là lật đổ chế độ thực dân, phong kiến, giành chính quyền vềtay cách mạng, nó phải được thực hiện bằng một cuộc khởi nghĩa vũ trang

- Hình thức bạo lực cách mạng ở Việt Nam là bạo lực của quần chúng, có sự kết hợp của 2 lực lượng (chính trị, quân sự) và 2 hình thức đấu tranh tương ứng (đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang).

+ Lực lượng chính trị và đấu tranh chính trị là cơ sở, nền tảng cho việc xây dựng lực lượng

vũ trang và đấu tranh vũ trang

+ Đấu tranh vũ trang có ý nghĩa quyết định đối với việc tiêu diệt lực lượng quân sự và âmmưu xâm lược của kẻ thù, kết thúc chiến tranh

+ Trong chiến tranh, “quân sự là việc chủ chốt”, nhưng đồng thời kết hợp chặt chẽ với đấutranh chính trị “Thắng lợi quân sự đem lại thắng lợi chính trị, thắng lợi chính trị sẽ làm chothắng lợi quân sự to lớn hơn”

+ Căn cứ vào điều kiện lịch sử cụ thể mà xác định các hình thức đấu tranh phù hợp “tùy tìnhhình cụ thể mà quyết định những hình thức đấu tranh cách mạng thích hợp, sử dụng đúng vàkhéo kết hợp các hình thức đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị để giành thắng lợi chocách mạng”

5 TTHCM về thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

a Tính chất, đặc điểm và nhiệm vụ của thời kỳ quá độ

* Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin

- Nếu Mác mới chỉ ra con đường quá độ trực tiếp từ nước tư bản phát triển ở trình độ cao lênCNXH với tính chất là sự chuyển biến cách mạng gay go và quyết liệt, thì Lênin đã chỉ racon đường thứ hai – quá độ gián tiếp lên CNXH với hai hình thức:

1 Từ nước tư bản phát triển trung bình đi lên CNXH

2 Từ nước tiền tư bản hoặc kém phát triển đi lên CNXH

+ Tính chất của nó, theo Lênin dù ở hình thức nào cũng đều là “cơn đau đẻ kéo dài”

* Quan điểm Hồ Chí Minh:

- Tính chất: Là thời kỳ cản biến sâu sắc nhất nhưng phức tạp, lâu dài, khó khăn, gian khổ.

Trong điều kiện nước ta là nước nông nghiệp lạc hậu, vừa thoát khỏi ách thực dân, phongkiến, nên nó là cuộc biến đổi khó khăn nhất, sâu sắc nhất, hơn cả việc đánh giặc trên mặttrận

- Đặc điểm thời kỳ quá độ:

+ Đặc điểm to nhất của ta trong thời kỳ quá độ là từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiếnthẳng lên chủ nghĩa xã hội không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa

+ Xuất phát điểm ở trình độ thấp, lạc hậu về kinh tế, xã hội, cơ sở văn hoá, kỹ thuật ban đầu,kinh nghiệm tổ chức quản lý

Kinh tế nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp què quặt nhỏ lẻ, manh mún; Văn hoá chịu ảnhhưởng lớn của văn hoá thực dân, trình độ dân trí và văn hoá thấp (sau 1945, 95% dân số mùchữ); Xã hội còn nhiều tàn dư xã hội cũ: phong kiến và nhiều tệ nạn xã hội Pháp đưa vàođầu độc nhân dân

+ Xây dựng chủ nghĩa xã hội trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, luôn bị các thế lựcphản động, thù địch tìm cách chống phá

- Nhiệm vụ của thời kỳ quá độ: cải tạo, xóa bỏ tàn tích xã hội cũ, xây dựng các yếu tố mới trên tất cả các lĩnh vực đời sống.

+ Về chính trị: phải xây dựng được chế độ dân chủ bằng cách chống các biểu hiện chủ nghĩa

cá nhân trước hết trong Đảng, Nhà nước; bồi dưỡng, giáo dục tri thức, năng lực làm chủ chonhân dân

+ Về kinh tế: cải tạo nền kinh tế cũ, xây dựng nền kinh tế mới có công nghiệp và nôngnghiệp hiện đại Đây là quá trình xây dựng nền tảng vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội.Trong đó xây dựng là nhiệm vụ chủ chốt, lâu dài.

+ Về văn hóa: phải triệt để tẩy trừ tàn tích thuộc địa và ảnh hưởng nô dịch văn hóa thực dân;phát triển truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tiếp thu văn hóa nhân loại để xây dựng nềnvăn hóa Việt Nam dân tộc, khoa học, đại chúng

+ Về các quan hệ xã hội: phải thay đổi triệt để những quan hệ cũ; xây dựng xã hội dân chủ,công bằng, văn minh, tôn trọng con người, đảm bảo lợi ích chính đáng của con người

b Một số nguyên tắc xây dựng chủ nghĩa xã hội

- Quán triệt nguyên lý chủ nghĩa Mác-Lênin về xây dựng chủ nghĩa xã hội

+ Xây dựng chủ nghĩa xã hội là một hiện tượng phổ biến mang tính quốc tế, cần quán triệtcác nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về xây dựng chế độ mới

+ Trong khi nhấn mạnh hai nguyên tắc trên, Người lưu ý vừa chống xa rời nguyên lý củaCNMLN, quá tuyệt đối hóa cái riêng, đồng thời phải chống chủ nghĩa máy móc, giáo điềukhi áp dụng các nguyên lý của CNMLN vào Việt Nam

- Giữ vững độc lập dân tộc

+ Độc lập dân tộc là mục tiêu đấu tranh của cách mạng Việt Nam

+ Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để xây dựng chủ nghĩa xã hội

- Đoàn kết, học tập kinh nghiệm các nước anh em

+ Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của phong trào đấu tranh vì hòa bình, dân chủ, xã hộichủ nghĩa Sự đoàn kết giữa các nước xã hội chủ nghĩa là yếu tố quan trọng

+ Tham khảo, học tập kinh nghiệm của các nước anh em nhưng không sao chép, máy móc,giáo điều Người cho rằng, Việt Nam có thể làm khác với Liên Xô, Trung Quốc và các nướckhác vì Việt Nam có điều kiện cụ thể khác

“Muốn đỡ bớt mò mẫm, đỡ phạm sai lầm thì phải học kinh nghiệm của các nước anh em”nhưng “áp dụng kinh nghiệm ấy một cách sáng tạo”, “ta không thể giống Liên Xô vì Liên

Xô có phong tục tập quán khác, có lịch sử khác…ta có thể đi con đường khác để tiến lên chủnghĩa xã hội

- Xây đi đôi với chống

+ Giữ vững lập trường, sẵn sàng đập tan âm mưu của kẻ thù để bảo vệ thành quả cách mạng.+ Phải thay đổi triệt để những tàn dư, hủ tục lạc hậu của xã hội cũ

+ Mỗi cá nhân phải chống chủ nghĩa cá nhân…

IV VẬN DỤNG TTHCM VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CNXH TRONG

SỰ NGHIỆP CÁCH MẠNG VIỆT NAM

1 Kiên định mục tiêu và con đường cách mạng mà Hồ Chí Minh đã xác định

- Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là mục tiêu cao cả, bất biến của toàn Đảng, toàn dân

Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới đáp ứng được khát vọng của toàn dân tộc: độc lập cho dân tộc,dân chủ, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân Chủ nghĩa xã hội là ham muốn tột bậc của Hồ ChíMinh, cũng là mong muốn hàng nghìn đời của nhân dân ta Do vậy, sau khi giành được độclập dân tộc, chúng ta không có con đường nào khác là phải tiến lên chủ nghĩa xã hội

- Mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” là sự tiếp tục con

đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn, cũngchính là để hoàn thành mục tiêu, lý tưởng trên trong hoàn cảnh mới Vì vậy, trong quá trìnhđổi mới, chúng ta không bao giờ được thay đổi mục tiêu

2 Phát huy sức mạnh dân chủ xã hội chủ nghĩa

- Phát huy sức mạnh xã hội chủ nghĩa là phát huy sức mạnh bản chất ưu việt của chế độ xãhội xã hội chủ nghĩa; bảo đảm tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; dân chủ phảiđược thực hiện nghiêm túc, đầy đủ trên tất cả các mặt của đời sống xã hội

- Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa không tách rời quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật,tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân theo Hiến pháp vàpháp luật

- Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa đi đôi với tăng cường pháp chế, đề cao trách nhiệmcông dân và đạo đức xã hội, phê phán biểu hiện dân chủ cực đoan, dân chủ hình thức, xử lýnghiêm hành vi lợi dụng dân chủ làm mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, vi phạmquyền làm chủ của nhân dân

3 Củng cố, kiện toàn, phát huy sức mạnh và hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị

- Xây dựng và củng cố hệ thống tổ chức Đảng vững mạnh từ trung ương đến cơ sở; tăngcường kỷ luật, kiểm tra, giám sát; tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và dân; xâydựng đội ngũ cán bộ, đảng viên gương mẫu,… để Đảng giữ vững vai trò là người lãnh đạocông cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

- Xây dựng nhà nước pháp quyền mạnh mẽ của dân, do dân, vì dân; Xây dựng hệ thống phápluật đồng bộ, thiết thực phục vụ và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân

4 Đấu tranh chống những biểu hiên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống

và ‘tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ

- Xây dựng đội ngũ cán bộ liêm khiết, tận trung với nước, tận hiếu với dân; kiên quyết loạitrừ những cán bộ công chức lạm dụng quyền lực mưu lợi ích riêng

- Phát huy vai trò của nhân dân trong cuộc đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí,giữ vững ổn định chính trị đất nước

- Sự phát triển nền kinh tế thị trường cũng đang kích thích lòng ham muốn vật chất và lốisống tiêu dùng lãng phí trong một bộ phận cán bộ và nhân dân Thực hiện lời dạy của Chủtịch Hồ Chí Minh: phải thực hiện cần kiệm để xây dựng nước nhà càng có ý nghĩa thiết thựctrong giai đoạn hiện nay

6 TTHCM về Đảng Cộng sản Việt Nam

1 Tính tất yếu và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

a Sự ra đời và lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là tất yếu lịch sử

- Trước khi ĐCSVN ra đời đã từng tồn tại nhiều tổ chức chính trị, đảng phái: Việt NamQuang Phục hội (1912); Tâm tâm xã, Đảng lập hiến (1923); Đảng Thanh niên cao vọng, TânViệt cách mạng Đảng,

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930 trở thành đội tiên phong lãnh đạo cách mạng:

+ Được trang bị lý luận khoa học của CN Mác-Lênin

+ Xây dựng theo những nguyên tắc Đảng kiểu mới của giai cấp vô sản

+ Có khả năng đề ra được đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn

+ Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới

- Cách mạng thắng lợi rồi, quần chúng vẫn cần có Đảng lãnh đạo:

+ Mục tiêu của Đảng là độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc cho mọi người+ Sự ra đời, tồn tại và phát triển của Đảng cộng sản Việt Nam phù hợp với quy luật quáttriển của xã hội Thực tiễn CMVN chứng minh ĐCSVN là nhân tô hàng đầu quyết định mọithắng lợi: từ khi Đảng ra đời cho đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo cách mạnggiành được nhiều thắng lợi to lớn: cách mạng tháng 8/1945 lập nên nhà nước Việt Nam dânchủ cộng hòa; thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (9 năm làmmột Điện Biên/ Nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng); thắng lợi của kháng chiến chống đếquốc Mỹ xâm lược; thành tựu của công cuộc đổi mới 1986 đến nay

b Về sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

* Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin

Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin, Đảng Cộng sản ra đời là sản phẩm của sựkết hợp giữa lý luận chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân

Chủ nghĩa Mác-Lênin cung cấp công thức chung về sự ra đời của các Đảng Cộng sản Tuynhiên, trong mỗi nước khác nhau, sự kết hợp đó là sản phẩm của lịch sử, được thực hiệnbằng con đường đặc biệt, tùy theo điều kiện không gian và thời gian Đây là cơ sở lý luận đểhình thành quan niệm Hồ Chí Minh về sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

* Quan điểm Hồ Chí Minh

- Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của chủ nghĩa Mác-Lênin đối với cách mạng nói chung và đối với sự hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng.

Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở thế giới quan, phương pháp luận của giai cấp công nhân Chủnghĩa Mác-Lênin cung cấp cơ sở lý luận cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Người đánh giá cao vị trí, vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân Việt Nam trong sắp xếp lực lượng

Giai cấp công nhân lúc bấy giờ tuy còn nhỏ bé, phong trào công nhân còn yếu nhưng họ vẫngiữ vai trò lãnh đạo cách mạng Vai trò lãnh đạo cách mạng không phải có số lượng giai cấpcông nhân quyết định Họ là giai cấp lãnh đạo cách mạng vì:

+ Đó là giai cấp tiên tiến nhất trong sức sản xuất, đại diện cho phương thức sản xuất mới,gánh trách nhiệm đánh đổ chủ nghĩa tư bản và đế quốc để xây dựng một xã hội mới

+ Đó là giai cấp có tinh thần cách mạng kiên quyết, triệt để nhất, có tổ chức, kỷ luật cao.+ Giai cấp công nhân có chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng

- Phong trào yêu nước là một thành tố quan trọng trong việc ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đặc điểm phong trào yêu nước Việt Nam:

+ Ưu điểm: có truyền thống từ lâu đời, đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia

+ Hạn chế: chưa có đường lối cách mạng đúng đăn và phương pháp cách mạng phù hợp,chưa có tinh thần cách mạng triệt để

Hồ Chí Minh bằng nhãn quan chính trị sắc bén và sự hiểu biết sâu sắc về bản chất chủ nghĩaMác-Lênin và phong trào yêu nước Việt Nam đã khẳng định chủ nghĩa Mác-Lênin hoàn toàn

có thể kết hợp được với phong trào yêu nước ở Việt Nam vì:

+ Phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình phát triển của dân tộcViệt Nam

+ Phong trào công nhân kết hợp được với phong trào yêu nước vì nó đều có mục tiêu chung.+ Phong trào nông dân kết hợp với phong trào công nhân ngay từ đầu Đầu thế kỷ XX, nôngdân Việt Nam chiếm khoảng hơn 90% dân số, họ là bạn đồng minh tự nhiên của giai cấpcông nhân Đầu thế kỷ XX, ở Việt Nam, do điều kiện lịch sử chi phối, không có công nhânnhiều đời mà họ xuất thân trực tiếp tự người nông dân nghèo Hai giai cấp này hợp thành độiquân chủ lực của cách mạng

+ Phong trào yêu nước của trí thức Việt Nam là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp cácyếu tố cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

Quy luật về sự hình thành của Đảng Cộng sản Việt Nam là một luận điểm cực kỳ sáng tạo,

có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với cách mạng nước ta mà còn ảnh hưởng lớn đến phongtrào cách mạng thế giới Với sự sáng tạo và phát triển này cho chúng ta một nhận định rằng:Quan điểm về sự hình thành Đảng cộng sản của Hồ Chí Minh vừa quán triệt chủ nghĩa Mác-Lênin về sự ra đời một Đảng cộng sản, vừa phù hợp với hoàn cảnh một nước thuộc địa, kinh

tế lạc hậu chậm phát triển, nơi có truyền thống đấu tranh yêu nước lâu đời của nhân dân, nơi

có số lượng giai cấp công nhân còn ít ỏi, nhưng đã sớm tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin và cómối quan hệ chặt chẽ với phong trào yêu nước ngay từ đầu

2 Đảng phải trong sạch, vững mạnh

a Đảng ta là đạo đức, là văn minh

* Đạo đức của Đảng được thể hiện:

- Mục đích hoạt động của Đảng là lãnh đạo đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội,giải phóng giai cấp, giải phóng con người

- Đường lối, chủ trương, chính sách và hoạt động thực tiễn của Đảng phải phục vụ lợi íchnhân dân

+ 1930: tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc chia cho dân cày nghèo, bãi bỏ sưu thuế cho dâncày nghèo; thi hành luật ngày làm 8 giờ,…

+ “Dân nghe theo là mình mạnh”, vì vậy cán bộ, đảng viên phải luôn “hiểu nguyện vọng củanhân dân, sự cực khổ của nhân dân Hiểu tâm lý của dân, học sáng kiến của dân”

+ Di chúc: “Việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗi đảng viên, mỗiđoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ Đảng giao phó cho mình, toàn tâm toàn

ý phục vụ nhân dân”

- Đội ngũ đảng viên thấm nhuần đạo đức cách mạng, luôn tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu cholợi ích của đất nước và nhân dân

* Đảng văn minh (Đảng cách mạng chân chính) thể hiện qua:

- Đảng đại diện cho trí tuệ, danh dự của dân tộc

- Đảng ra đời là tất yếu, phù hợp với quy luật phát triển tiến bộ của dân tộc và nhân loại.Hoạt động của Đảng phù hợp với quy luật vận động của xã hội, đều lấy lợi ích tối cao củadân tộc là trọng tâm.

- Đảng phải luôn trong sạch, vững mạnh, làm tròn sứ mệnh lãnh đạo giành độc lập dân tộc,đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân

Hồ Chí Minh chú trọng việc phòng và chống các tiêu cực trong điều kiện Đảng cầm quyền

- Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật

- Đội ngũ đảng viên phải là những chiến sĩ tiên phong, gương mẫu trong công tác và trongcuộc sống hàng ngày

- Đảng có quan hệ quốc tế trong sáng, hoạt động vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng pháttriển của các dân tộc trên thế giới

b Những vấn đề nguyên tắc trong hoạt động của Đảng

* Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động.

- Vai trò của lý luận cách mạng:

+ Các Mác: lý luận chỉ trở thành lực lượng vật chất một khi nó thâm nhập vào phong tràođấu tranh quần chúng

+ Lênin: không có lý luận cách mạng, thì không có cách mạng vận động

+ Hồ Chí Minh ví vai trò của lý luận đối với đảng như vai trò của trí khôn đối với con người,như bàn chỉ nam định hướng cho con tàu đi

- Trong việc tiếp thu và vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã lưu ý không rậpkhuôn, máy móc, giáo điều, lệ thuộc vào sách vở, mà cần:

+ Thứ nhất, việc học tập, nghiên cứu, tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin phải luôn phù hợpvới từng đối tượng

+ Thứ hai, việc vận dụng chủ nghĩa Mác- Lênin phải luôn luôn phù hợp với từng hoàn cảnh.+ Thứ ba, bên cạnh việc kế thừa chủ nghĩa Mác - Lênin, cần phải tổng kết kinh nghiệm củamình để bổ sung vào chủ nghĩa Mác - Lênin những nội dung mới

+ Thứ tư, Đảng phải tăng cường đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Lênin

Mác-* Tập trung dân chủ

- Đây là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng Đảng Giữa “tập trung” “và dân chủ” có mốiquan hệ khăng khít với nhau, là hai yếu tố của một nguyên tắc Tập trung trên nền tảng dânchủ, dân chủ dưới sự chỉ đạo của tập trung

- Tập trung là thống nhất về tư tưởng, tổ chức, hành động Thiểu số phục tùng đa số, cấpdưới phục tùng cấp trên, đảng viên chấp hành nghị quyết của tổ chức Đảng “Đảng tuy nhiềungười, nhưng khi tiến hành thì chỉ như một người”

- Dân chủ là của “của quý báu của nhân dân”, là thành quả của cách mạng Tất cả mọi ngườiđược tự do bày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm ra chân lý Phải phát huy dân chủ nội bộnếu không sẽ suy yếu từ bên trong

- Mối quan hệ: Dân chủ để đi đến tập trung chứ không phải dân chủ theo kiểu phân tán, tùytiện, vô tổ chức Tập trung trên cơ sở dân chủ chứ không phải tập trung quan liêu theo kiểuđộc đoán chuyên quyền

* Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

- Tập thể lãnh đạo mới huy động được toàn bộ trí tuệ của đội tiên phong của giai cấp côngnhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc Ý nghĩa tập thể lãnh đạo rất đơn giản, rõ rệt: “khônbầy hơn khôn độc”, đó là chân lý Lãnh đạo không tập thể sẽ dẫn đến tệ bao biện, độc đoán,chủ quan, kết quả là hỏng việc

- Cá nhân phụ trách vì, “Việc gì đã bàn kỹ lưỡng rồi, kế hoạch định rõ ràng rồi, thì cần phảigiao cho một người hoặc một nhóm ít người phụ trách kế hoạch đó mà thi hành Như thếmới có chuyên trách, công việc mới chạy”, tránh bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ dễ hỏngviệc

- Mối quan hệ: “Lãnh đạo không tập thể thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủquan Phụ trách không do cá nhân thì sẽ đi đến tệ bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ

- Tự phê bình và phê bình vừa là khoa học vừa là nghệ thuật

* Kỷ luật nghiêm minh và tự giác

- Làm cho Đảng thực sự là một tổ chức chiến đấu chặt chẽ, tạo nên sức mạnh to lớn trongĐảng

- Tổ chức nghiêm minh thì các nhân tự giác sẽ dẫn đến làm tăng thêm uy tín của đảng vàngược lại,

* Đảng phải thường xuyên tự chỉnh đốn

Để xứng đáng với một Đảng cách mạng chân chính lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của dântộc, Đảng phải thường xuyên chăm lo đến việc chỉnh đốn, và đổi mới bản thân mình Mụcđích của việc thường xuyên phải tự đổi mới và chỉnh đốn là nhằm làm cho Đảng thực sựtrong sạch, vững mạnh cả về ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức, làm cho đảng viên khôngngừng nâng cao phẩm chất và năng lực trước những yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng

* Đảng phải liên hệ mật thiết với nhân dân

- Mối quan hệ khăng khít giữa Đảng và nhân dân được thể hiện: Đảng vừa là người lãnh đạo,vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân

- Đảng cầm quyền, dân là chủ

+ Vấn đề cơ bản nhất của một cuộc cách mạng là vấn đề chính quyền Vấn đề quan trọng củamột chính quyền là chính quyền đó thuộc về ai Hồ Chí Minh đã nghiên cứu kinh nghiệm, lýluận của nhiều cuộc cách mạng trên thế giới và kết luận: “Cách mạng rồi thì giao quyền chodân chúng số nhiều, chớ để trong tay một số ít người” Theo Hồ Chí Minh, cách mạng triệt

để phải là quyền lực thuộc về nhân dân

* Đoàn kết quốc tế:

- Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới

- Đảng phải chú trọng giữ vững và tăng cường mối quan hệ quốc tế với các đảng anh em, vớicác tổ chức quốc tế khác

- Xây dựng khối đoàn kết giữa các đảng anh em trên nền tảng chủ nghĩa Lênin và chủ nghĩaquốc tế vố sản

c Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên

* Yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên

- Tuyệt đối trung thành với Đảng

- Nghiêm chỉnh thực hiện cương lĩnh, đường lối, quan điểm, chủ trương, nghị quyết củaĐảng và thực hiện tốt các nguyên tắc xây dựng Đảng

- Luôn tu dưỡng, rèn luyện, trau dồi đạo đức cách mạng

- Luôn học tập nâng cao trình độ về mọi mặt

- Có mối liên hệ mật thiết với nhân dân

- Luôn chịu trách nhiệm, năng động, sáng tạo

- Có ý thức đấu tranh phòng và chống các biểu hiện tiêu cực, suy thoái về tư tưởng chính trị,đạo đức lối sống, trong đó, Người đề cập nhiều nhất, trực tiếp nhất là suy thoái về đạo đức(tham ô, lãng phí, quan liêu)

* Cán bộ, công tác cán bộ của Đảng

- Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò của người cán bộ, Đảng viên

- Công tác cán bộ là công tác gốc của Đảng

- Yêu cầu của công tác cán bộ:

+ Thường xuyên kiểm tra, giúp đỡ cán bộ

VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC

1 Xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh

- Đề ra đường lối, chủ trương đúng đắn trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lenin, tư tưởng Hồ ChíMinh phù hợp với hoàn cảnh đất nước trong từng giai đoạn

- Tổ chức thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng

+ Thể chế hóa đường lối và biến thành hành động tích cực của các tổ chức của hệ thốngchính trị

+ Phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứngđầu

- Chú trọng hơn nữa công tác chỉnh đốn Đảng về mọi mặt

+ Về chính trị: Đó là đường lối chính trị đúng đắn, bản lĩnh chính trị vững vàng trong mọitình huống và giai đoạn của cách mạng

+ Về tư tưởng: Đó là tư tưởng cách mạng triệt để, tiến công, chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại,giáo điều, bảo thủ Luôn luôn đề phòng và kịp thời khắc phục những lệch lạc Trên nền tảngchủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng phải biết làm giàu trí tuệ của mình bằngviệc kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, thâu thái những tinh hoavăn hóa của nhân loại để giành thắng lợi cách mạng

+ Về tổ chức: Xây dựng Đảng thành một tổ chức chính trị trong sạch, vững mạnh, một tổchức chiến đấu kiên cường

+ Về đạo đức, lối sống: coi trọng công tác rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cán bộ, đảng viên:cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, thường xuyên nâng cao năng lực lãnh đạo, luôn gắnmình với nhân dân, dám hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; không ngừnghọc tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để hoàn thiện nhân cách và giành đượcniềm tin yêu của nhân dân

2 Xây dựng Nhà nước

* Xây dựng nhà nước thực sự trong sạch, vững mạnh

- Nhà nước phải đảm bảo quyền làm chủ thật sự của nhân dân trên tất cả các mặt của đờisống xã hội Quyền làm chủ của nhân dân phải được thể chế hoá bằng Hiến pháp và phápluật, đưa Hiến pháp và pháp luật vào cuộc sống

- Cần chú ý việc đảm bảo cho mọi người được bình đẳng trước pháp luật, xử phạt nghiêmminh đối với mọi hành vi vi phạm pháp luật như vậy nhân dân mới tun và đảm bảo đượctính chất nhân dân của nhà nước

- Để phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động, ngoài vấn đề thực hiện nghiêm chỉnhpháp luật, còn cần chú ý đến việc thực hiện những quy tắc dân chủ trong các động đồng dân

cư, tìu theo điều kiện của từng vùng, miễn là các quy tắc đó không trái với quy định củapháp luật

- Cải cách và kiện toàn bộ máy hành chính nhà nước là nhằm xây dựng một nền hành chínhmạnh, dân chủ, trong sạch, có hiệu lực, đủ khả năng hiện thực hóa đường lối của Đảng,chính sách và pháp luật của nhà nước trong cuộc sống Vấn đề đó đang là yêu cầu bức xúchiện nay

- Kiện toàn bộ máy hành chính nhà nước, đẩy mạnh cải cách hành chính theo hướng dânchủ, trong sạch, vững mạnh, phục vụ đắc lực cho nhân dân và công cuộc công nghiệp hóa –hiện đại hóa

* Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước

- Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động của bộ máynhà nước

- Đảng lãnh đạo nhà nước không phải bằng cách bao biện, làm thay mà bằng đường lối vànhững chủ trương, định hướng lớn để nhà nước hiện thực hóa chúng thành chính sách, phápluật trong thực tế

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng thể hiện ở những nội dung như: Lãnh đạo Nhà nước thểchế hóa đường lối, chủ trương của Đảng; đảm bảo sự lãnh đạo cảu Đảng và phát huy vai tròquản lý của Nhà nước

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước bằng cách Đảng lãnh đạo bằngđường lối, bằng tổ chức, bộ máy cảu Đảng trong các cơ quan Nhà nước, bằng vai trò tiênphong, gương mẫu của đội ngũ đảng viên trong bộ máy Nhà nước, bằng công tác thanh tra,kiểm tra, Đảng không làm thay công việc quản lý của Nhà nước

- Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ trong hệ thống chính trị trên cơ sở đảm bảo chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn của Nhà nước theo luật định

7 TTCHM về đại đoàn kết dân tộc

Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc được hình thành từ những cơ sở sau:

- Chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết, cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam là cơ

sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

- Những giá trị nhân bản trong văn hoá phương Đông và phương Tây.

+ Đại đồng của Nho giáo

+ Bình đẳng, Từ bi hỷ xả, vị tha, của Phật giáo

+ Tự do-Bình đẳng-Bác ái của dân chủ tư sản

- Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới

- Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin coi cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân

dân chính là những người sáng tạo nên lịch sử; là tư tưởng xây dựng liên minh công – nônglàm cơ sở để xây dựng lực lượng cách mạng

- Những nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất, nhân cách Hồ Chí Minh: lòng yêu nước

nồng nàn, trái tim thương dân, thương yêu những người cùng khổ, tin tưởng sức mạnh nhândân,…

1 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc

a Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của cách mạng

+ Về khái niệm: “Chiến lược” được hiểu là phương châm và biện pháp có tính toàn cục, lâudài, nhất quán được vận dụng trong suốt tiến trình

- Đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, cơ bản, nhất quán và lâu dài, xuyên suốt tiến trình cách mạng.