Luận văn ThS CSC - Thực hiện chính sách phòng, chống tham nhũng trong đầu tư công ở Việt Nam

Phương pháp lu n và phậương pháp nghiên c uứ5.1.

M Đ U Ở Ầ

1 Tính c p thi t c a đ tài ấ ế ủ ề

Tham nhũng là m t hi n t ng tiêu c c c a xã h i, mang tính l chộ ệ ượ ự ủ ộ ị

s S hình thành, phát tri n c a tham nhũng g n li n v i s hình thànhử ự ể ủ ắ ề ớ ựgiai c p và s ra đ i, phát tri n c a b máy nhà n c Tham nhũng di nấ ự ờ ể ủ ộ ướ ễ

ra t t c cá qu c gia trên th gi i, không phân bi t ch đ chính tr ,ở ấ ả ố ế ớ ệ ế ộ ị

đi u ki n và trình đ phát tri n kinh t -xã h i n c ta, trong nh ngề ệ ộ ể ế ộ Ở ướ ữnăm qua, Đ ng và Nhà n c đã đ nh tham nhũng là m t nh ng nguy cả ướ ị ộ ữ ơ

c n tr s nghi p xây d ng và đ i m i đ t n c.ả ở ự ệ ự ổ ớ ấ ướ

Hi n pháp 2013 quy đ nh: ế ị “Các c quan nhà n c, cán b , công ơ ướ ộ

ch c, viên ch c ph i tôn tr ng Nhân dân, t n t y ph c v Nhân dân, liên ứ ứ ả ọ ậ ụ ụ ụ

h ch t chẽ v i Nhân dân, l ng nghe ý ki n và ch u s giám sát c a Nhân ệ ặ ớ ắ ế ị ự ủ dân; kiên quy t đ u tranh ch ng tham nhũng, lãng phí và m i bi u hi n ế ấ ố ọ ể ệ quan liêu, hách d ch, c a quy n” ị ử ề Bên c nh Hi n pháp, Nhà n c ta đãạ ế ướban hành nhi u văn b n nhi u văn b n pháp lu t khác nhau, t o nên hề ả ề ả ậ ạ ệ

th ng pháp lu t t ng đ i đ y đ , đ ng b nh m đi u ch nh toàn di nố ậ ươ ố ầ ủ ồ ộ ằ ề ỉ ệcác v n đ v phòng, ch ng tham nhũng.ấ ề ề ố

Công ướ ủc c a Liên H p qu c v tham nhũng đ c thông qua cóợ ố ề ượ

hi u l c t tháng 12/2005 đã t o m t khuôn kh pháp lý qu c t trongệ ự ừ ạ ộ ổ ố ế

vi c ch ng l i tham nhũng Vi t Nam, tham nhũng đã gây ra nh ngệ ố ạ Ở ệ ữ

h u qu n ng n cho đ i s ng kinh t -xã h i Tham nhũng đã tr thànhậ ả ặ ề ờ ố ế ộ ở

v n đ đ c Đ ng, Nhà n c và toàn th xã h i quan tâm Đi u này đãấ ề ượ ả ướ ể ộ ề

đ c th hi n trong quy t tâm chính tr c a Đ ng, Nhà n c trong côngượ ể ệ ế ị ủ ả ướtác đ u tranh phòng, ch ng tham nhũng Ngh quy t H i ngh Ban Ch pấ ố ị ế ộ ị ấhành Trung ương Đ ng khóa X v “Tăng c ng s lãnh đ o c a Đ ngả ề ườ ự ạ ủ ả

đ i v i công tác phòng, ch ng tham nhũng, lãng phí”.ố ớ ố

Tham nhũng đang di n ra trong nhi u ngành, lĩnh v c, nhi u c p,ễ ề ự ề ấnhi u ngành, trong đó có đ u t công Th c tr ng báo đ ng n c taề ầ ư ự ạ ộ ở ướ

hi n nay là tham nhũng trong đ u t công có nh ng bi u hi n tr mệ ầ ư ữ ể ệ ầ

tr ng, di n ra ngày càng ph c t p Nh ng v tiêu c c, tham nhũng, th tọ ễ ứ ạ ữ ụ ự ấthoát không ch di n ra các d án do nhà n c đ u t tr c ti p mà cònỉ ễ ở ự ướ ầ ư ự ế các t p đoàn kinh t l n Nguyên nhân c a tham nhũng nói chung và

trong đ u t công nói riêng là s t ng h p, h i t nhi u nguyên nhân,ầ ư ự ổ ợ ộ ụ ề

đi u ki n c ch quan và khách quan, c con ng i và c ch Thamề ệ ả ủ ả ườ ơ ếnhũng tác đ ng tiêu c c đ n hi u qu đ u t công, nh h ng đ n vi cộ ự ế ệ ả ầ ư ả ưở ế ệ

th c hi n các m c tiêu đ u t công Vì v y, đ nâng cao hi u qu đ u tự ệ ụ ầ ư ậ ể ệ ả ầ ưcông, phòng, ch ng, tham nhũng trong đ u t công c n đ c đ c bi tố ầ ư ầ ượ ặ ệchú ý Các chính sách phòng, ch ng tham nhũng đ u t công c n khôngố ầ ư ầ

ng ng đ c hoàn thi n đ ng th i quá trình th c thi các chính sách nàyừ ượ ệ ồ ờ ựcàng c n đ c bi t đ c chú ý đ các m c tiêu chính sách đ t đ c, gópầ ặ ệ ượ ể ụ ạ ượ

ph n phòng, ch ng có hi u qu tham nhũng trong đ u t công Trongầ ố ệ ả ầ ư

b i c nh đó, các nghiên c u v chính sách phòng, ch ng tham nhũng nóiố ả ứ ề ốchung đã đ c quan tâm, tuy nhiên, th c thi chính sách phòng, ch ngượ ự ốtham nhũng trong đ u t công còn ch a có nhi u nghiên c u Chính vìầ ư ư ề ứ

v y, vi c nghiên c u đ tài “Th c thi chính sách phòng, ch ng thamậ ệ ứ ề ự ốnhũng trong đ u t công” có ý nghĩa c p thi t c v m t lý lu n và th cầ ư ấ ế ả ề ặ ậ ự

trong đ u tranh phòng, ch ng t i ph m v tham nhũng C s lý lu n,ấ ố ộ ạ ề ơ ở ậ

th c tr ng t i ph m v tham nhũng, d báo, ph ng h ng, yêu c u vàự ạ ộ ạ ề ự ươ ướ ầ

gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng c a Vi n ki m sát nhân dânả ệ ả ạ ộ ủ ệ ểtrong đ u tranh phòng, ch ng t i ph m v tham nhũng Vi t Nam.ấ ố ộ ạ ề ở ệ

Lu n án đã s l c tình hình tham nhũng trên th gi i và quá trình so nậ ơ ượ ế ớ ạ

th o, thông qua Công c Liên h p qu c v ch ng tham nhũng, trình bàyả ướ ợ ố ề ố

n i dung các quy đ nh trong Công c Liên h p qu c v ch ng thamộ ị ướ ợ ố ề ốnhũng: các bi n pháp phòng ch ng tham nhũng, các quy đ nh v hìnhệ ố ị ề

s hoá, thi hành pháp lu t, các quy đ nh v h p tác qu c t , thu h i vàự ậ ị ề ợ ố ế ồ

tr tài s n do ph m t i tham nhũng mà có.ả ả ạ ộ

Nghiên c u “Nh n di n tham nhũng và các gi i pháp phòng, ch ngứ ậ ệ ả ốtham nhũng Vi t Nam hi n nay Phan Xuân S n, Ph m Th L c (chở ệ ệ ơ ạ ế ự ủbiên), Hoàng Chí B o, NXB Chính tr Qu c gia, 2010 nghiên c u c s lýả ị ố ứ ơ ở

lu n và th c ti n đ nh n di n và thi t l p các bi n pháp phòng ch ngậ ự ễ ể ậ ệ ế ậ ệ ốtham nhũng, v n đ nh n di n, đ c đi m, nguyên nhân c a tham nhũngấ ề ậ ệ ặ ể ủ

lu n c a pháp lu t v phòng, ch ng tham nhũng, đánh giá th c tr ngậ ủ ậ ề ố ự ạcông tác phòng, ch ng tham nhũng Vi t Nam, đ a ra quan đi m, yêuố ở ệ ư ể

c u và gi i pháp hoàn thi n pháp lu t phòng, ch ng tham nhũng Vi tầ ả ệ ậ ố ở ệNam hi n nay.ệ

Lu n án “ậ Phòng, ch ng tham nhũng trong lĩnh v c đ t đai t i Vi t ố ự ấ ạ ệ Nam”c a T Thanh S n H c vi n Khoa h c xã h i năm 2015 đã làm rõủ ừ ơ ọ ệ ọ ộ

c s lý lu n v tham nhũng và phòng, ch ng tham nhũng trong lĩnh v cơ ở ậ ề ố ự

đ t đai, đánh giá th c tr ng v tham nhũng và công tác phòng, ch ngấ ự ạ ề ốtham nhũng trong lĩnh v c đ t đai Vi t Nam Tác gi đãphân tíchự ấ ở ệ ả

nh ng v n đ đ c coi là ngu n g c sâu xa c a tham nhũng nh v n đữ ấ ề ượ ồ ố ủ ư ấ ề

s h u đ t đai, v n đ chênh l ch đ a tô; đ a ra cách ti p c n m i v cở ữ ấ ấ ề ệ ị ư ế ậ ớ ề ơquan tài phán hành chính đ gi i quy t các khi u n i, t cao và tranhể ả ế ế ạ ố

ch p trong lĩnh v c đ t đai t đó tác gi đ xu t m t s gi i pháp đấ ự ấ ừ ả ề ấ ộ ố ả ểphòng ng a, ch ng tham nhũng trong lĩnh v c đ t đai.ừ ố ự ấ

Nhà xu t b n Chính tr qu c gia – S th t và Ban N i chính Trungấ ả ị ố ự ậ ộ

ng xu t b n cu n sách T ng k t m t s v n đ lý lu n – th c ti n 30

năm đ i m i (1986-2016) v t pháp – n i chính.N i dung chính c aổ ớ ề ư ộ ộ ủ

cu n sách trình bày s phát tri n nh n th c c a Đ ng v phòng, ch ngố ự ể ậ ứ ủ ả ề ốtham nhũng, lãng phí; thành t u, h n ch , nh ng nguyên nhân và bài h cự ạ ế ữ ọkinh nghi m trong cu c đ u tranh phòng, ch ng tham nhũng, lãng phí;ệ ộ ấ ố

nh ng gi i pháp nâng cao hi u qu c a công tác đ u tranh phòng, ch ngữ ả ệ ả ủ ấ ốtham nhũng và lãng phí hi n nay.ệ

Lu n án Quy n đ c thông tin c a công dân trong phòng, ch ngậ ề ượ ủ ốtham nhũng n c ta hi n nay: LATS Lu t h c: 62.38.01.02 c a Tr nở ướ ệ ậ ọ ủ ầVăn Long, H c vi n Khoa h c xã h i; Ngày b o v : 23/01/2016 đã trìnhọ ệ ọ ộ ả ệbày lý lu n v quy n đ c thông tin c a công dân trong phòng, ch ngậ ề ề ượ ủ ốtham nhũng; phân tích th c tr ng pháp lu t và th c hi n pháp lu t vự ạ ậ ự ệ ậ ềquy n đ c thông tin c a công dân trong phòng, ch ng tham nhũng ề ượ ủ ố ở

n c ta hi n nay; t đó đ a ra ph ng h ng và gi i pháp b o đ mướ ệ ừ ư ươ ướ ả ả ả

th c hi n quy n đ c thông tin c a công dân trong phòng, ch ng thamự ệ ề ượ ủ ốnhũng Nghiên c u Phòng, ch ng tham nhũng trong các t p đoàn kinh tứ ố ậ ếnhà n c Vi t Nam hi n nay: Sách chuyên kh o c a Nguy n Xuânướ ở ệ ệ ả ủ ễ

Tr ng (ch biên), NXB, Chính tr Qu c gia, 2016 đã nh n th c chung vườ ủ ị ố ậ ứ ề

t p đoàn kinh t nhà n c và phòng ch ng tham nhũng trong các t pậ ế ướ ố ậđoàn kinh t nhà n c; tình hình tham nhũng và th c tr ng công tácế ướ ự ạphòng, ch ng tham nhũng trong các t p đoàn kinh t nhà n c Vi tố ậ ế ướ ở ệNam

Nghiên c u Phòng, ch ng tham nhũng t vi c ho ch đ nh chínhứ ố ừ ệ ạ ịsách trong ho t đ ng khoáng s n: Sách tham kh o c a Lâm Qu c Tu n,ạ ộ ả ả ủ ố ấNguy n Thanh Bình, Ph m Th Mai Liên; Nguy n Minh Tu n (ch biên),ễ ạ ị ễ ấ ủNXB Lý lu n Chính tr , 2016 đã xác đ nh nguyên nhân c b n c a thamậ ị ị ơ ả ủnhũng trong vi c ho ch đ nh chính sách ho t đ ng khoáng s n g m kẽệ ạ ị ạ ộ ả ồ

h c a chính sách, ch tài tr ng ph t t i ph m tham nhũng, ch đ đãiở ủ ế ừ ạ ộ ạ ế ộ

- Vũ Tu n Anh, Nguy n Quang Thái (2011), ấ ễ Đ u t công: Th c ầ ư ự

tr ng và tái c c u ạ ơ ấ , NXB T đi n Bách khoa, Hà N i.ừ ể ộ

- Hoàng D ng Vi t Anh (2015), Đ u t công nh m góp ph n phátươ ệ ầ ư ằ ầtri n b n v ng vùng Trung B Vi t Nam: Sách chuyên kh o, NXB hoaể ề ữ ộ ệ ả

h c xã h i, Hà N i.ọ ộ ộ

- Tr n Kim Chung (ch biên) (2015), ầ ủ Tái c u trúc đ u t công ấ ầ ư trong khuôn kh đ i m i mô hình tăng tr ng c a Vi t Nam ổ ổ ớ ưở ủ ệ : Sách chuyên

kh o, NXB Tài chính, Hà N i.ả ộ

- Đoàn Minh Hu n, Vũ Th Minh Lu n, Vũ Đình Hoà; Hoàng Vănấ ị ậHoan (ch biên) (2016), ủ Th c tr ng và gi i pháp đ u t công, d ch v ự ạ ả ầ ư ị ụ công Vi t Nam ở ệ , NXB Khoa h c và kỹ thu t, 2016.ọ ậ

- Tr n Văn S n (2017), Qầ ơ u n lý nhà n c v các d án đ u t công ả ướ ề ự ầ ư thu c B Y t ộ ộ ế: LATS kinh t : 62.34.04.10, H c vi n Khoa h c xã h i ;ế ọ ệ ọ ộNgày b o v : 12/01/2017.ả ệ

3 M c đích và nhi m v nghiên c u ụ ệ ụ ứ

3.1 M c đích nghiên c u ụ ứ

Đ xu t các gi i pháp nh m nâng cao hi u qu th c hi n chínhể ấ ả ằ ệ ả ự ệsách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công Vi t Nam.ố ầ ư ở ệ

3.2 Nhi m v nghiên c u ệ ụ ứ

- Nghiên c u c s khoa h c v th c hi n chính sách phòng, ch ngứ ơ ở ọ ề ự ệ ốtham nhũng

- Đánh giá các k t qu đ t đ c, nh ng h n ch trong th c hi nế ả ạ ượ ữ ạ ế ự ệchính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công.ố ầ ư

- Đ xu t các đ nh h ng và gi i pháp nh m nâng cao hi u quề ấ ị ướ ả ằ ệ ả

th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong lĩnh v c đ u tự ệ ố ự ầ ưcông

4 Đ i t ố ượ ng và ph m vi nghiên c u ạ ứ

4.1 Đ i t ố ượ ng nghiên c u ứ : Công tác ho ch đ nh, th c thi chínhạ ị ựsách v phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công.ề ố ầ ư

4.2 Ph m vi nghiên c u ạ ứ : Chính sách phòng, ch ng tham nhũngốtrong đ uầ

t công đ c nghiên c u t năm 2014, năm Lu t Đ u t côngư ượ ứ ừ ậ ầ ư

5.2 Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ

- Nghiên c u tài li u th c p: Nghiên c u các công trình nghiênứ ệ ứ ấ ứ

c u đi tr c nh m tìm ra các đi m c n k th a, xác đ nh cách ti p c n,ứ ướ ằ ể ầ ế ừ ị ế ậ

h ng nghiên c u m i c a lu n văn.ướ ứ ớ ủ ậ

- Đi u tra xã h i h c: Nghiên c u đánh giá v k t qu th c hi nề ộ ọ ứ ề ế ả ự ệchính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công.ố ầ ư

6 Ý nghĩa lý lu n và th c ti n ậ ự ễ

6.1 Ý nghĩa lý lu n: ậ

- Phân tích, làm sâu s c thêm các n i dung v chính sách phòng,ắ ộ ề

ch ng tham nhũng trong lĩnh v c đ u t công, ch ra nh ng tiêu chí đánhố ự ầ ư ỉ ữgiá v hi u l c, hi u qu c a chính sách phòng, ch ng tham nhũng trongề ệ ự ệ ả ủ ố

đ u t công.ầ ư

6.2 Ý nghĩa th c ti n ự ễ

- Đánh giá th c tr ng chính sách phòng, ch ng tham nhũng trongự ạ ốlĩnh v c đ u t công t n i dung chính sách, quá trình th c thi và k tự ầ ư ừ ộ ự ế

Kho n 15, Đi u 4, Lu t Đ u t công quy đ nh: Đ u t công là ho tả ề ậ ầ ư ị ầ ư ạ

đ ng đ u t c a Nhà n c vào các ch ng trình, d án xây d ng k t c uộ ầ ư ủ ướ ươ ự ự ế ấ

h t ng kinh t - xã h i và đ u t vào các ch ng trình, d án ph c vạ ầ ế ộ ầ ư ươ ự ụ ụphát tri n kinh t - xã h i.ể ế ộ

Theo tác gi Vũ Tu n Anh và Nguy n Quang Thái (2011), “Đ u tả ấ ễ ầ ưcông” c n đ c quan ni m m t cách đon gi n, đó là t t c các kho nầ ượ ệ ộ ả ấ ả ả

đ u t c a Chính ph và Doanh nghi p nhà n c, bao g m: đ u t tầ ư ủ ủ ệ ướ ồ ầ ư ừNSNN (phân cho các b /ngành Trung ng và phân cho các đ a ph ng);ộ ươ ị ươ

đ u t cho các ch ng trình h tr có m c tiêu ; tín d ng đ u t (v nầ ư ươ ỗ ợ ụ ụ ầ ư ốcho vay) có m c đ u đãi nh t đ nh và đ u t c a các doanh nghi pứ ộ ư ấ ị ầ ư ủ ệnhà n c Cách hi u c a các tác gi khá r ng, bao trùm h t các d ng đ uướ ể ủ ả ộ ế ạ ầ

t công.Trong lu n văn này, ch gi i h n quan tâm đ n đ u t công tư ậ ỉ ớ ạ ế ầ ư ừngu n v n NSNN do B Tài chính phân b theo k ho ch h ng năm c pồ ố ộ ổ ế ạ ằ ấcho các b ch qu n đ u t ộ ủ ả ầ ư

Hi u theo nghĩa h p, đ u t công là đ u t b ng ngu n v n NSNNể ẹ ầ ư ầ ư ằ ồ ốvào các ch ng trình, d án xây d ng k t c u h t ng kinh t - xã h iươ ự ự ế ấ ạ ầ ế ộ

ho c đ u t vào các ch ng trình, d án ph c v phát tri n kinh t - xãặ ầ ư ươ ự ụ ụ ể ế

h i.ộ

Đ u t công khác v i đ u t t nhân ch : v n đ u t công thu cầ ư ớ ầ ư ư ở ỗ ố ầ ư ộ

s h u c a Nhà n c (v i t cách c quan công quy n), nên không có cáở ữ ủ ướ ớ ư ơ ềnhân làm ch tài s n đ u t , ch có cá nhân ho c t ch c đóng vai trò đ iủ ả ầ ư ỉ ặ ổ ứ ạ

di n ch s h u nhà n c qu n lý v n nhà n c đ u t vào các ch ngệ ủ ở ữ ướ ả ố ướ ầ ư ươtrình, d án do c quan nhà n c phê chu n Tùy theo quy đ nh c aự ơ ướ ẩ ị ủpháp lu t v t ch c b máy nhà n c trong lĩnh v c qu n lý đ u tậ ề ổ ứ ộ ướ ự ả ầ ưcông c a m i n c mà h th ng các c quan đ i di n ch s h u v nủ ỗ ướ ệ ố ơ ạ ệ ủ ở ữ ố

đ u t công và quan h gi a chúng là khác nhau Tuy nhiên, h u h tầ ư ệ ữ ở ầ ếcác n c, c quan nhà n c qu n lý đ u t công cũng là m t h th ngướ ơ ướ ả ầ ư ộ ệ ốnhi u c p Chính vì th , n u các y u t c u thành b máy đ i di n choề ấ ế ế ế ố ấ ộ ạ ệ

ch s h u nhà n c đ i v i d án s d ng v n nhà n c không đ củ ở ữ ướ ố ớ ự ử ụ ố ướ ượthi t k và ki m soát ch t chẽ thì sẽ có nguy c s d ng lãng phí ho cế ế ể ặ ơ ử ụ ặ

th t thoát v n đ u t công H n n a, do đ u t công ph c v l i íchấ ố ầ ư ơ ữ ầ ư ụ ụ ợchung c a xã h i và đ c NSNN tài tr , nên c quan nhà n c có thủ ộ ượ ợ ơ ướ ểquy t đ nh đ u t vào các lĩnh v c có t su t sinh l i không l n.ế ị ầ ư ự ỷ ấ ờ ớ

Quá trình đ u t công bao g m các b c: chu n b đ u t (l p,ầ ư ồ ướ ẩ ị ầ ư ậ

th m đ nh, quy t đ nh ch tr ng đ u t ; l p, th m đ nh, quy t đ nhẩ ị ế ị ủ ươ ầ ư ậ ẩ ị ế ị

ch ng trình, d án đ u t công; l p, th m đ nh, phê duy t, giao, tri nươ ự ầ ư ậ ẩ ị ệ ểkhai th c hi n k ho ch đ u t công; t ch c th c hi n quá trình đ u tự ệ ế ạ ầ ư ổ ứ ự ệ ầ ưcông (t ch c b máy qu n lý d án đ u t công; huy đ ng, phân b ,ổ ứ ộ ả ự ầ ư ộ ổ

qu n lý, s d ng v n đ u t công; giám sát, ki m tra, thanh tra, đánh giáả ử ụ ố ầ ư ểtình hình th c hi n k ho chd án đ u t công; nghi m thu, bàn giaoự ệ ế ạ ự ầ ư ệcho bên s d ng tài s n hình thành t đ u t công); s d ng k t quử ụ ả ừ ầ ư ử ụ ế ả

đ u t côngvà đánh giá h u d án đ u t công.ầ ư ậ ự ầ ư

Theo Lu t Đ u t công Vi t Nam, Nhà n c ch đ u t vào cácậ ầ ư ở ệ ướ ỉ ầ ư

ch ng trình m c tiêu, d án phát tri n k t c u h t ng kỹ thu t, kinhươ ụ ự ể ế ấ ạ ầ ậ

t , xã h i, môi tr ng, qu c phòng, an ninh; d án đ u t không có đi uế ộ ườ ố ự ầ ư ề

ki n xã h i hóa thu c các lĩnh v c kinh t , văn hóa, xã h i, y t , khoa h c,ệ ộ ộ ự ế ộ ế ọgiáo d c và đào t o.ụ ạ

Nh v y, có th th y, có nhi u khái ni m v đ u t công khácư ậ ể ấ ề ệ ề ầ ưnhau và cũng có nhi u khác bi t nh t đ nh tùy theo quan đi m c a t ngề ệ ấ ị ể ủ ừ

qu c gia Tuy nhiên, t u chung l i, m t cách khái quát nh t, có th hi uố ự ạ ộ ấ ể ể

đ u t công là ho t đ ng đ u t c a nhà n c vào các ch ng trình, dầ ư ạ ộ ầ ư ủ ướ ươ ự

án xây d ng k t c u h t ng kinh t - xã h i và đ u t vào các ch ngự ế ấ ạ ầ ế ộ ầ ư ươtrình, d án ph c v phát tri n kinh t - xã h i, ch y u đ u t vào cácự ụ ụ ể ế ộ ủ ế ầ ưlĩnh v c ph c v l i ích chung.ự ụ ụ ợ

1.1.2 Vai trò c a đ u t công ủ ầ ư

Vai trò đ u t công g n li n v i quan ni m v vai trò ch đ o c aầ ư ắ ề ớ ệ ề ủ ạ ủkinh t nhà n c nói chung và vai trò bà đ c a bàn tay nhà n c nóiế ướ ỡ ủ ướriêng trong quá trình phát tri n kinh t - xã h i theo yêu c u phát tri nể ế ộ ầ ể

b n v ng và b o đ m an sinh xã h i Th c t , vai trò c a đ u t côngề ữ ả ả ộ ự ế ủ ầ ư

đ c th hi n rõ các đi m nh sau:ượ ể ệ ở ể ư

Đ u t công góp ph n thúc đ y quá trình công nghi p hóa - hi nầ ư ầ ẩ ệ ệ

đ i hóa, phát tri n kinh t và đ m b o an sinh xã h i Đ u t công đóngạ ể ế ả ả ộ ầ ưgóp l n vào tăng tr ng, chuy n d ch c c u kinh t ,… Trong b i c nhớ ưở ể ị ơ ấ ế ố ả

kh ng ho ng kinh t toàn c u thì đ u t công càng n i b t vai trò duyủ ả ế ầ ầ ư ổ ậtrì đ ng l c tăng tr ng kinh t thông qua các gói kích c u c a Chínhộ ự ưở ế ầ ủ

ph ủ

Đ u t công góp ph n đ nh hình và phát tri n c s h t ng kinhầ ư ầ ị ể ơ ở ạ ầ

t xã h i qu c gia Đ u t công làm gia tăng t ng c u c a xã h i Đ u tế ộ ố ầ ư ổ ầ ủ ộ ầ ưcông chi m t tr ng l n trong t ng đ u t c a toàn b n n kinh t Khiế ỷ ọ ớ ổ ầ ư ủ ộ ề ế

t ng cung ch a thay đ i, s tăng lên c a đ u t làm cho t ng c u tăngổ ư ổ ự ủ ầ ư ổ ầkéo s n l ng cân b ng và giá cân b ng cũng tăng.ả ượ ằ ằ

Đ u t công làm gia tăng t ng cung và năng l c kinh t Đ u tầ ư ổ ự ế ầ ưcông làm tăng năng l c s n xu t làm t ng cung tăng và s n l ng tăng,ự ả ấ ổ ả ượgiá gi m xu ng cho phép tiêu dùng tăng Tăng tiêu dùng l i kích thíchả ố ạ

s n xu t phát tri n và làm kinh t - xã h i phát tri n.ả ấ ể ế ộ ể

Đ u t công có vai trò nh là kho n “Đ u t m i”, t o cú huých vàầ ư ư ả ầ ư ồ ạduy trì đ ng l c tăng tr ng Đ u t công đ nh v và c ng c n n kinh tộ ự ưở ầ ư ị ị ủ ố ề ếtrong m i quan h c a khu v c và qu c t T o ni m tin và đ ng l c choố ệ ủ ự ố ế ạ ề ộ ựcác ngu n đ u t khác vào trong n c góp ph n tăng tr ng kinh t ồ ầ ư ướ ầ ưở ế

Đ u t công góp ph n gi i quy t vi c làm, gi m thi u t l th t nghi p,ầ ư ầ ả ế ệ ả ể ỷ ệ ấ ệ

t o vi c làm và thu nh p cho toàn xã h i.ạ ệ ậ ộ

1.1.3 Khái ni m tham nhũng ệ

Theo T đi n ti ng Vi t, tham nhũng là "l i d ng quy n hành đừ ể ế ệ ợ ụ ề ểnhũng nhi u dân và l y c a” Theo cách hi u c a nhân dân thì thamễ ấ ủ ể ủnhũng là hành vi c a b n “tham quan, ô l i” bi n th tài s n công, chi mủ ọ ạ ể ủ ả ế

đo t tài s n c a ng i dân, ăn h i l , h i l Đi kèm v i t “tham nhũng”ạ ả ủ ườ ố ộ ố ộ ớ ừluôn hình thành c m t “quan l i tham nhũng", không có c m t “dânụ ừ ạ ụ ừtham nhũng", vì có ch c v , quy n hành m i có kh năng tham nhũng.ứ ụ ề ớ ả

Lu t Phòng, ch ng tham nhũng c a Vi t Nam đ c Qu c h i thôngậ ố ủ ệ ượ ố ộqua ngày 29-11-2005 nêu khái ni m: “Tham nhũng là hành vi c a ng iệ ủ ườ

có ch c v , quy n h n đã l i d ng ch c v , quy n h n đó vì v l i", t cứ ụ ề ạ ợ ụ ứ ụ ề ạ ụ ợ ứ

là vì các l i ích v t ch t, tinh th n mà làm các vi c sai v i ch c tráchợ ậ ấ ầ ệ ớ ứ

đ c giao T i Đi u 2 Lu t Phòng, ch ng tham nhũng cũng gi i thích cượ ạ ề ậ ố ả ụ

th là l i ích v t ch t, tinh th n mà ng i có ch c v , quy n h n đ tể ợ ậ ấ ầ ườ ứ ụ ề ạ ạ

đ c ho c có th đ t đ c thông qua hành vi tham nhũng.ượ ặ ể ạ ượ

Ng i có ch c v , quy n h n đ c xác đ nh là cán b , công ch c,ườ ứ ụ ề ạ ượ ị ộ ứviên ch c; sĩ quan, quân nhân chuyên nghi p, công nhân qu c phòngứ ệ ốtrong c quan, đ n v thu c Quân đ i nhân dân; sĩ quan, h sĩ quanơ ơ ị ộ ộ ạnghi p v , sĩ quan, h sĩ quan chuyên môn ệ ụ ạ - kỹ thu t trong c quan, đ nậ ơ ơ

v thu c Công an nhân dân; cán b lãnh đ o, qu n lý trong doanh nghi pị ộ ộ ạ ả ệ

c a Nhà n c; cán b lãnh đ o, qu n lý là ng i đ i di n ph n v n gópủ ướ ộ ạ ả ườ ạ ệ ầ ố

c a Nhà n c t i doanh nghi p; ng i đ c giao th c hi n nhi m v ,ủ ướ ạ ệ ườ ượ ự ệ ệ ụcông v có quy n h n trong khi th c hi n nhi m v , công v đó.ụ ề ạ ự ệ ệ ụ ụ

Các hành vi tham nhũng, bao g m:ồ

+ Tham ô tài s n.ả

+ Nh n h i l ậ ố ộ

+ L m d ng ch c v , quy n h n chi m đo t tài s n.ạ ụ ứ ụ ề ạ ế ạ ả

+ L i d ng ch c v , quy n h n trong khi thi hành nhi m v , côngợ ụ ứ ụ ề ạ ệ ụ

v vì v l i.ụ ụ ợ

+ L m quy n trong khi thi hành nhi m v , công v vì v l i.ạ ề ệ ụ ụ ụ ợ

+ L i d ng ch c v , quy n h n gây nh h ng v i ng i khác đợ ụ ứ ụ ề ạ ả ưở ớ ườ ể

tr c l i.ụ ợ

+ Gi m o trong công tác vì v l i.ả ạ ụ ợ

+ Đ a h i l , môi gi i h i l đ c th c hi n b i ng i có ch c v ,ư ố ộ ớ ố ộ ượ ự ệ ở ườ ứ ụ

có quy n h n đ gi i quy t công vi c c a c quan, t ch c, đ n v ho cề ạ ể ả ế ệ ủ ơ ổ ứ ơ ị ặ

đ a ph ng vì v l i.ị ươ ụ ợ

+ Nhũng nhi u vì v l i.ễ ụ ợ

+ Không th c hi n nhi m v công v vì v l i.ự ệ ệ ụ ụ ụ ợ

+ L i d ng ch c v , quy n h n đ bao che cho ng i có hành vi viợ ụ ứ ụ ề ạ ể ườ

ph m pháp lu t vì v l i; c n tr , can thi p trái pháp lu t vào vi c ki mạ ậ ụ ợ ả ở ệ ậ ệ ểtra, thanh tra, ki m toán, đi u tra, truy t , xét x , thi hành án vì v l i.ể ề ố ử ụ ợ

Nh v y, pháp lu t c a n c ta cũng xác đ nh ch th c a thamư ậ ậ ủ ướ ị ủ ể ủnhũng là ng i có ch c v , quy n h n trong b máy nhà n c, t c làườ ứ ụ ề ạ ộ ướ ứ

nh ng ng i đ c s d ng quy n l c công; hành vi tham nhũng là l iữ ườ ượ ử ụ ề ự ợ

d ng ch c v , quy n h n, bao g m nh ng vi c làm và nh ng vi c khôngụ ứ ụ ề ạ ồ ữ ệ ữ ệlàm (làm ng , b qua, cho qua, né tránh) vì m c đích v l i nh m nh nơ ỏ ụ ụ ợ ằ ậ

đ c các l i ích v t ch t (ti n, quà bi u…) và các l i ích tinh th n khôngượ ợ ậ ấ ề ế ợ ầ

b ng công s c c a mình.ằ ứ ủ

1.1.4 Tác đ ng c a tham nhũng đ n đ u t công ộ ủ ế ầ ư

Tham nhũng hay tham ô là hành vi c a ng i l m d ng ch c v ,ủ ườ ạ ụ ứ ụquy n h n, ho c c ý làm trái pháp lu t đ ph c v cho l i ích cá nhânề ạ ặ ố ậ ể ụ ụ ợ(đ nh nghĩa c a t ch c Minh b ch qu c t ) Khái ni m tham nhũngị ủ ổ ứ ạ ố ế ệ

đ c liên k t ch t chẽ và là m t bi u hi n th ng g p trong khu v cượ ế ặ ộ ể ệ ườ ặ ựcông Acemoglu và Verdier (2000) đã kh ng đ nh tham nhũng là s nẳ ị ả

ph m ph c a quá trình can thi p c a chính ph Lý lu n v c ch tácẩ ụ ủ ệ ủ ủ ậ ề ơ ế

đ ng c a tham nhũng đ n đ u t công, nghiên c u này ti p c n lýộ ủ ế ầ ư ứ ế ậthuy t l a ch n công c ng v hành vi tìm ki m đ c l i (rentseeking) c aế ự ọ ộ ề ế ặ ợ ủcán b công quy n và lý thuy t kinh t h c th ch và chi phí giao d chộ ề ế ế ọ ể ế ị(trong đ u t ).ầ ư

Lý thuy t kinh t h c công c ng đã ch ra r ng các quy t đ nh c aế ế ọ ộ ỉ ằ ế ị ủcác cán b công quy n th ng b chi ph i b i hành vi tìm ki mộ ề ườ ị ố ở ế

đ c l i (rentseeking) mà m t trong nh ng bi u hi n c a nó là thamặ ợ ộ ữ ể ệ ủnhũng, h i l Nh ng kho n ti n tham nhũng, h i l luôn có s c h p d nố ộ ữ ả ề ố ộ ứ ấ ẫ

l n đ i v i các ch th đi tìm ki m đ c l i Ch v i m t m c t l ph nớ ố ớ ủ ể ế ặ ợ ỉ ớ ộ ứ ỉ ệ ầtrăm“hoa h ng” nh trong m t d án công mà chi phí lên t i hàng tri uồ ỏ ộ ự ớ ệ

th m chí hàng trăm tri u đôla cũng sẽ tr thành m t kho n ti n đ đậ ệ ở ộ ả ề ủ ểcám d nhi u cá nhân Khi cá nhân các cán b công quy n b chi ph i b iỗ ề ộ ề ị ố ởhành vi tìm ki m đ c l i, h có đ ng c đ tham gia ki m soát, và gâyế ặ ợ ọ ộ ơ ể ể

nh h ng t i các quy t đ nh liên quan t i quy mô t ng chi đ u t , l a

ch n các d án đ u t , thi t k d án và quá trình tri n khai d án Họ ự ầ ư ế ế ự ể ự ệ

qu là: vi c ki m soát chi tiêu cho đ u t g p khó khăn,d án đ u t khiả ệ ể ầ ư ặ ự ầ ư

ch a th c s c n thi t đ u t , d án đ c đ u t v i quy mô, công su tư ự ự ầ ế ầ ư ự ượ ầ ư ớ ấkhông phù h p v i nhu c u, d án đ c đ u t v i yêu c u kỹ thu t vàợ ớ ầ ự ượ ầ ư ớ ầ ậ

mỹ thu t không phù h p so v i nhu c u,d án đ c đ u t th i đi mậ ợ ớ ầ ự ượ ầ ư ở ờ ể

và đ a đi m không h p lý, thi t b công trình c a d án có ch t l ngị ể ợ ế ị ủ ự ấ ượ

th p làm gi m tu i th c a d án… Có th nói tham nhũng có th bópấ ả ổ ọ ủ ự ể ểméo toàn b quá trình ra quy t đ nh liên quan đ n ngân sách đ u t ộ ế ị ế ầ ư

Bên c nh đó, nh ng bi u hi n c a tham nhũng th ng là đ cạ ữ ể ệ ủ ườ ộquy n, che d u, b ng bít thông tin, thi u trách nhi m gi i trình (theoề ấ ư ế ệ ả

cu n sách Tools to support transparency in local governance” t m d ch làố ạ ịcông c h tr cho tính minh b ch trong qu n tr đ a ph ng) T c là,ụ ỗ ợ ạ ả ị ị ươ ứtham nhũng đi kèm v i c ch thông tin thi u minh b ch Đi u nàyớ ơ ế ế ạ ềkhi n cho chính ph không th n m b t đ c nh ng nhu c u th c c aế ủ ể ắ ắ ượ ữ ầ ự ủ

xã h i v m t lo i hàng hóa và d ch v nào đó và v n ti p t c m r ngộ ề ộ ạ ị ụ ẫ ế ụ ở ộ

đ u t trong khi kho n đ u t này khu v c t nhân có th th c hi n vàầ ư ả ầ ư ự ư ể ự ệ

qu n lý hi u qu h n Nh v y, có th th y ngay t khâu quy t đ nh chiả ệ ả ơ ư ậ ể ấ ừ ế ịngân sách cho các d án đ u t công, d i nh h ng c a tham nhũng,ự ầ ư ướ ả ưở ủquy mô đ ut công cũng đã có xu h ng b m r ng.ầ ư ướ ị ở ộ

Xét trong quá trình tri n khai th c hi n d án,hành vi tìm ki mể ự ệ ự ế

đ c l i c a các quan ch c sẽ d n t i tình tr ng c u k t gi a bên qu n lýặ ợ ủ ứ ẫ ớ ạ ấ ế ữ ả

d án và bên ch u trách nhi m th c hi n d án, làm gia tăng chi phí dự ị ệ ự ệ ự ự

án Ví d , các d án đ u t cho c s h t ng Trong quá trình thi công,ụ ự ầ ư ơ ở ạ ầkhi các quan ch c ch u trách nhi m qu n lý công trình có hành vi thamứ ị ệ ảnhũng, h i l Các kho n ti n tham nhũng, h i l đ c h p th c hóaố ộ ả ề ố ộ ượ ợ ứtrong chi phí cho d án Chi phí đ u t do đó có th b đ i lên theo nhi uự ầ ư ể ị ộ ềcáchnh : khai kh ng kh i l ng, nâng giá ho c b t v t t trong khi sư ố ố ượ ặ ớ ậ ư ử

d ng các v t li u ch t l ng th p… Đ i v i các d án có s d ng v t tụ ậ ệ ấ ượ ấ ố ớ ự ử ụ ậ ư

ch t l ng th p, các tiêu chu n kĩ thu t không đ m b o sẽ ph i t nấ ượ ấ ẩ ậ ả ả ả ốthêm m t kho n chi phí không c n thi t cho tu b và s a ch a Xét choộ ả ầ ế ổ ử ữcùng, nó không ch làm gia tăng chi phí đ u t mà còn nh h ng tr cỉ ầ ư ả ưở ự

ti p t i ch t l ng công trình.ế ớ ấ ượ

B sung cho nh ng l p lu n d a trên lý thuy t kinh t công c ngổ ữ ậ ậ ự ế ế ộ

v hành vi tìm ki m đ c l i nêu trên, chúng tôi xem xét v tác đ ng c aề ế ặ ợ ề ộ ủtham nhũng đ i v i đ u t công d a trên lý thuy t kinh t h c th chố ớ ầ ư ự ế ế ọ ể ế

đ hi u rõ c ch tác đ ng c a nó Nhà kinh t h c th ch ,ể ể ơ ế ộ ủ ế ọ ể ếDouglass.C.North đã t ng kh ng đ nh “s phát tri n giàu có c a m từ ẳ ị ự ể ủ ộ

qu c gia không ph i ch y u do nó giàu có tài nguyên nh d u m , cũngố ả ủ ế ư ầ ỏkhông ph i do s c n cù c a s đông ng i lao đ ng mà ch y u là doả ự ầ ủ ố ườ ộ ủ ếcác y u t kích thích g n k t bên trong v các th ch qu n lí và t ch cế ố ắ ế ề ể ế ả ổ ứcho phép thúc đ y đ u t và phát tri n M t s phát tri n lâu b n khôngẩ ầ ư ể ộ ự ể ề

th d a vào m t th ch b lũng đo n b i tham nhũng Và m t n n kinhể ự ộ ể ế ị ạ ở ộ ề

t l c h u không ph i không th bao gi đu i k p đ c các n c tiênế ạ ậ ả ể ờ ổ ị ượ ướ

ch l c h u, y u kém c n tr quá trình c i cách th ch Không ch v y,ế ạ ậ ế ả ở ả ể ế ỉ ậtham nhũng còn nh h ng t i phân b tài năng con ng i Do c chả ưở ớ ổ ườ ơ ếtham nhũng, nhi u ch c v quan tr ng có th r i vào tay nh ng ng iề ứ ụ ọ ể ơ ữ ườkhông có tài năng, khi n hình thành h th ng quan ch c b t tài, nh ngế ệ ố ứ ấ ữ

ng i tài gi i b ra làm ngoài k t c c là các chính sách (bao hàm cườ ỏ ỏ ế ụ ả

nh ng chính sách đ u t công) đ c xây d ng và tri n khai b i nh ngữ ầ ư ượ ự ể ở ữ

ng i thi u năng l c làm ch t l ng và hi u qu c a chính sách gi mườ ế ự ấ ượ ệ ả ủ ảsút Tham nhũng làm méo s phân b hi u qu b ng cách chuy n h ngự ổ ệ ả ằ ể ướcác ngu n l c t lĩnh v c hi u qu sang lĩnh v c phi hi u qu qua đóồ ự ừ ự ệ ả ự ệ ảlàm gi m năng su t đ u t Xét cho t i cùng, th ch y u kém sinh raả ấ ầ ư ớ ể ế ế

tham nhũng và khi tham nhũng phát tri n m nh sẽ tác đ ng tr l i ngănể ạ ộ ở ạ

c n nh ng đ ng l c c i cách th ch H qu là tham nhũng sẽ tri t tiêuả ữ ộ ự ả ể ế ệ ả ệ

nh ng tác đ ng tích c c mà th ch đem l i đ i v i th tr ng nh : hữ ộ ự ể ế ạ ố ớ ị ườ ư ỗ

tr thông tin,tăng c ng tính c nh tranh, gi m chi phí giao d ch, t o môiợ ườ ạ ả ị ạ

tr ng kinh doanh bình đ ng, b o v quy n v tài s n… T t c nh ngườ ẳ ả ệ ề ề ả ấ ả ữ

y u t này đ u có liên quan m t thi t và nh h ng đ i v i đ u t công.ế ố ề ậ ế ả ưở ố ớ ầ ư

Lý thuy t th ch cũng ch ra r ng b t kỳ giao d ch kinh t nàoế ể ế ỉ ằ ấ ị ế(k c giao d ch trong đ u t công) th c ch t là giao d ch v d chể ả ị ầ ư ự ấ ị ề ịchuy n các quy n v tài s n Do đó n u các quy n v tài s n khôngể ề ề ả ế ề ề ả

đ c xác đ nh rõ ràng và không đ c b o v thì chi phí phát sinh sẽ l n.ượ ị ượ ả ệ ớNói nh v y t c là tham nhũng đã gián ti p làm tăng phí t n cho cácư ậ ứ ế ổ

ho t đ ng kinh t C th , trong các d án đ u t công, khi tham nhũngạ ộ ế ụ ể ự ầ ư

m c đ cao,các lo i “chi phí bôi tr n” cũng tăng theo Các kho n “phí

giao d ch” này đ c bôi tr n t các khâu phê duy t d án, ch n nhà th uị ượ ơ ừ ệ ự ọ ầcho đ n khâu tri n khai thi công Đi u hi n nhiên là “các kho n bôi tr n”ế ể ề ể ả ơluôn đ c h p th c hóa d i các kho n m c chi tiêu đ u t h p lý, cũngượ ợ ứ ướ ả ụ ầ ư ợ

có nghĩa là chi phí cho đ u t có hàm ch a kho n “chi phí giao dich” Chiầ ư ứ ảphí giao d ch càng l n sẽ càng làm gia tăng quy mô chi tiêu đ u t ị ớ ầ ư

Tuy nhiên, tham nhũng không ch làm gia tăng quy mô chi tiêu đ uỉ ầ

t mà còn bóp méo s phân b hi u qu b ng cách chuy n h ng cácư ự ổ ệ ả ằ ể ướngu n l c t lĩnh v c hi u qu sang lĩnh v c phi hi u qu , qua đó làmồ ự ừ ự ệ ả ự ệ ả

gi m năng su t đ u t Chi đ u t tr nên không hi u qu ho c đóngả ấ ầ ư ầ ư ở ệ ả ặgóp không nh mong đ i Các doanh nghi p th c thi d án quan tâm t iư ợ ệ ự ự ớ

l i nhu n, các nhân v t chính tr có quy n l c quan tâm t i ti n h i l ợ ậ ậ ị ề ự ớ ề ố ộ

D i nh h ng c a tham nhũng ngu n l c sẽ b phân b không hi uướ ả ưở ủ ồ ự ị ổ ệ

qu Ví d nh khi xem xét tác đ ng c a tham nhũng trong các d án đ uả ụ ư ộ ủ ự ầ

t c s h t ng, vì tham nhũng là hi n t ng x y ra th ng xuyên nênư ơ ở ạ ầ ệ ượ ả ườcác c s h t ng hi n h u cũng b h h ng xu ng c p tr m tr ng b iơ ở ạ ầ ệ ữ ị ư ỏ ố ấ ầ ọ ở

tham nhũng trong quá kh Bên c nh đó,nh phân tích trên, d i nhứ ạ ư ở ướ ả

h ngc a tham nhũng quy mô chi đ u t b gia tăng Đi u này sẽ làmưở ủ ầ ư ị ề

gi m ngu n l c s n có dành cho các kho n m c chi tiêu khác đ c bi t làả ồ ự ẵ ả ụ ặ ệcác kho n chi b o d ng và duy tu c s h t ng nh m duy trì s ho tả ả ưỡ ơ ở ạ ầ ằ ự ạ

đ ng bình th ng c a c s h t ng Các ho t đ ng duy tu, b o d ngộ ườ ủ ơ ở ạ ầ ạ ộ ả ưỡ

b ch và c ch giám sát l ng l o đ c t o lên t hành vi tham nhũngạ ơ ế ỏ ẻ ượ ạ ừ

d n đ n ch t l ng đ u t suy gi m Đ c bi t, trong đ u t xây d ng cẫ ế ấ ượ ầ ư ả ặ ệ ầ ư ự ơ

b n,có th th y nhi u bi u hi n xu ng c p nhanh chóng c a c s hả ể ấ ề ể ệ ố ấ ủ ơ ở ạ

t ng.ầ

1.2 Lý lu n v th c thi chính sách phòng, ch ng tham nhũng ậ ề ự ố trong đ u t công ầ ư

1.2.1 Khái ni m phòng, ch ng tham nhũng ệ ố

Phòng, ch ng tham nhũng bao g m hai ho t đ ng là: "phòng ng aố ồ ạ ộ ừtham nhũng" và "phát hi n x lý tham nhũng" nh m th c hi n m c tiêuệ ử ằ ự ệ ụngăn ch n, đ y lùi đ c tình tr ng tham nhũng.ặ ẩ ượ ạ

Phòng ng a tham nhũng là bi n pháp đ đ phòng, ngăn ng a sừ ệ ể ề ừ ựphát sinh các hành vi tham nhũng Tùy theo hoàn c nh kinh t , chính tr ,ả ế ị

xã h i mà m i qu c gia có cách th c, bi n pháp phòng ng a khác nhau.ộ ỗ ố ứ ệ ừTrong đó có bi n pháp đ c xem là quan tr ng và đ c nhi u qu c giaệ ượ ọ ượ ề ố

t ch c th c hi n, đó là tăng c ng tính công khai, minh b ch đ i v iổ ứ ự ệ ườ ạ ố ớ

ho t đ ng c a Nhà n c; minh b ch tài s n, thu nh p c a công ch c;ạ ộ ủ ướ ạ ả ậ ủ ứ

ki m soát ch t chẽ tài s n, thu nh p c a nh ng ng i có ch c v , quy nể ặ ả ậ ủ ữ ườ ứ ụ ề

h n; c i cách th t c hành chính, ng d ng công ngh tin h c vào qu nạ ả ủ ụ ứ ụ ệ ọ ảlý; th c hi n thanh toán không b ng ti n m t; nâng cao trách nhi m c aự ệ ằ ề ặ ệ ủ

ng i đ ng đ u c quan, đ n v , t ch c; th c hi n t t quy t c ng x ,ườ ứ ầ ơ ơ ị ổ ứ ự ệ ố ắ ứ ửquy t c đ o đ c công v , đ o đ c ngh nghi p; tăng c ng công tácắ ạ ứ ụ ạ ứ ề ệ ườ

qu n lý nhà n c, qu n lý kinh t - xã h i trên các lĩnh v c Vi c th cả ướ ả ế ộ ự ệ ự

hi n các bi n pháp này là c n thi t đ đ phòng, ngăn ng a các hành việ ệ ầ ế ể ề ừtham nhũng n y sinh trên th c t ẩ ự ế

Song song v i phòng ng a tham nhũng là phát hi n và x lý thamớ ừ ệ ửnhũng Đây là bi n pháp quan tr ng trong công tác đ u tranh phòng,ệ ọ ấ

ch ng tham nhũng, th hi n thái đ ph n ng c a Nhà n c đ i v iố ể ệ ộ ả ứ ủ ướ ố ớtham nhũng

Phát hi n tham nhũng là quá trình tìm ra các hành vi tham nhũngệ

đ c th c hi n b i các ch th c th Do ch th tham nhũng th ngượ ự ệ ở ủ ể ụ ể ủ ể ườ

là nh ng ng i có ch c v , quy n h n và m t s tr ng h p đ c ng yữ ườ ứ ụ ề ạ ộ ố ườ ợ ượ ụtrang b ng các th đo n h t s c tinh vi, th m chí còn đ c các công cằ ủ ạ ế ứ ậ ượ ụquy n l c b o v , che ch n, do đó vi c phát hi n tham nhũng đ x lý làề ự ả ệ ắ ệ ệ ể ử

r t khó khăn Đ phát hi n tham nhũng, các qu c gia trên th gi i ápấ ể ệ ố ế ớ

d ng nhi u cách th c, nh ng ch y u là vi c thông quan c ch ki mụ ề ứ ư ủ ế ệ ơ ế ểsoát quy n l c c a các nhánh quy n l c, trong đó, có nh ng công cề ự ủ ề ự ữ ụphát hi n c a Nhà n c nh ng cũng có nh ng công c t xã h i Công cệ ủ ướ ư ữ ụ ừ ộ ụ

đ phát hi n tham nhũng đ c nhi u qu c gia áp d ng là, thông quaể ệ ượ ề ố ụ

ho t đ ng c a các c quan ch c năng, chuyên trách v phòng, ch ngạ ộ ủ ơ ứ ề ốtham nhũng nh : Thanh tra, ki m tra, ki m toán, đi u tra, ki m sát.ư ể ể ề ể

Tham gia phát hi n tham nhũng còn có vai trò h t s c quan tr ngệ ế ứ ọ

c a các c quan thông t n, báo chí và vi c t cáo hành vi tham nhũng c aủ ơ ấ ệ ố ủcông dân

X lý hành vi tham nhũng là áp d ng các bi n pháp tr ng ph t c aử ụ ệ ừ ạ ủNhà n c đ i v i ng i có hành vi tham nhũng Vi c x lý tham nhũngướ ố ớ ườ ệ ửkhông ch có m c đích tr ng tr ng i có hành vi tham nhũng mà còn cóỉ ụ ừ ị ườ

m c đích răn đe, giáo d c nh ng ng i khác đ h ki m ch không th cụ ụ ữ ườ ể ọ ề ế ự

hi n hành vi tham nhũng.ệ

Vi c k t lu n và x lý hành vi tham nhũng là trách nhi m c a cácệ ế ậ ử ệ ủ

c quan ch c năng đ c pháp lu t quy đ nh, theo m t trình t , th t cơ ứ ượ ậ ị ộ ự ủ ụ

ch t chẽ Tùy theo tính ch t, m c đ , h u qu c a hành vi tham nhũngặ ấ ứ ộ ậ ả ủ

mà các qu c gia quy đ nh hình th c, bi n pháp x lý ng i có hành viố ị ứ ệ ử ườtham nhũng khác nhau

Thông th ng các nhà n c th ng áp d ng các bi n pháp nh :ườ ướ ườ ụ ệ ư

x lý k lu t, hành chính, kinh t ho c truy c u trách nhi m hình s đ iử ỷ ậ ế ặ ứ ệ ự ố

v i nh ng ng i có hành vi tham nhũng.ớ ữ ườ

Nh v y, phòng, ch ng tham nhũng là t ng h p các bi n pháp màư ậ ố ổ ợ ệnhà n c áp d ng đ phòng ng a, ngăn ch n s phát sinh các hành viướ ụ ể ừ ặ ựtham nhũng, phát hi n, x lý các hành vi tham nhũng theo quy đ nh c aệ ử ị ủpháp lu t.ậ

1.2.2 Khái ni m chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong ệ ố

đ u t ầ ư công

Theo James Anderson: "Chính sách công là m t quá trình hànhộ

đ ng có m c đích theo đu i b i m t ho c nhi u ch th trong vi c gi iộ ụ ổ ở ộ ặ ề ủ ể ệ ảquy t các v n đ mà h quan tâm" Thomas R Dye thì cho r ng "Chínhế ấ ề ọ ằsách công là cái mà Chính ph l a ch n làm hay không làm" Đây là đ nhủ ự ọ ịnghĩa ng n g n, đ c nhi u h c gi tán thành, nó ph n ánh đ c n iắ ọ ượ ề ọ ả ả ượ ộ

hàm c b n c a chính sách công Theo PGS.TS Đ Phú H i thì: "Chínhơ ả ủ ỗ ảsách công là m t t p h p các quy t đ nh chính tr có liên quan c a Đ ngộ ậ ợ ế ị ị ủ ả

và Nhà n c nh m l a ch n các m c tiêu c th và gi i pháp th c hi nướ ằ ự ọ ụ ụ ể ả ự ệ

gi i quy t các v n đ xã h i theo m c tiêu t ng th đã xác đ nh".ả ế ấ ề ộ ụ ổ ể ị

T nh ng khái ni m trên ta th y r ng b n ch t c a chính sách làừ ữ ệ ấ ằ ả ấ ủcông c đ Nhà n c th c hi n các ho t đ ng liên quan đ n công dân vàụ ế ướ ự ệ ạ ộ ếcan thi p vào m i hành vi xã h i trong quá trình phát tri n Nó th hi nệ ọ ộ ể ể ệthái đ chính tr c a Đ ng c m quy n c a Nhà n c Thông qua chínhộ ị ủ ả ầ ề ủ ướsách công, Đ ng c m quy n cùng v i Nhà n c d n d t các quan hả ầ ề ớ ướ ẫ ắ ệtrong xã h i di n ra theo đ nh h ng c a Đ ng c m quy n đ t ra.ộ ễ ị ướ ủ ả ầ ề ặ

Tham nhũng là m t hi n t ng tiêu c c trong đ i s ng xã h i, gâyộ ệ ượ ự ờ ố ộ

nh ng t n h i nghiêm tr ng, đe d a s t n vong c a ch đ , s phátữ ổ ạ ọ ọ ự ồ ủ ế ộ ựtri n c a đ t n c Ngăn ch n, đ y lùi nó thông qua chính sách phòng,ể ủ ấ ướ ặ ẩ

ch ng tham nhũng là vi c làm c p thi t c a Đ ng, Nhà n c cũng nhố ệ ấ ế ủ ả ướ ưtoàn xã h i ộ Chính sách phòng, ch ng tham nhũng là t p h p các quy t ố ậ ợ ế

đ nh chính tr có liên quan c a Đ ng c m quy n (Đ ng C ng s n Vi t ị ị ủ ả ầ ề ả ộ ả ệ Nam), c a Nhà n c, th hi n d i nh ng hình th c xác đ nh nh m đ a ủ ướ ể ệ ướ ữ ứ ị ằ ư

ra các m c tiêu, gi i pháp, công c đ ngăn ch n, đ y lùi hành v tham ụ ả ụ ể ặ ẩ ỉ nhũng ti n xây d ng b máy Nhà n c trong s ch, v ng m nh, liêm ế ự ộ ướ ạ ữ ạ chính, qu n lý có hi u l c, và hi u qu ả ệ ự ệ ả

Chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công là t p h p ố ầ ư ậ ợ các quy t đ nh chính tr có liên quan c a Đ ng c m quy n (Đ ng C ng ế ị ị ủ ả ầ ề ả ộ

s n Vi t Nam), c a Nhà n c, th hi n d i nh ng hình th c xác đ nh ả ệ ủ ướ ế ệ ướ ữ ứ ị

nh m đ a ra các m c tiêu, gi i pháp, công c đ ngăn ch n, đ y lùi hành ằ ư ụ ả ụ ể ặ ấ

v tham nhũng trong lĩnh v c đ u t công, qua đó s d ng hi u qu ỉ ự ầ ư ử ụ ệ ả ngu n v n đ u t công; t o đ ng l c cho s phát tri n kinh t - xã h i ồ ố ầ ư ạ ộ ự ự ể ế ộ

đ t n c; ti n xây d ng b máy Nhà n c trong s ch, v ng m nh, liêm ấ ướ ế ự ộ ướ ạ ữ ạ chính, qu n lý có hi u l c, và hi u qu ả ệ ự ệ ả

N i dung c a chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u tộ ủ ố ầ ưcông bao g m các n i dung sau:ồ ộ

Th nh t: Nhóm chính sách nh m phòng ng a tham nhũng trong ứ ấ ằ ừ

đ u t công ầ ư

M t là: ộ Hoàn thi n các quy đ nh v qu n lý đ u t công N i dungệ ị ề ả ầ ư ộ

c a chính sách này g m các ho t đ ng rà soát, s a đ i, b sung các vănủ ồ ạ ộ ử ổ ổ

b n quy ph m pháp lu t, các quy đ nh c a Nhà n c v vi c qu n lýả ạ ậ ị ủ ướ ề ệ ả

ho t đ ng đ u t công nh m hình thành h th ng pháp lu t qu n lýạ ộ ầ ư ằ ệ ố ậ ảngành đ ng b , ch t chẽ, t o hành lang pháp lý an toàn đ cho ho t đ ngồ ộ ặ ạ ế ạ ộnày di n ra trong khuôn kh pháp luât, ngăn ch n tình tr ng tham nhũngễ ổ ặ ạ

có th x y ra.ể ả

Hai là: Tăng c ng các gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng c aườ ả ệ ả ạ ộ ủcác c quan Nhà n c trong vi c qu n lý đ u t công Chính sách nàyơ ướ ệ ả ầ ưbao g m các ho t đ ng nh nâng cao hi u qu ho t đ ng c a các cồ ạ ộ ư ệ ả ạ ộ ủ ơquan có ch c năng quy ho ch, quy t đ nh đ u t ; các bi n pháp nh mứ ạ ế ị ầ ư ệ ằtăng c ng qu n lý, nâng cao trách nhi m c a các nhà th u, các t ch cườ ả ệ ủ ầ ổ ứ

t v n thi t k , t v n giám sát đ i v i ch đ u t và các c quan Nhàư ấ ế ế ư ấ ố ớ ủ ầ ư ơ

n c qu n lý chuyên ngành Các bi n pháp đ nâng cao hi u qu ho tướ ả ệ ế ệ ả ạ

đ ng c a các c quan Thanh tra Nhà n c, thanh tra chuyên ngành trongộ ủ ơ ướ

B n là: ổ Hoàn thi n c ch công khai, minh b ch trong đ u t công.ệ ơ ế ạ ầ ưĐây đ c xem là gi i pháp quan tr ng đ phòng ng a tham nhũng Chínhượ ả ọ ế ừsách phòng ng a tham nhũng trong đ u t công bao g m các ho t đ ngừ ầ ư ồ ạ ộcông khai các chính sách, pháp lu t trong đ u t công; các trình t , thậ ầ ư ự ủ

t c gi i quy t công vi c đ n đ u t công.ụ ả ế ệ ế ầ ư

Th hai: Nhóm chính sách nh m phát hi n, đ u tranh ch ng tham ứ ằ ệ ấ ổ nhũng trong đ u t công ầ ư

M t là: ộ Chính sách nh m tăng c ng phát hi n, ph n nh saiằ ườ ệ ả ả

ph m c a các c quan báo chí và ho t đ ng giám sát c a c ng đ ngạ ủ ơ ạ ộ ủ ộ ồtrong đ u t công Ph ng ti n truy n thông và vai trò giám sát c aầ ư ươ ệ ề ủ

c ng đ ng c c kỳ quan tr ng, có ý nghĩa to l n đ i v i vi c phát hi n,ộ ồ ự ọ ớ ố ớ ệ ệ

đ u tranh ch ng tham nhũng trong đ u t công Chính sách này bao g mấ ố ầ ư ồcác ho t đ ng đ huy đ ng, t o đi u ki n cho các ch th này tham giaạ ộ ể ộ ạ ề ệ ủ ểvào quá trình phòng, ch ng tham nhũng trong lĩnh v c này.ố ự

Hai là: Tăng c ng công tác thanh tra, ki m tra, đi u tra, truy t ,ườ ể ề ốxét x Đây là chính sách mang tính tr ng tâm, tr ng đi m nh t trongử ọ ọ ể ấhàng lo t các chính sách đ phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công.ạ ể ố ầ ưChính sách này bao g m các ho t đ ng nâng cao năng l c nghi p v choồ ạ ộ ự ệ ụ

đ i ngũ cán b , công ch c th c hi n các ho t đ ng thanh tra, ki m tra,ộ ộ ứ ự ệ ạ ộ ể

đi u tra, truy t , xét x ; hoàn thi n c c u t ch c b máy; hoàn thi nề ố ử ệ ơ ấ ổ ứ ộ ệtrình t , th t c thanh tra, ki m tra, đi u tra, truy t , xét x ; các ch đ ,ự ủ ụ ể ề ố ử ế ộchính sách đãi ng cho đ i ngũ làm công tác này ộ ộ

Ba là: Hoàn thi n các quy đ nh c a pháp lu t v x lý lo i t iệ ị ủ ậ ề ử ạ ộ

ph m tham nhũng trong đ u t công Đây là ti n trình nh m hoàn thi nạ ầ ư ế ằ ệcác quy đ nh c a pháp lu t v phòng, ch ng tham nhũng nói chung,ị ủ ậ ề ốphòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công nói riêng v i tr ng tâm làố ầ ư ớ ọhoàn thi n các quy đ nh trong B lu t hình s , Lu t phòng, ch ng thamệ ị ộ ậ ự ậ ố

nhũng Đây đ c xem là chính sách tác đ ng m nh mẽ t i ho t đ ngượ ộ ạ ớ ạ ộtham nhũng trong đ u t công.ầ ư

M c tiêu c a chính sách phòng, ch ng tham nhũng là:ụ ủ ố

- Ngăn ng a các nguy c có th d n đ n tham nhũng trong đ u từ ơ ể ẫ ế ầ ưcông Chính sách phòng, ch ng tham nhũng đ a ra các bi n pháp, các n iố ư ệ ộdung nh m h n ch đ n m c th p nh t nh ng đi m khuy t, nh ng lằ ạ ế ế ứ ấ ấ ữ ể ế ữ ỗ

h ng v pháp lý có th d n đ n tham nhũng trong đ u t công, đ a raổ ề ể ẫ ế ầ ư ưcác bi n pháp nh m gi m s l ng, quy môtham nhũng trong đ u tệ ằ ả ố ượ ầ ưcông

Đ th hi n vai trò và kh năng can thi p vào các m t c a đ iể ể ệ ả ệ ặ ủ ờ

s ng xã h i, chính sách công ph i tr i quan m t quy trình nh t đ nh Chuố ộ ả ả ộ ấ ịtrình chính sách công là m t chu i các giai đo n k ti p nhau có liênộ ỗ ạ ế ếquan v i nhau t khi l a ch n đ c v n đ chính sách đ n khi k t quớ ừ ự ọ ượ ấ ề ế ế ả

c a chính sách đ c đánh giá bao g m các b c: Kh i s chính sách; Xâyủ ượ ồ ướ ở ự

d ng chính sách; Th c hi n chính sách; Đánh giá chính sách Trong đó,ự ự ệ

th c hi n chính sách chính là khâu bi n chính sách thành hi n th c.ự ệ ế ệ ựTheo PGS TS Văn T t Thu: “ T ch c th c hi n chính sách là m t khâuấ ổ ứ ự ệ ộ

h p thành chu trình chính sách; là toàn b quá trình chuy n hóa ý chíợ ộ ế

c a ch th chính sách thành hi n th c.ủ ủ ế ệ ự

Th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng chính là quá trìnhự ệ ố

hi n th c hóa ý chí c a Đ ng c m quy n, c a Nhà n c d i nh ngệ ự ủ ả ầ ề ủ ướ ướ ữ

hình th c nh t đ nh, thông qua h th ng các công c xác đ nh nh mứ ấ ị ệ ố ụ ị ằngăn ch n, đ y lùi hành vi tham nhũng, ti n t i xây d ng b máy Nhàặ ẩ ế ớ ự ộ

n c trong s ch, v ng m nh, liêm chính, qu n lý có hi u l c, và hi uướ ạ ữ ạ ả ệ ự ệ

qu ả

Th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t côngự ệ ố ầ ư

là quá trình hi n th c hóa ý chí c a Đ ng c m quy n, c a Nhà n c Đóệ ự ủ ả ầ ề ủ ướ

là quá trình th c hi n các gi i pháp, s d ng các công c nh t đ nh c aự ệ ả ử ụ ụ ấ ị ủNhà n c, các cá nhân, t ch c có liên quan đ ti n hành ngăn ch n, đ yướ ổ ứ ể ế ặ ấlùi tham nhũng trong đ u t công, qua đó đ m b o s d ng hi u qu ,ầ ư ả ả ử ụ ệ ả

h p lý ngu n v n c a Nhà n c và toàn xã h i trong đ u t xây d ngợ ồ ố ủ ướ ộ ầ ư ựcác công trình c b n; t đó đ m b o ch t l ng c a các công trình này,ơ ả ừ ả ả ấ ượ ủ

nh m ph c v t t nh t cho s phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c.ằ ụ ụ ố ấ ự ể ế ộ ủ ấ ướ

1.2.3.2 S c n thi t th c hi n chính sách phòng, ch ng tham ự ầ ế ự ệ ố nhũng trong đ u t công ầ ư

S c n thi t th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trongự ầ ế ự ệ ố

đ u t công đ c th hi n trên các khía c nh sau đây:ầ ư ượ ể ệ ạ

M t là, th c hi n chính sách phòng, chông tham nhũng trong đ uộ ự ệ ầ

t công th hi n s cam k t cao đ và quy t tâm chính tr c a Đ ng vàư ể ệ ự ế ộ ế ị ủ ảNhà n c trong vi c xây d ng b máy qu n lý nhà n c trong s ch,ướ ệ ự ộ ả ướ ạ

v ng m nh, hi u l c, hi u qu và minh b ch, đ c bi t là trong ho tữ ạ ệ ự ệ ả ạ ặ ệ ạ

đ ng qu n lý, đi u hành n n kinh t , trong đó có ho t đ ng đ u t côngộ ả ề ề ế ạ ộ ầ ư

g n v i s nghi p c i cách hành chính Nhà n c.ắ ớ ự ệ ả ướ

Hai là, th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ uự ệ ố ầ

t công t o ti n đ , n n t ng và đ ng l c tr c ti p cho s phát tri nư ạ ề ề ề ả ộ ự ự ế ự ếkinh t - xã h i, đ c bi t là vùng sâu, vùng xa, vùng đ c bi t khó khăn,ế ộ ặ ệ ặ ệ

t o nên s công b ng, bình đ ng, và c h i phát tri n gi a các vùngạ ự ằ ẳ ơ ộ ể ữ

mi n Đ c tr ng c a đ u t công là t o ra c s h t ng thi t y u choề ặ ư ủ ầ ư ạ ơ ở ạ ầ ế ế

n n kinh t - xã h i, t o ra nh ng cú hích cho n n kinh t , t o l p hề ế ộ ạ ữ ề ế ạ ậ ạ

t ng xã h i Đây là n n t ng c b n cho s phát tri n kinh t c a m tầ ộ ề ả ơ ả ự ể ế ủ ộ

qu c gia Ch t l ng các công trình này t t, sẽ là đ ng l c, ph c v choố ấ ượ ố ộ ự ụ ụ

s phát tri n kinh t c a qu c gia đó Bên c nh đó, nó cũng t o nên sự ể ế ủ ố ạ ạ ựcông b ng và c h i phát tri n cho vùng sâu, vùng xa, vùng đ c bi t khóằ ơ ộ ể ặ ệkhăn, làm gi m thi u s chênh l ch v phát tri n vùng mi n n c ta,ả ể ự ệ ề ể ề ở ướ

nh t là trong giai đo n công nghi p hóa- hi n đ i hóa đ t n c hi nấ ạ ệ ệ ạ ấ ướ ệnay

Ba là, th c hi n t t chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ uự ệ ố ố ầ

t công là c s xây d ng ni m tin c a các nhà đ u t , các nhà tài tr ,ư ơ ở ự ề ủ ầ ư ợcác t ch c qu c t , c a ng i dân trong toàn xã h i đ i v i vi c sổ ứ ố ế ủ ườ ộ ố ớ ệ ử

d ng các ngu n v n ngoài Nhà n c đ đ u t xây d ng các công trìnhụ ồ ố ướ ể ầ ư ự

c b n V i ch tr ng xã h i hóa, Nhà n c và nhân dân cùng làm, hi nơ ả ớ ủ ươ ộ ướ ệnay, r t nhi u công trình, ngoài ngu n v n ngân sách, còn có r t nhi uấ ề ồ ố ấ ề

v n đ c huy đ ng t các t ch c qu c t và c a ng i dân trong xãố ượ ộ ừ ổ ứ ố ế ủ ườ

h i Tình tr ng qu n lý tài chính thi u minh b ch, th t thoát, lãng phí,ộ ạ ả ế ạ ấtham nhũng ngu n v n này trong th i gian qua đã làm gi m ni m tin c aồ ố ờ ả ề ủcác nhà tài tr , c a ng i dân đ i v i vi c qu n lý, s d ng ngân sáchợ ủ ườ ố ớ ệ ả ử ụ

đ u t công.ầ ư

B n là, th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ uố ự ệ ố ầ

t công, là c s đ hoàn thi n chính sách phòng ch ng tham nhũng nóiư ơ ở ể ệ ốchung, chính sách phòng ch ng tham nhũng trong đ u t công nói riêng.ố ầ ưThông qua vi c th c hi n chính sách này trong th c t , nh ng y u kém,ệ ự ệ ự ế ữ ếkhuy t đi m c a chính sách phòng, ch ng tham nhũng nói chung, đ u tế ể ủ ố ầ ưcông nói riêng sẽ đ c b c l Qua đó, là c s đ cho các c quan Nhàượ ộ ộ ơ ở ể ơ

n c có th m quy n hoàn thi n, ch nh s a chính sách này cho phù h pướ ẩ ề ệ ỉ ử ọ

v i yêu c u, đòi h i c a tình hình m i.ớ ầ ỏ ủ ớ

1.2.3.3 Các yêu c u c b n c a th c hi n chính sách phòng, ầ ơ ả ủ ự ệ

ch ng tham nhũng trong đ u t công ố ầ ư

Trong quá trình t ch c th c hiên chính sách phòng, ch ng thamổ ứ ự ốnhũng trong đ u t công, c n ph i đ m b o các yêu c u sau đây:ầ ư ầ ả ả ả ầ

Th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t côngự ệ ố ầ ư

là m t ti n trình di n ra liên t c, là trách nhi m c a nhi u c quan,ộ ế ễ ụ ệ ủ ề ơnhi u to ch c, nhi u t ng n c khác nhau trong b máy nhà n c, đ cề ứ ề ầ ấ ộ ướ ặ

bi t là các c quan chuyên trách v phòng, ch ng tham nhũng (c quanệ ơ ề ố ơ

c nh sát đi u tra, thanh tra Chính ph , thanh tra chuyên ngành ) chínhả ề ủ

vì v y mà trong quá trình t ch c th c hi n c n ph i đ m b o tínhậ ổ ứ ự ệ ầ ả ả ả

th ng nh t, đ ng b t trên xu ng d i, t d i lên trên, đ ng b ,ố ấ ồ ộ ừ ố ướ ừ ướ ồ ộ

th ng nh t trong cùng h th ng ngang; t đó đ m b o tính liên hoàn,ố ấ ệ ố ừ ả ả

ch t chẽ, t o nên hi u qu phòng, ch ng tham nhũng cao.ặ ạ ệ ả ố

Ba là, tính pháp lý

Th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t côngự ệ ố ầ ư

ph i đ m b o tính pháp lý có nghĩa là, ph i căn c , tuân th các quy đ nhả ả ả ả ứ ủ ị

c a pháp lu t v phòng ch ng tham nhũng Bên c nh đó, đòi h i các củ ậ ề ố ạ ỏ ơquan Nhà n c có th m quy n ph i không ng ng hoàn thi n h th ngướ ẩ ề ả ừ ệ ệ ốpháp lu t v qu n lý chuyên ngành cũng nh h th ng pháp lu t vậ ề ả ư ệ ố ậ ềphòng, ch ng tham nhũng đ t o hành lang pháp lý ch t chẽ cho ho tố ế ạ ặ ạ

đ ng qu n lý đ u t công và phòng, ch ng tham nhũng trong lĩnh v cộ ả ầ ư ố ựnày.

B n là, tính khoa h c và h p lýố ọ ợ

Tính khoa h c, h p lý trong th c hi n chính sách phòng, ch ngọ ợ ự ệ ốtham nhũng trong ho t đ ng đ u t công, đòi h i ph i có s tính toánạ ộ ầ ư ỏ ả ựkhoa h c v các ph ng pháp, cách th c th c hi n chính sách này; cácọ ề ươ ứ ự ệcách huy đ ng và t ch c các ngu n l c đi kèm; vi c th c hi n chínhộ ổ ứ ồ ự ệ ự ệsách này cũng c n ph i d a trên các đi u ki n, hoàn c nh th c ti n c aầ ả ự ề ệ ả ự ễ ủ

t ng th i kỳ, t ng yêu c u, nhi m v chính tr - kinh t - xã h i cũng nhừ ờ ừ ầ ệ ụ ị ế ộ ưcác đ c đi m kinh t - kỹ thu t c a t ng s n ph m, công trình, qua đó cóặ ể ế ậ ủ ừ ả ẩcác gi i pháp phòng, ch ng tham nhũng hi u qu ả ố ệ ả

Năm là, tính liên t c, b n v ngụ ề ữ

Th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t côngự ệ ố ầ ư

ph i là m t ti n trình di n ra liên t c, có tình b n v ng Tránh tìnhả ộ ế ễ ụ ề ữ

tr ng làm theo phong trào, kh u hi u; ng i va tr m t i các vùng “c m”ạ ẩ ệ ạ ạ ớ ấ

ho c “danh gi i đó” Có nh v y, chính sách này m i phát huy hi u quặ ớ ư ậ ớ ệ ảtrong th c t m t cách t t nh t.ự ế ộ ố ấ

Có th còn có nh ng yêu c u khác n a, xong trên đây là nh ng yêuể ữ ầ ữ ữ

c u c b n nh t mà trong quá trình th c hi n chính sách phòng, ch ngầ ơ ả ấ ự ệ ốtham nhũng trong đ u t công c n tuân th Ch khi tuân th đ y đ cácầ ư ầ ủ ỉ ủ ầ ủyêu c u này trong th c t , chính sách phòng, ch ng tham nhũng trongầ ự ế ố

đ u t công m i phát huy hi u qu m t cách t t nh t.ầ ư ớ ệ ả ộ ố ấ

1.2.3.4 Quy trình th c thi chính sách phòng, ch ng tham nhũng ự ố trong đ u t công ầ ư

B c 1: Xây d ng k ho ch tri n khai th c hi n chính sách phòng,ướ ự ế ạ ể ự ệ

ch ng tham nhũng trong đ u t công.ố ầ ư

Các c quan có th m quy n, các c quan chuyên trách v phòng,ơ ẩ ề ơ ề

ch ng tham nhũng trong lĩnh v c này c n ph i xây d ng k ho ch tố ự ầ ả ự ế ạ ổ

ch c đi u hành; k ho ch cung c p các ngu n v t l c; k ho ch th iứ ề ế ạ ấ ồ ậ ự ế ạ ờgian tri n khai th c hi n; k ho ch ki m tra, đôn đ c th c thi chínhể ự ệ ế ạ ể ố ựsách; d ki n n i quy, quy ch v t ch c đi u hành, v trách nhi m,ự ế ộ ế ề ổ ứ ề ề ệnhi m v , quy n hành c a cá nhân, t ch c tham gia, t ch c đi u hànhệ ụ ề ủ ổ ứ ổ ứ ềchính sách; v các bi n pháp khen th ng, k lu t; k ho ch và đi uề ệ ưở ỷ ậ ế ạ ề

ch nh k ho ch th c thi chính sách do lãnh đ o có th m quy n các c pỉ ế ạ ự ạ ẩ ề ấthông qua

B c 2: Ph bi n tuyên truy n chính sách phòng, ch ng thamướ ổ ế ề ốnhũng trong đ u t công B c này giúp cho các đ i t ng chính sách vàầ ư ướ ố ượ

m i ng i dân tham gia hi u rõ v m c đích, yêu c u c a chính sách, vọ ườ ế ề ụ ầ ủ ềtính đúng đ n c a chính sách đ h t giác th c hi n Giúp cho cán bắ ủ ể ọ ự ự ệ ộcông ch c có trách nhi m t ch c th c thi nh n th c đ y đ tính ch tứ ệ ổ ứ ự ậ ứ ầ ủ ấquy mô, t m quan tr ng c a chính sách đ h tích c c tìm ki m các gi iầ ọ ủ ế ọ ự ế ảpháp th c thi.ự

B c 3: Phân công, ph i h p th c thi chính sách phòng, ch ngướ ố ợ ự ốtham nhũng trong đ u t công;ầ ư

Đ t ch c th c thi chính sách có hi u qu c n ph i có s phânể ổ ứ ự ệ ả ầ ả ựcông, ph i h p ch t chẽ gi a các c quan, các ngành, các c p Nh đãố ợ ặ ữ ơ ấ ưphân tích nh ng đ c đi m c a ho t đ ng đ u t công là ho t đ ng đaữ ặ ể ủ ạ ộ ầ ư ạ ộ

d ng, ph c t p, liên quan t i nhi u c quan qu n lý Vì v y đ th c thiạ ứ ạ ớ ề ơ ả ậ ể ựchính sách phòng, ch ng tham nhũng trong lĩnh v c này, c n ph i có quáố ự ầ ảtrình phân công, ph i h p gi a c quan có th m quy n đ chính sáchố ọ ữ ơ ẩ ề ểnày phát huy có hi u qu cao nh t.ệ ả ấ

B c 4: Duy trì chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u tướ ố ầ ưcông

Đây là ho t đ ng b o đ m cho chính sách sách phòng, ch ng thamạ ộ ả ả ốnhũng trong đ u t công t n t i và phát huy đ c tác d ng trong môiầ ư ồ ạ ượ ụ

tr ng th c t N u g p ph i khó khăn do môi tr ng bi n đ ng các cườ ự ế ế ặ ả ườ ế ộ ơquan Nhà n c c n s d ng các công c qu n lý tác đ ng t o môiướ ầ ử ụ ụ ả ộ ạ

tr ng thu n l i cho vi c th c thi chính sách đ c di n ra th ng xuyênườ ậ ợ ệ ự ượ ễ ườ

và liên t c.ụ

B c 5: Đi u ch nh chính sách phòng, ch ng tham nhũng trongướ ề ỉ ố

đ u t côngầ ư

Ho t đ ng đi u ch nh chính sách là đi u c n thi t trong th c ti n,ạ ộ ề ỉ ề ầ ế ự ễ

b i quá trình ho ch đ nh chính sách, các ch th có th m quy n khôngở ạ ị ủ ể ẩ ề

th l ng tr c đ c h t nh ng khó khăn, tr ng i và nh ng b t c pể ườ ướ ượ ế ữ ở ạ ữ ấ ậtrong th c ti n Ch khi th c thi chính sách này trong th c t , nh ng h nự ễ ỉ ự ự ế ữ ạ

ch , khó khăn c a chính sách m i phát sinh Đ phát huy hi u qu c aế ủ ớ ể ệ ả ủchính sách này, vi c b sung, đi u ch nh chính sách là đi u c n thi t.ệ ổ ề ỉ ề ầ ế

B c 6: Theo dõi, đôn đ c, ki m tra vi c th c thi chính sách phòng,ướ ố ể ệ ự

ch ng tham nhũng trong đ u t côngố ầ ư

Đ chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công phátể ố ầ ưhuy tác d ng trong th c ti n, vi c theo dõi, đôn đ c, ki m tra c a các cụ ự ễ ệ ố ể ủ ơquan ch c năng có th m quy n, c a công lu n, báo chí, nhân dân, các tứ ấ ề ủ ậ ổ

ch c chính tr - xã h i là đi u c n thi t; trong đó trách nhi m chínhứ ị ộ ề ầ ế ệthu c v các c quan Nhà n c (Chính ph , y ban nhân dân các c p, cácộ ề ơ ướ ủ ủ ấ

c quan Thanh tra, đi u tra, các c quan t pháp) Theo dõi, ki m tra,ơ ề ơ ư ểđôn đ c vi c th c thi chính sách giúp k p th i b sung hoàn thi n chínhố ệ ự ị ờ ổ ệsách qua đó ch n ch nh công tác t ch c th c thi đ nâng cao hi u l c,ấ ỉ ố ứ ự ế ệ ự

hi u qu th c thi m c tiêu chính sách.ệ ả ự ụ

B c 7: Đánh giá, t ng k t, rút kinh nghi m th c thi chính sáchướ ổ ế ệ ựphòng, ch ng tham nhũng trong đ u t côngố ầ ư

Là quá trình xem xét, k t lu n v ch đ o đi u hành và ch p hànhế ậ ề ỉ ạ ề ấchính sách c a các đ i t ng th c thi chính sách Đ i t ng đ c xemủ ố ượ ự ố ượ ượxét đánh giá t ng k t v ch đ o đi u hành là các c quan Nhà n c tổ ế ề ỉ ạ ề ơ ướ ừTrung ng đ n c s liên quan đ n vi c th c thi chính sách này Bênươ ế ơ ở ế ệ ự

c nh đó, quá trình này cũng nh m xem xét đánh giá vi c th c thi c a cácạ ằ ệ ự ủ

đ i t ng tham gia th c thi chính sách (đ i t ng đ c th h ng l iố ượ ự ố ượ ượ ụ ưở ợích tr c ti p và gián ti p), qua đó đ a ra các kinh nghi m đ b sung,ự ế ế ư ệ ể ổhoàn thi n chính sách này trong th i gian ti p theo.ệ ờ ế

1.2.3.5 Các yêu t tác đ ng đ n vi c th c thi chính sách phòng, ố ộ ế ệ ự

ch ng tham nhũng trong đ u t công ố ầ ư

Trong quá trình t ch c th c thi chính sách nói chung, chính sáchổ ứ ựphòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công nói riêng ch u s tác đ ng,ố ầ ư ị ự ộ

nh h ng c a r t nhi u y u t Nh ng y u t này có th gây nh ng

c n tr , làm gi m đi tính hi u l c và hi u qu c a chính sách Vi cả ở ả ệ ự ệ ả ủ ệnghiên c u, tìm hi u các y u t này nh h ng t i quá trình th c thiứ ề ế ổ ả ưở ớ ựchính sách này nh th nào sẽ giúp cho các c quan Nhà n c có các cáchư ế ơ ướ

th c đ h n ch nh ng nh h ng, t đó t o đi u ki n cho chính sáchứ ể ạ ế ữ ả ưở ừ ạ ề ệ

đ c tri n khai vào trong th c t mang l i nhi u hi u qu nh t nhượ ể ự ế ạ ề ệ ả ấ ưmong đ i.ợ

Trong th c t , khi nghiên c u các y u t nh h ng t i vi c th cự ế ứ ế ố ả ưở ớ ệ ựthi chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công ta có th chiaố ầ ư ể

ra làm hai nhóm y u t đó là nhóm y u t ch quan và nhóm y u tế ổ ế ố ủ ế ốkhách quan

Nhóm y u t khách quan bao g m:ế ố ồ

Th nh t: Tính đ n gi n hay ph c t p c a v n đ chính sách thamứ ấ ơ ả ứ ạ ủ ấ ềnhũng trong ho t đ ng đ u t công là m t v n đ chính sách có tínhạ ộ ầ ư ộ ấ ề

ch t ph c t p Vi c nh n d ng đúng v n đ chính sách này sẽ góp ph nấ ứ ạ ệ ậ ạ ấ ề ầthu n l i cho quá trình th c thi chính sách, qua đó đ t đ c m c tiêu đậ ợ ự ạ ượ ụ ề

ra và ng c l i Vi c nh n d ng không đúng, không đ c a v n đ thamượ ạ ệ ậ ạ ủ ủ ấ ềnhũng trong lĩnh v c này sẽ gây c n tr , khó khăn cho vi c th c thi chínhự ả ở ệ ựsách này trong th c ti n, nh t là các gi i pháp đi kèm.ự ễ ấ ả

Th hai: Môi tr ng th c thi chính sáchứ ườ ự

Môi tr ng th c thi chính sách phòng, ch ng tham nhũng trongườ ự ố

đ u t công là toàn b các thành ph n v t ch t, phi v t ch t tham giaầ ư ộ ầ ậ ấ ậ ấ

th c thi chính sách nh các nhóm l i ích có đ c t chính sách trong xãự ư ợ ượ ừ

h i; các đi u ki n v t ch t, kỹ thu t trong n n kinh t ; b u không khíộ ề ệ ậ ấ ậ ề ế ầchính tr ; tr t t xã h i; quan h qu c t Các y u t này có th tác đ ngị ậ ự ộ ệ ố ế ế ố ể ộtích c c, làm cho quá trình t ch c th c thi chính sách này đ c di n raự ổ ứ ự ượ ễthu n l i, ho c có th gây ra nh ng c n tr , khó khăn cho chính sách nàyậ ợ ặ ể ữ ả ởtrong th c ti n tri n khai.ự ễ ể

Th ba: M i quan h gi a các đ i t ng th c th chính sách thứ ố ệ ữ ổ ượ ự ỉ ể

hi n s th ng nh t hay không v l i ích c a các đ i t ng trong th c thiệ ự ố ấ ề ợ ủ ổ ượ ự

m c tiêu chính sách.ụ

Đ i t ng th c thi chính sách phòng, ch ng tham nhũng trongố ượ ự ố

ho t đ ng đ u t công là các cán b , công ch c, các cá nhân, t ch c cóạ ộ ầ ư ộ ứ ổ ứliên quan t i ho t đ ng đ u t công Vi c th c thi chính sách này sẽớ ạ ộ ầ ư ệ ựđánh vào l i ích không h nh c a m t nhóm đ i t ng cán c , côngợ ề ỏ ủ ộ ố ượ ộ

ch c b thoa hóa, bi n ch t Nhóm đ i t ng này liên k t ch t chẽ v iứ ị ế ấ ố ượ ế ặ ớnhau b i nh ng l i ích t ho t đ ng tham nhũng Đây l i là nhóm đ iở ữ ợ ừ ạ ộ ạ ố

t ng có ch c, có quy n, có th gây tác đ ng, nh h ng l n t i xã h i.ượ ứ ề ể ộ ả ưở ớ ớ ộ

Chính đi u nay gây c n tr không h nh cho vi c th c thi chính sáchề ả ở ề ỏ ệ ựnày trong th c ti n th c thi.ự ễ ự

Th t : Ti m l c, đ c tính c a các nhóm đ i t ng chính sách ứ ư ề ự ặ ủ ổ ượ

Vi c phân tích ti m l c, đ c tính c a các nhóm đ i t ng chínhệ ề ự ặ ủ ố ượsách là đi u c n thi t Ti m l c c a đ i t ng chính sách chính là nh ngề ầ ế ề ự ủ ố ượ ữ

kh năng c a đ i t ng chính sách có th có (trình đ , tri th c, đi uả ủ ố ượ ể ộ ứ ề

ki n kinh t …).ệ ế

Đ c tính c a đ i t ng chính sách là nh ng đ c tr ng riêng bi tặ ủ ố ượ ữ ặ ư ệ

c a t ng nhóm M i nhóm đ i t ng l i có nh ng đ c tính khác nhauủ ừ ỗ ố ượ ạ ữ ặ(đ i ngũ cán b , công ch c c p trung ng, c p t nh, c p huy n, c p xãộ ộ ứ ấ ươ ấ ỉ ấ ệ ấ

là có nh ng đ c tính khác nhau) Nghiên c u đ c tính, ti m l c c a cácữ ặ ứ ặ ề ự ủnhóm đ i t ng chính sách sẽ giúp cho quá trình th c thi chính sáchố ượ ự(nh l p k ho ch, huy đ ng ngu n l c, tuyên truy n ) sẽ sát h n soư ậ ế ạ ộ ồ ự ề ơ

v i th c t Đi u này cũng đòi h i m i c p th c thi chính sách ph i cóớ ự ế ề ỏ ỗ ấ ự ảtính linh ho t, sáng t o trong th c thi chính sách này cho phù h p v iạ ạ ự ợ ớ

đ c tính c a t ng nhóm đ i t ng th c thi chính sách.ặ ủ ừ ố ượ ự

Nhóm y u t ch quan bao g m:ế ố ủ ồ

Th nh t: S th c hi n đ ng, đ y đ các b c trong quá trình tứ ấ ự ự ệ ủ ầ ủ ướ ổ

ch c th c thi chính sáchứ ự

Nh đã nêu trên, quy trình t ch c th c thi chính sách phòng,ư ở ổ ứ ự

ch ng tham nhũng trong đ u t công bao g m b y b c Các b c nàyố ầ ư ồ ả ướ ướ

có m i liên quan m t thi t v i nhau Vi c th c hi n đúng, đ , t t cácố ậ ế ớ ệ ự ệ ủ ố

b c tr c sẽ là đi u ki n th c thi nh ng b c sau Chính sách phòng,ướ ướ ề ệ ự ữ ướ

ch ng tham nhũng trong đ u t công ch phát huy tác d ng khi các chố ầ ư ỉ ụ ủ

th th c thi chính sách th c hi n đ y đ , đúng các b c này và ng cể ự ự ệ ầ ủ ướ ượ

l i.ạ

Th hai: Năng l c th c thi chính sách c a cán b , công ch c.ứ ự ự ủ ộ ứ

Đây sẽ là nhân t quan tr ng b c nh t, quy t đ nh s thành b iố ọ ậ ấ ế ị ự ạ

c a m t chính sách Có th các b c trong chu trình chính sách tr củ ộ ể ướ ướ

th c hi n chính sách có nhi u thi u sót, nh ng v i đ i ngũ cán b , côngự ệ ề ế ư ớ ộ ộ

ch c có năng l c t t, có th kh c ph c nh ng thi u sót, t n t i trongứ ự ố ể ắ ụ ữ ể ồ ạchính sách b ng tính linh ho t, sáng t o, ki n ngh s a đ i trong th c tằ ạ ạ ế ị ử ổ ự ếtri n khai Ng c l i, chính sách có t t, nh ng năng l c đ i ngũ cán b ,ể ượ ạ ố ư ự ộ ộcông ch c không đáp ng đ cyêu c u th c t tri n khai thì chính sáchứ ứ ượ ầ ự ế ể

đó sẽ không phát huy hi u qu , đ t đ c m c tiêu nh mong mu n.ệ ả ạ ượ ụ ư ố

Th ba: Đi u ki n v t ch t c n cho quá trình th c thi chính sách.ứ ề ệ ậ ấ ầ ựCác đi u ki n v t ch t này có th là các ngu n l c tài chính, cácề ệ ậ ấ ể ồ ựtrang thi t b , c s v t ch t đi kèm (máy móc đánh giá ch t l ng côngế ị ơ ở ậ ấ ấ ượtrình), các tiêu chu n đo l ng ch t l ng Nh đã phân tích ph nẩ ườ ấ ượ ư ở ầtrên, ho t đ ng đ u t công, v i các s n ph m đ u ra c a nó r t khóạ ộ ầ ư ớ ả ẩ ầ ủ ấđánh giá ch t l ng Các tiêu chu n kỹ thu t đo l ng đánh giá ch tấ ượ ẩ ậ ườ ấ

l ng các công trình xây d ng n c ta còn thi u Chính nh ng đi uượ ự ở ướ ế ữ ềnày đang gây nh ng khó khăn không nh cho quá trình th c thi chínhữ ỏ ựsách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công.ố ầ ư

Th t : S đ ng tình, ng h c a ng i dânứ ư ự ồ ủ ộ ủ ườ

Tham nhũng nói chung, tham nhũng trong đ u t công nói riêngầ ưđang là v n đ nh c nh i, gây b c xúc trong d lu n r t l n Chính sáchấ ề ứ ố ứ ư ậ ấ ớphòng ch ng tham nhũng nói chung, và chính sách phòng, ch ng thamố ốnhũng trong đ u t công nói riêng đang thu hút đ c s đ ng tình, ngầ ư ượ ự ồ ủ

h c a ng i dân trong xã h i r t l n Đây đ c xem là đi u ki n h tộ ủ ườ ộ ấ ớ ượ ề ệ ế

s c thu n l i đ tri n khai chính sách này trong th c t ứ ậ ợ ể ể ự ế

Ti u k t Ch ể ế ươ ng 1

Ch ng 1 lu n văn đã h th ng hóa các v n đ lý lu n v đ u tươ ậ ệ ố ấ ề ậ ề ầ ưcông, phòng, ch ng tham nhũng, chính sách phòng, ch ng tham nhũngố ố

trong đ u t công Đ u t công có vai trò quan tr ng đ i v i đ i s ngầ ư ầ ư ọ ố ớ ờ ốkinh t -xã h i Hi u qu c a đ u t công ph thu c r t nhi u vào vi cế ộ ệ ả ủ ầ ư ụ ộ ấ ề ệcác ngu n v n đ c phân b , s d ng phù h p Phòng, ch ng thamồ ố ượ ổ ử ụ ợ ốnhũng trong đ u t công là ti n đ quan tr ng đ đ u t công t o ra cúầ ư ề ề ọ ể ầ ư ạhích, thúc đ y s phát tri n Đ n l t mình, công tác phòng, ch ng thamẩ ự ể ế ượ ốnhũng trong đ u t công đòi h i c n có h th ng chính sách h th ng,ầ ư ỏ ầ ệ ố ệ ố

đ ng b , th ng nh t và đ c tri n khai th c hi n hi u qu K t quồ ộ ố ấ ượ ể ự ệ ệ ả ế ả

th c hi n chính sách phòng, ch ng tham nhũng trong đ u t công phự ệ ố ầ ư ụthu c vào các y u t ch quan và khách quan khác nhau, đ ng th i đòiộ ế ố ủ ồ ờ

h i c n có quy trình th c thi chính sách rõ ràng, minh b ch v i tinh th nỏ ầ ự ạ ớ ầtrách nhi m c a các ch th liên quan.ệ ủ ủ ể

Ch ươ ng 2

TH C TR NG HO T Đ NG TH C THI CHÍNH SÁCH PHÒNG, Ự Ạ Ạ Ộ Ự CH NG Ố

THAM NHŨNG TRONG Đ U T CÔNG VI T NAM Ầ Ư Ở Ệ

2.1 Khái quát v tham nhũng trong đ u t công Vi t Nam ề ầ ư ở ệ

2.1.1 Th c tr ng tham nhũng trong đ u t công ự ạ ầ ư

Tham nhũng và đ u t công có m i liên h m t thi t v i nhau.ầ ư ố ệ ậ ế ớTheo nguyên t c, chi đ u t công ph i tr i qua m t quy trình phê chu nắ ầ ư ả ả ộ ẩ

r t ph c t p và ch a nhi u y u t “c m tính” Căn c vào chi ngân sáchấ ứ ạ ứ ề ế ố ả ứhàng năm đ c c p có th m quy n phê duy t và ch tr ng đ u t ,ượ ấ ẩ ề ệ ủ ươ ầ ư

nh ng quy t đ nh liên quan đ n đ u t công th ng ph i tr i qua nhi uữ ế ị ế ầ ư ườ ả ả ềkhâu l a ch n: (i) K t c u chung c a ngân sách; (ii) Quy mô t ng chi đ uự ọ ế ấ ủ ổ ầ

t ngân sách nhà n c; (iii) L a ch n các d án; (iv) Quy mô và thi t kư ướ ự ọ ự ế ế

d án Trong các quy t đ nh này, m t s cán b th ng tham gia ki mự ế ị ộ ố ộ ườ ểsoát và gây nh h ng đáng k đ n vi c ra quy t đ nh, đ c bi t là ả ưở ể ế ệ ế ị ặ ệ ởkhâu l a ch n và thi t k d án K t qu d x y ra tình tr ng d ánự ọ ế ế ự ế ả ễ ả ạ ự

đ c đ u t khi ch a th c s c n thi t ph i đ u t ; d án đ c đ u tượ ầ ư ư ự ự ầ ế ả ầ ư ự ượ ầ ư

v i quy mô, công su t không phù h p v i nhu c u d án đ c đ u t v iớ ấ ợ ớ ầ ự ượ ầ ư ớyêu c u kỹ thu t không phù h p v i nhu c u; d án đ c đ u t đ aầ ậ ợ ớ ầ ự ượ ầ ư ở ị

đi m và th i đi m không h p lý; thi t b và công trình c a d án có ch tể ờ ể ợ ế ị ủ ự ấ

l ng th p làm gi m tu i th c a d án…ượ ấ ả ổ ọ ủ ự

M t khác, ti n trình l a ch n và phê duy t d án đ u t côngặ ế ự ọ ệ ự ầ ư

th ng tr i qua nhi u giai đo n Ch ng h n, d án xây d ng, yêu c uườ ả ề ạ ẳ ạ ự ự ầliên quan đ n các quy t đ nh: (i) Thi t k d án; (ii) Đ u th u d án;ế ế ị ế ế ự ấ ầ ự(iii) Ki m soát th u; (iv) Th ng l ng và ký k t h p đ ng Cán b , côngể ầ ươ ượ ế ợ ồ ộ

ch c có th gây nh h ng trong vi c l a ch n các doanh nghi p thamứ ể ả ưở ệ ự ọ ệgia đ u th u Đ i v i doanh nghi p đ c s p x p nh n th u, khi nh nấ ầ ố ớ ệ ượ ắ ế ậ ầ ậ

đ c h p đ ng th u, có th mang l i cho doanh nghi p m t kho n l iượ ợ ồ ầ ể ạ ệ ộ ả ợ

nhu n l n Vì v y, nh ng ng i qu n lý doanh nghi p cho cán b , côngậ ớ ậ ữ ườ ả ệ ộ

ch c có trách nhi m, th m quy n đ giành đ c h p đ ng th u Kho nứ ệ ẩ ề ể ượ ợ ồ ầ ả

ti n này đ c tính vào trong chi phí đ gi m tr thu theo cách th cề ượ ể ả ừ ế ứtính theo t l ph n trăm d án Th c t , các doanh nghi p cũng khôngỷ ệ ầ ự ự ế ệ

ph i gánh ch u hoàn toàn cho chi phí này mà h tìm cách b t xén các chiả ị ọ ớphí th c t c a d án đ bù đ p, d n đ n d án kém ch t l ng…ự ế ủ ự ể ắ ẫ ế ự ấ ượ

Th c tr ng báo đ ng n c ta hi n nay là t tham nhũng trongự ạ ộ ở ướ ệ ệ

đ u t công v n di n bi n ph c t p Nh ng v tiêu c c, tham nhũng,ầ ư ẫ ễ ế ứ ạ ữ ụ ự

th t thoát không ch di n ra các d án do Nhà n c đ u t tr c ti pấ ỉ ễ ở ự ướ ầ ư ự ế

mà còn các t p đoàn kinh t l n nh Vinalines hay Vinashin nay đãở ậ ế ớ ư

bi n thành SBIC và r t nhi u doanh nghi p nhà n c quy mô nh h n.ế ở ấ ề ệ ướ ỏ ơ

Đi n hình trong các doanh nghi p này là v Công ty V n t i D u khí Vi tể ệ ụ ậ ả ầ ệNam ph m t i tham ô tài s n, gây thi t h i cho Nhà n c kho n 1.800 tạ ộ ả ệ ạ ướ ả ỷ

đ ng; v sai ph m t i Công ty cho thuê tài chính II-Ngân hàng Nôngồ ụ ạ ạnghi p và Phát tri n nông thôn gây thi t h i cho Nhà n c c tính trênệ ể ệ ạ ướ ướ4.000 t đ ng; v vi ph m quy đ nh v cho vay trong ho t đ ng c a cácỷ ồ ụ ạ ị ề ạ ộ ủ

t ch c tín d ng x y ra t i Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam (VDB) chiổ ứ ụ ả ạ ể ệnhánh Sóc Trăng gây thi t h i hàng trăm t đ ng… Hi n nay tình hìnhệ ạ ỷ ồ ệtham nhũng trong đ u t công và qu n lý v n, tài s n nhà n c t i m tầ ư ả ố ả ướ ạ ộ

s doanh nghi p nhà n c v n ch a có d u hi u gi m, nhi u v gâyố ệ ướ ẫ ư ấ ệ ả ề ụ

h u qu đ c bi t nghiêm tr ng.ậ ả ặ ệ ọ

Đ tìm hi u v hi n tr ng tham nhũng trong đ u t công, tác giể ể ề ệ ạ ầ ư ả

lu n văn đã ti n hành kh o sát các đ i t ng cán b , công ch c; doanhậ ế ả ố ượ ộ ứnghi p và ng i dân v i 300 phi u cho cán b , công ch c, 300 phi u choệ ườ ớ ế ộ ứ ếdoanh nghi p và 300 phi u cho ng i dân K t qu kh o sát cho th y,ệ ế ườ ế ả ả ấcác ý ki n có s t ng đ ng nh t đ nh trong đánh giá v hi n tr ngế ự ươ ồ ấ ị ề ệ ạtham nhũng trong đ u t công H u h t các ý ki n cho r ng tham nhũngầ ư ầ ế ế ằtrong đ u t công là th c s đáng lo ng i và có nh ng di n bi n ph cầ ư ự ự ạ ữ ễ ế ứ

t p trong nh ng năm qua Tham nhũng trong đ u t công d ng nhạ ữ ầ ư ườ ư

di n ra các giai đo n c a quá trình th c hi n đ u t công t đ xu t ýễ ở ạ ủ ự ệ ầ ư ừ ề ấ

t ng đ n quá trình đánh giá k t qu th c hi n.ưở ế ế ả ự ệ

2.1.2 Nguyên nhân c a tham nhũng trong đ u t công ủ ầ ư

V m t ch quan, qua th c ti n t ch c công tác phòng ng a, đ uề ặ ủ ự ễ ổ ứ ừ ấtranh ch ng tham nhũng th i gian qua, có th khái quát m t s nguyênố ờ ể ộ ốnhân d n đ n tình tr ng tham nhũng trong đ u t công.ẫ ế ạ ầ ư

Tr c h t, nguyên nhân quan tr ng d n đ n tham nhũng chính làướ ế ọ ẫ ế

s s h , b t c p, thi u công khai, thi u minh b ch, c ch “xin-cho” cònự ơ ở ấ ậ ế ế ạ ơ ế

t n t i Nguyên nhân này th hi n ch : C ch ki m tra, ki m soátồ ạ ể ệ ở ỗ ơ ế ể ể

vi c s d ng, qu n lý, lu n chuy n tài s n có nhi u s h , giao tài s nệ ử ụ ả ậ ể ả ề ơ ở ảcho nhân viên nh ng không có bi n pháp ki m tra, giám sát ch t chẽ,ư ệ ể ặgian l n trong công tác đ chi m đo t tài s n… Các th t c, quy đ nh c aậ ể ế ạ ả ủ ụ ị ủNhà n c ch a đ c công khai, rõ ràng nên t o đi u ki n cho cán b ,ướ ư ượ ạ ề ệ ộcông ch c tham nhũng; thi u công khai, minh b ch trong qu n lý, trongứ ế ạ ảcông tác kê khai tài s n, trong công tác s d ng tài s n và thi u minhả ử ụ ả ế

b ch trong các văn b n, quy đ nh, th t c H n n a, vi c thi u tráchạ ả ị ủ ụ ơ ữ ệ ếnhi m gi i trình c a ng i đ ng đ u trong các c quan, đ n v cũng d nệ ả ủ ườ ứ ầ ơ ơ ị ẫ

đ n tình tr ng thi u công khai, minh b ch.ế ạ ế ạ

Th hai, đ ng c ch y u d n đ n tham nhũng là l i ích cá nhân.ứ ộ ơ ủ ế ẫ ế ợ

N u không vì l i ích cá nhân thì không có hi n t ng tham nhũng Vì l iế ợ ệ ượ ợích cá nhân, con ng i có th th c hi n các hành vi v i nh ng th đo nườ ể ự ệ ớ ữ ủ ạkhác nhau đ đ t đ c l i ích, vì v y, hi n t ng tham nhũng di n raể ạ ượ ợ ậ ệ ượ ễcàng ph c t p Bên c nh đó, cu c s ng, áp l c công vi c, tác đ ng c aứ ạ ạ ộ ố ự ệ ộ ủmôi tr ng xung quanh cũng làm cho t tham nhũng có đi u ki n thu nườ ệ ề ệ ậ

l i đ phát sinh và lan r ng trong toàn xã h i Ngh quy t c a Ban Ch pợ ể ộ ộ ị ế ủ ấhành Trung ng Đ ng khóa X nh n đ nh: “Công tác cán b nói chung vàươ ả ậ ị ộ

vi c qu n lý, giáo d c cán b , đ ng viên, công ch c nói riêng còn y uệ ả ụ ộ ả ứ ếkém M t b ph n không nh cán b , đ ng viên, công ch c suy thoái vộ ộ ậ ỏ ộ ả ứ ề

t t ng chính tr , ph m ch t đ o đ c, l i s ng.ư ưở ị ẩ ấ ạ ứ ố ố

Không ít cán b lãnh đ o ch ch t các c p, các ngành, k c cán bộ ạ ủ ố ấ ể ả ộlãnh đ o cao c p, còn thi u g ng m u trong vi c gi gìn ph m ch tạ ấ ế ươ ẫ ệ ữ ẩ ấ

đ o đ c; ch a đi đ u trong cu c đ u tranh ch ng tham nhũng, lãng phíạ ứ ư ầ ộ ấ ố

và th c hành ti t ki m” H n n a, m t b ph n cán b , công ch c ch aự ế ệ ơ ữ ộ ộ ậ ộ ứ ư

có ý th c rèn luy n, tu d ng đ o đ c, l i s ng, t t ng chính tr Đi uứ ệ ưỡ ạ ứ ố ố ư ưở ị ềnày d n đ n s tha hóa, suy thoái v đ o đ c không th tránh kh i c aẫ ế ự ề ạ ứ ể ỏ ủcông ch c nhà n c, s n sàng vì l i ích cá nhân mà tham nhũng Đ ng vàứ ướ ẵ ợ ảNhà n c đã nh n ra nguyên nhân này nh ng các bi n pháp gi i quy tướ ậ ư ệ ả ế

ch a th c s hi u qu ư ự ự ệ ả

Th ba, môi tr ng làm vi c là đi u ki n khách quan nh h ngứ ườ ệ ề ệ ả ưở

đ n s suy thoái đ o đ c Hi n t ng “quà cáp” đ v l i trong các cế ự ạ ứ ệ ượ ể ụ ợ ơquan công quy n không ph i là đi u xa l và di n ra h u h t m i n i.ề ả ề ạ ễ ở ầ ế ọ ơNguyên nhân này d n đ n đ n d n hình thành hi n t ng tham nhũngẫ ế ế ầ ệ ượ

t p th , khi có thanh tra, ki m tra thì bao che l n nhau, d n đ n khóậ ể ể ẫ ẫ ếkhăn trong v n đ phòng, ch ng tham nhũng Trong khi đó, tâm lý vàấ ề ốtrình đ nh n th c c a m t b ph n ng i dân còn y u v i quan ni mộ ậ ứ ủ ộ ộ ậ ườ ế ớ ệ

“bôi tr n” là gi i pháp nhanh nh t, hi u qu nh t đ gi i quy t côngơ ả ấ ệ ả ấ ể ả ế

vi c cũng là tác nhân thúc đ y tham nhũng H n th , ng i ta còn dùngệ ẩ ơ ế ườ

h i l , quà cáp nh m t hình th c đ t o thu n l i cho vi c ti p nhânố ộ ư ộ ứ ể ạ ậ ợ ệ ế

v n đ u t , th c hi n d án Tình tr ng này kéo dàilàm xu t hi n tố ầ ư ự ệ ự ạ ấ ệ ư

t ng gây khó d cán b , công ch c đ đ c nh n “phong bì” m i gi iưở ễ ở ộ ứ ể ượ ậ ớ ảquy t công vi c, cho r ng, nh n h i h nh m t th t c t t y u trongế ệ ằ ậ ố ộ ư ộ ủ ụ ấ ếquá trình x lý công vi c.ử ệ

Bên c nh m t s nguyên nhân ch quan còn có nh ng nguyênạ ộ ố ủ ữnhân khách quan nh h ng l n đ n tình tr ng tham nhũng n c ta.ả ưở ớ ế ạ ở ướ

C th :ụ ể

Th nh t, trong quá trình chuy n đ i c ch qu n lý kinh t , cứ ấ ể ổ ơ ế ả ế ơ

ch chính sách pháp lu t m i đang d n hình thành, phát tri n nh ngế ậ ớ ầ ể ư

ch a hoàn thi n v m i m t H th ng chính sách, pháp lu t, h th ngư ệ ề ọ ặ ệ ố ậ ệ ốcác công c , phòng ch ng tham nhũng trong đ u t công ch a hi u quụ ố ầ ư ư ệ ảcao, c ch b o đ m cho pháp lu t đ c th c thi ch a đ c quan tâmơ ế ả ả ậ ượ ự ư ượđúng m c Nhi u văn b n quy ph m pháp lu t m i đ c ban hành ch aứ ề ả ạ ậ ớ ượ ưphát huy đ c hi u l c trên th c t , đã s a đ i nhi u l n, tình tr ng l pượ ệ ự ự ế ử ổ ề ầ ạ ậpháp y quy n còn di n ra nhi u lĩnh v c.ủ ề ễ ở ề ự

Th hai, nh ng khó khăn v kinh t không nh ng tác đ ng vàoứ ữ ề ế ữ ộ

t ng cá nhân, nhóm ng i mà tác đ ng m nh mẽ đ n vi c th c thi chínhừ ườ ộ ạ ế ệ ựsách xã h i Trong đi u ki n kinh t th tr ng, vi c gi i quy t t t chínhộ ề ệ ế ị ườ ệ ả ế ốsách xã h i nh v n đ vi c làm, ti n l ng, lao đ ng, b o hi m… đ cộ ư ấ ề ệ ề ươ ộ ả ể ặ

bi t th c hi n công b ng xã h i có ý nghĩa quan tr ng nh m đáp ngệ ự ệ ằ ộ ọ ằ ứ

ph n nào đ i s ng c a nhân dân Tuy nhiên, trên th c t , b n thân cácầ ờ ố ủ ự ế ảchính sách xã h i khi ban hành cũng h n ch b i y u t kinh t nên v nộ ạ ế ở ế ố ế ẫcòn có b t c p, kẽ h Tình tr ng này di n ra ph bi n nhi u lĩnh v cấ ậ ở ạ ễ ổ ế ở ề ự

c a đ u t công: Tình tr ng tham ô, th t thoát khi s d ng ngu n v nủ ầ ư ạ ấ ử ụ ồ ố

c a d án xóa đói, gi m nghèo cho các t nh mi n núi, nông thôn, trongủ ự ả ỉ ề

vi c th c hi n chính sách ng i có công v i cách m ng.ệ ự ệ ườ ớ ạ

Th ba, ho t đ ng c a c quan b o v pháp lu t ch a th c sứ ạ ộ ủ ơ ả ệ ậ ư ự ự

hi u qu Do s qu n lý, thanh tra, ki m tra l ng l o, x lý ch a nghiêmệ ả ự ả ể ỏ ẻ ử ư

kh c, có s vi c x lý còn mang tính hình th c nh c nh cáo, phê bìnhắ ự ệ ử ứ ư ảnên ch a mang tính răn đe Vi c ch p hành k lu t cũng còn b xem nh ư ệ ấ ỷ ậ ị ẹ

Ng i qu n lý, thanh tra, ki m tra, đi u tra cũng ch a th t s làm vi cườ ả ể ề ư ậ ự ệ

hi u qu , v n mang n ng tình tr ng “báo cáo t t”, còn có tình tr ng baoệ ả ẫ ặ ạ ố ạ