Bài giảng Nguyên tắc dùng thuốc cho phụ nữ thời kỳ cho con bú

Trang 1 Nguyên tắc dùng thuốc cho PHỤ NỮ THỜI KỲ CHO CON BÚMục tiêu bài học1.. Trình bày được các yếu tố quyết định lượng thuốc vào trẻ bú mẹ khi sử dụng thuốc ở PN cho con bú2.. Trình b

Nguyên tắc dùng thuốc cho

PHỤ NỮ THỜI KỲ CHO CON BÚ

Mục tiêu bài học

1 Trình bày được các yếu tố quyết định lượng thuốc

vào trẻ bú mẹ khi sử dụng thuốc ở PN cho con bú

2 Trình bày được các nguyên tắc chung về dùng thuốc

cho phụ nữ thời kỳ cho con bú

Tài liệu học tập

Sách giáo khoa Dược lâm sàng

Roger walker (2007)

Clinical pharmacy and therapeutics 4 th edition

Tài liệu tham khảo

J Dipiro (2008)

Pharmacotherapy 7 rd edition

TẦM QUAN TRỌNG CỦA SỮA MẸ

1 Cung cấp dinh dưỡng tối ưu

2 Kháng thể cho trẻ tránh một số nhiễm khuẩn

3 Tăng sự “kết nối” MẸ - CON

4 Rẻ tiền

6

MỤC TIÊU SỬ DỤNG THUỐC Ở PNCCB

• Điều trị được bệnh của mẹ

• Tránh cho trẻ bị dùng & chịu ADR của thuốc

• Duy trì cho trẻ bú mẹ

7

TÁC DỤNG KMM CỦA MỘT SỐ THUỐC LÊN TRẺ KHI DÙNG THUỐC CHO PNCCB

Atenolol Chậm nhịp tim, tím tái, hạ HA

Ciprofloxacin Viêm đại tràng giả mạc

Erythromycin Hẹp môn vị

Fluoxetine Đau bụng, kích thích, an thần

Naproxen Chảy máu kéo dài, xuất huyết

8

MỘT SỐ THUỐC CHỐNG CHỈ ĐỊNH Ở PNCCB

 Amphetamin

 Amiodaron

 Bromocriptin

 Carbimazol

 Cyclophosphamid

 Cyclosporin

 Ergotamin

 Ethosuxamid

 Isoniazid

 Lithium

 Methotrexat

 Metronidazol

 Phenobarbital

 Theophyllin

 Propylthiouracil

CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC

VÀO TRẺ KHI DÙNG CHO PNCCB

1 Việc dùng thuốc của mẹ

- Thuốc, liều, đường dùng

- Đặc điểm DĐH của mẹ

2 Việc bài tiết sữa của mẹ

- Lượng sữa tiết ra

- Thành phần và pH của sữa

10

3 Tính chất của thuốc

- Phân tử lượng

- pKa

- Tính tan trong lipid

- Mức độ liên kết protein

4 Việc bú mẹ của trẻ

- Lượng sữa trẻ bú

- Thời điểm trẻ bú

CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC

VÀO TRẺ KHI DÙNG CHO PNCCB

11

-Tỉ lệ nồng độ thuốc trong sữa/huyết tương

-Thời gian đạt nồng độ đỉnh

- Thời gian bán thải t1/2

-Tỉ lệ thuốc trẻ bú so với tổng liều dùng (liều tương đối)

Các thông số của thuốc:

12

Đặc tính của thuốc Tỉ lệ thuốc giữa

sữa/huyết tương

Thuốc tan nhiều trong lipid ~ 1 Thuốc liên kết nhiều với protein

trong huyết tương của mẹ

< 1

Thuốc có phân tử lượng nhỏ (dưới 200), tan nhiều trong nước

~ 1

Thuốc vận chuyển tích cực > 1

Ả NH HƯỞNG ĐẶC TÍNH CỦA THUỐC ĐẾN TỈ LỆ NỒNG ĐỘ THUỐC TRONG SỮA/HUYẾT TƯƠNG

- Dao động nhiều giữa các cá thể và trên cùng cá

thể

-Chỉ phù hợp khi đánh giá tổng thể, không phù

hợp khi đánh giá nguy cơ giữa các thuốc

TỈ LỆ NỒNG ĐỘ THUỐC GIỮA SỮA VÀ HUYẾT TƯƠNG

14

LIỀU DÙNG TƯƠNG ĐỐI CỦA TRẺ

-Lượng thuốc trẻ bú = Csữa mẹ x lượng sữa trẻ bú

-Lượng sữa trẻ bú = 0,15 L/kg

-LD tương đối= lượng thuốc trẻ bú/LDmẹ x 100%

→ Phù hợp để đánh giá nguy cơ của thuốc

Thuốc Tỉ lệ nồng độ

sữa/huyết tương

Liều tương đối (%)

Tỉ lệ nồng độ thuốc sữa/huyết tương và liều

tương đối của một số thuốc

Một số thuốc thường dùng an toàn cho trẻ khi

dùng thuốc cho PNCCB

Nhóm thuốc

 Antacid

 Nhuận tràng thẩm thấu

 Các Cephalosporin

 Các thuốc xông hít, như salbutamol

 Các penicilin

 Progestogen

 Vacxin (trừ đậu mùa)

 Vitamin (trừ vitamin A,

D liều cao)

Thuốc

 Cetirizin

 Clotrimazol

 Diclofenac

 Insulin

 Sắt bổ sung

 Levothyroxin

 Nystatin

 Warfarin

CÁC THUỐC ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG BÀI TIẾT SỮA

Làm tăng tiết sữa Làm giảm tiết sữa

Thuốc kháng dopamin:

phenothiazin, haloperidol

Thuốc có hoạt tính dopamin (dẫn chất ergotamin): bromocriptin, methylergotamin

Thuốc an thần: sulpirid, risperidon Lợi tiểu

Thuốc điều trị THA: α-methyldopa Estrogen

Thuốc làm tăng nhu động ruột:

domperidon, metoclopramid

Prostaglandin

Hormon tăng trưởng, hormon giải

phóng thyrotropin

Amphetamin Oxytocin Rượu, opioid (làm giảm giải

phóng oxytocin)

NGUYÊN TẮC CHUNG TRONG SỬ DỤNG

THUỐC Ở PNCCB

1 Hạn chế tối đa dùng thuốc

2 Chọn thuốc an toàn cho trẻ bú, thải trừ nhanh

3 Tránh dùng thuốc liều cao, nên dùng trong thời

gian ngắn nhất và ngừng ngay khi có hiệu quả

4 Nên uống thuốc ngay sau khi cho trẻ bú xong

5 Nếu không được cho trẻ bú khi đang dùng thuốc cần vắt sữa bỏ đi và dùng sữa ngoài thay thế Sau khi ngừng thuốc cần chờ thêm một thời gian thích hợp (khoảng 4 lần t1/2) rồi mới cho trẻ bú lại

6 Cân nhắc lợi ích nguy cơ cho cả mẹ và con trước khi quyết định dùng thuốc

NGUYÊN TẮC CHUNG TRONG SỬ DỤNG

THUỐC Ở PNCCB

Trân trọng cảm ơn Câu hỏi ?