Nhận thức của sinh viên khoa địa lý trường đại học sư phạm hà nội đối với việc sử dụng đồ nhựa dùng một lần

Là sinh viên khoa Địa Lý của trường Đại học Sưphạm Hà Nội với sự hiểu biết cùng vốn kiến thức am hiểu về môi trường thuộc chuyênngành đang theo học và nhận thấy được tính cấp thiết của v

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU

NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN KHOA ĐỊA LÝ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HÀ NỘI ĐỐI VỚI VIỆC SỬ DỤNG ĐỒ

NHỰA DÙNG MỘT LẦN

NHÓM 1 – KHÓA 71 – LỚP CLC

HÀ NỘI - 2023

MỤC LỤC

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 2

2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước 4

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 7

3.1 Mục tiêu nghiên cứu 7

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 8

4 Phạm vi nghiên cứu 8

5 Quan điểm và phương pháp nghiên cứu 8

5.1 Quan điểm nghiên cứu 8

5.2 Phương pháp nghiên cứu 10

6 Đóng góp của đề tài 11

6.1 Về khoa học 11

6.2 Về thực tiễn 12

7 Cấu trúc của đề tài 12

8 Tài liệu tham khảo 14

9 Kế hoạch thực hiện đề tài 16

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN KHOA ĐỊA LÝ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ĐỐI VỚI VIỆC SỬ DỤNG ĐỒ NHỰA DÙNG MỘT LẦN NHÓM 1 – KHÓA 71 – LỚP CLC 1 Nguyễn Thị Đức Minh - 715603023 2 Nguyễn Thị Hiền - 715603032

3 Quang Thị Hà Trang - 715603032

4 Vi Thị Lịch - 715603032

5 Đoàn Phương Thảo - 715603032

6 Mã Kim Chi - 715603032

7 Trần Yến Nhi - 715603032

8 Trần Thanh Chúc - 715603032

9 Nguyễn Mai Anh - 715603032

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Tường Huy

HÀ NỘI – 2023

1 Lí do chọn đề tài

Trong nhịp sống hối hả hiện nay, con người đang có xu hướng sử dụng các sảnphẩm mang tính “nhanh – gọn – lẹ” Một trong số đó là các sản phẩm nhựa dùng mộtlần đang rất được ưa chuộng như: túi nilon, ống hút, ly nhựa, chai nhựa, hộp đồ ănnhanh,… Chúng ta không thể phủ nhận những lợi ích mà chúng đem lại như rất nhỏgọn, tiện dụng, giá thành rẻ, tiết kiệm thời gian,… Tuy nhiên những tác hại của đồnhựa dùng một lần còn lớn hơn cả tới vấn đề ô nhiễm môi trường, sức khỏe của conngười Trong thời gian gần đây, giới trẻ đã trở thành một nhóm đối tượng tiêu dùngchính của các sản phẩm nhựa một lần Sự đa dạng của các sản phẩm này đã dẫn đếntình trạng rác thải nhựa tăng đáng kể Thật không khó để bắt gặp các hình ảnh mỗi sinhviên trên tay cầm ly nước nhựa, sự tràn lan của rác thải nhựa một lần ở các thùng ráctại các trường học từ các cấp tiểu học đến trung học phổ thông và thậm chí là cáctrường đại học

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cũng không phải một ngoại lệ của vấn đề trên

Sự tiện dụng của sản phẩm nhựa một lần đã dần hình thành nên thói quen sử dụng loạisản phẩm này của sinh viên trong trường Mặt sau những sự tiện dụng, tiết kiệm thờigian mà sản phẩm nhựa dùng một lần mang lại là rác các túi nilon, chai nước, ly đồuống nhanh có thể được thấy trong ngăn bàn cho tới nền các lớp học hay các thùng ráctại các giảng đường, loại rác thải này còn bắt gặp được tại lối đi trong khuôn viên củatrường Rác thải nhựa dùng một lần phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau: hoạt độngsinh hoạt, giảng dạy chuyên môn, nghiên cứu của cán bộ viên chức và các bộ phận liênquan của nhà trường, sinh viên và học viên sau đại học đặc biệt là các hoạt động kinhdoanh dịch vụ trong nhà trường Điều này đã có những tác động xấu tới vấn đề ônhiễm môi trường nói chung, ảnh hưởng tới cảnh quan trong khuôn viên nhà trườngnói riêng

Ô nhiễm môi trường từ vấn nạn đồ nhựa dùng một lần không phải là chủ đề mới

và tính cấp thiết tầm quan trọng của nó được tăng lên theo thời gian phát triển của lốisống hiện đại Thật vậy đã có nhiều đề tài, nghiên cứu, báo cáo đề cập tới vấn đề này.Các nghiên cứu trước đây đã đề cập tới cơ sở lí luận, thực tiễn để xác định lộ trình và

đề xuất các giải pháp loại bỏ chất thải nhựa sử dụng một lần và túi nilong khó phânhủy phục vụ kiểm soát ô nhiễm môi trường ở Việt Nam [1] hay đề tài nghiên cứu thựctrạng và đề xuất các giải pháp giảm thiểu rác thải nhựa tại các trường đại học trên địabàn Hà Nội và nhiều địa bàn khác Tuy nhiên chưa có một nghiên cứu nào của vấn đề

rác thải nhựa dùng một lần đề cập làm rõ tới việc nhận thức của sinh viên tại trườngĐại học Sư phạm Hà Nội hiện nay Là sinh viên khoa Địa Lý của trường Đại học Sưphạm Hà Nội với sự hiểu biết cùng vốn kiến thức am hiểu về môi trường thuộc chuyênngành đang theo học và nhận thấy được tính cấp thiết của vấn đề, vì vậy nhóm chúng

tôi quyết định lựa chọn đề tài “Nhận thức của sinh viên khoa Địa lý trường Đại học Sư

phạm Hà Nội về việc sử dụng đồ nhựa dùng một lần” dưới góc độ địa lí một cách hoàn

chỉnh có hệ thống Nghiên cứu này sẽ tập trung vào thực trạng sử dụng đồ nhựa dùngmột lần của sinh viên Khoa Địa lý thông qua các khảo sát thực tiễn, tìm hiểu vềnguyên nhân và hậu quả, từ đó đề ra các giải pháp Nghiên cứu này cũng góp phầnnâng cao nhận thức của sinh viên khoa Địa Lý nói riêng và toàn thể sinh viên trongtrường nói chung về việc bảo vệ môi trường và hướng tới lối sống xanh

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới

Tình trạng môi trường bị ô nhiễm nặng nề là một vấn đề cấp bách và ảnh hưởng tớichính cuộc sống của chúng ta Kinh tế phát triển, nhu cầu vật chất - tinh thần tăng caocùng với đó là thực trạng môi trường bị ô nhiễm cũng trở nên phức tạp hơn kèm theonhiều hậu quả khôn lường

Vào năm 2017, Mohammad Bakri Alaa Hammami1 cùng các cộng sự đã nghiên

cứu vấn đề “Survey on awareness and attitudes of secondary school students regarding

plastic pollution: implications for environmental education and public health in Sharjah city, UAE” [17] Ở bài viết này đã nêu được khái quát về tình trạng ô nhiễm nhựa và sự

gia tăng tình trạng ô nhiễm do chất thải nhựa gây nên Từ đó có những khảo sát thực tiễnđối với đối tượng là học sinh trung học cơ sở tại thành phố Sharjah của UAE về nhậnthức, thái độ của chúng về các vấn đề liên quan đến ô nhiễm môi trường qua việc sửdụng rác thải nhựa Khảo sát này đã có đề xuất được một số giải pháp nhằm nâng caonhận thức của học sinh về ý thức sử dụng đồ nhựa trong cuộc sống Tuy nhiên, điểm hạnchế của bài này ở chỗ chưa trình bày được cụ thể những hậu quả do việc sử dụng đồnhựa tới môi trường cũng như ý nghĩa đối với giáo dục môi trường còn mơ hồ, chưa cụthể dễ gây ra sự hoang mang cho đối tượng khảo sát Ngoài ra, khảo sát này còn bị hạnchế về việc chọn mẫu khảo sát, chỉ khảo sát học sinh tại thành phố Sharjah nên khôngthể phản ánh được toàn bộ dân số UAE bởi mỗi vùng sẽ có chất lượng môi trường sốngkhác nhau nên bài nghiên cứu này đưa ra chỉ là một ví dụ rất nhỏ đại diện cho một khuvực nhất định, không mang tính chất bao quát cho cả nước

Năm 2018, tác giả Tony Robert Walker cũng cộng sự đã nghiên cứu về “A call for

Canada to move toward zero plastic waste by reducing and recycling single-use plastics” [21] Trong báo cáo của mình, tác giả đã chỉ ra được thực trạng của vấn nạn sử

dụng đồ nhựa trên thế giới Hàng năm có khoảng 4,8 - 12,7 triệu tấn rác thải nhựa trànvào các đại dương, gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm trọng Tác giả cũng đã đưa ranhiều chính sách mà nhiều quốc gia đang triển khai Tuy nhiên tác giả vẫn chưa đưanhững giải pháp thiết thực nhất để giảm thiểu việc sử dụng nhựa dùng một lần [21]

Năm 2021, tác giả Ana l Patrício Silva cùng cộng sự đã nghiên cứu về đề tài “An

urgent call to think globally and act locally on landfill disposable plastics under and after Covid- 19 pandemic: Pollution prevention and technological (Bio) remediation solution” [20].Các tác giả nghiên cứu về vấn đề rác thải nhựa trong giai đoạn dịch Covid

- 19 diễn ra Số lượng khẩu trang cũng như rác thải nhựa từ y tế thải ra môi trường vôcùng lớn Với số lượng lớn rác thải nhựa, thế giới chưa thể xử lý triệt để và có nhữngbiện pháp để phân hủy lượng rác thải nhựa ấy Nên các quốc gia đã xử lý rác thải nhựabằng cách chôn lấp Cách xử lý này đã gây ra nhiều hậu quả như rò rỉ các chất hóa họcđộc hại, ô nhiễm đất, chiếm phần lớn diện tích đất, Tác giả đã phân tích cụ thể vấn đềthực tiễn cũng như hậu quả của rác thải nhựa tới môi trường, xã hội cũng như chínhcuộc sống của con người

Cùng năm đó tác giả Elisabetta Cornago đã nghiên cứu đề tài “Preventing

single-use plastic waste: Implications of different policy approaches” [16] Trong đề

tài của mình, tác giả tập trung phân tích về thực trạng rác thải nhựa mà con người đãphát sinh ra ngoài môi trường trên toàn cầu Kết quả nghiên cứu cho thấy rác thải nhựachiếm một nửa rác thải trên thế giới và chưa có một giải pháp nào để xử lý ổn thỏanhất vấn đề rác thải nhựa

Tác giả Jenna Jambeck cùng cộng sự đã nghiên cứu về “Plastic waste inputs from

land into the ocean” [18] Báo cáo đã nghiên cứu về vấn đề rác thải nhựa trên các đại

dương trên Trái Đất Vào năm 1975, ước tính lượng rác thải hàng năm của tất cả các vậtliệu thải ra môi trường đại dương là 6,4 triệu tấn, lượng rác thải có trên đất liền chiếmtới 80% và số lượng rác thải nhựa trên đại dương ngày càng tăng nhanh Tác giả đã rấtthành công khi phân tích rất cụ thể thực trạng của rác thải nhựa trên các đại dương vàcác quốc gia không xử lý tốt rác thải nhựa Tác giả cũng đã đề ra 1 số chiến lược cụ thể

để các quốc gia quản lý tốt hơn lượng rác thải nhựa trên vùng biển của mình Tuy nhiênnghiên cứu của tác giả Jenna Jambeck lại chú trọng về ô nhiễm đại dương do rác thảinhựa mà chưa đề cập tới vấn vấn đề ô nhiễm trong đất liền cũng như chưa ra các giảipháp cụ thể [18]

Năm 2020, Niswatun Indana Jariyah cũng cộng sự đã nghiên cứu về đề tài “Level

of Student Awareness in Using Tumbler Water Bottles in an Effort to Reduce The Use of Plastic Bottles” [19] Tác giả đã sử dụng nhiều phương pháp để nghiên cứu về việc sử

dụng rác thải nhựa và ý thức của học sinh, sinh viên về tác động tiêu cực mà rác thảinhựa đến môi trường Trong số học sinh, sinh viên được khảo sát, phần lớn học sinh,sinh viên đã biết và nhận thức những hậu quả tiêu cực của rác thải nhựa Còn một phầnnhỏ thì chưa biết những ảnh hưởng của rác thải nhựa đến xã hội, môi trường Tuy nhiên,tác giả cũng chưa có những biện pháp để sinh viên hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng mộtlần [19]

2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Hiện nay ô nhiễm môi trường là vấn đề không còn quá xa lạ đối với các quốc giatrên thế giới bởi những hậu quả mà nó đem lại vô cùng nặng nề và có ảnh hưởng nghiêmtrọng tới sự phát triển của nền kinh tế, kìm hãm tốc độ tăng trưởng, ảnh hưởng xấu tớichất lượng cuộc sống của người dân… Đối mặt với những hệ quả tiêu cực mà ô nhiễmmôi trường gây ra, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã đề ra rất nhiều chính sách nhằm giữgìn và bảo vệ hành tinh – môi trường sống của chúng ta Tuy nhiên ý thức của con ngườivẫn là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của kế hoạch

Tác giả Nguyễn Minh Kỳ cũng đã nghiên cứu về đề tài “Ô nhiễm rác thải nhựa

- một vấn đề nan giải” [7] Trong đề tài của mình, tác giả đã khái quát được thực

trạng tiêu thụ nhựa và rác thải nhựa trên thế giới cũng như ở Việt Nam Tác giả đãnghiên cứu chi tiết, cụ thể những ảnh hưởng của vấn nạn rác thải nhựa đến xã hội,cuộc sống của con người Và từ những ảnh hưởng ấy, tác giả đã đưa ra một số biệnpháp thích hợp nhằm giảm đi việc sử dụng đồ nhựa Tuy nhiên đề tài chưa đi vào khảosát đến cụ thể từng sinh viên trong các trường đại học nên chưa đưa ra các giải pháp cụthể để giải quyết tình trạng sử dụng nhựa của sinh viên [7]

Năm 2020, tác giả Trịnh Thị Quyên đã “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải

pháp giảm thiểu rác thải nhựa tại trường Đại học Lâm nghiệp, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội” [9] Trong bài viết của mình, tác giả đã chỉ ra rất cụ thể về thực trạng

sử dụng, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp giảm thiểu rác thải nhựa Qua khảo sátcủa tác giả, có thể thấy số lượng rác thải nhựa mà sinh viên thải ra tại trường Đại họcLâm nghiệp rất lớn Theo điều tra của tác giả, rác thải nhựa mà sinh viên thải ra mộtngày là khoảng 98,78 kg/ngày – một con số rất lớn đối với một trường Đại học Đồng

thời, đã phân tích một số nguyên nhân sinh viên sử dụng nhiều đồ dùng nhựa và từ đó cónhững giải pháp thực tiễn [9]

Một đề tài của Nguyễn Thị Thanh Huyền và các cộng sự về “Nghiên cứu phát sinh

và hành vi tiêu dùng sản phẩm nhựa dùng một lần trong trường học” vào năm 2020 [6]

và nghiên cứu của Nguyễn Công Thuận và các cộng sự về vấn đề “Thực trạng rác thải

nhựa trong trường học – Nghiên cứu điển hình tại trường Đại học Cần Thơ” (2021)

[14] đã làm rõ thực trạng việc sử dụng đồ nhựa một lần thông qua các khảo sát hành vi,thái độ của sinh viên các trường đại học thuộc thành phố Đà Nẵng, đại học Cần Thơ.Bên cạnh đó, cả hai nghiên cứu cũng đưa ra được một số giải pháp khuyến nghị đối vớisinh viên, tuy nhiên chưa làm rõ được được nguyên nhân tại sao sinh viên lại ưa chuộng

sử dụng các sản phẩm liên quan đến nhựa dùng một lần

Ngoài ra, với nghiên cứu “Thực trạng sử dụng ống hút nhựa của sinh viên trường

Đại học công nghiệp thực phẩm thành phố Hồ Chí Minh và giải pháp thay thế” của tác

giả Đặng Hồ Phương Thảo vào năm 2022 cũng đã cho thấy được thực trạng sử dụng ốnghút nhựa của sinh viên với tần suất sử dụng liên tục trong một tuần và đưa ra được một

số cách giải quyết để giảm việc sử dụng chúng [13] Tuy nhiên, các đề tài trên chưa làm

rõ được hậu quả từ việc sử dụng hàng ngày cảnh quan, khuôn viên trường học

Nghiên cứu “Hiện trạng phát sinh chất thải nhựa trong sinh hoạt hộ gia đình và đề

xuất giải pháp quản lý tại quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội” (2022) của tác giả

Nguyễn Quỳnh Hương cùng cộng sự đã chỉ rõ được lượng rác thải nhựa mà các giađình hiện nay thải ra môi trường là rất lớn [4] Từ đó có thể đánh giá khái quát đượcmức độ xả thải, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp xử lý đối với từng trường hợp cụthể Tuy nhiên đây chỉ là nghiên cứu tại một khu vực nhỏ nên chưa thể phản ánh đúngthực trạng xả chất thải nhựa từ sinh hoạt hộ gia đình của toàn thành phố Hà Nội cũngnhư của cả nước nhưng cũng phần nào đó cho thấy được tình hình cụ thể của sự phátsinh chất thải ra môi trường hàng ngày ở thời điểm hiện nay

Năm 2022, Đỗ Thị Hồng Uyên và các cộng sự đã nghiên cứu về đề tài “Nhận thức

và nhu cầu xử lý rác thải nhựa của người dân ở miền Bắc Việt Nam” [15] cùng với đề

tài “Nhận thức của cộng đồng về rác thải nhựa ở đồng bằng sông Cửu Long: Nghiên

cứu điển hình tại Cần Thơ” [12] của Nguyễn Trường Thành và cộng sự đều nghiên cứu,

tìm hiểu về hoạt động tiêu thụ các sản phẩm liên quan đến nhựa trong cuộc sống hàngngày cũng như cách xử lý rác thải thải ra và đánh giá nhận thức của người dân, đặc biệt

là các hộ gia đình về những ảnh hưởng của đồ nhựa đến môi trường Từ đó đề xuất được

một số chủ trương nhằm giảm thiểu việc sử dụng đồ nhựa và chính sách đẩy mạnh côngtác xử lý trên địa bàn Tuy nhiên, ở nghiên cứu của tác giả Đỗ Thị Hồng Uyên và cộng

sự đưa ra các kết luận và giải pháp đi kèm cần cụ thể, thiết thực hơn nữa trong bối cảnhhiện nay

Năm 2021, tác giả Nguyễn Thu Hường cùng cộng sự đã nghiên cứu về đề tài

“Đánh giá nhận thức của sinh viên Trường Đại học khoa học Thái Nguyên về chất thải nhựa và giảm thiểu chất thải nhựa” [5] Trong bài nghiên cứu, tác giả đã tập trung làm

nổi bật lên thực trạng phát sinh rác thải nhựa của sinh viên trong Trường Đại học Khoahọc Bên cạnh đó, bài nghiên cứu đã đưa ra được các đánh giá về nhận thức của sinhviên về vấn đề nêu trên và đề xuất một số giải phải nhằm nâng cao nhận thức và tráchnhiệm của sinh viên về vấn đề rác thải nhựa Tuy nhiên, những giải pháp đưa ra vẫn cònmang nặng tính lý thuyết, khó áp dụng hoặc áp dụng chưa rộng rãi tới toàn bộ sinh viêncủa trường cũng như tất cả sinh viên trên cả nước

Năm 2022, tác giả Trương Đình Thái và cộng sự đã nghiên cứu đề tài “Những

nhân tố ảnh hưởng đến ý định phân loại rác thải nhựa của sinh viên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” [10] Trong bài nghiên cứu của mình, tác giả đã cho thấy tình trạng

rác thải nhựa tại các trường đại học và tác động đến việc phân loại rác của sinh viên Kếtquả cho thấy có 4 nhân tố gồm thái độ, chuẩn chủ quan, kiểm soát hành vi và cơ sở vậtchất ảnh hưởng trực tiếp đến ý định phân loại rác thải nhựa của sinh viên [10] Tuynhiên tác giả chưa đề cập tới cách phân loại rác cũng như các giải pháp để thúc đẩy ýthức của sinh viên trong việc phân loại rác thải nhựa trong trường đại học Trong khi đó

đề tài nghiên cứu của Phạm Thị Dương và Định Thị Thúy Hằng trong cùng năm về

“Khảo sát, đánh giá thực trạng nhận thức, hành vi của sinh viên về thói quen phân loại rác thải và sử dụng nhựa một lần” [3] đã chỉ ra được hầu hết sinh viên đều có hiểu biết

về các tác hại của đồ nhựa dùng một lần và đã có ý thức trong việc phân loại rác thảinhựa, từ đó đề xuất được 4 giải pháp góp phần giúp sinh viên có nhận thức đúng đắnhơn trong việc sử dụng rác thải nhựa, hình thành được các thói quen sử dụng đồ nhựamột lần một cách có hiệu quả

Tác giả Vũ Thanh Ca cùng cộng sự đã nghiên cứu đề tài “Thái độ của người dân

thành phố Hạ Long đối với việc sử dụng nhựa dùng một lần” [2] Tác giả đã đi sâu

nghiên cứu về thực trạng và thái độ của người dân trong việc sử dụng đồ nhựa dùng mộtlần Sau khi khảo sát cho kết quả có tới 90% người dân nhận thức được tác động từ vậtdụng mà mình đang sử dụng hàng ngày có ảnh hượng nghiêm trọng đến môi trường vàkhoảng 86% người dân phường Hồng Hải - TP Hạ Long không phân loại rác thải mà

gộp chung các loại rác thải nhựa dùng 1 lần với nhau Nghiên cứu đã cho thấy một điềurằng đại đa số người làm khảo sát đều biết, thậm chí hiểu rất rõ hệ quả tiêu cực mà cácsản phẩm nhựa dùng một lần mang lại cho môi trường nhưng lại không thể hạn chế sửdụng trong cuộc sống hàng ngày

Hoàng Thị Thanh cùng cộng sự vào năm 2022 đã nghiên cứu về việc “Giáo dục

rác thải nhựa cho học sinh trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh thông qua các bài học Địa Lý” [11] đã nhắc đến việc lồng ghép, tích hợp vào trong các bài học về vấn đề

sử dụng rác thải nhựa cho học sinh bậc THCS thông qua các bài giảng địa lí, các hoạtđộng trải nghiệm với mong muốn sẽ phần nào đó cung cấp thêm nhiều cách xử lí phùhợp để giáo dục ý thức cho sinh viên Từ đó có những kiến nghị, đề xuất cần đẩy mạnhcông tác tuyên truyền, giáo dục về các vấn đề liên quan đến chất thải có nguồn gốc từnhựa cùng những ảnh hưởng tới môi trường

Năm 2019, tác giả Minh Phương với đề tài “Biến rác thải nhựa thành nhiên liệu

sạch” [8] Tác giả đi sâu nghiên cứu về thực trạng sử dụng vật dụng nhựa trong cuộc

sống hàng ngày của nhân loại Theo nghiên cứu thì tới năm 2050, 12 tỷ tấn là số lượngchất thải nhựa mà con người sẽ thải ra Từ những dự báo ấy, tác giả đã mở ra cách xử lýchuyển rác thải thành nhiên liệu phục vụ cho nhu cầu cuộc sống Tuy nhiên, các giảipháp xử lí đó chưa thực sự gần gũi với sinh viên và chưa được áp dụng rộng rãi nhiều ởcác quốc gia

Các nghiên cứu đều chỉ ra diễn biến phức tạp của ô nhiễm môi trường và nhữnghậu quả mà nó đem lại là vô cùng nghiêm trọng Mỗi một bài nghiên cứu đề đi khaithác sâu về một khía cạnh cụ thể của vấn đề môi trường, nhất là về ô nhiễm Từ nhữngkết quả thu được, chúng ta đều nhận thấy rằng mức độ tác động của con người tới môitrường nghiên là đặc biệt nghiêm trọng Vì ậy cần chung tay bảo vệ môi trường, có ýthức giữ gìn ngôi nhà chung, tránh những tàn phá trong quá trình phát triển kinh tế.Đặc biệt, sinh viên - những người đang là thế hệ tương lai của đất nước, người tiếp thutinh hoa văn hóa, người phát triển xã hội nhưng cũng là một trong nhiều tác nhân pháhủy môi trường sống của mình

Qua các nghiên cứu trước đó chúng tôi nhận thấy rằng hiện nay có rất ít các đềtài nghiên cứu về thực trạng nhận thức của sinh viên đại học về vấn đề môi trường, cụthể là việc sử dụng đồ nhựa dùng một lần Vì vậy, từ việc tiế thu thành tự và phát triểnthêm các nghiên cứu đi trước, nhóm tác giả đã bắt đầu thực hiện đề tài “Nhận thức của

sinh viên Khoa Địa Lý trường Đại học Sư phạm Hà Nội về việc sử dụng đồ nhựa dùngmột lần”.

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Phân tích được thực trạng, nguyên nhân, hậu quả của việc “Sử dụng đồ nhựadùng một lần của sinh viên khoa Địa lý trường Đại học Sư phạm Hà Nội” Qua đó, đưa

ra một số giải pháp cụ thể nhằm giảm thiểu việc sử dụng đồ nhựa dùng một lần trongtrường học, hướng tới “lối sống xanh” và “bảo vệ môi trường”

- Tổng quan cơ sở lí luận về thực trạng của việc “sử dụng đồ nhựa dùng một lần”

- Phân tích những nguyên nhân tác động tới việc sinh viên chọn lựa việc “sửdụng đồ nhựa dùng một lần của sinh viên khoa Địa Lý

- Đánh giá hậu quả mà việc “sử dụng đồ nhựa dùng một lần” gây ra cho môitrường lớp học, khuôn viên trong trường học

- Đưa ra một số giải pháp cụ thể, thiết thực và phù hợp để giảm thiểu việc sử

dụng đồ nhựa dùng một lần của sinh viên khoa Địa Lý, từ đó hướng tới “lối sốngxanh” và “bảo vệ môi trường” trong trường học

- Nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu về thực trạng, hậu quả và giảipháp của vấn đề mà không nghiên cứu sâu vào nguyên nhân vì việc sử dụng đồ nhựadùng một lần của sinh viên khoa Địa lý Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chủ yếu donguyên nhân khách quan

- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 10 năm 2023 đến hết tháng 12 năm 2024

- Địa bàn nghiên cứu: Sinh viên Khóa 71 đang học tập tại khoa Địa lý TrườngĐại học Sư phạm Hà Nội

5.1 Quan điểm nghiên cứu

5.1.1 Quan điểm tổng hợp

Quan điểm này nghiên cứu về tính hoàn chỉnh và tính phức tạp các các đối tượng

mà bài nghiên cứu nhắm tới về thành phần cấu trúc, biểu hiện của chúng, chính là các

tổng hợp thể không gian tự nhiên, kinh tế - xã hội và nhân văn trong các mối quan hệ.

Không chỉ vậy chúng còn có những sự thay đổi tùy theo không gian hay thời gian cụ

thể Đây chính là nguồn gốc tạo nên sức mạnh của Địa Lý học (Vũ Cao Đàm (2021),Giáo trình Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà

Nội)

Trong nghiên cứu này, thực trạng các sinh viên khoa Địa Lý sử dụng các sảnphẩm nhựa dùng một lần được nghiên cứu một cách tổng hợp từ các yếu tố từ tự nhiêncho đến kinh tế, xã hội và nhân văn và được đặt trong mối quan hệ phức tạp với cácsinh viên khoa khác trong trường và những sinh viên khác tại các trường đại học trêntoàn thành phố Hà Nội cũng như trên cả nước Bên cạnh đó, đề tài này còn có tác độnglớn đến không gian môi trường và con người xung quanh Từ những thực trạng ấy chothấy được nhận thức, thái độ của các sinh viên về vấn đề này và qua đó, đề xuất một sốbiện pháp cụ thể, phù hợp nhằm nâng cao nhận thức của sinh viên trong việc sử dụng

đồ nhựa dùng một lần, nhất là nhận thức của sinh viên khoa Địa Lý

5.1.3 Quan điểm lãnh thổ

Với nội dung nghiên cứu gắn với các đối tượng nằm trong các tổng hợp thể từ tựnhiên cho đến kinh tế - xã hội và nhân văn tồn tại trong một không gian cụ thể và cómối liên hệ, tương tác với những lãnh thổ, không gian khác xung quanh nó Ngoài ravới sự kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, trong đó chủ yếu thiên về nghiên cứuđịnh lượng (Vũ Cao Đàm (2021), Giáo trình Phương pháp luận nghiên cứu khoa học,

NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội)

Sử dụng đồ nhựa dùng một lần là vấn đề nhức nhối không chỉ ở Việt Nam màcòn là vấn đề mang tính toàn cầu Vận dụng quan điểm lãnh thổ trong nghiên cứu nàynhằm phân tích thực trạng sử dụng đồ nhựa một lần của sinh viên trong không gianlãnh thổ xác định tại khoa Địa Lý trường Đại học Sư phạm Hà Nội và có thể áp dụngtới toàn bộ sinh viên tại các trường đại học trước hết là trên địa bàn thành phố Hà Nội

và rộng hơn là với người dân cả nước

5.1.4 Quan điểm lịch sử - viễn cảnh

Đối tượng nghiên cứu của quan điểm này là các thể tổng hợp không gian tựnhiên, kinh tế - xã hội, nhân văn Mỗi đối tượng các khác đều có quá trình vận động,biến đổi và có lịch sử phát sinh, phát triển riêng Vì vậy, trước khi đưa ra những đánhgiá về các đối tượng này cần phải xem xét kĩ tất cả quá trình tồn tại và nguồn gốc phátsinh, lịch sử phát triển để có những kết luận đúng đắn cuối cùng và dự báo được tươnglai thông qua nhiều phương pháp luận phù hợp (Vũ Cao Đàm (2021), Giáo trình

Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội)

Vấn đề sử dụng đồ nhựa dùng một lần đã xuất hiện từ lâu và đã có nhiều nghiêncứu về vấn đề này Tuy nhiên, để làm rõ hơn thực trạng vấn đề gắn liền với nhận thứccủa sinh viên thì cần phải vận dụng những kết quả nghiên cứu đã được công bố trước

đó kết hợp với những dữ liệu thu thập được qua nghiên cứu này, từ đó có những kếtluận trung thực, khách quan nhất về vấn đề đang được nghiên cứu

5.1.5 Quan điểm phát triển bền vững

Phát triển bền vững kinh tế - xã hội là chiến lược lâu dài của Đảng và nhà nước

ta Đồng thời là mục tiêu và quan điểm nghiên cứu trong khoa học địa lí để phân tích,tổng hợp và đánh giá các hiện tượng, sự vật của địa lí tự nhiên và địa lí kinh tế - xãhội

Các sản phẩm nhựa hay là đồ nhựa chỉ sử dụng một lần có ảnh hưởng rất lớn tớimôi trường địa lí và mục tiêu phát triển bền vững Qua đề tài nghiên cứu này, nhómtác giả đã đề xuất một số phương án, định hướng phát triển phù hợp nhằm giảm thiểu

và kiểm soát mức độ sử dụng rác thải nhựa đạt hiệu quả cao, đạt được các mục tiêubền vững về kinh tế, xã hội và môi trường ở tại địa bàn nghiên cứu và nhân rộng môhình ra các nhà trường, địa phương khác

5.2 Phương pháp nghiên cứu

5.2.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

5.2.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Nghiên cứu có thể sử dụng phương pháp này để thu thập các tài liệu liên quanđến “Thực trạng sử dụng đồ nhựa dùng một lần của sinh viên” thông qua tài liệu họcthuật (tạp chí khoa học có bình duyệt, bài nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án cóliên quan, ), các bài báo truyền thông; các thông tin từ cổng thông tin điện tử, tổngcục ’ các dữ liệu, báo cáo khoa học chuyên ngành liên quan đến mục đích nghiêncứu

5.2.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Để thu thập dữ liệu liên quan đến đề tài mà nhóm tác giả nghiên cứu đã sử dụng

2 phương pháp đó là phương pháp quan sát và phương pháp khảo sát bằng bằng bảnghỏi

Phương pháp quan sát

Nghiên cứu sử dụng phương pháp này để quan sát và ghi nhận việc sử dụng đồnhựa dùng một lần và mức độ của sinh viên khoa Địa Lý trong trường học thông quaviệc ghi chép lại tình hình quan sát và chụp ảnh làm minh chứng cho việc ghi chép vềthực trạng sử dụng, xả thải rác

Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi

Nhóm tác giả đã sử dụng phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi kết hợp giữa dữliệu định lượng và định tính nhằm thu thập ý kiến, nhận thức và thái độ của sinh viênkhoa Địa Lý về việc sử dụng và mức độ xả thải đồ nhựa dùng một lần trong trườnghọc Phiếu hỏi sẽ được gửi trực tiếp đến sinh viên (xem phục lục trang 20)

Những người tham gia khảo sát trong nghiên cứu này là sinh viên khoa Địa lýthuộc trường Đại học Sư phạm Hà Nội Ước tính số lượng tham gia điền khảo sát là

250 sinh viên Thời gian thực hiện trong 2 tuần

5.2.2 Phương pháp xử lí, phân tích và diễn giải dữ liệu

5.2.2.1 Dữ liệu định lượng

Nhóm tác giả sử dụng các thuật tón thống kê để xử lí số liệu trên cơ sở có sự hỗtrợ của các phần mềm SPSS và Microsoft Excel Các kết quả nghiên cứu được trìnhbày dưới dạng bảng thống kê và biểu đồ thống kê, Như vậy bài nghiên cứu của nhóm