Chứng kiến sự phát triển như vũ bão của các sản phẩm ứng dụng công nghệ IoT và thị trường công nghệ Start up tiềm năng đang ngày càng sôi động hơn bao giờ hết, ýthức được vấn đề đó, cùng
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA ĐIỆN
ĐỒ ÁN THIẾT THIẾT BỊ ĐIỆN THÔNG MINH
ĐỀ TÀI: THIẾT KẾ Ổ CẮM ĐIỆN THÔNG MINH
Giáo viên hướng dẫn: Ts Đoàn Đức Thắng Sinh viên thực hiện: Mã sinh viên
Nguyễn Đức Hùng 2021604924
Vũ Đại Nghĩa 2021604698
Bùi Lê Nguyễn 2021605063
Lê Trọng Dũng 2021605264
Trang 4LỜI NÓI ĐẦU 6
Chương 1 TỔNG QUAN 7
Chương 2 QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO 12
Chương 3 THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH PHẦN MỀM 26
Chương 4: CHẾ TẠO VÀ THỬ NGHIỆM THIẾT BỊ 33
KẾT LUẬN 35
TÀI LIỆU THAM KHẢO 36
Trang 5
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1 1 Biểu đồ Hype Cycle của hãng Gartner 8
Hình 1 2 Một số dự đoán khảo sát 9
Hình 1 3 Kiến trúc một hệ thống IoT 9
Hình 1 4 Tổng quan về một hệ thống IoT 10
Hình 1 5 Một số sản phẩm ổ cắm đơn 11
Hình 1 6 Sản phẩm một ổ có nhiều ổ cắm 11
Hình 2 1 Sơ đồ khối thiết bị 13
Hình 2 2 Modul Hi-link 14
Hình 2 3 Sơ đồ nguyên lý khối nguồn 15
Hình 2 4 Sơ đồ khối các phím chức năng 15
Hình 2 5 Modul esp 8266-01 17
Hình 2 6 Modul ESP 8266-07 18
Hình 2 7 Modul ESP 8266 -12F 19
Hình 2 8 Sơ đồ chân ra của esp 8266-12E 20
Hình 2 9 Sơ đồ nguyên lí của khối wifi esp8266-12E 21
Hình 2 10 Một module relay kiểu mẫu 22
Hình 2 11 Module relay kích ở mức thấp 23
Hình 2 12 Các mức hiệu điện thế tối đa và cường độ dòng điện tối đa 24
Hình 2 13 sơ đồ nguyên lý khối relay 5V 25
Hình 3 1 WIFI Access Point 26
Hình 3 2 Mạng WIFI 27
Hình 3 3 Cài đặt Blink trên arduino IDE 30
Hình 3 4 Giao diện Arduino IDE 31
Hinh 4 1 Sơ đồ nối dây 33
Trang 6• ESP8266 - Chip xử lí tích hợp thu phát WiFi.
• IDE - Viết tắt của Integrated Development Enviroment - môi trường phát triển
tích hợp
• Compiler - Trình biên dịch
Trang 7LỜI NÓI ĐẦU
Internet Of Things (IoT) – Internet vạn vật dường như đang đứng trước một
bước ngoặt để đi đến giai đoạn tiếp theo cho một thế giới hiện đại, văn minh Đó
là viễn cảnh mà mọi vật đều có thể kết nối với nhau thông qua Internet không dây
Các doanh nghiệp đang có xu hướng ứng dụng sản phẩm công nghệ IoT vào sảnxuất ngày càng nhiều bởi thị trường sáng tạo tiềm năng và chi phí sản xuất ngày càng thấp Chứng kiến sự phát triển như vũ bão của các sản phẩm ứng dụng công nghệ IoT
và thị trường công nghệ Start up tiềm năng đang ngày càng sôi động hơn bao giờ hết, ýthức được vấn đề đó, cùng với sự đồng ý của giảng viên môn học “mạng tốc độ cao”,
em đã lựa chọn đề tài “ Thiết kế ổ cắm điện thông minh điều khiển qua wifi ” làm
đề tài bài tập lớn Nội dung của báo cáo bài tập lớn có bố cục như sau:
- Chương 1 Tổng quan
- Chương 2 Quy trình công nghệ chế tạo- Thiết kế phần cứng
- Chương 3 Thiêt kế chương trình phần mềm
- Chương 4 Chế tạo và thử nghiệm thiết bị
Được sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo hướng dẫn GVC ĐOÀN ĐỨC THẮNG ,
bài tập lớn của nhóm em đã cơ bản được hoàn thiện Do thời gian không quá dài và
khả năng còn hạn chế nên bài tập của bọn em còn nhiều thiếu sót.Chún em rất mong
nhận được sự đóng góp của thầy cô và các bạn Xin chân thành cảm ơn
Hà nội, ngày 13 tháng 12 năm 2023 Nhóm sinh viên thực hiện
Trang 8được gắn cảm biến hoặc hệ thống điện tử đặc biệt cho phép chúng kết nối với nhau để thu thập và trao đổi dữ liệu Các vật thể trong mạng lưới này có thể được kết nối với
mạng Internet cho mục đích điều khiển từ xa
Xét về mặt vật chất, làm thế nào để chất lượng cuộc sống chúng ta được nâng
cao, đó là khi các nhu cầu của chúng ta được đáp ứng nhiều hơn trước Nhu cầu ở đây
có thể là có đầy đủ thức ăn, có quần áo đẹp, không kẹt xe, giảm bớt những lo lắng,
không phải nhớ nhiều thứ linh tinh trong đầu, … Những điều này đều sẽ được đáp ứngbởi IoT Hiện tại, IoT ảnh hưởng lớn nhất đến 5 khía cạnh trong đời sống
IoT có ứng dụng rộng vô cùng, có thể kể ra một số thư như sau:
➢ Quản lí chất thải
➢ Quản lí và lập kế hoạch quản lí đô thị
➢ Quản lí môi trường
➢ Phản hồi trong các tinh huống khẩn cấp
➢ Mua sắm thông minh
➢ Quản lí các thiết bị cá nhân
➢ Đồng hồ đo thông minh
➢ Tự động hóa ngôi nhà
Theo báo cáo hàng năm của hãng Gartner về xu hướng công nghệ sẽ thay đổi
thế giới trong năm 2018 thì IoT đang xếp ở mức đỉnh cao của kỳ vọng và ứng dụng
của IoT trong vòng 5 năm -10 năm nữa sẽ ứng dụng nhiều trong đời sống thực tế
Trang 9Hình 1 1 Biểu đồ Hype Cycle của hãng Gartner
Theo một số dự đoán khảo sát được đưa ra
Trang 10Hình 1 2 Một số dự đoán khảo sát
Năm 2003 với 6.3 tỷ người có 500 triệu kết nối internet, với mỗi người sở hữu
0.08 thiết bị kết nối
Năm 2020 với 7.6 tỷ người đã lên đến 50 tỷ kết nối với 1 người sở hữu 6.58
thiết bị kết nối internet
b) Kiến trúc hệ thống IoT
Hình 1 3 Kiến trúc một hệ thống IoT
Kiến trúc hệ thống IoT(IoT ReferenceArchitecture)
Thiết bị kết nối
(Device Connectivity
Xử lý dữ liệu, phân tích
và quản lý(Data Processing,Analytics andManagement
Hiển thị, vai trò kết nối(Presentation andBusiness Connectivity)
Trang 11Hình 1 4 Tổng quan về một hệ thống IoT
Trên cơ sở nghiên cứu, tìm hiểu về IoT Đề tài đề xuất phương án tự động hóa
ngôi nhà, và cụ thể hơn đó là về những chiếc ổ cắm điện thông minh
Thiết kế, phát triển sản phẩm ổ cắm điện thông minh, online dựa trên cơ sở IoT
cụ thể là điều khiển từ xa bằng wifi, hoặc bất cứ nơi nào smart phone của bạn có kết
nối Internet Sản phẩm đảm bảo các tiêu chí:
o Hoạt động chính xác, ổn định, ngay cả khi các điều kiện của sản
phẩm thay đổi như nhiệt độ, độ ẩm
o Có giao diện phần mềm giao tiếp trực quan với người dùng
Chỉ cần một thiết bị có thể kết nối internet và một công cụ tìm kiếm như
google, sẽ thấy đủ các mẫu mã sản phẩm của các hãng với các giá tiền khác nhau
Chứng tỏ một chiếc ổ cắm thông minh hiện tại là cần thiết đến thế nào với cuộc sống
của chúng ta với công dụng mà nó mang lại
Một số hình ảnh của ổ cắm thông minh bán ngoài thị trường
Trang 12
Hình 1 5 Một số sản phẩm ổ cắm đơn
Hình 1 6 Sản phẩm một ổ có nhiều ổ cắm
Trang 13Chương 2 QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ CHẾ
TẠO THIẾT KẾ PHẦN CỨNG
Thiết bị được xây dựng theo mô hình được thể hiện trong sơ dồ khối dưới đây
Trang 14Hình 2 1 Sơ đồ khối thiết bị
Trang 151) Khối nguồn cấp: Cấp điện áp xoay chiều 220VAC từ lưới, từ đây điện áp được
đưa về khối tiếp theo là khối chỉnh lưu Sau chỉnh lưu điện áp là 5VDC đưa đến
IC LM1117 sau quá trình này điện áp đưa về 3,3 VDC cấp cho khối wifi
2) Khối chỉnh lưu: biến đổi điện áp xoay chiều 220VAC thành điện áp một
chiều 5VDC cấp cho các khối
3) Khối wifi: Sử dụng Modul wifi esp8266 để nhận tín hiệu thu về từ vi xử lý, gửi dữliệu nhận được lên web sever để ta có thể theo dõi online qua wifi internet
4) Khối các phím chức năng: gồm các phím reset và phím hỗ trợ khi nạp code
5) Khối đóng cắt: Sử dụng relay 5V-10A để đóng cắt mạch điện khi nhận được tín
hiệu điều khiển từ người sử dụng
2.2.1 Thiết kế khối nguồn
Thiết bị sử dụng các cấp điện áp 220VAC, 5VDC, 3.3VDC
a) Khối chinh lưu và nguồn 5VDC
Ta sử dụng Module nguồn AC-DC Hi-Link HLK-PM01 với:
- Input: 100~240VAC
- 50-60Hz
- Output: 5VDC/3W
để đưa điện áp từ 220VAC về 5VDC sau đó khối nguồn sẽ đưa về các cấp
điện áp phù hợp tiếp theo
Hình 2 2 Modul Hi-link
Trang 16Hình 2 3 Sơ đồ nguyên lý khối nguồn
2.2.2 Khối các phím chức năng
Phím này là phím button hỗ trợ khi nạp code và reset Thường dùng Button dán loại nhỏhàn trên mạch
Trang 172.2.3 Khối điều khiển esp8266-12E
a) Giới thiệu tổng quan về dòng esp8266
Chip ESP8266 được phát triển bởi Espressif để cung cấp giải pháp giao tiếp
Wifi cho các thiết bị IoT Điểm đặc biệt của dòng ESP8266 là nó được tích hợp các
mạch RF như balun, antenna switches, TX power amplifier và RX filter ngay bên
trong chip với kích thước rất nhỏ chỉ 5x5mm nên các board sử dụng ESP8266 không
cần kích thước board lớn cũng như không cần nhiều linh kiện xung quanh Ngoài ra,
giá thành của ESP8266 cũng rất thấp đủ để hấp dẫn các nhà phát triển sản phẩm IoT
Cấu trúc phần cứng của dòng chip ESP8266 có thể tóm tắt như sau:
• Sử dụng 32-bit MCU core có tên là Tensilica
• Tốc độ system clock có thể set ở 80MHz hoặc 160MHz
• Không tích hợp bộ nhớ Flash để lưu chương trình
• Tích hợp 50KB RAM để lưu dữ liệu ứng dụng khi chạy
• Có đầy đủ các ngoại vi chuẩn đê giao tiếp như 17 GPIO, 1 Slave
SDIO, 3 SPI, 1 I2C, 1 I2S, 2 UART, 2 PWM
• Tích hợp các mạch RF để truyền nhận dữ liệu ở tần số 2.4GHz
• Hỗ trợ các hoạt động truyền nhận các IP packages ở mức hardware
như Acknowledgement, Fragmentation và Defragmentation, Aggregation, Frame
Encapsulation v.v… (và phần stack TCP/IP sẽ được thực hiện trên firmware của
ESP8266)
Do không hỗ trợ bộ nhớ Flash nên các board sử dụng ESP8266 phải gắn thêm
chip Flash bên ngoài và thường là Flash SPI để ESP8266 có thể đọc chương trình ứng dụng với chuẩn SDIO hoặc SPI
Về mô hình lập trình ứng dụng với ESP8266, chúng ta có thể chia làm 2 loại
như sau:
• Sử dụng firmware được cung cấp bởi Espressif và giao tiếp thông qua
Trang 18mục đích nghiên cứu các tính năng của ESP8266, các module ứng dụng phổ biến hiện nay của ESP8266 đều được phát triển bởi công ty AI-Thinker
Hiện tại có khá nhiều module khác nhau cho ESP8266 được sản xuất bởi công
ty AI-Thinker Đặc điểm khác nhau giữa các module này bao gồm:
• Loại anten sử dụng (PCB anten, chip anten hoặc gắn anten ngoài)
• Dung lượng của chip Flash SPI trên board
• Kích thước board của module
• Có gắn khung nhôm chống nhiễu hay không
• Số lượng pin GPIO đưa ra chân kết nối
Ở thị trường VN thì 3 module là ESP-01, ESP-07 và ESP-12F khá phổ biến và
sẽ được sử dụng để demo trong các bài viết sau nên chúng ta sẽ giới thiệu sơ
các module ở đây:
ESP-01
Trang 19Có 2 LED trên board để báo nguồn và báo TX
Cung cấp 3 chân GPIO (GPIO0, GPIO2 và GPIO6) và 2 chân TXD/RXD cho UART
Dung lượng SPI Flash 4Mbyte
Đưa chân ra jumper luôn nên có thể kết nối trực tiếp với các board khác 1 cách
nhanh chóng
ESP-07
Hình 2 6 Modul ESP 8266-07
Sử dụng chip anten on-board và có IPEX connector hỗ trợ gắn thêm anten ngoài
để tăng khoảng cách truyền
Có 2 LED trên board để báo nguồn và báo TX
Đưa ra 9 chân GPIO, 2 chân TX/RX cho UART, 1 chân REST để reset chip, 1 chân ADC, 1 chân CH_PD để đưa chip vào chế độ low power
Dung lượng SPI Flash trên board là 4Mbyte
Có thể hàn thêm jumper để kết nối trực tiếp với board khác hoặc hàn trực tiếp
lên board ứng dụng
Trang 20Hình 2 7 Modul ESP 8266 -12F
Sử dụng PCB anten on-board
Đưa ra 11 chân GPIO, 2 chân TX/RX cho UART, các chân cho SPI, chân RST
để reset chip, 1 chân ADC
Dung lượng SPI Flash là 4Mbyte
Có thể hàn jumper để căm dây vào các board khác hoặc hàn trực tiếp lên board ứng dụng
Qua 3 module ESP8266 trên chúng ta có thể so sánh nhanh như sau:
- ESP-01 đơn giản nhất, số chân GPIO ít nhất và không có shield chống nhiễu
- ESP-07 thì nhiều chân GPIO hơn, có shield chống nhiễu nhưng dùng chip antenna nên
khoảng cách truyền không xa bằng PCB anten Tuy nhiên có thể tăng khoảng cách truyền bằng cách gắn thêm anten ngoài với IPEX connector trên board
- ESP-12F đưa ra nhiều chân GPIO nhất, có shield chống nhiễu và on- board PCB
anten (lưu ý là mặc dù có các chân SPI nhưng đã được sử dụng để đọc SPI
Flash bên trong nên chúng ta không thể sử dụng các chân này)
Trang 21c) Thiết kế
Sử dụng modul phổ biến nhất đó là esp 8266-12E để thực hiện giao tiếp
UART (Universal Asynchronous Receiver/Transmitter) với khối vi xử lí thông qua
2 ngõ ra TX và RX
Hình 2 8 dưới đây là pin out của esp 8266-12E
Hình 2 8 Sơ đồ chân ra của esp 8266-12E
URXD(RX) :dùng để nhận tín hiệu trong giao tiếp UART với vi điều khiển
-VCC :đầu vào 3.3V
-GPIO 0 :kéo xuống thấp cho chế độ upload bootloader
-RST :chân reset cứng của module, kéo xuống mass để reset
-GPIO 2 :thường được dùng như một cổng TX trong giao tiếp UART
để debug lỗi
-CH_PD :kích hoạt chip, sử dụng cho Flash Boot và updating lại
module, nối với mức cao
-GND :nối với mass
-UTXD (TX):dùng để truyền tín hiệu trong giao tiếp UART với vi điều
khiển
Hình 2 9 là sơ đồ nguyên lí của khối wifi esp8266-12E
Trang 22Hình 2 9 Sơ đồ nguyên lí của khối wifi esp8266-12E
Cấp nguồn 3,3VDC cho 2 chân VCC và CH_PD
2.2.4 Khối đóng cắt dùng relay
a) Giới thiệu
Rơ-le là một loại linh kiện điện tử thụ động rất hay gặp trong các ứng dụng thực tế Khi bạn gặp các vấn đề liên quan đến công suất và cần sự ổn định cao,
ngoài ra có thể dễ dàng bảo trì, thì rơ-le chính là cái bạn cần tìm
Rơ le hay rơ le điện (tiếng Pháp: relais électromagnétique) là một công tắc
chạy bằng điện
Nhiều rơ le sử dụng một nam châm điện để vận hành cơ khí công tắc, nhưng
nguyên lý vận hành khác cũng được sử dụng, chẳng hạn như rơ le trạng thái rắn
Rơ le được sử dụng khi cần kiểm soát một mạch điện bằng một tín hiệu công
Trang 23hợp một số mạch phải được kiểm soát bởi một tín hiệu Các rơle đầu tiên được sử
dụng trong các mạch điện báo đường dài với vai trò bộ khuếch đại: chúng lặp đi lặp
lại các tín hiệu đến từ một mạch và truyền lại nó trên mạch khác Rơ le được dùng
rộng rãi trong trao đổi điện thoại và các máy điện toán thời kỳ đầu với vai trò điều
hành mạch lôgic Một loại rơle có thể xử lý công suất cao cần thiết để trực tiếp kiểm
soát một động cơ điện hoặc mức tải khác được gọi là một contactor Rơ le trạng thái
rắn kiểm soát mạch điện không có bộ phận chuyển động
Hình 2 10 Một module relay kiểu mẫu
b) Các loại rơ-le và cách xác định trạng thái của nó
Trên thị trường chúng ta có 2 loại module rơ-le:
đóng),
đóng)
Nếu sơ sánh giữa 2 module rơ-le có cùng thông số kỹ thuật thì hầu hết mọi
kinh kiện của nó đều giống nhau, chỉ khác nhau ở chỗ cái transitor của mỗi loại
module Chính vì cái transistor này nên mới sinh ra 2 loại module rơ-le này (có 2 loại
transistor là NPN - kích ở mức cao, và PNP - kích ở mức thấp)
Trang 24Hình 2 11 Module relay kích ở mức thấp
Tùy vào mục đích sử dụng mà ta chọn modul relay thông qua transitor sao cho phù hợp nhất với mục đích
c) Thông số của một modul relay
Một module rơ-le được tạo nên bởi 2 linh kiện thụ động cơ bản là rơ-le và
transistor, nên module rơ-le có những thông số của chúng
• Hiệu điện thế kích tối ưu
Tùy vào mục đích sử dụng
Chẳng hạn, bạn cần một module relay sẽ làm nhiệm vụ bật tắt một bóng đèn (220V) khi trời tối từ cảm biến ánh sáng hoạt động ở mức 5-12V thì bạn phải sửdụng loại module relay 5V (5 volt) hoặc module relay 12V (12 volt) kích ở mứccao
• Các mức hiệu điện thế tối đa và cường độ dòng điện tối đa của đồ dùng
điện khi nối vào module rơ-le
ví dụ về hình ảnh ở dưới đây
Trang 25Hình 2 12 Các mức hiệu điện thế tối đa và cường độ dòng điện tối đa
với hiệu điện thế <= 250V (AC) là 10A
với hiệu điện thế <= 30V (DC) là 10A
với hiệu điện thế <= 125V (AC) là 10A
với hiệu điện thế <= 28V (DC) là 10A
d, Cách sử dụng rơ-le
Rơ-le bình thường gồm có 6 chân Trong đó có 3 chân để kích, 3 chân còn lại
nối với đồ dùng điện công suất cao
3 chân dùng để kích
➢ Nếu bạn đang dùng module rơ-le kích ở mức cao và chân S bạn cấp điện thế
Trang 26➢ ON hoặc NO: chân này sẽ nối với chân lửa (nóng) nếu dùng điện xoay
chiều và cực dương của nguồn nếu dòng điện một chiều
➢ OFF hoặc NC: chân này sẽ nối chân lạnh (trung hòa) nếu dùng điện
xoay chiều và cực âm của nguồn nếu dùng điện một chiều
e, Thiết kế
Hình 2 13 sơ đồ nguyên lý khối relay 5V
Modul sử dụng nguồn +5VDC
Lấy tín hiệu từ chân số 19 GPIO4 qua trở R1 và Transitor C1815 là NPN - kích
ở mức cao Nối cực dương vào chân tín hiệu rơ-le sẽ đóng)