Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là gì giai cấp công nhân hiện nay có còn sứ mệnh lịch sử đó không vì sao sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân việt nam hiện nay là gì

Căn cứ hai thuộc tính cơ bản nói trên, chúng ta có thể định nghĩa:- Giai cấp cơng nhân là nhũng tập đồn người lao động trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành công cụsản xuất,có tính chất công

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA KẾ TOÁN

BÀI KIỂM TRA TỰ LUẬN HỌC PHẦN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

ĐỀ TÀI:  Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là gì? Giai cấp công nhân hiện nay có còn sứ mệnh lịch sử đó không? Vì sao? Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay là gì?

Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Thị Mai Lan

Sinh viên thực hiện: Trần Hạnh Quỳnh

Lớp: KT29A_AUM29

Mã sinh viên: 19221748

LỜI MỞ ĐẦU

Lời đầu tiên cho em xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Nguyễn Thị Mai Lan đã hỗ trợ giảng dạy, giúp đỡ và hướng dẫn chúng em rất nhiều trong suốt quá trình học tập và tìm hiểu về

bộ môn Triết học Mác-Lênin Cô đã giúp chúng em tiếp thu và tích lũy thêm được nhiều kiến thức bổ ích để có cái nhìn tổng quan hơn về môn học này cũng như cách vận dụng môn học Ở bài tiểu luận này, em đã cố gắng thể hiện hết khả năng của mình nhưng do trình độ kiến thức và kinh nghiệm còn nhiều hạn chế nên sẽ không tránh khỏi sai sót Em rất mong được sự nhận xét, cảm thông, đánh giá và ý kiến đóng góp từ cô để bài tiểu luận này được hoàn thiện một cách tốt nhất

Kính chúc cô có nhiều sức khỏe, hạnh phúc và thành công trên con đường sự nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn !

MỤC LỤC

MỤC LỤC NỘI DUNG

1 Lý do nghiên cứu đề tài

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài

I KHÁI NIỆM VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN THEO CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

1.1 Khái niệm giai cấp công nhân theo chủ nghĩa Mác – Lênin

1.2 Định nghĩa & đặc điểm của giai cấp công nhân

1.3 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1.3.1 Định nghĩa sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1.3.2 Điều kiện cơ bản quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1.3.3 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

II GIAI CẤP CÔNG NHÂN & VIỆC THỰC HIỆN SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY

2.1 Giai cấp công nhân hiện nay

2.1.1 Những điểm tương đối ổn định so với thế kỷ XIX

2.1.2 Những thay đổi và khác biệt của giai cấp công nhân hiện đại

2.2 Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay

2.2.1 Nội dung kinh tế

2.2.2 Nội dung chính trị - xã hội

2.2.3 Nội dung văn hóa, tư tưởng

III SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM

3.1 Nguồn gốc ra đời của giai cấp công nhân Việt nam

3.2 Đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam và ảnh hưởng tới việc hình thành sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam

3.3 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam nói chung và trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa

3.3.1 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam nói chung

3.3.2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa

a Nội dung kinh tế

b Nội dung chính trị - xã hội

c Nội dung văn hóa, tư tưởng

3.4 Vai trò và vị trí của giai cấp công nhân việt nam trong công cuộc xây dựng đất nước

đi lên chủ nghĩa xã hội trong giai đoạn hiện nay

3.5 Một số giải pháp xây dựng giai cấp công nhân ở Việt Nam thành lực lượng đi đầu trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

NỘI DUNG

1 Lý do nghiên cứu đề tài

Chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời với mục đích để nghiên cứu, làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, luận chứng những điều kiện, những con đường để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử đó của mình Hơn nữa, chủ nghĩa xã hội khoa học còn chỉ ra những luận

cứ chính trị - xã hội rõ ràng, trực tiếp nhất để chứng minh, khẳng định sự thay thế tất yếu của chủ nghĩa tư bản bằng chủ nghĩa xã hội Trong công cuộc chuyển biến hình thái xã hội mang tính lịch

sử đó, giai cấp công nhân chính là người nắm vai trò chủ chốt Sứ mệnh lịch sử vĩ đại của giai cấp công nhân được chủ nghĩa xã hội khoa học khẳng định: họ chính là giai cấp duy nhất có khả năng

lãnh đạo các tầng lớp nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột trong cuộc đấu tranh từng bước xoá

bỏ chủ nghĩa tư bản và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội

Trước sự khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu từ đầu những năm

90 của thế kỉ trước, nhiều người đã bộc lộ dao động và hoài nghi về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Các thế lực chống cộng có cơ hội mới để phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giái cấp công nhân, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản và chủ nghĩa xã hội Đến tận những năm gần đây, các thế lực chống đối trong và ngoài nước vẫn không ngừng xuyên tạc, đưa ra những luận điệu thiếu căn cứ, nhằm đánh lừa dư luận, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Chúng sử dụng các phương tiện truyền thông, các trang mạng xã hội để thực hiện nhiều chiến dịch tuyên truyền, hòng làm lung lay lòng tin trong nhân dân, bác bỏ sứ mệnh lịch sử và bản chất cách mạng thuộc về giai cấp công nhân của Đảng Cộng sản Việt Nam Trong bối cảnh đó, việc làm sáng tỏ và nhận thức một cách đúng đắn hơn về giai cấp công nhân, về vai trò sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không chỉ có ý nghĩa lý luận sâu sắc, mà còn có ý nghĩa thực tiễn hết sức to lớn

Trong giai đoạn mới hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đang diễn ra trên toàn thế giới, đang ở trong thời kì quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Xã hội loài người còn đang có nhiều biến động, tiêu cực… thì vấn đề làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được đặt ra trở nên bức thiết hơn bao giờ hết, cả trên hai phương diện lý luận và thực tiễn Xuất phát từ lí do trên, em đã chọn đề tài Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam làm

đề tài tiểu luận

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

 Mục đích: Làm sáng tỏ khái niệm về giai cấp công nhân và nội dung sứ mệnh

lịch sử của giai cấp công nhân thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng

 Nhiệm vụ:

- Làm rõ, khẳng định khái niệm về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân theo chủ nghĩa Mác – Lênin

- Nhận định thực trạng việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện nay

- Xác định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam, đặc biệt là trong thời kì đổi mới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu:

- Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

 Phạm vi nghiên cứu:

- Trên toàn thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng, trong suốt công cuộc giải phóng nhân dân lao động khỏi ách áp bức, bóc lột, tiến lên xây dựng xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay

4 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài

Việc nghiên cứu về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử vĩ đại của giai cấp này góp phần nâng cao nhận thức của bản thân sinh viên về đời sống chính trị - xã hội hiện tại, từ đó củng cố niềm tin vào xã hội chủ nghĩa, cũng như niềm tin vào Đảng và Nhà nước pháp quyền của dân, do dân,

vì dân Hơn thế nữa, việc hiểu rõ về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân còn khơi gợi lên lòng yêu nước và tự hào dân tộc, đồng thời thắp lên ngọn lửa nhiệt huyết và đam mê được học hỏi, được tiến bộ, được cống hiến hết mình cho đất nước, quốc gia, dân tộc

I

KHÁI NIỆM VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN THEO CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN

1.1 Khái niệm giai cấp công nhân theo chủ nghĩa Mác – Lênin

Để hiểu rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, trước hết cần làm rõ khái niệm giai cấp công nhân Chính C.Mác và Ph.ăng-ghen đã chỉ rõ: “Vấn đề là ở chỗ giai cấp vô sản thực ra là gì, và phù hợp với sự tồn tại ấy của bản thân nó, giai cấp vô sản buộc phải làm gì về mặt lịch sử” C.Mác và Ph.Ăngghen đã dùng nhiều thuật ngữ khác nhau: giai cấp vô sản, giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ dựa vào việc bán sức lao động của mình, lao động làm thuê ở thế kỷ XIX, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân đại công nghiệp… như những cụm

từ đồng nghĩa để biểu thị một khái niệm giai cấp công nhân – con đẻ của nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phương thức sản xuất hiện đại

Dù khái niệm giai cấp công nhân có nhiều tên gọi khác nhau như thế nào đi nữa thì theo C.Mác

và Ph.Ăng-ghen vẫn chỉ mang hai thuộc tính cơ bản:

- Về phương diện kinh tế - xã hội:

Đó là sản phẩm và là chủ thể của nền sản xuất đại công nghiệp, giai cấp công nhân là những người lao động trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và có tính xã hội hoá cao Họ lao động bằng phương thức công nghiệp ngày càng hiện đại với những đặc điểm nổi bật: sản xuất bằng máy móc, lao động có tính chất xã hội hoá, năng suất lao động cao và tạo ra những tiền đề của cải vật chất cho xã hội mới Khi nói về tiêu chí này, C.Mác và Ph.Ăng-ghen luôn luôn nhấn mạnh đến người công nhân công nghiệp trong công xưởng, coi là bộ phận tiêu biểu cho giai cấp công nhân hiện đại: “Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của nền đại công nghiệp”; “công nhân cũng là một phát minh của thời đại mới, giống như máy móc vậy… Công nhân Anh là đứa con đầu lòng của nền công nghiệp hiện đại”

- Về phương diện chính trị - xã hội:

C Mác và Ph Ăng-ghen chỉ rõ, đó là giai cấp của những người lao động không có sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội Họ phải bán sức lao động của mình để kiếm sống Chính điều này

khiến cho công nhân trở thành giai cấp đối kháng của giai cấp tư sản Mâu thuẫn cơ bản của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa là mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất xã hội hoá ngày càng rộng lớn với quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa dựa trên chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa về

tư liệu sản xuất Mâu thuẫn cơ bản này thể hiện về mặt xã hội là mâu thuẫn về lợi ích của giai cấp công nhân và giai cấp tư sản “Giai cấp tư sản, tức là tư bản, mà lớn lên thì giai cấp vô sản, giai cấp công nhân hiện đại – tức là giai cấp chỉ có thể sống với điều kiện là kiếm được việc làm,

và chỉ kiếm được việc làm, nếu lao động của họ làm tăng thêm tư bản – cũng phát triển theo Những công nhân ấy buộc phải tự bán mình để kiếm ăn từng bữa một, là một hàng hoá, tức là một món hàng có thể đem bán như bất cứ món hàng nào khác; vì thế họ phải chịu hết mọi sự may rủi của cạnh tranh, mọi sự lên xuống của thị trường” Vì đặc trưng thứ hai này nói lên một trong những đặc trưng cơ bản của giai cấpcông nhân dưới chế độ tư bản chủ nghĩa nên C.Mác và Ph.Ăng-ghen còn gọi giai cấp công nhân là giai cấp vô sản

Căn cứ hai thuộc tính cơ bản của giai cấp công nhân như đã trình bày ở trên, chúng ta có thể coi những người lao động trong các ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ công nghiệp là công nhân Còn những người làm công ăn lương phục vụ trong các ngành khác như y tế, giáo dục, văn hoá, dịch vụ (không liên quan trực tiếp đến sản xuất công nghiệp)… là những người lao động nói chung, đang được thu hút vào tổ chức công đoàn nghề nghiệp, nhưng không phải là công nhân Sau khi cách mạng vô sản thành công, giai cấp công nhân trở thành giai cấp cầm quyền, không còn ở địa vị giai cấp bị bóc lột nữa, mà nó đã trở thành giai cấp thống trị, giai cấp lãnh đạo cuộc đấu tranh cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, đại biểu cho toàn thể nhân dân lao động, làm chủ những tư liệu sản xuất cơ bản đã được công hữu hoá Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân có đặc trưng chủ yếu nhất bằng thuộc tính thứ nhất; còn về thuộc tính thứ hai nếu xét toàn bộ giai cấp, thì giai cấp công nhân đã là người làm chủ, nhưng trong điều kiện tồn tại nhiều thành phần kinh tế, thì còn có một bộ phận công nhân làm thuê trong các doanh nghiệp tư nhân Những người này về danh nghĩa tham gia làm chủ cùng toàn bộ giai cấp công nhân và nhân dân lao động, nhưng xét về mặt cá nhân, họ vẫn là những người làm công, ăn lương và với những mức độ nhất định, họ vẫn bị những chủ sở hữu tư nhân bóc lột về giá trị thặng dư

1.2 Định nghĩa & đặc điểm của giai cấp công nhân

a Định nghĩa giai cấp công nhân

Những quan điểm của C.Mác và Ph.ăng-ghen về hai thuộc tính cơ bản của giai cấp công nhân cho đến nay vẫn giữ nguyên giá trị, vẫn là cơ sở phương pháp luận để chúng ta nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại, đặc biệt là để làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay Căn cứ hai thuộc tính cơ bản nói trên, chúng ta có thể định nghĩa:

- Giai cấp công nhân là nhũng tập đoàn người lao động trực tiếp hoặc gián tiếp vận hành công cụ sản xuất,có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại,có trình độ xã hội hóa cao,quốc tế hóa cao

- Họ là những người bán sức lao động để kiếm sống

- Công nhân ó trình độ tri thức ngày càng cao,đời sống và quan hệ về sở hữu tư liệu sản xuất đã

có sự cải thiện,trong các nước xhcn thì giai cấp công nhân và nhân dân lao động làm chủ tư liệu sản xuất chủ yếu

- Hình thành và phát triển cùng với sự hình thành và phát triển của nền công nghiệp hiện đại,với nhịp độ củ lực lượng sản xuất có tính xã hội hóa ngày càng cao

- Là lực lượng sản xuất cơ bản và tiên tiến trực tiếp tham gia vào quy trình công nghệ , dịch vụ công nghiệp để sản xuất, tái sản xuất ra củ cải vật chất và cải tạo các mối quan hệ xã hội

- Là đại biểu cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiên tiến trong tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội

Ở các nước tư bản, giai cấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, làm thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư; ở các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân là người đã cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu,

là giai cấp lãnh đạo xã hội trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

- Chính C.Mác và Ăngghen chỉ rõ : “Vấn đề là ở chỗ tìm hiểu xem giai cấp vô sản thưc ra là gì

và phù hợp với tồn tại ấy của bản thân nó ,giai cấp vô sản buôc phải làm gì về măt lịch sử ”.Để chỉ giai cấp công nhân ,các nhà kinh điển dùng nhiều khái niệm như : giai cấp vô sản, giai cấp xã hội, giai cấp công nhân hoàn toàn chỉ chỉ dựa vào bán sức lao động của mình và lao động làm thuê ở thế kỷ XIX ,giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân đại công nghiệp như những cụm từ đồng nghĩa để biểu thị một khái niệm Chúng ta có thể hiểu tại sao C.Mác và Ph.Ăng-ghen lại đặc biệt nhấn mạnh hai thuộc tính của giai cấp công nhân như vậy Vì đây chính là hai tiêu chí để phân biệt giai cấp công nhân với các giai cấp khác

Tóm lại, căn cứ hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công nhân ,ta có thể nói: Những ngưòi lao động trong các ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ công nghiệp là công nhân, còn những ngưòi làm công ăn lương phục vụ trong các ngành khác như y tế, giáo dục, dich vụ (không liên quan đến sản xuất công nghiệp )… là những người lao động nói chung, họ đang được thu hút vào các tổ chức công đoàn nghề nghiệp nhưng họ không phải là công nhân

Từ hai tiêu chí trên ta có thể định nghĩa: “Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình hình thành và phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao; là lực lượng sản xuất cơ bản tiên tiến, trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội”

b Đặc điểm của giai cấp công nhân

Nghiên cứu giai cấp công nhân từ phương diện kinh tế - xã hội và chính trị - xã hội trong chủ nghĩa tư bản, C.Mác và Ph Ăng-ghen đã không những đưa lại quan niệm khoa học vềgiai cấp công nhân mà còn làm sáng tỏ những đặc điểm quan trọng của nó với tư cách là một giai cấp cách mạng có sứ mệnh lịch sử thế giới Có thể khái quát những đặc điểm chủ yếu của giai cấp công nhân bao gồm:

Đặc điểm nổi bật của giai cấp công nhân là lao động bằng phương thức công nghiệp với đặc trưng công cụ lao động là máy móc, tạo ra năng suất lao động cao, quá trình lao động mang tính chất xã hội hoá cao Giai cấp công nhân là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất hiện đại Do đó, giai cấp công nhân là đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến, quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội hiện đại

Nền sản xuất đại công nghiệp và phương thức sản xuất tiên tiến đã rèn luyện cho giai cấp công nhân những phẩm chất đặc biệt về tính tổ chức, kỷ luật lao động, tinh thần hợp tác và tâm lý lao động công nghiệp Đó là một giai cấp cách mạng có tinh thần cách mạng triệt đề Những đặc điểm ấy chính là những phẩm chất cần thiết để giai cấp công nhân có vai trò lãnh đạo cách mạng

1.3 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1.3.1 Định nghĩa sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới thực chất là sự nghiệp của một giai cấp đại biểu cho phương thức sản xuất tiên tiến, đại diện cho tiến bộ xã hội để xác lập mọt hình thái kinh tế - xã hội mới thay thế cho hình thái kinh tế - xã hội đã lỗi thời Như vậy, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là toàn bộ những nhiệm vụ cơ bản, tất yếu của giai cấp công nhân mà địa vị kinh tế xã hội của nó trong chủ nghĩa tư bản đã đòi hỏi, tạo điều kiện cho nó cần phải và có thể thực hiện nhằm thủ tiêu chủ nghĩa tư bản, xây dựng và xác lập xã hội chủ nghĩa và ộng sản chủ nghĩa

1.3.2 Điều kiện cơ bản quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Sứ mệnh lịch sử của một giai cấp dù ở thời đại cách mạng xã hội nào đều được quy định một cách khách quan bởi các điều kiện cụ thể về kinh tế xã hội và chính trị xã hội của thời đại ấy Đồng thời, để có thể thực hiện được những nhiệm vụ có tính chất lịch sử, các giai cấp đó cần có những điều kiện mang tính chủ quan được quyết định và quy định bởi các điều

kiện khách quan Trên cơ sở phân tích địa vị kinh tế chính trị và xã hội của giai cấp công nhân ở các nước có xu hướng chính trị khác nhau nhưng đều có điểm chung về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là khách quan xuất phát từ những điều kiện cơ bản sau:

- Thứ nhất: về địa vị kinh tế xã hội khách quan, giai cấp công nhân là giai cấp đại diện cho một

lực lượng sản xuất mới, được hình thành và phát triển trong lòng chủ nghĩa tư bản

- Thứ hai: về địa vị chính trị xã hội khách quan, giai cấpcông nhân là giai cấp có lợi ích chính trị

cơ bản đối lập với lợi ích giai cấp tư sản và nhà nước tư sản trong chủ nghĩa tư bản

- Thứ ba: giai cấp công nhân có lợi ích chính trị cơ bản phù hợp với lợi ích của các giai cấp, tầng

lớp nhân dân bị thống trị, bị áp bức trong xã hội hiện đại

- Thứ tư: giai cấp công nhân là giai cấp được dẫn dắt bởi tư tưởng tiến bộ, do các đại biểu tri

thức tiến bộ, cách mạng đề xướng

- Thứ năm: giai cấp công nhân là giai cấp có thể thực hiện được khối liên minh vững chắc của

mình với đông đảo quần chúng nhân dân lao động bị áp bức, bị bóc lột, nòng cốt cho

khối đoàn kết đại dân tộc

Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền công nghiệp lớn hiện đại của chủ nghĩa tư bản Sự phát triển của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa không chỉ sản sinh, không ngừng phát triển giai cấp công nhân, mà còn tạo ra những tiền đề, những điều kiện chính trị khách quan cần và đủ để giai cấp công nhân có thể và cần thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình

1.3.3 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân chính là những nhiệm vụ mà giai cấp công nhân cần phải thực hiện với tư cách là giai cấp tiên phong, là lực lượng đi đầu trong cuộc cách mạng xác lập hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa

Theo chủ nghĩa Mác – Lênin, sứ mệnh lịch sử tổng quát của giai cấp công nhân là thông qua chính đảng tiền phong, giai cấp công nhân tổ chức, lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xoá bỏ các chế độ người bóc lột người, xoá bỏ chủ nghĩa tư bản, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động khỏi mọi áp bức, bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân có ba nội dung cơ bản:

- Nội dung kinh tế: Giai cấp công nhân dù ở chế độ chính trị nào cũng là chủ thể của quá trình

sản xuất vật chất bằng phương thức sản xuất xã hội hoá cao để sản xuất ra ngày càng nhiều của cải cho xã hội, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người; thông qua đó, tạo tiền đề vật chất,

kỹ thuật cho sự ra đời của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa Ở các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân thông qua quá trình công nghiệp hóa và thực hiện “một kiểu tổ chức xã

hội mới về lao động” để tăng năng suất lao động và thực hiện các nguyên tắc sở hữu, quản lý và phân phối phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất và tiến bộ, công bằng xã hội Nội dung kinh tế

là yếu tố cơ bản và quan trọng nhất khẳng định sự cần thiết của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân đối với quá trình phát triển của văn minh nhân loại Thực hiện đầy đủ và thành công nội dung kinh tế này cũng là điều kiện vật chất để chủ nghĩa xã hội chiến thắng chủ nghĩa tư bản

- Nội dung chính trị xã hội: Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của

Đảng Cộng sản tiến hành cách mạng chính trị lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa và nhà nước của giai cấp công nhân Nhà nước pháp quyền của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động được xác lập và trở thành công cụ có hiệu lực để lãnh đạo chính trị, quản lý kinh tế và xã hội Trên cơ sở đó để cải tạo quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, xây dựng quan hệ sản xuất mới mang tính xã hội hóa phù hợp với nhu cầu phát triển của lực lượng sản xuất và tiến

bộ xã hội Nội dung chính trị xã hội còn bao hàm việc giai cấp công nhân giải quyết đúng đắn các vấn đề chính trị xã hội đặt ra trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa như: liên minh giữa giai cấp công nhân với các giai cấp và tầng lớp xã hội khác, vấn đề đoàn kết dân tộc, xây dựng

xã hội mới, con người mới xã hội chủ nghĩa Qua đó, khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, sự quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa và tính tự giác của quân chúng nhân

dân trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Thực tiễn đã chứng minh rằng, nếu không giải quyết các vấn đề này thì quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân có thể gặp khó khăn, thậm chí bị đổ vỡ và phải làm lại từ đầu Tuy nhiên, đây là một quá trình khó khăn, lâu dài và phức tạp, do đó cần phải từng bước thực hiện trong quá trình cách mạng chính trị của giai cấp công nhân

- Nội dung văn hóa tư tưởng: Giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản tiến hành

cuộc cách mạng văn hóa để xác lập hệ giá trị, lối sống mới trên lập trường của giai cấp công nhân nhằm thay cho hệ giá trị, lối sống của giai cấp tư sản và “của những hệ tư tưởng cổ truyền”,

từ đó tạo điều kiện cho con người phát triển tự do và toàn diện trong một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Trong xã hội ấy, sự tự do của mỗi người là điều kiện phát triển tự do cho tất cả mọi người

Ở các nước tiền tư bản chủ nghĩa, tuỳ điều kiện lịch sử cụ thể, giai cấp công nhân phải tham gia hoặc lãnh đạo cuộc cách mạng dân chủ tư sản hay cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cuối cùng đều phải tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, để cải tạo xã hội cũ, xây dựng thành công

xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa

Trong giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân lãnh đạo nhân dân lao động xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trên đất nước mình và làm hết mình vì phong trào cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên thế giới Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân chỉ được hoàn thành khi chủ nghĩa cộng sản được thiết lập trên phạm vi toàn thế giới

II

GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ VIỆC THỰC HIỆN SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY

2.1 Giai cấp công nhân hiện nay

So với giai cấp công nhân truyền thống ở thế kỷ XIX thì giai cấp công nhân hiện nay vừa có những điểm tương đồng, vừa có những điểm khác biệt, có những biến đổi mới trong

điều kiện lịch sử mới Hiện nay ,cơ cấu ngành nghề của giai cấp công nhân đã có nhiều thay đổi

to lớn Bên cạnh lực lượng công nhân truyền thống, xuất hiện công nhân trình độ tự động hoá với

việc áp dụng phổ biến công nghệ thông tin vào sản xuất Bên cạnh những ngành công nghiệp truyền thống, xuất hiện công nhân trong lĩnh vực dịch vụ Thực tế ,ở các nước tư bản, công nhân trong các ngành dịch vụ này chiếm 50% đến 70% lao động Tuy nhiên, điều này không hề làm giảm vai trò của giai cấp công nhân trong nền kinh tế và ngay cả tỷ trọng của giai cấp công nhân trong dân cư Bởi vì những người làm thuê trong các ngành dịch vụ gắn liền với công nghiệp và hoạt động theo lối công nghiệp vẫn là công nhân xét trên cả hai thuộc tính về giai cấp công nhân Mặt khác, bên cạnh trình độ thấp của công nhân truyền thống đã xuất hiện công nhân có trình độ cao, có xu hướng “tri thức hoá” và cũng ngày càng tiếp thu thêm đông đảo những người thuộc tầng lớp trí thức vào hàng ngũ của mình Mặc dù vậy ,bản chất về giai cấp công nhân cũng không hề thay đổi Nếu trước kia, công nhân bán sức lao động chân tay là chủ yếu thì nay, họ bán sức lao động chân tay và lao động trí óc ,giá trị ngày càng lớn và do đó cành bị bóc lột giá trị thặng dư theo chiều sâu Giai cấp công nhân bắt đầu có sự thay đổi về tài sản Phần lớn, họ không còn là những người vô sản trần trụi với hai bàn tay trắng, mà họ đã có một số tư liệu sản xuất phụ có thể cùng gia đình làm thêm ; một số công nhân đã có cổ phần, cổ phiếu ở xí nghiệp Tuy vậy nhưng nó cũng không làm thay đổi toàn bộ lực lượng sản xuất cơ bản nhất, quyết định nhất đối với nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, họ vẫn bị bóc lột dưới những hình thức khác nhau Giai cấp công nhân hiện nay không những trong lĩnh vưc công nghiệp mà trong mọi nhành nghề khác nhau của nền công nghiệp hiên đại Họ là những người trực tiếp đứng máy, không nằm trong dây truyền sản xuất tự động, không kiểm tra hoạt động máy móc … mà đó là những chuyên gia trực tiếp chăm lo nghiên cứu sáng chế đẻ không ngừng cải tiến máy móc nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, năng suất lao động Họ là những người hoạt động trong các ngành dịch

vụ trực tiếp phục vụ cho sản xuất như bưu điện, viễn thông giao thông vận tải … Họ còn là những người lao động làm thuê trong các ngành dịch vụ đang trở thành những ngành công nghiệp thực sự như du lịch, ngân hàng, thông tin … đó còn là những nhân viên thừa hành làm công ăn lương phục vụ cho hệ thống quản lý của các công ty

Có thể nói,những quan điểm của C.Mác và Ph.Ăng-ghen về hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công nhân cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, vẫn là cơ sở phương pháp luận để chúng ta nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại, đặc biệt là làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay

2.1.1 Những điểm tương đối ổn định so với thế kỷ XIX

Giai cấp công nhân hiện nay vẫn đang là lực lượng sản xuất hàng đầu của xã hội hiện đại Họ là chủ thể của quá trình sản xuất công nghiệp hiện đại mang tính xã hội hóa ngày càng cao Ở các nước phát triển, sự phát triển của giai cấp công nhân tỷ lệ thuận với sự phát triển kinh tế Lực lượng lao động bằng phương thức công nghiệp chiếm tỷ lệ cao ở mức tuyệt đối ở những nước có trình độ phát triển cao về kinh tế, đó là những nước công nghiệp phát triển (như các nước thuộc nhóm G7) Cũng vì thế, đa số các nước đang phát triển hiện nay đều thực hiện chiến lược công nghiệp hóa nhằm đẩy mạnh tốc độ, chất lượng và quy mô phát triển Công nghiệp hóa vẫn là cơ

sở khách quan để giai cấp công nhân hiện đại phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng Cũng giống như thế kỷ XIX, ở các nước tư bản chủ nghĩa hiện nay, công nhân vẫn bị giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản bóc lột giá trị thặng dư Quan hệ sản xuất tự bản chủ nghĩa với chế độ sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa sản sinh ra tình trạng bóc lột vẫn tồn tại Thực tế đó cho thấy, xung đột về lợi ích cơ bản giữa giai cấp tư sản và giai cấp công nhân (giữa tư bản & lao động) vẫn tồn tại, vẫn là nguyên nhân cơ bản, sâu xa của đấu tranh giai cấp trong xã hội hiện đại ngày nay Phong trào cộng sản và công nhân ở nhiều nước vẫn luôn là lực lượng đi đầu trong các cuộc đấu tranh vì hòa bình, hợp tác và phát triển, vì dân sinh, dân chủ, tiến bộ xã hội và chủ nghĩa xã hội