Tiểu luận đề tài Quản lý nhà nước về lĩnh vực xuất khẩu nông sản

Tiểu luận môn Quản lý nhà nước đề tài: Quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất khẩu nông sản. Xuất khẩu nông sản là một bộ phận không nhỏ của xuất khẩu hàng hóa của hầu hết các quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, do sự khác nhau về lợi thế (vốn, lao động, công nghệ, điều kiện tự nhiên, chính sách của chính phủ) mà tỷ trọng xuất khẩu nông sản trong tổng kim ngạch xuất khẩu của các quốc gia khác nhau. Nông sản là một trong những ngành xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, đóng góp tích cực vào kim ngạch xuất khẩu chung của cả nước.

Trường Đại học Kinh Tế - Đại học Huế

Tiểu luận Môn: Quản lý Nhà nước về Kinh Tế

Quản lý Nhà nước trong lĩnh

vực: Xuất khẩu nông sản

K56A – Kế Toán

Giảng viên: Hoàng Thị Ngọc Hà

Các thành viên trong nhóm gồm:

1 Đinh Thị Bảo An ( nhóm trưởng )

2 Nguyễn Thị Nhật Lệ

3 Nguyễn Thị Hằng

4 Dương Thị Bình Nhi

5 Nguyễn Thị Hải Ngọc

6 Võ Thị Như Huyền

7 Lê Thị Thùy Linh ( 11/08/2004 )

8 Hà Thị Ý Nhi

I Đặt vấn đề.

1.Vai trò của lĩnh vực xuất khẩu nông sản đối với nền kinh tế quốc dân

Xuất khẩu nông sản là một bộ phận không nhỏ của xuất khẩu hàng hóa của hầu hết các quốc gia trên thế giới Tuy nhiên, do sự khác nhau về lợi thế (vốn, lao động, công nghệ, điều kiện tự nhiên, chính sách của chính phủ) mà tỷ trọng xuất khẩu nông sản trong tổng kim ngạch xuất khẩu của các quốc gia khác nhau Nông sản là một trong những ngành xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, đóng góp tích cực vào kim ngạch xuất khẩu chung của cả nước

Xuất khẩu nông sản là nguồn thu rất quan trọng, xuất khẩu nông sản có vai trò cụ thể như sau:

- Tạo nguồn vốn tích lũy quan trọng để nhập khẩu và tích lũy phát triển sản xuất, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước:

Từ thực tiễn hoạt động kinh tế đối ngoại của Việt nam trong những năm qua cho thấy, xuất khẩu nông sản thực sự mang lại nguồn thu lớn cho ngân sách quốc gia và là nhân tố quan trọng thu hút được một số lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài So với các mặt hàng công nghiệp xuất khẩu như hàng dệt may, giầy da hay cơ khí…thì trong cùng một lượng kim ngạch xuất khẩu thu về như nhau, tỷ lệ chi phí sản xuất có nguồn gốc ngoại tệ của hàng nông sản rất thấp,

do đó thu nhập ngoại tệ ròng của hàng nông sản xuất khẩu sẽ cao hơn nhiều

Ví dụ: Chi phí sản xuất gạo xuất khẩu có nguồn gốc ngoại tệ (phân bón, thuốc trừ sâu bệnh và các loại hóa chất, xăng dầu…) chỉ chiếm từ 15 - 20% giá trị kim ngạch xuất khẩu gạo Điều đó có nghĩa là xuất khẩu gạo đã tạo ra từ 80 -85% thu nhập ngoại tệ thuần cho đất nước, chỉ số này đối với nhân điều xuất khẩu là khoảng 27% và 73% Đây là lợi thế ban đầu của các nước nghèo để có nguồn vốn tích lũy cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

- Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và thúc đẩy sản xuất phát triển theo hướng sử dụng có hiệu quả nhất nguồn lực và lợi thế của quốc gia.

- Tác động tích cực và có hiệu quả đến việc nâng cao đời sống của nhân dân trên cơ sở tạo thêm công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người lao động:

Sản xuất hàng hóa xuất khẩu có khả năng thu hút hàng triệu lao động vào làm việc với thu nhập cao Việt Nam có nguồn lao động dồi dào với khoảng 40 triệu người, trong đó tỷ lệ thiếu việc làm ở nông thôn hiện nay là khoảng 25

% Đẩy mạnh xuất khẩu nông sản sẽ làm tăng số lượng công ăn việc làm, do

đó thu hút được thêm nhiều lao động, đặc biệt là lao động ở các vùng nông thôn vào các khu công nghiệp, khu chế xuất và các vùng chuyên canh cây trồng để sản xuất hàng xuất khẩu Ngành nông sản là ngành sử dụng nhiều lao động vào quá trình sản xuất - kinh doanh Đây là một ưu thế quan trọng hiện nay vì hàng năm Việt Nam phải giải quyết thêm việc làm cho hơn 1,4 triệu người bước vào tuổi lao động Ví dụ, để trồng và chăm sóc 1 ha dứa hay 1 ha

dâu tằm mỗi năm cần sử dụng tới 20 lao động Trong khi đó, giá nhân công Việt Nam rẻ hơn các nước khác trong khu vực như Thái Lan từ 2 - 3 lần

- Góp phần giữ ổn định nền kinh tế của đất nước:

Cùng với các ngành hàng xuất khẩu quan trọng khác như may mặc và giày da, nông sản là ngành hàng sử dụng nhiều nguồn lực lao động tại chỗ hơn là nguồn vốn đầu tư nước ngoài Nông sản xuất khẩu còn có vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam vì liên quan đến hơn 70% dân số, là một thị trường lớn cho các ngành hàng sản xuất khác Khi xuất khẩu nông sản được giữ ổn định và tăng trưởng, cả nền kinh tế có nhiều cơ hội hơn để phát triển Vai trò của ngành nông nghiệp trong việc ổn định kinh tế Việt Nam đã được chứng minh trong quá khứ Năm 1989, công nghiệp tăng trưởng âm nhưng sản xuất nông nghiệp phát triển mạnh nên cứu được khủng hoảng Đến năm 1999, một lần nữa, công nghiệp - dịch vụ đều chựng lại, chỉ có nông nghiệp tăng trưởng tốt nên đã cứu được nền kinh tế đang bên bờ vực khủng hoảng

- Góp phần mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại, tăng cường địa

vị kinh tế của quốc gia trên thị trường thế giới.

- Thúc đẩy quá trình phân công và chuyên môn hóa quốc tế, là thước đo đánh giá kết quả của quá trình hội nhập quốc tế của một quốc gia vào nền kinh tế khu vực và thế giới.

- Góp phần thúc đẩy cải tiến cơ chế quản lý, chính sách kinh tế của nhà nước cho phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế.

2 Những thành tựu của lĩnh vực xuất khẩu nông sản

Năm 2020 và những tháng đầu năm 2021 là khoảng thời gian đầy khó khăn cho nền kinh tế thế giới và Việt Nam cũng không thể tránh được những ảnh hưởng nặng nề, nhất là đối với hoạt động xuất nhập khẩu của nước ta Thế nhưng, tổng kim ngạch xuất khẩu của nước ta năm 2020 vẫn đạt một con số ấn tượng: 544 tỷ USD, trong khi nhiều nước trên thế giới vẫn đang phải đối mặt với tình trạng tăng trưởng âm, hoạt động giao thương bị hạn chế đáng kể Cùng với những thành tựu trong phòng chống sự lây lan của dịch bệnh Covid

-19, xuất khẩu được xem là kỳ tích của Việt Nam và đã được nhiều quốc gia khác công nhận

Nông sản là mặt hàng xuất khẩu nổi trội trong tổng kim ngạch xuất khẩu Việt Nam thời gian qua, lập kỷ lục mới với giá trị xuất khẩu đạt 41,2 tỷ USD năm

2020 và 22,83 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2021 Đó là thành quả đáng kinh ngạc của những người nông dân và các doanh nghiệp Việt đã nỗ lực nắm bắt từng cơ hội dù là nhỏ nhất để mang nông sản nước ta ra thế giới trong tình hình hết sức khó khắn do dịch bệnh Covid-19

Thành tựu trong xuất khẩu các sản phẩm nông sản chủ lực của Việt Nam được ghi nhận ở các khía cạnh sau:

- Xuất khẩu các sản phẩm nông sản Việt Nam tăng trưởng cao và ổn định:

Bảng 1 : Kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm nông sản chủ lực năm 2020

và 5 tháng đầu năm 2021.

TT

Sản phẩm

nông sản

chủ lực

Kim ngạch xuất khẩu (tr

USD)

Tăng giảm

so với năm 2019 (%)

Kim ngạch xuất khẩu (tr

USD)

Tăng giảm so với cùng

kỳ năm 2019 (%)

8

các sản

phẩm từ sắn

11

Gỗ và các

sản phẩm từ

gỗ

Nguồn: Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

- Cơ cấu ngành hàng xuất khẩu chuyển dịch đáp ứng nhu cầu thị trường và nâng cao lợi thế cạnh tranh của đất nước:

Cơ cấu các mặt hàng nông sản xuất khẩu có sự thay đổi theo hướng gia tăng tỷ trọng các mặt hàng gỗ và sản phẩm từ gỗ, rau quả, hạt điều và giảm tỷ trọng các mặt hàng gạo, cà phê, cao su, chè Các mặt hàng có tỷ trọng tăng là gỗ và sản phẩm từ gỗ (tăng từ 2,6 tỷ USD chiếm 16,6% năm 2009 lên 12,372 tỷ USD chiếm 30,03% năm 2020), rau quả (tăng từ 438,9 triệu USD chiếm 2,8% năm 2009 lên 3,269 tỷ USD chiếm 7,93% năm 2020), hạt điều (tăng từ 846,9 triệu USD chiếm 5,4% năm 2009 lên 3,211 tỷ USD chiếm 7,79% năm 2020)

- Thị trường xuất khẩu các sản phẩm nông sản mở rộng, chuyển dịch tích cực:

Trong 5 tháng đầu năm 2021, Khu vực châu Á vẫn chiếm thị phần xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với 46,5% tổng kim ngạch Tiếp đến là các thị trường:

Mỹ (27%), châu Âu (10,1%), châu Phi (1,7%) và châu Đại Dương (1,3%) 4 thị trường xuất khẩu chính của sản phẩm nông nghiệp Việt Nam là: Mỹ (24,6%), Trung Quốc (22,6%), Nhật Bản (6,6%) và Hàn Quốc (4,9%).Riêng

đối với thị trường Trung Quốc, trong 5 tháng đầu năm 2021, lượng hàng trái cây tươi đã xuất khẩu được là 2,5 triệu tấn, bằng 76,2% so với cả năm 2020 Trong đó, thanh long là trái cây có lượng xuất khẩu lớn nhất với 1,2 triệu tấn, tăng 138% so với cùng kỳ năm 2020.Nhằm đáp ứng yêu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã cấp 1.703 mã số vùng trồng với diện tích 178.697 ha và 1.776 mã số cơ sở đóng gói cho các sản phẩm trái cây Hiện, Trung Quốc đang xem xét phương án nhập khẩu đối với khoai lang và ớt, bên cạnh 9 trái cây đã được xuất khẩu chính ngạch gồm: Xoài, thanh long, chuối, nhãn, vải, dưa hấu, chôm chôm, mít và măng cụt

Bảng 2: Thị trường xuất khẩu các sản phẩm nông sản lớn nhất của Việt Nam

5 tháng đầu năm 2021

Thị trường xuất

khẩu

Giá trị xuất khẩu (triệu

USD) Thị phần (%) Hoa Kỳ 5.620 24,6

Trung Quốc 5.155 22,6

Nhật Bản 1.501 6,6

Hàn Quốc 1.115 4,9

Khác 9.439 41,3

Nguồn: Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

- Tỷ trọng sản phẩm chế biến trong xuất khẩu tăng lên:

Do trong giai đoạn vừa qua các doanh nghiệp đã tăng cường đầu tư chế biến Các ngành hàng có sự tăng trưởng xuất khẩu các sản phẩm chế biến cao là cao

su, gỗ, thủy sản nên tỷ lệ xuất khẩu thô giảm, tăng xuất khẩu các sản phẩm qua chế biến Tỷ lệ nông sản qua chế biến tăng từ 21,75% năm 2008 tăng lên 45% năm 2019

3 Những hạn chế của lĩnh vực xuất khẩu nông sản

- Xuất khẩu nhiều nhưng giá trị thấp:

Một số mặt hàng nông sản của Việt Nam đứng đầu thế giới về giá trị xuất khẩu tiêu, điều, tôm, cá tra, cà phê, đồ gỗ nội thất, gạo nhưng thứ hạng về giá xuất khẩu lại rất thấp Cụ thể, xuất khẩu hạt tiêu xếp thứ 1 thế giới nhưng giá xuất khẩu tiêu của Việt Nam chỉ đứng thứ 8; hạt điều đứng thứ 1 thế giới nhưng giá đứng thứ 6, gạo, cà phê đứng trong nhóm thứ 2 và thứ 3 thế giới nhưng giá xuất khẩu chỉ đứng thứ 10 Giá trị xuất khẩu thấp phần nhiều do Việt Nam còn xuất khẩu thô và sơ chế nhiều (chiếm khoảng 60%)

- Xuất khẩu còn phụ thuộc nhiều vào một vài thị trường:

Trong giai đoạn 2010 - 2021, xuất khẩu các sản phẩm nông sản phụ thuộc hai thị trường là Trung Quốc, Hoa Kỳ chiếm 47,2% tổng giá trị xuất khẩu nông sản trong 5 tháng đầu năm 2021 Mức độ phụ thuộc vào các thị trường như Trung Quốc và Hoa Kỳ ngày càng tăng Tỷ trọng giá trị xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc tăng từ 14,7 % năm 2010 lên 22,6% 5 tháng đầu năm 2021 Trong đó, Việt Nam xuất khẩu trên 70% rau quả sang Trung Quốc (Tổng cục Hải quan)

- Chất lượng các sản phẩm nông sản xuất khẩu chưa đồng đều:

Trong những năm qua chất lượng một số sản phẩm nông sản còn chưa ổn định, trong khi các yêu cầu của các nước nhập khẩu ngày càng cao nhất là các yêu cầu

về vệ sinh an toàn thực phẩm và truy suất nguồn gốc vẫn còn nhiều đơn hàng xuất khẩu bị trả về do sử dụng các chất cấm trong quá trình sản xuất và chế biến

Tỷ lệ sản phẩm sản xuất theo các tiêu chuẩn bền vững, chứng nhận quốc tế còn

ít, chỉ đạt khoảng 10%

- Tỷ lệ sản phẩm có thương hiệu còn ít:

Mặc dù có nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu ở vị trí dẫn đầu thế giới nhưng có đến hơn 80% chưa xây dựng được thương hiệu, chưa có logo, nhãn mác của Việt Nam Điều này là hạn chế lớn, làm giảm sức cạnh tranh sản phẩm đồng thời hạn chế sự tham gia sâu vào hệ thống phân phối bán lẻ của các nước nhập khẩu

Và để hiểu rõ hơn cách Nhà nước quản lý, khắc phục những hạn chế mà lĩnh vực xuất khẩu nông sản đang gặp phải, nhóm đã lựa chọn lĩnh vực này làm lĩnh vực nghiên cứu

II Nội dung nghiên cứu

1 Một số công cụ Nhà nước sử dụng để tác động lên lĩnh vực xuất khẩu nông sản

a Pháp luật

Xuất khẩu hàng hóa được quy định tại Nghị định 09/VBHN-BCT, ngày

24/3/2017 của Bộ Công thương “Quy định chi tiết thi hành luật thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và hoạt động đại lý mua, bán gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài” Xuất khẩu nông sản cũng phải tuân thủ theo quy định này

- Những người được quyền xuất khẩu nông sản:

 Thương nhân Việt Nam không có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật

 Thương nhân có vốn đầu tư nước ngoài, công ty và chi nhánh công ty nước ngoài tại Việt Nam

 Đối với hàng hóa xuất khẩu, có điều kiện, khi xuất khẩu ngoài việc thực hiện quy định của Nghị định 09, thương nhân phải thực hiện quy định của pháp luật về điều kiện xuất khẩu, hàng hóa đó

- Thủ tục để xuất khẩu nông sản:

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 09/BVHN – BCT:

• Hàng hóa xuất khẩu theo giấy phép, thương nhân muốn xuất khẩu, phải có giấy phép của Bộ, ngành liên quan

• Hàng hóa xuất khẩu, phải bảo đảm các quy định liên quan về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng, phải chịu sự kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền trước khi thông quan

• Hàng hóa không thuộc Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, tạm ngừng xuất khẩu, và các hàng hóa không thuộc trường hợp quy định tại Khoản 1 và 2 Điều 4 Nghị định 09/BVHN – BCT, chỉ phải làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu

Nguồn: Lisemex ( Công ty Hồng Dương )

b Chiến lược

Việt Nam đang bước vào thời kỳ phát triển mới với yêu cầu phát triển kinh tế nhanh và bền vững dựa trên đổi mới và sáng tạo, khai thác những lợi thế của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư Kinh tế toàn cầu trong những năm tới được dự báo sẽ tiếp tục có những diễn biến phức tạp khó lường với rủi ro tiềm ẩn từ các cuộc xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại, dịch bệnh, chu kỳ khủng hoảng kinh tế, gây ra những hệ luỵ về đứt gãy chuỗi cung ứng, khủng hoảng năng lượng, áp lực lạm phát,… Trong bối cảnh đó, xuất khẩu - một trong ba trụ cột của nền kinh tế cần được đảm bảo tăng trưởng bền vững trong dài hạn, đòi hỏi sự cập nhật và hoạch định những định hướng chính sách mới

Nông sản là mặt hàng xuất khẩu nổi trội trong tổng kim ngạch xuất khẩu

Việt Nam thời gian qua: Lần đầu tiên trong lịch sử, mục tiêu xuất khẩu của

ngành nông nghiệp về đích trước 1 tháng, đạt 43 tỷ USD Tuy nhiên giá trị

thặng dư xuất khẩu lại đang giảm tới một nửa so với năm 2021 Ước tính 11 tháng, giá trị xuất siêu của ngành nông nghiệp đạt 4,3 tỷ USD, chỉ bằng 10% giá trị xuất khẩu.Theođại diện của một doanh nghiệp, năm nay họ xuất khẩu 50.000 tấn các loại nông sản khác nhau, đạt tăng trưởng 350% Tuy nhiên lợi nhuận thu về không cao như doanh thu Ví dụ như một lô mía ở đây, giá bán tại nước nhập khẩu từ 1,5 - 2 USD/kg, nhưng chiếm 60% trong

số đó là phí logistics, giá trị mang lại cho doanh nghiệp, người dân chưa cao

Theo nhiều chuyên gia, để thay đổi thực tế này, Việt Nam cần có chiến lược

dài hơi hơn. Đặc biệt, trong một buổi chia sẻ gần đây với báo chí, người đứng đầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, sau chuyến đi công tác của ông qua một số nước châu Âu, nông sản Việt Nam đa phần mới

vào được cửa hàng của người gốc Á, quy mô nhỏ, nên việc xuất khẩu chưa

bền vững Chính vì vậy, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đang xây dựng đề án phát triển xuất khẩu theo hướng bền vững "Chúng tôi đang tham vấn các thương vụ ở nước ngoài như EU, thị trường 27 nước hay Trung Quốc để xây dựng chiến lược hay đề án xuất khẩu nông sản bền vững và phải được khởi tạo từ vùng nguyên liệu chuẩn hóa của chúng ta", Bộ trưởng

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan nhấn mạnh

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành đã ký Quyết định số 858/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông lâm thủy sản đến năm 2030 với mục tiêu phát triển chế biến nông sản hiện đại, hiệu quả và bền vững, đáp ứng được nhu cầu, quy định của thị trường tiêu thụ; phấn đấu đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến nông sản đứng trong top 10 nước hàng đầu thế giới vào năm 2030 Xuất khẩu nông sản cần chiến lược lâu dài, bền vững:

- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã giao các viện nghiên cứu

chuẩn hóa lại quy trình sản xuất, trồng trọt để giảm chi phí đầu vào "Các

nước đang hướng tới nền nông nghiệp ít hơn để được nhiều hơn Tức là tối thiểu hóa chi phí và tối đa hóa lợi nhuận bằng khoa học nông nghiệp", người đứng đầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho hay Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết trong thời gian tới, sẽ có liên minh các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản được ra đời, trong đó đặc biệt lưu ý vài trò của các doanh nghiệp logistics, phối hợp với nhau để có thể giảm được chi phí vận tải cho nông sản của ta.

- Giải quyết vấn đề "được mùa mất giá" là bằng cách tổ chức lại sản xuất, chuẩn hoá, ngành hoá, thông tin minh bạch thị trường xuất khẩu, nội địa.

- Siết chặt chất lượng nông sản, vệ sinh an toàn thực phẩm, chuẩn hóa chất lượng sản phẩm Bộ đã thống kê có hàng nghìn thông tin thay đổi biện pháp an toàn vệ sinh của các quốc gia trên thế giới đối với nông sản,

để đưa đến nông dân những thay đổi đó, đáp ứng yêu cầu của nước bạn.

- Tổ chức lại ngành hàng sản xuất, tổ chức thị trường, hiệp hội ngành hàng

để thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.

- Hình thành một số tập đoàn, doanh nghiệp chế biến nông sản hiện đại, có tiềm lực kinh tế và trình độ quản lý ngang tầm thế giới; các cụm công nghiệp chế biến nông sản gắn với phát triển các vùng sản xuất nguyên liệu tập trung được cơ giới hóa đồng bộ và kết nối tiêu thụ nông sản.

- Khuyến khích và tạo điều kiện tích tụ đất đai.

- Phát triển 3 nhóm sản phẩm được cơ giới hóa đồng bộ, phù hợp với lợi thế của từng vùng.

Mục tiêu chiến lược:

Xuất khẩu bền vững và phát triển chế biến, bảo quản nông sản, tốc độ tăng giá trị gia tăng công nghiệp chế biến nông sản đạt trên 8,0%/năm vào năm

2025 và 10,0%/năm vào năm 2030; trên 70% số cơ sở chế biến, bảo quản nông sản chủ lực đạt trình độ và năng lực công nghệ trung bình tiên tiến trở lên; tổn thất sau thu hoạch các nông sản chủ lực giảm từ 0,5% đến 1,0

%/năm; tỷ trọng giá trị xuất khẩu nông sản chủ lực đạt 60% là sản phẩm chế biến

c Quy hoạch

Tại Diễn đàn về lĩnh vực rau, củ, quả và logistics cho nông nghiệp diễn ra cuối năm 2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh vai trò của việc quy hoạch vùng sản xuất Theo đó, ngành Nông nghiệp và các địa phương cần làm tốt quy hoạch sản xuất gắn với thị trường trong điều kiện biến đổi khí hậu… Đây được xác định là hướng phát triển bền vững đối với xuất khẩu nông sản

Nhằm định hướng và xây dựng vùng nguyên liệu cho xuất khẩu nông sản dựa vào thế mạnh và lợi thế của từng địa phương, năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển sản xuất ngành Nông nghiệp đến năm

2020 và tầm nhìn đến 2030 Việc xây dựng quy hoạch được gắn liền với sản xuất

và chế biến phục vụ xuất khẩu Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường nhận định: Việc xây dựng quy hoạch cho các loại cây trồng, vật nuôi đều được gắn với quy hoạch vùng sản xuất hướng đến xuất khẩu bền vững Đơn cử như với cây rau, theo quy hoạch, diện tích đất quy hoạch khoảng 400 nghìn héc ta, đưa hệ

số sử dụng đất lên 2,5-3 lần, tăng diện tích rau vụ đông và tăng vụ trên đất khác; bảo đảm diện tích gieo trồng đạt 1,2 triệu héc ta, với sản lượng khoảng 20 triệu tấn, trong đó trung du miền núi phía Bắc 170 nghìn héc ta, Đồng bằng sông Hồng

270 nghìn héc ta, Bắc Trung Bộ 120 nghìn héc ta Bên cạnh đó, Bộ NN&PTNT

đã phê duyệt quy hoạch vùng cây ăn quả chủ lực trồng tập trung và định hướng rải vụ một số cây ăn quả ở Nam Bộ đến năm 2020 Theo đó, Bộ đã chọn 12 loại cây ăn quả chủ lực Tổng diện tích cây ăn quả chủ lực trồng tập trung đến năm

2020 là 257 nghìn héc ta, chiếm 52% tổng diện tích quy hoạch cây ăn quả ở Nam

Bộ Không chỉ với rau, quả, hầu hết các loại cây trồng, vật nuôi đã được quy hoạch vùng sản xuất, phục vụ chế biến và xuất khẩu Tiến sĩ Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn cho rằng, việc phát triển tự phát, không tuân theo quy hoạch thời gian qua

đã dẫn đến nhiều hệ lụy, điển hình là tình trạng "được mùa - mất giá" Việc không quy hoạch vùng sản xuất nguyên liệu đã dẫn đến sản phẩm xuất khẩu bị hạn chế hoặc chủ yếu xuất khẩu thô Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, việc thực hiện có sai sót sau quy hoạch còn rất cao (trên 30%) Trong đó, tỷ lệ sản phẩm được chế biến còn rất thấp, nhiều mặt hàng nông sản chỉ chiếm 3-5% qua chế biến

d Chương trình

Chương trình thúc đẩy xuất khẩu hàng nông sản cao cấp sang Mỹ:

Hợp tác nông nghiệp là một trong những chương trình hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Mỹ và đang được hai bên thúc đẩy Đây cũng là lĩnh vực mà hai bên có thể bổ sung cho nhau, tận dụng được thế mạnh của nhau Một cuộc toạ đàm về hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp giữa các chuyên gia, doanh nghiệp hai nước trong lĩnh vực này đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Hội đồng kinh doanh Mỹ - ASEAN tổ chức tại thủ đô Washington của Mỹ Hơn

60 doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, các hiệp hội ngành hàng, đã tham

dự buổi toạ đàm về thúc đẩy xuất nhập khẩu nông sản giữa hai nước theo hướng bền vững, giảm thiểu tác động đến môi trường, bảo vệ tốt hơn lợi ích cho mỗi bên và cho nông dân trực tiếp làm ra sản phẩm Hai nước Việt Nam và Mỹ đều

có thế mạnh về nông nghiệp Các mặt hàng của 2 nước mang tính bổ trợ, không cạnh tranh, thay thế lẫn nhau Bên cạnh gia tăng về số lượng, việc nâng cao giá trị, chất lượng cũng là vấn đề được lưu tâm Một loạt các biên bản ghi nhớ và các chương trình hợp tác giữa hai bên đã được ký kết sau buổi toạ đàm về tăng cường hợp tác sản xuất lương thực bền vững; thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm nông sản địa phương; xúc tiến thương mại và đầu tư trong lĩnh vực nông sản "Biên bản

ghi nhớ được ký hôm nay với sự chứng kiến của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, chúng tôi sẽ cùng với các đối tác hỗ trợ 150 nghìn nông dân, 60% trong số đó là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số, để nâng cao năng suất, tăng cường năng lực đóng gói, giảm tổn thất sau thu hoạch và tiết kiệm nước tưới", bà Monica Bauer - Phó Chủ tịch Đối ngoại Công ty PepsiCo,

Mỹ cho hay Các doanh nghiệp Mỹ đặc biệt quan tâm đến xuất khẩu và đầu tư vào thế hệ mới cho sản xuất nông nghiệp, mô hình canh tác bền vững, phát thải thấp và xem Việt Nam là cửa ngõ trung tâm để tiếp cận thị trường ASEAN với

650 triệu dân

e Dự án

Dự án đầu tư xây dựng nhà máy chế biến ở Tây Nguyên:

I Sự cần thiết xây dựng dự án

Ngành nông nghiệp hiện nay đang hướng tới tăng giá trị, giảm chi phí đầu vào, chuyển từ quan niệm sản xuất nông nghiệp sang khái niệm kinh tế nông nghiệp Trong đó, lĩnh vực chế biến – phát triển thị trường nông sản đóng vai trò, sứ mệnh đặc biệt quan trọng, chiếm gần như 50% trong toàn chuỗi khép kín của nông sản từ sản xuất tới tay người tiêu dùng Giá trị nông sản, gia tăng chủ yếu hiện nay là thông qua khâu chế biến sâu… đó là khẳng định của Bộ Nông nghiệp

và Phát triển nông thôn tại buổi làm việc với Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản ngày 5/11 về một số định hướng, nhiệm vụ công tác của Cục trong thời gian tới

Hơn 10 năm qua công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể với tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng hằng năm đạt khoảng 5-7%, tạo chuyển biến tích cực trong chuyển đổi cơ cấu sản xuất, hiệu quả hoạt động của ngành và nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân nông thôn Nông sản Việt Nam đã có mặt tại hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ Kim ngạch xuất khẩu nông sản năm 2020 ước đạt 41 tỷ USD, trong đó

cà phê, gạo, hạt điều, rau quả, tôm, gỗ và sản phẩm từ gỗ… là những mặt hàng nông sản của Việt Nam đạt giá trị kim ngạch trên 2 tỷ USD

Hệ thống công nghiệp chế biến nông sản đã được hình thành và phát triển với hơn 7.500 doanh nghiệp, công suất thiết kế đảm bảo chế biến khoảng 120 triệu tấn nguyên liệu nông sản/năm Một số ngành hàng có công nghệ và thiết bị chế biến hiện đại mang tầm khu vực và thế giới, như: Chế biến hạt điều, cà phê, lúa gạo, tôm, cá tra… Nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn đã quan tâm và triển khai dự

án đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh và phát triển thương hiệu nông sản Việt Nam

Tuy nhiên, công nghiệp chế biến nông sản Việt Nam hiện nay, nhìn chung về tổng thể vẫn còn gặp nhiều khó khăn về trình độ công nghệ, năng lực chế biến

Cơ giới hoá, tự động hóa còn hạn chế, năng suất thấp, giá thành sản xuất và tổn