Để học sinh dễ hình thành kỹ thuật động tác tôiáp dụng các bài tập bổ trợ để giảng dạy giúp cho học sinh dễ thực hiện đượcđúng động tác, tháo gỡ những khó khăn mà học sinh gặp phải khi h
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến:
“ SỬA SAI KĨ THUẬT CHUYỀN BÓNG CAO TAY BẰNG CÁC BÀI TẬP
Đồng tác giả: TẠ VĂN DŨNG
TÔ THANH TÂM
TRẦN XUÂN ĐỨC ĐÀO THỊ NHÀN
VŨ THỊ MINH THẢO
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Chuyên Lương Văn Tuỵ
Ninh Bình, tháng 4 năm 2023
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
-o0o -ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi : Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình
Chúng tôi ghi tên dưới đây:
danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ % đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
1 Tạ Văn Dũng 05/10/1985 Trường THPT chuyên
Lương Văn Tụy Giáo viên Cử nhân 20%
2 Tô Thanh Tâm 20/11/1983 Trường THPT chuyên
Lương Văn Tụy Giáo viên Cử nhân 20%
3 Vũ Thị Minh Thảo 22/10/1982 Trường THPT chuyên
Lương Văn Tụy Giáo viên Cử nhân 20%
4 Đào Thị Nhàn 20/11/1985 Trường THPT chuyên
Lương Văn Tụy Giáo viên Cử nhân 20%
5 Trần Xuân Đức 17/04/1971 Trường THPT chuyên
Lương Văn Tụy Giáo viên Cử nhân 20%
1 Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng
SỬA SAI KĨ THUẬT CHUYỀN BÓNG CAO TAY BẰNG CÁC BÀI TẬP BỔ
TRỢ MÔN BÓNG CHUYỀN CHO HỌC SINH KHỐI 11
Lĩnh vực áp dụng: Môn Bóng chuyền khối 11
2 Nội dung
a Giải pháp cũ thường làm
Trong giảng dạy các kỹ thuật của môn Bóng chuyền, việc cho học sinh tậpluyện theo động tác mẫu của giáo viên thường là giai đoạn dễ gây chán nản, mấttập trung cho học sinh Chuyền bóng cao tay là một kỹ thuật cơ bản trong thi đấu,chuyền bóng không đơn thuần là kỹ thuật phòng thủ mà nó còn mang tính tấn công,nhất là giữ vai trò chính trong phối hợp tấn công Đây là kỹ thuật quan trọng trongcác trận thi đấu bóng chuyền bởi kỹ thuật chuyền bóng cao tay là cầu nối giữaphòng thủ và tấn công và ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng của đợt tấn công
Trang 3Cách dạy này nghiêng về cách dạy học truyền thống với người dạy là trung tâmhạn chế khả năng sáng tạo của học sinh, có thể biến kém chủ động trong quá trình
xử lí đề người học sẽ lĩnh hội các nội dung theo phương thức đã được lập trình sẵn,được làm mẫu Đây là cách làm cho tới nay không còn phù hợp
- Ưu điểm, nhược điểm và những tồn tại cần khắc phục:
Nhà trường có đội ngũ giáo viên có nhiều kinh nghiệm, thâm niên trong côngtác giảng dạy Trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy được nhàtrường quan tâm, đầu tư: có nhà đa chức năng, sân bóng đá nhân tạo, sân bóng rổ,sân bóng chuyền … đạt tiêu chuẩn dạy và học
Học sinh dễ dàng hình dung cách thực hiện kĩ thuật động tác.Tuy nhiên, chỉ
sử dụng phương pháp làm mẫu, thuyết trình áp đặt học sinh kĩ thuật động tác củangười dạy sẽ khiến học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động, giờ học cũngbuồn tẻ và kiến thức chỉ thiên về lý thuyết Người học càng ngày càng mất hứngthú học tập; hạn chế, thậm chí triệt tiêu sự sáng tạo, luôn thụ động ghi nhớ kiếnthức máy móc
Đối với nội dung học mới kỹ thuật chuyền bóng cao tay trong môn Bóngchuyền, học sinh khó thực hiện được kỹ thuật của động tác, thường mắc các lỗinhư: hai lòng bàn tay để quá thấp (ngang vai trở xuống) hoặc tay để quá xa người;hai bàn tay để thẳng, cứng, các ngón tay khép chặt, hai ngón tay cái chĩa ra trước,khoảng cách của hai tay quá xa… làm ảnh hưởng đến sự chính xác và rất dễ gâynên chấn thương các khớp ngón tay
Phương pháp cũ hoàn toàn không đáp ứng được yêu cầu giáo dục theo hướngđổi mới phát huy năng lực, phẩm chất người học của giáo dục hiện nay Do đóngười giáo viên cần thấy được tầm quan trọng của việc hướng dẫn các e các bài tập
bổ trợ, cung cấp cho học sinh những công cụ thiết thực để có thể chủ động xử lí đềtrong quá trình thực hiện động tác
Trang 4b Giải pháp mới cải tiến
Qua nhiều năm giảng dạy, khi giảng dạy đến nội dung kỹ thuật chuyền bóngcao tay trong môn Bóng chuyền Để học sinh dễ hình thành kỹ thuật động tác tôi
áp dụng các bài tập bổ trợ để giảng dạy giúp cho học sinh dễ thực hiện đượcđúng động tác, tháo gỡ những khó khăn mà học sinh gặp phải khi học kỹ thuậtchuyền bóng cao tay Bằng những kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy, tôinhận thấy khi các em học sinh học kỹ thuật chuyền bóng cao tay được áp dụngcác bài tập bổ trợ thì các em dễ thực hiện được kỹ thuật, ít mắc các lỗi sai trongquá trình luyện tập Xuất phát từ những nguyên nhân trên tôi đã đưa ra biệnpháp sửa sai kỹ thuật chuyền bóng cao tay thông qua các bài tập bổ trợ
- Bản chất của giải pháp mới:
Từ xưa tới nay rất nhiều giáo viên dạy học sinh bằng cách thuyết trình, làmmẫu động tác Đặc biệt tất cả học sinh đều làm theo động tác mẫu của giáo viên.Điều này đã tạo ra cùng một khuôn, thiếu sự chủ động và sáng tạo của người họctrong quá trình tập luyện Bản chất của việc thực hiện các bài tập bổ trợ là cung cấpcho học sinh cách tự thực hiện các bài tập, trao cho học sinh công cụ, hướng dẫnhọc sinh thực hiện có định hướng nhưng người học vẫn có thể thể hiện được sựsáng tạo trong quá trình thực hiện yếu lĩnh kĩ thuật động tác
- Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp:
+ Học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy đa số học sinh có tinh thầnchủ động, tích cực học tập, có kĩ năng, có tư duy sáng tạo Đặc biệt là học sinh chuyêncác môn tự nhiên, nhiều em có khả năng thực hiện các kĩ thuật rất tốt, vận dụng kĩnăng linh hoạt, nhuần nhuyễn trong quá trình thi đấu Chính vì vậy việc cung cấp,hướng dẫn cách thực hiện các bài tập bổ trợ sẽ vô cùng quan trọng giúp học sinh hoàntoàn chủ động khi thi đấu
Trang 5+ Tôi chia nhỏ kỹ thuật để phân tích cho học sinh dễ hình dung: Phân tíchriêng kỹ thuật tay, kỹ thuật tư thế chuẩn bị, động tác chuyền bóng và kết thúc.
+ Tôi sử dụng các bài tập bổ trợ:
Bài tập 1: Bài tập bổ trợ động tác hình tay
Bài tập 2: Bài tập bổ trợ hình tay tiếp xúc với bóng
Bài tập 3: Bài tập chuyền bóng vào tường
3 Kết quả và xếp loại
Tôi tiến hành thực nghiệm giải pháp vào tuần học thứ 5,6,7 và tiến hànhkiểm tra đánh giá vào tuần học thứ 8 của học kỳ I năm học 2022 – 2023 và thuđược kết quả như sau:
- Các lớp 11 Văn 1, 11 văn 2 không áp dụng các biện pháp
Bảng 1: Kết quả đánh giá mức độ thực hiện kỹ thuật chuyền bóng cao taycủa học sinh lớp 11 Văn 1, 11 văn 2
+ Biện pháp 2: Sử dụng các bài tập bổ trợ:
+ Bài tập 1: Bài tập bổ trợ động tác hình tay
+ Bài tập 2: Bài tập bổ trợ hình tay tiếp xúc với bóng
+ Bài tập 3: Bài tập chuyền bóng vào tường
Bảng 2: Kết quả đánh giá mức độ thực hiện kỹ thuật chuyền bóng cao taycủa học sinh lớp 11 Lý và 11 Hóa
Trang 63.Kết luận
Qua kinh nghiệm giảng dạy và kết quả thực nghiệm tôi đưa ra cách sửa sai kĩthuật chuyền bóng bằng các bài tập bổ trợ để giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng caotay (bằng hai tay) môn Bóng chuyền giúp cho học sinh khối 11 trường THPTChuyên Lương Văn Tuỵ dễ dàng thực hiện được đúng kỹ thuật của động tác nhưsau:
- Biện pháp 1: Chia nhỏ kỹ thuật để phân tích cho học sinh dễ hình dung:
Phân tích riêng kỹ thuật tay, kỹ thuật tư thế chuẩn bị, động tác chuyền bóng và kếtthúc
- Biện pháp 2: Sử dụng các bài tập bổ trợ:
+ Bài tập 1: Bài tập bổ trợ động tác hình tay
+ Bài tập 2: Bài tập bổ trợ hình tay tiếp xúc với bóng
+ Bài tập 3: Bài tập chuyền bóng vào tường
Ninh Bình, ngày 09 tháng 04 năm 2023
Trang 8Trong giảng dạy các kỹ thuật của môn Bóng chuyền, việc cho học sinh tậpluyện kỹ thuật thường là giai đoạn dễ gây chán nản, mất tập trung cho học sinh.Chuyền bóng cao tay là là một kỹ thuật cơ bản trong thi đấu, chuyền bóng khôngđơn thuần là kỹ thuật phòng thủ mà nó còn mang tính tấn công, nhất là giữ vai tròchính trong phối hợp tấn công Đây là kỹ thuật quan trọng trong các trận thi đấubóng chuyền bởi kỹ thuật chuyền bóng cao tay là cầu nối giữa phòng thủ và tấncông và ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng của đợt tấn công Với mục đích làm chohọc sinh dễ tiếp thu động tác, kỹ thuật nhanh nhất, tạo hứng thú trong học tập, tôiđưa ra giải pháp: sửa sai kĩ thuật chuyền bóng cao tay bằng các bài tập bổ trợ mônBóng chuyền cho học sinh khối 11 trường THPT Chuyên Lương Văn Tuỵ”.
2 Hạn chế và nguyên nhân hạn chế
Theo chương trình của nhà trường, học sinh lớp 11 học môn Bóng chuyềnđược học các kỹ thuật như: Tư thế chuẩn bị và di chuyển, kỹ thuật chuyền bóng caotay (bằng hai tay), kỹ thuật chuyền bóng thấp tay (đệm bóng)…
Đối với nội dung học mới kỹ thuật chuyền bóng cao tay trong môn Bóngchuyền, học sinh khó thực hiện được kỹ thuật của động tác, thường mắc các lỗinhư: hai lòng bàn tay để quá thấp (ngang vai trở xuống) hoặc tay để quá xa người;hai bàn tay để thẳng, cứng, các ngón tay khép chặt, hai ngón tay cái chĩa ra trước,
Trang 9khoảng cách của hai tay quá xa… làm ảnh hưởng đến sự chính xác và rất dễ gâynên chấn thương các khớp ngón tay.
II Biện pháp
1 Lý do chọn biện pháp
Qua nhiều năm giảng dạy, khi giảng dạy đến nội dung kỹ thuật chuyền bóngcao tay trong môn Bóng chuyền Để học sinh dễ hình thành kỹ thuật động tác tôi ápdụng các bài tập bổ trợ để giảng dạy giúp cho học sinh dễ thực hiện được đúngđộng tác, tháo gỡ những khó khăn mà học sinh gặp phải khi học kỹ thuật chuyềnbóng cao tay Bằng những kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy khicác em học sinh học kỹ thuật chuyền bóng cao tay được áp dụng các bài tập bổ trợthì các em dễ thực hiện được kỹ thuật, ít mắc các lỗi sai trong quá trình luyện tập.Xuất phát từ những nguyên nhân trên tôi đã đưa ra biện pháp giảng dạy kỹ thuậtchuyền bóng cao tay thông qua các bài tập bổ trợ
2 Tên biện pháp
- Biện pháp 1: Chia nhỏ kỹ thuật để phân tích cho học sinh dễ hình dung:
Phân tích riêng kỹ thuật tay, kỹ thuật tư thế chuẩn bị, động tác chuyền bóng và kếtthúc
- Biện pháp 2: Sử dụng các bài tập bổ trợ:
+ Bài tập 1: Bài tập bổ trợ động tác hình tay
+ Bài tập 2: Bài tập bổ trợ hình tay tiếp xúc với bóng
+ Bài tập 3: Bài tập chuyền bóng vào tường
Trang 103 Tiến trình thực nghiệm
3.1 Đối tượng tham gia thực nghiệm
- Tôi lựa chọn 04 lớp tham gia thực nghiệm bao gồm các lớp: 11 Văn 1 , 11Văn 2, 11 Lý, 11 Hóa
- Các lớp 11 Văn 1, 11 văn 2 không áp dụng các biện pháp
- Các lớp 11 Lý, 11 Hóa áp dụng các biện pháp sau:
+ Biện pháp 1: Chia nhỏ kỹ thuật để phân tích cho học sinh dễ hình dung:
Phân tích riêng kỹ thuật tay, tư thế chuẩn bị, chuyền bóng và kết thúc
+ Biện pháp 2: Sử dụng các bài tập bổ trợ:
Bài tập 1: Bài tập bổ trợ động tác hình tay
Mỗi học sinh một quả bóng Tư thế chuẩn bị, hai chân đứng rộng bằng vai,tay để trên chán, hình tay ôm vào bóng giống như khi chuyền bóng, từ từ hạ thấpngười, mắt nhìn đất Dùng lực khuỷu tay đẩy bóng xuống đất để bóng nảy lên, thựchiện liên tục, hai tay đẩy bóng đều Lưu ý điểm tiếp xúc của bóng
Bài tập 2: Bài tập bổ trợ hình tay tiếp xúc với bóng
Tư thế chuẩn bị, hai người đứng đối diện cách nhau khoảng 1m, một ngườigiữ cố định quả bóng, người kia đứng ở tư thế chuyền bóng, thực hiện chuyền nhẹvào bóng, bóng được người tập cùng giữ cố định Bài tập phối hợp bao gồm cảchân, vai, tay, khuỷu tay, cổ tay Thực hiện động tác nhịp nhàng
Bài tập 3: Bài tập chuyền bóng vào tường
Tư thế chuẩn bị chân trước chân sau, để tay như khi chuyền bóng Đẩy bóngvào tường nảy ra Thực hiện liên tục (ban đầu đẩy bóng sát với tường, khi đã thànhthục động tác thì lới dần khoảng cách với tường)
3.2 Tiến hành thực nghiện
Trang 11* Kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hay tay
Hình số 1: Hình tay tiếp xúc với bóng
Hình số 2: Kỹ thuật chuyền bóng cao tay
Để học sinh thực hiện được kỹ thuật chuyền bóng cao tay tôi đã áp dụng cácbài tập vào trong tiết học và được thể hiện trong các hoạt động lên lớp như sau:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu:
Trang 12Học sinh ghi nhớ, thực hiện được các bước thực hiện kỹ thuật chuyền bóngcao tay (CBCT) thông qua tập luyện nội dung cơ bản và áp dụng ba bài tập bổ trợcho kỹ thuật CBCT.
- Nội dung
+ Giáo viên cho học sinh xem, nghiên cứu tranh về kỹ thuật sau đó tiến hànhphân tích, thị phạm kỹ thuật CBCT
Hình số 3: Học sinh xem ảnh kỹ thuật chuyền bóng cao tay
+ Để học sinh dễ thực hiện được kỹ thuật CBCT, giáo viên chia nhỏ từngđộng tác kỹ thuật để phân tích và áp dụng ba bài tập bổ trợ vào tập luyện
- Sản phẩm
+ Lời mô tả đúng về kỹ thuật chuyền bóng cao tay
+ Động tác mô phỏng đúng kỹ thuật chuyền bóng cao tay
+ Động tác mô phỏng đúng kỹ thuật của ba bài tập bổ trợ
- Tổ chức hoạt động:
+ Giáo viên thị phạm kỹ thuật (không có bóng), sau đó vừa phân tích vừa thịphạm kỹ thuật cho học sinh quan sát Thị phạm kỹ thuật có bóng (làm tăng tínhhứng thú học tập của học sinh) Để dễ hình dung kỹ thuật, giáo viên phân tích, thịphạm kỹ thuật theo trình tự như sau: Phân tích tư thế chuẩn bị, động tác tay, độngtác chuyền bóng và kết thúc
Trang 13Tư thế chuẩn bị
Học sinh đứng ở tư thế chuẩn bị (TTCB) chân trước, chân sau, trọng tâm dồnvào chân trước, hai chân rộng bằng vai khơi khụy ở khớp gối (góc gập ở khớp gốikhông nhỏ hơn 90 độ), thân trên thẳng, mặt hơi ngửa
Hình số 4: Tư thế chuẩn bị
Động tác của tay
Khi bóng đến, hai tay co tự nhiên ở khớp khuỷu và đưa lên cao, hai bàn tay ởphía trước mặt, các ngón tay cái ngang ở tầm lông mày Các ngón trỏ và các ngóncái tạo thành hình tam giác Hai bàn tay khum xòe tạo thành hình bán cầu để chuẩn
bị chuyền bóng Điểm tiếp xúc bóng trên hoặc ngang trán, cách trán từ 15 – 20cm(bóng không được tiếp xúc vào lòng bàn tay, chỉ tiếp xúc trên ngón tay và phần traitay)
Trang 14Hình số 5: Hình của tay khi tiếp xúc với bóng
Động tác chuyền bóng và kết thúc
Thực hiện động tác phối hợp chuyền bóng bằng cách duỗi mạnh khớp gối,đẩy người lên hơi chếc ra phía trước Sau đó kết hợp đồng thời giữa hai tay vươnduỗi mạnh khớp khuỷu và hai chân duỗi mạnh, nhanh chóng Sau khi bóng dời tay,
cả chân và tay tiếp tục vươn theo bóng Sau đó về tư thế cơ bản
Hình số 6: Động tác chuyền bóng và kết thúc
+ Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm phát tranh ảnh kỹ thuật cho các nhómnghiên cứu và tập mô phỏng động tác Mỗi nhóm cử hai học sinh (một học sinh
Trang 15thực hiện tốt nhất và một học sinh thực hiện kém nhất nhóm) để tiến hành thi giữa
04 nhóm với nhau (nhóm có thành tích kém nhất thực hiện tập thể lực vào cuối giờhọc) Giáo viên quan sát, chấm điểm, đưa ra các ưu điểm và sai lầm học sinh mắcphải
+ Học sinh thực hiện tập luyện kỹ thuật CBCT không bóng từ 10 – 15 lần.Giáo viên quan sát chỉnh sửa kỹ thuật cho học sinh
+ Sau khi quan sát chỉnh sửa kỹ thuật cho học sinh Giáo viên quan sát đánhgiá học sinh ở mức Đạt và Chưa đạt (đối với học sinh chưa đạt thì bổ trợ thêm theonhóm)
* Hoạt động 3: Luyện tập
- Mục tiêu: Thực hiện đúng kỹ thuật CBCT.
- Nội dung: Sử dụng ba bài tập bổ trợ để tập luyện kỹ thuật CBCT.
- Sản phẩm: Học sinh thực hiện cơ bản đúng kỹ thuật CBCT.
- Tổ chức hoạt động: Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm tương ứng với mỗi
nhóm là một bài tập khác nhau như sau:
+ Tập mô phỏng kỹ thuật chuyền bóng cao tay không bóng (Cả lớp thực hiệnsau đó nhóm số 1 thực hiện)
Trang 16Hình số 7: Tập mô phỏng kỹ thuật chuyền bóng cao tay
+ Thực hiện Bài tập 1 - Nhóm 2: Bài tập bổ trợ động tác hình tay
Mỗi học sinh một quả bóng Tư thế chuẩn bị, hai chân đứng rộng bằng vai,tay để trên chán, hình tay ôm vào bóng giống như khi chuyền bóng, từ từ hạ thấpngười, mắt nhìn đất Dùng lực khuỷu tay đẩy bóng xuống đất để bóng nảy lên, thựchiện liên tục, hai tay đẩy bóng đều Lưu ý điểm tiếp xúc của bóng
Hình số 8: Bài tập bổ trợ động tác hình tay
+ Thực hiện Bài tập 2 - Nhóm 3: Bài tập bổ trợ hình tay tiếp xúc với bóng
Tư thế chuẩn bị, hai người đứng đối diện cách nhau khoảng 1m, một ngườigiữ cố định quả bóng, người kia đứng ở tư thế chuyền bóng, thực hiện chuyền nhẹvào bóng, bóng được người tập cùng giữ cố định Bài tập phối hợp bao gồm cảchân, vai, tay, khuỷu tay, cổ tay Thực hiện động tác nhịp nhàng
