Phát triển năng lực mô hình hóa toán học cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm chủ đề đo góc

- Giáo viên đổi mới được phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực, gắn bàihọc với thực tiễn cuộc sống, liên hệ với các lĩnh vực, môn học khác có liên quan, …Giáo viê

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC MÔ HÌNH HÓA TOÁN HỌC CHO HỌC SINH

THÔNG QUA DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM CHỦ ĐỀ ĐO GÓC

Tác giả:

Lê Thị Lan Anh Chức vụ: Phó hiệu trưởng

Đinh Cao Thượng Chức vụ: Giáo viên

Phạm Thị Thúy Phượng Chức vụ: Giáo viên

Nguyễn Thị Yến Lương Chức vụ: Giáo viên

Phạm Thị Thùy Dung Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THPT Kim Sơn A - Kim Sơn - Ninh Bình

Kim Sơn, ngày 10 tháng 5 năm 2023

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến trường THPT Kim Sơn A

Chúng tôi ghi tên dưới đây:

Nơi công

Trình độ chuyên môn

Tỉ lệ % đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

THPTKim Sơn A Phó hiệu

trưởng

Thạc sĩQuản lýgiáo dục

Cử nhân

sư phạmToán

Cử nhân

sư phạmToán

20%

1 Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng

Là nhóm tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Phát triển năng lực mô hình hóa toán học

cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm chủ đề Đo góc”

- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và đào tạo

2 Mô tả bản chất của sáng kiến:

- Sáng kiến được áp dụng vào lĩnh vực giáo dục nói chung và áp dụng trong dạy học chủ đề

“đo góc” – Chương IV, Toán 10 Bộ sách Cánh Diều nói riêng

- Sáng kiến được áp dụng vào:

+ Lĩnh vực giáo dục (môn Toán): Đổi mới phương pháp giáo dục học sinh từ tiếp thu, xử lýthụ động theo nội dung sang phát huy phẩm chất năng lực học sinh, biết khái quát hóa, mô hình hóa vàtương tự hóa giải quyết các tình huống thực tiễn

+ Trong đời sống hàng ngày của học sinh với các tình huống thân thuộc, đồng thời làm nềntảng giải quyết các tình huống thực tiễn khi học sinh gặp phải trong cuộc sống

2.1 Giải pháp đang thực hiện theo chương trình giáo dục phổ thông mới.

Toán học có liên hệ thực tiễn và có ứng dụng rộng rãi trong rất nhiều ứng dụng trong các lĩnhvực khác nhau của khoa học, công nghệ cũng như trong sản xuất đời sống Với vai trò đặc biệt toánhọc trở lên thiết yếu với mọi ngành khoa học, góp phần làm cho đời sống xã hội ngày càng hiện đại vàvăn minh hơn Bởi vậy việc rèn luyện cho học sinh vận dụng kiến thức Toán học vào thực tiễn là điềucần thiết đối với sự phát triển của xã hội

Năng lực mô hình hóa toán học là một trong những nội dung cốt lõi, được đề cao trong Chươngtrình Giáo dục phổ thông mới ban hành năm 2018 Năng lực mô hình hóa toán học giúp học sinh có

một cái nhìn rõ ràng hơn về các vấn đề tồn tại trong thực tiễn và giúp việc học toán của học sinh trở lên

có ý nghĩa hơn, tạo động cơ, niềm say mê toán học

Có thể nói mô hình là được dùng để mô tả một tình huống thực tiễn nào đó, mô hình hóa toánhọc được hiểu là sử dụng công cụ toán học để thể hiện nó dưới dạng của ngôn ngữ toán học, trong đó

mô hình hóa là quá trình tạo ra mô hình nhằm hướng tới giải quyết một vấn đề nào đó Mô hình hóatrong dạy học toán là quá trình giúp học sinh tìm hiểu, khám phá các tình huống nảy sinh từ thực tiễnbằng công cụ toán học Quá trình này đòi hỏi các kỹ năng và thao tác tư duy toán học như phân tích,tổng hợp, so sánh, khái quát hóa trừu tượng hóa Mô hình hóa cũng cho thấy mối quan hệ thực tiễn vớicác vấn đề trong sách giáo khoa dưới góc nhìn toán học Cách tiếp cận này giúp việc học toán học củahọc sinh trở lên có ý nghĩa hơn, tạo động cơ và niềm say mê toán học

Để mô hình hóa một vấn đề toán học ta thực hiện theo quy trình 4 bước sau :

Bước 1: Chuyển từ vấn đề thực tế ban đầu thành mô hình trung gian bằng cách chuyển ngônngữ, loại bỏ hoặc thêm vào một số dữ kiện để vấn đề giải quyết trở lên rõ ràng khả thi hơn

Bước 2: Chuyển mô hình trung gian từ bước 1 thành mô hình thuần túy toán học Trong đó cácđối tượng mối liên hệ đều được diễn đạt bằng ngôn ngữ toán học

Bước 3: Trước câu hỏi toán học đặt ra trong bước 2, người học phải huy động các kiến thứctoán để đưa ra câu trả lời, cũng mang bản chất toán học

Bước 4: Câu trả lời mang màu sắc toán học ở bước 3 được phiên dịch cho câu trả lời cho vấn

đề thực tế ban đầu

Ưu điểm:

* Về chương trình:

Kiến thức đầy đủ, đảm bảo đầu ra cho học sinh, đáp ứng cả nhu cầu thi cử và cả phát triển cácphẩm chất năng lực cho học sinh như năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực mô hình hoá toánhọc; năng lực giải quyết vấn đề toán học; năng lực giao tiếp toán học; năng lực sử dụng công cụ,phương tiện học toán

* Về phía Giáo viên:

- Nhiệt tình, tâm huyêt, trách nhiệm Hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục theo chương trình mới

- Giáo viên đổi mới được phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực, gắn bàihọc với thực tiễn cuộc sống, liên hệ với các lĩnh vực, môn học khác có liên quan, …Giáo viên có cơhội tìm hiểu những kiến thức liên quan từ các môn học khác, mở rộng được hiểu biết để giáo dục họcsinh về các năng lực phát hiện giải quyết vấn đề, năng lực ngôn ngữ, năng lực tư duy và lập luận toánhọc, năng lực mô hình hóa toán học,… Giáo viên khai thác được tính sáng tạo trong dạy học, đặc biệtkhông gắn bài học với những nhu cầu thực tế của học sinh, biết lồng ghép và tích hợp liên môn trongquá trình dạy học

- Giáo viên có cơ hội tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế và cũng tự mình trải nghiệmnên việc giảng dạy gắn liền thực tế đẫn đến tính ứng dụng cao Khi gặp tình huống cần sự liên hệ thựctế hoặc cần tổ chức các hoạt động trải nghiệm không ngại đổi mới phương pháp dạy học theo hình thứctrải nghiệm sáng tạo

- Giáo viên đề cao đến việc hình thành và phát triển các phẩm chất, năng lực cho người học.Bài học mà giáo viên xây dựng chú ý đến việc đề cao phong cách học tập sáng tạo Đặt học sinh vàovai trò chủ động, học sinh hiểu thực chất của các kiến thức được trang bị, biết cách mở rộng kiến thức

- Giáo viên chú ý đến việc phát hiện và bồi dưỡng các yếu tố thẩm mỹ, nghệ thuật, sự khéo léo

và khả năng sáng tạo của các học sinh, kích thích các em sáng tác ra những tác phẩm của riêng mình

* Về phía học sinh:

- Học sinh không chỉ học các kiến thức hàn lâm mà còn biết vận dụng vào thực tiễn, biết tựthiết kế và chế tạo ra những sản phẩm để sử dụng trong thực tiễn từ những kiến thức đã học

- Học sinh có kĩ năng giải bài toán thực tế bằng mô hình hóa toán học Khi gặp một tình huốngthực tế, cụ thể, các em không bị lúng túng

- Học sinh có cơ hội hình thành và phát triển năng lực của bản thân như: năng lực thực hành,năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự học, tự nghiên cứu Học sinh có kĩ năngthuyết trình, kĩ năng thiết kế, kĩ năng làm báo cáo, kĩ năng làm việc nhóm và đặc biệt là năng lực môhình hóa toán học.

- Học sinh biết ứng dụng các kiến thức vào thực tiễn, biết xử dụng những kiến thức đã học vàothiết kế, chế tạo ra những sản phẩm mang tính thực tiễn cao để giúp ích cho cuộc sống của mình

Nhược điểm:

* Về chương trình:

- Các bài toán có nội dung thực tiễn trong sách giáo khoa ở trường phổ thông đa số đã đượcchính xác hóa, lý tưởng hóa thể hiện ở số đo góc, cạnh đa số là góc, cạnh đẹp chẵn Nhưng thực tế tagặp những tình huống như tình huống đo chiều cao của cái cây trước sân trường hay đo chiều cao tòanhà em đang học thì các góc, cạnh mà ta đo được lẻ

- Mặt khác để tạo hứng thú cho học sinh khi vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn thìnhững bài toán thực tế thường có giả thiết không thiếu không thừa, nhưng trong thực tế các bài toánthực tiễn thường là các bài toán học sinh phải mày mò để tìm ra giả thiết kết luận Chẳng hạn trong chủ

đề đo góc sách giáo khoa có nói đến điểm mù, học sinh cần tự xây dựng mô hình hóa cho một bài toán

từ đó tìm ra điểm mù cho từng loại xe

- Nhằm đáp ứng trình độ nhận thức của tất cả học sinh thì nhiều yêu cầu thực tiễn trong sáchgiáo khoa thường đưa ra ở mức độ nhận biết khái niệm chẳng hạn như chủ đề “đo góc” sách giáo khoachỉ yêu cầu học sinh dừng lại ở mức độ xác định được góc nhìn bảng, góc nhìn ti vi… so với học sinh

có trình độ nhận thức tốt thì luôn mong muốn hiểu xác định góc nhìn bảng để làm gì? Với các góc nhìnkhác nhau rút ra những ý nghĩa như thế nào từ đó quay trở lại giải quyết bài toán thực tế là xếp chỗngồi cho học sinh, khoảng cách ngồi xem ti vi an toàn…

- Số lượng bài toán thực tiễn mà sách giáo khoa đưa ra dù đã nhiều hơn chương trình cũ nhưngcòn ít so với mong muốn trả lơì câu hỏi “ học toán để làm gì“ của học sinh

* Về phía Giáo viên:

- Giáo viên còn gặp khó khăn trong việc đưa ra các bài toán thực tiễn vào giảng dạy, gặp khókhăn trong việc tìm tòi các ví dụ thực tiễn từ đó dẫn đến lảng tránh, xem nhẹ các bài toán thực tiễn màkhông biết rằng những bài toán như vậy mới có thể hấp dẫn lôi cuốn học sinh vào môn học của mình,giúp học sinh có thể liên hệ những kiến thức học được vào các tình huống bắt gặp trong cuộc sống.Thay vào đó, do lượng kiến thức trong mỗi tiết dạy quá nhiều, ít giờ dạy thực hành, trải nghiệm nêngiáo viên thường dành thời gian chú trọng vào các bài toán sử dụng thuật giải, các bài toán tính toánphức tạp trong khi học sinh không biết mình đang học cái gì và học để làm gì, có ứng dụng gì trongcuộc sống hay không?

- Tài liệu tham khảo ít nên giáo viên khó khăn trong vấn đề phát triển đa dạng các bài toán môhình hóa

- Khi tiếp cận chương trình mới giáo viên đang còn cảm thấy lúng túng khó khăn trong việc dạyhọc phát triển năng lực

- Hiểu biết xã hội, kinh nghiệm sống và kiến thức liên môn của giáo viên còn hạn chế Chẳnghạn như khi tìm hiểu về nội dung “góc” trong các môn thể thao đòi hỏi giáo viên phải có các kiến thức

về các môn như bóng đá, bi a, bóng rổ

* Về phía học sinh:

- Học sinh không đủ thời gian giải quyết, thiếu kỹ năng làm bài, thiếu công cụ mô hình hóatoán học

- Học sinh không thể tự nhận ra hết những thông tin quan trọng của tình huống cần để chuyểnđổi sang ngôn ngữ toán học và thường bị chi phối bởi những hình ảnh minh họa, đề bài dài

- Học sinh khó khăn trong việc đơn giản bài toán, xử lý điều kiện bài toán, chuyển bài toánsang ngôn ngữ toán học

- Học sinh quên kiến thức cũ, không linh hoạt trong tìm phương pháp giải quen giải theo dạng,khả năng liên tưởng còn hạn chế.

- Kinh nghiệm thực tiễn của học sinh còn yếu hoặc không có

- Học sinh quan tâm đến kết quả mà bài toán tìm được mà không quan tâm đến việc trả lời chotình huống thực tiễn, ý nghĩa của các kết quả đó trong đời sống

- Đặc biệt khi gặp vấn đề trong thực tiễn học sinh không biết cách để liên hệ với kiến thức đãhọc để giải quyết tình huống đó

2.2 Giải pháp mới cải tiến.

Là những giáo viên đang thực hiện chương trình giáo dục mới chúng tôi tự đặt ra câu hỏi vậyhình thành và phát triển năng lực mô hình hóa như thế nào và thông qua những hoạt động nào? làmsao để từ vấn đề thực tế học sinh có thể mô hình hóa thành nội dung toán học, sử dụng toán học để giảiquyết để từ đó quay trở lại thực tiễn áp dụng Trong quá trình dạy học chúng tôi nhận thấy việc dạyhọc sinh giải các bài tập ứng dụng hệ thức lượng trong tam giác đặc biệt liên quan đến chủ đề góc có

thể phát triển năng lực mô hình hóa cho học sinh rất tốt Vì vậy chúng tôi chọn đề tài “Phát triển

năng lực mô hình hóa toán học cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm chủ đề đo góc”

Để thực hiện điều đó, chúng tôi đã thiết kế kế hoạch dạy học của chủ đề “ Đo góc” theo môhình giáo dục STEM và cuộc thi giao lưu giữa các học sinh trong lớp, sau đó là giữa các nhóm lớptrong khối để vận dụng trí tuệ tập thể tìm hiểu vai trò toán học trong thực tiễn Từ đó các sinh được họchỏi lẫn nhau hình thành kỹ năng, kinh nghiệm mô hình hóa cho từng học sinh Chúng tôi đã sân khấu

hóa một hoạt động dưới hình thức chuyên đề cấp trường: “Đo góc và một số ứng dụng trong đời sống”

Với mô hình giáo dục này, chúng tôi đã khắc phục hầu hết các nhược điểm nêu trên như:

- Học sinh các lớp đều tự tạo ra được dụng cụ đo góc để làm công cụ cho việc thực hiện mô hìnhhóa

- Học sinh vận dụng linh hoạt các kiến thức đã học vào giải quyết các tình huống thực tiễn như đochiều cao của 1 vật thể bất kỳ được thể hiện qua phần 1 của chuyên đề

- Giáo viên và học sinh cùng tìm tòi và hiểu biết sâu và rộng hơn về các kiến thức thực tế, hiểu biết xã hội, kinh nghiệm sống chẳng hạn như trong nội dung báo cáo của nhóm 2: đã nêu lên được hiểubiết về cách chơi các môn thể thao từ đó dùng kiến thức toán học để giúp có cơ hội thắng cuộc trong các môn thế thao

Sau dây là đường link báo cáo của nhóm 2 bằng phần mềm canva

https://www.canva.com/design/DAFblZkJ018/f2GJZ6dGjizEHbjnzcibIA/view?

utm_content=DAFblZkJ018&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sharebutton

- Từ tình huống thực tiễn xác định điểm mù của các loại xe học sinh mày mò để tìm ra giả thiết kếtluận và áp dụng trong cuộc sống như trong báo cáo của nhóm 3 qua đường link sau:

https://www.canva.com/design/DAFchIEKhY0/tFqkWWfJMHS7zW-sJh6HAg/edit?

analyticsCorrelationId=c2cab0fe-a22a-485c-a120-b4810ec77853

- Học sinh hiểu sâu về các khái niệm toán học và ý nghĩa, cùng với khả năng nghiên cứu tìm hiểukiến thức mà các chuyên gia đưa ra về góc nhìn phù hợp khi xem ti vi khi nhìn lên bảng giải quyết bàitoán thực tế là phương án xếp chỗ ngồi cho học sinh học hiệu quả nhất,khoảng cách ngồi xem ti vi antoàn đối với mỗi loại ti vi khác nhau như trong báo cáo của nhóm 1 qua đường link sau:

https://www.canva.com/design/DAFigwVkHZ0/rgSE5TQ0MualTtbTRDaLOA/edit?

utm_content=DAFigwVkHZ0&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sharebutton

2.2.1 Nội dung kế hoạch dạy học chủ đề “Đo góc”

Sáng kiến được hình thành theo dạng một chủ đề dạy học Chủ đề được các tác giả triển khaithực hiện áp dụng đối với toàn bộ các lớp 10 của trường THPT Kim Sơn A và tổ chức thành công

trong chuyên đề cấp trường: “Đo góc và một số ứng dụng trong đời sống” Kế hoạch dạy học của

chủ đề gồm 2 giai đoạn với những hoạt động chính, cụ thể:

a) Giai đoạn 1

- Nội dung: Thực hiện 3 tiết học trên các lớp nội dung chủ đề thực hành trải nghiệm “Đo góc” – SGKCánh Diều năm 2022

- Cụ thể:

+ Xác định các góc nhìn trong cuộc sống, trong thể thao và trong giao thông

+ Tạo ra một dụng cụ đo đơn giản, ứng dụng đo chiều cao và khoảng cách

b) Giai đoạn 2:

Báo cáo kết quả bằng hình thức sân khấu hoá gồm ba phần:

- Phần 1: Thi đo góc nhìn để tính chiều cao một vật: Mỗi lớp (11 lớp) cử 3 học sinh là một đội;

dùng thiết bị đo góc đã chuẩn bị, thước dây, máy tính, … thực hiện ngay trên sân khấu đo chiều cao 1vật

Các đội thi sẽ được BGK đánh giá và trao giải ngay

- Phần 2: Phần thi dành cho khán giả: Trò chơi trắc nghiệm Quizizz trên điện thoại (Toàn bộ họcsinh được phép mang điện thoại có kết nối mạng để tham gia) Học sinh trả lời đúng nhiều đáp án đúngnhất và trong thời gian ngắn nhất với kết quả thống kê được sẽ được nhận quà

- Phần 3: Báo cáo trải nghiệm ứng dụng đo góc nhìn

Các nhóm lớp (như phân công) chia làm 3 đội thi cụ thể:

 Đội 1: Góc nhìn bảng, ti vi, điện thoại, rạp chiếu phim – 10B2, 10B3, 10B6, 10B10

 Đội 2: Góc nhìn trong thể thao – 10B5, 10B7, 10B9

 Đội 3: Góc nhìn trong giao thông (Xác định điểm mù của các loại phương tiện cơ giớiđường bộ) - 10B1, 10B4, 10B8,10B11

Các đội sẽ được BGK đánh giá (số điểm tính 60%) và các bạn HS đánh giá (số điểm 40%) và xếphạng từ 1 đến 3

Ở chủ đề, các tác giả đã thiết kế từng nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng, từng bước thực hiện một cáchtường minh cho học sinh Đồng thời, trong mỗi hoạt động đều có hình thức đánh giá tương ứng vớicách thức thực hiện, sản phẩm hình thành sau hoạt động Riêng hoạt động 5: Báo cáo sản phẩm, chúngtôi tổ chức thành một cuộc thi “Tìm hiểu ứng dụng của góc trong đơi sống” với 3 đội thi liên kết giữacác nhóm lớp

(Toàn bộ tiến trình, kế hoạch dạy học của chủ đề đã có chi tiết trong PHỤ LỤC 1)

2.2.2 Cách kiểm tra, đánh giá học sinh:

Dựa vào mục tiêu trong từng hoạt động, giáo viên đưa ra các tiêu chí đánh giá cho từng hoạtđộng cụ thể

* Tiêu chí đánh giá quá trình thực hiện chủ đề.

* Tiêu chí đánh giá hoạt động tiếp thu và vận dụng kiến thức:

- Nắm được nội dung kiến thức cơ bản

- Biết áp dụng kiến thức vào giải các bài toán thông thường

- Biết áp dụng kiến thức vào giải các bài toán liên hệ thực tế

- Chia sẻ hiểu biết của bản thân cho các thành viên trong nhóm

* Tiêu chí đánh giá hoạt động (kĩ năng, năng lực):

- Có sự phân công nhiệm vụ hoạt động rõ ràng, cụ thể cho các thành viên trong nhóm

- Các thành viên được trải nghiệm trong vai trò người sáng chế: tìm kiếm thông tin, thảo luận,

đề xuất các dụng cụ cần thiết, thiết kế các phương án tạo ra sản phẩm, biết hệ thống hoá thông tin tìmkiếm, xử lí thông tin tốt và biết dùng kiến thức toán học để bảo vệ ý kiến của mình trước các phảnbiện…

- Các nhóm hoạt động tích cực, không có thành viên ỉ lại, hoàn thành đúng tiến độ đượcgiao…

+ Giáo viên đánh giá: Căn cứ vào mục tiêu của hoạt động về kiến thức, kĩ năng, thái độ, nănglực cần đạt được thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo; căn cứ vào bảng mô tả các mức độ của quátrình thực hiện chủ đề, giáo viên đánh giá học sinh theo mẫu

(Phụ lục 2)

2.2.3 Khả năng áp dụng

Sáng kiến có thể được áp dụng ở tất các các trường THPT và cũng có thể áp dụng cho mọi đốitượng học sinh có thể theo quy mô lớp học, khối học hoặc toàn trường Thậm chí, sáng kiến có thể làmtài liệu tham khảo để giáo viên THCS tổ chức dạy học chủ đề “Hệ thức lượng trong tam giác vuông”của Hình học lớp 8

Hiện nay hầu hết các trường THPT đều phân lớp theo năng lực của học sinh, ở các lớp khá, cóthể áp dụng luôn sáng kiến, còn với các lớp học sinh trung bình giáo viên có thể linh động giảm bớtmức độ khó của một số yêu cầu trong các hoạt động, các em vẫn có thể tiếp cận và đạt được các mụctiêu như mong muốn

Sáng kiến này giống như một giáo án mẫu để các thầy cô giáo đã và đang muốn tìm hiểu cáchthức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo tham khảo và làm theo

Sáng kiến còn có thể mở rộng tổ chức trên quy mô toàn trường hoặc thành chuyên đề hoạtđộng cho học sinh, nó giúp học sinh vẫn đảm bảo được lượng kiến thức theo yêu cầu mặt khác nó còngiúp các em phát triển đầy đủ năng lực cần thiết cho cuộc sống, giáo dục lòng say mê Toán học

3 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:

Để áp dụng thành công sáng kiến này, cần phải có những điều kiện sau:

- Phải xây dựng được kế hoạch bài dạy chương IV- Toán 10 sách cánh diều theo chủ đề

- Giáo viên phải có tình thần đổi mới phương pháp dạy học, chăm chỉ, sáng tạo

- Ban giám hiệu nhà trường, các đoàn thể, tổ nhóm chuyên môn ủng hộ, tạo điều kiện và phối kết hợp với giáo viên bộ môn Toán

4 Đánh giá lợi ích đạt được:

4.1 Hiệu quả kinh tế:

Việc tính toán để đưa ra một con số cụ thể về lợi ích kinh tế của sáng kiến ngành giáo dục nóichung và sáng kiến này riêng thực sự rất khó khăn Tuy nhiên với sáng kiến này tôi có thể ước tínhnhững lợi ích mà sáng kiến của tôi sẽ mang lại như sau:

Thứ nhất: Giảm chi phí học thêm Trước những yêu cầu của chương trình mới toán học gắnliền với giải quyết các vấn đề thực tiễn nhiều học sinh nhất là những đối tượng học sinh trung bình,yếu sẽ lo lắng hoang mang và tìm cách học các kiến thức đó bằng cách tham gia các lớp học thêm,học phụ đạo để các thầy cô hướng dẫn cách làm Khi tham gia hoạt động này một mặt các em vẫnđảm bảo nhớ lại được tất cả các kiến thức đã học một cách đầy đủ, mặt khác còn phát triển đầy đủmọi mặt về năng lực đặc biệt là năng lực mô hình hóa và kĩ năng sống của bản thân Tôi ước tính mỗi

buổi học sinh tham gia các lớp học thêm, học phụ đạo tính cho địa phương tôi cũng phải tốn khoảng

40000 đồng/1 buổi; để ôn tập học cách giải quyết vấn đề thực tiễn bằng phương pháp mô hình hóanội dung này , học sinh phải học khoảng 5 buổi, như vậy mỗi HS sẽ tốn khoảng 200000 đồng Khối

10 trường tôi có 460 học sinh, nếu tất cả học sinh được tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo nàythì có thể mang lại lợi nhuận khoảng 90 triệu đồng cho học sinh, trong khi mỗi em học sinh chỉ mất

có vài chục nghìn đồng là có thể chế tạo ra đầy đủ các sản phẩm đo góc hình thành năng lực mô hìnhhóa

Thứ hai: Giảm chi phí thuê các dụng cụ đo góc

Thứ ba: Giảm chi phí tập huấn, tổ chức lớp bồi dưỡng về đổi mới phương pháp dạy học Việcđổi mới phương pháp dạy học là vấn đề cấp thiết để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổngthông mới 2018 Sáng kiến giúp giáo viên hình dung về cách thức tổ chức dạy học theo chủ đề Sángkiến này có thể là một mô hình nhân rộng ra tất cả các trường trong và ngoài tỉnh Giúp tiết kiệm chonhà nước hàng tỉ đồng

Thứ tư: Sáng kiến cũng có thể đưa vào ngay từ bậc THCS để học sinh làm quen Việc muasách tham khảo về các hoạt động trải nghiệm sáng tạo là rất tốn kém Mỗi cuốn sách có giá từ 100.000– 200.000đ, thậm chí có cuốn sách có giá lên đến mấy trăm nghìn đồng Nếu có thể áp dụng trên cảnước ở cả hai bậc học thì số tiền nhà nước có thể tiết kiệm được sẽ lên đến hàng tỉ đồng

Thứ năm: Sáng kiến có thể được sử dụng như một hoạt động hướng nghiệp, trong quá trìnhtìm tòi các sản phẩm giúp các em phát hiện ra năng lực của bản thân ,hình thành, nuôi dưỡng ước mơ

Thực tế những con số kể trên chỉ là những hiệu quả đo được, nhưng cái to lớn hơn mà sángkiến đạt được đó là sự hứng khởi trong học tập, đó là đưa Toán học gần hơn với cuộc sống hang ngày,

đó là sự phát triển toàn diện trong học sinh, các em được tự đặt mình vào vai trò của nhà sáng chế, củanhà lãnh đạo tự mình tìm hiểu các vấn đề xã hội, rèn luyện khả năng thuyết trình, tự giới thiệu sảnphẩm, tự maketing cho sản phẩm của mình, tự phản biện trước mọi câu hỏi của ban giám khảo vàngười đến dự từ đó mà rất nhiều các kĩ năng được hình thành và phát triển

4.2 Hiệu quả xã hội:

Sáng kiến “Phát triển năng lực mô hình hóa toán học cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm chủ đề đo góc”, có thể rút ra các hiệu quả về mặt giáo dục như sau:

- Về học tập:

Học sinh hiểu bài, áp dụng tốt các kiến thức đã có vào thực tế cuộc sống Học sinh hiểu vàphân biệt các góc trong hình học phẳng và các góc trong không gian Học sinh không chỉ biết giảiquyết tốt các bài toán thuần túy mà còn phát triển năng lực mô hình hóa Toán học để giải quyết các bàitoán có tính liên hệ thực tế

Qua khảo sát, kết quả học tập của học sinh khối 10 chủ đề “Đo Góc” vận dụng vào giải các

bài toán liên quan đến hệ thức lượng trong tam giác trong hai năm học 2021 – 2022 và 2022 – 2023,chúng tôi cũng nhận thấy kết quả năm học 2022 – 2023 cao hơn hẳn so với năm học trước Cụ thể nhưsau:

Năm học 2021 – 2022 Số lượng: 460 HS

Chưa áp dụng SK

Năm học 2022 – 2023 Số lượng: 462 HS

- Về giáo dục nhận thức:

Giúp học sinh củng cố, đào sâu, mở rộng những tri thức đã học trong giờ học chính khoá; giúpcho học sinh mô hình hóa được các vấn đề trong thực tiễn ,dùng toán học để giảI quyết và vận dụngđược những kiến thức đó quay lạI giải quyết những vấn đề thực tiễn trong cuộc sống, gắn lí thuyết vớithực tiễn, thấy được những ứng dụng của kiến thức đã được học trong đời sống và kĩ thuật

Giúp học sinh nhận thức rõ được những ưu điểm, nhược điểm của bản thân qua quá trình hiểubiết các vấn đề của cuộc sống mỗi hoạt động Từ đó, các em phát huy sở trường và rèn luyện những kỹnăng còn yếu để hoàn thiện bản thân hơn

- Về rèn luyện kỹ năng:

Giúp cho học sinh được rèn luyện kỹ năng tự quản, kỹ năng tổ chức điều khiển chế tạo cácsản phẩm đơn giản, phát triển kỹ năng tiến hành lập kế hoạch, giúp học sinh thấy được toán học rất gầngũi với các vấn đề của thực tiễn đời sống, biết chế tạo sản phẩm dựa trên thiết kế, kỹ năng giải quyếtvấn đề; rèn luyện kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng tự tổ chức, kỹ năng tự quản lí, kỹ năng điềukhiển hoạt động nhóm Ngoài ra, còn giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, maketing,giải quyết vấn đề, rèn luyện ngôn ngữ và kỹ năng phát biểu trước đám đông,kỹ năng phản biện đó lànhững kỹ năng rất cần khi các em trở thành người lao động trong thời đại mới

- Về mặt giáo dục tinh thần, thái độ làm việc:

Kích thích sự hứng thú học tập, khơi dậy lòng ham hiểu biết, lôi cuốn học sinh tự giác thamgia một cách nhiệt tình vào các hoạt động, phát huy tính tích cực, tự lực của học sinh, nó tạo ra nhữngcon người luôn sẵn sàng trước mọi nhiệm vụ được giao và dễ dàng thích ứng với mọi hoàn cảnh

Qua khảo sát, chúng tôi cũng thấy có khoảng 80% học sinh đã tự giác hoàn thành các nhiệm

vụ được giao về nhà 100% các tập thể lớp đều có tinh thần đoàn kết cao hơn, các em hiểu nhau, chiasẻ với nhau và cùng cố gắng đạt được mục tiêu của tập thể lớp

- Về rèn luyện năng lực tư duy:

Trong dạy học ta có thể rèn luyện cho học sinh các loại nhiều loại tư duy, trong đó thường

được đánh giá cao nhất là tư duy sáng tạo Sáng kiến này tôi đã trực tiếp thực hiện ở trường tôi, đã có

đối chứng với lớp không được tham gia và nó thực sự mang lại hiệu quả vô cùng to lớn Tư duy củacác em tốt lên rất nhiều, nhiều em trước đó rụt rè nhút nhát, ngại trao đổi giao tiếp với tôi, học nhànhchểnh mảng… thì sau khi tham gia hoạt động giáo dục này đã mạnh dạn hơn, nhanh nhẹn hơn, hoạt báthơn, sáng tạo và thức thời hơn, tiến bộ hơn về kĩ năng

- Về giáo dục đạo đức lối sống:

Sau khi tham gia hoạt động trải nghiệm một số học sinh đã có ý tưởng , trưng bày các sảnphẩm đo góc trong phòng STEM nhà trường tổ chức, một số sản phẩm sẽ trao tặng cho các em họcsinh lớp 9 khi thực hành tính toán trải nghiệm với hệ thức lượng trong tam giác vuông Như vậy vớikết qủa sáng kiến đã giáo dục lòng nhân ái vì cộng đồng cho các em, nó như chiếc cầu nối các tâmhồn với nhau, giúp cho mọi người được gắn kết, thắt chặt với nhau

- Về giáo dục hướng nghiệp:

Rất nhiều học sinh hiện nay không có ước mơ, không biết lựa chọn ngành nghề cho mình Đaphần các em chỉ lựa chọn theo số đông, theo điểm chuẩn của các trường đại học mà không biết bảnthân mình có phù hợp không Khi thực hiện hoạt động chế tạo sản phẩm đo góc, quá trình đi tìm hiểugóc trong đời sống các em tự đánh giá được các ưu điểm, nhược điểm của bản thân Từ đó các emcũng có cái nhìn tổng quan, lựa chọn ngành nghề phù hợp cho mình

Sáng kiến đã được tổ chức thành công trong chuyên đề cấp trường tháng 03 năm 2023 đãđược ban giám hiệu về dự, các giáo viên trong trường, đại hiện hội cha mẹ học sinh về dự và hết sứckhen ngợi về sự thành công, hiệu quả, lợi ích mà nó mang lại không chỉ đối với học sinh mà với cả cácgiáo viên Nó như câu trả lời vô cùng có ý nghĩa cho tất cả những mơ hồ về giáo dục STEM trong lòngmỗi giáo viên về dự với chuyên đề Đặc biệt với hoạt động 5: Báo cáo và thuyết trình sản phẩm, trưng

bày sản phẩm của nhóm 3 năm học 2022 - 2023 là một minh chứng cho sự thành công của chuyên đề

về mặt năng lực được hình thành sau chuyên đề của học sinh

Đó là những kết quả đạt được có thể nhìn thấy bằng mắt, còn những kết quả về năng lực,phẩm chất, đạo đức mà các em đạt được dù không thể thống kê cụ thể nhưng nó thực sự vô cùng tolớn cho sự phát triển năng lực, nghề nghiệp và kĩ năng sống cho các em trong tương lai

Sáng kiến “Phát triển năng lực mô hình hóa toán học cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm chủ đề đo góc” được các tác giả thực hiện ngay trong năm học 2022-2023 khi mà cả giáo

viên và học sinh đang rất tích cực trong việc đổI mớI phương pháp dạy và học theo chương trình giáodục phổ thông 2018 đã được triển khai được 3 năm, năm học này là năm đầu tiên tổ chức ở bậc THPT, hơnnữa đối tượng là học sinh lớp 10 cũng mới tiếp xúc với giáo dục STEM nên chuyên đề chắc khôngtránh khỏi những thiếu sót, các tác giả mong muốn nhận được sự đóng góp của các đồng nghiệp, các

em học sinh để chuyên đề được hoàn thiện hơn Nhóm tác giả chân thành cảm ơn các đóng góp ý kiếncủa quý thầy cô

Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.

XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG

Kim Sơn, ngày 10 tháng 5 năm 2023

NHÓM TÁC GIẢ

Lê Thị Lan Anh

Đinh Cao Thượng

Phạm Thị Thúy Phượng

Nguyễn Thị Yến Lương

Phạm Thị Thùy Dung

PHỤ LỤC 1 NỘI DUNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM CHỦ ĐỀ

ĐO GÓC

I MỤC TIÊU

1 Mục tiêu về kiến thức

Sau khi học xong trải nghiệm chủ đề “ĐO GÓC” Toán 10, thuộc bộ sách giáo khoa “Cánh

diều”, thực hiện theo “Chương trình Giáo dục phổ thông 2018” học sinh đạt được các yêu cầu:

Kiến thức

+) Nhận biết được một số hình ảnh góc trong thực tiễn cuộc sống

+) Nêu được ý nghĩa và ứng dụng của góc trong thực tiễn:

− Trong thể thao: với môn bóng đá, cần chọn góc sút phù hợp để chuyền bóng; với môn bi –

a, cần chọn góc để bắn bi chính xác,

− Trong giao thông: cần chọn góc nhìn phù hợp đảm bảo an toàn giao thông, …

− Trong kiến trúc, xây dựng: chọn góc phù hợp để đối tượng tạo ra phù hợp với thẩm mĩ và sự

an toàn khi sử dụng, …

− Trong đời sống: chọn góc nhìn phù hợp khi nhìn bảng, đọc sách, xem tivi, điện thoại, máytính … để tham gia các hoạt động hiệu quả nhất và đảm bảo tốt nhất cho sức khoẻ

+) Thực hành đo góc trong thực tiễn bằng ê ke

+) Tạo dựng và thực hành đo góc bằng dụng cụ có gắn tia laser

+) Quan sát những hình ảnh về góc trong một số tình huống và nêu cách xác định những góc đó

+) Học sinh biết các cách đo góc trong thực tiễn, phân tích sai lầm khi thực hiện và đưa ra bài họckinh nghiệm

+) Học sinh hình thành và phát triển các phẩm chất và năng lực: năng khiếu, năng lực toán học, tinhọc, phát hiện và giải quyết vấn đề, mô hình hóa toán học

+) Trình bày, bảo vệ được ý kiến của mình và phản biện ý kiến của người khác;

+) Hợp tác trong nhóm để cùng thực hiện nhiệm vụ học tập

2 Mục tiêu về kĩ năng.

– Kĩ năng tính toán:

1 Tính toán và đưa ra kết quả với độ chính xác phù hợp

2 Sử dụng các đại lượng và các đơn vị theo chuẩn

3 Trình bày số liệu bằng cách sử dụng hình vẽ, công thức

4 Tính toán các kích thước, tỉ lệ phù hợp

5 Sử dụng đo lường để tính toán, xác định các thông số kèm theo

6 Thực hiện phân tích toán học trong các hình ảnh cụ thể cho ra tỉ lệ phù hợp

– Kỹ năng lên kế hoạch:

1 Học sinh biết cách đặt những câu hỏi có tính khoa học

2 Xác định được các bằng chứng phù hợp, chặt chẽ, có tính khoa học để trả lời cho câu hỏi

3 Đề xuất giả thuyết và dự đoán kết quả của những tình huống thay đổi

4 Xác định được các biến, các yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến việc khảo sát

5 Chuẩn bị, lên kế hoạch những phương pháp dùng trong khảo sát

6 Lựa chọn thiết bị và dụng cụ phù hợp khi thực hiện hoặc có thể hiểu được hạn chế của thiết

bị để đề xuất các phương án thay thế

7 Lựa chọn phương pháp kỹ thuật thực hành phù hợp để thực hiện nhiệm vụ

– Kỹ năng quan sát:

1 So sánh và đối chiếu giữa các vật

2 Gộp nhóm và phân loại dựa trên sự giống nhau và khác nhau giữa các vật

3 Tìm kiếm và xử lý được những thông tin phù hợp từ nhiều nguồn khác nhau

4 Nêu được lý do quyết định, xác định được các quy luật của số liệu, thông tin, dữ kiện

– Kỹ năng thực hành:

1 Áp dụng kỹ thuật lấy mẫu trong những tình huống cụ thể

2 Sử dụng các thiết bị phù hợp để thực hiện quy trình

3 Tiến hành quan sát và đo đạc, lựa chọn phép đo đạc phù hợp cho những yêu cầu khác nhau

4 Thu thập và ghi nhận được số liệu

5 Thực hành theo các quy định an toàn tại nơi thực hiện thí nghiệm như phòng thí nghiệm, lớp học

– Kỹ năng đánh giá:

1 Phân tích lỗi trong dữ liệu có được

2 Đánh giá và cải thiện phương pháp

3 Phân tích bằng chứng để đưa ra kết quả chính xác

4 Đánh giá phương pháp trình bày

5 Đánh giá luận điểm khoa học và đưa ra các bằng chứng phù hợp

6 Đánh giá các mô hình khoa học

7 Biết đánh giá rủi ro và lợi ích của các yếu tố một cách chặt chẽ, khoa học

8 Xem xét những hạn chế và đạo đức của khoa học

– Kỹ năng giao tiếp:

1 Biết cách sắp xếp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau

2 Đề xuất được phương pháp để mô tả cách thực hiện nhiệm vụ

3 Biết cách trình bày giải pháp khoa học, hiệu quả

4 Đưa ra cách giải thích hợp lý cho các quan sát

5 Có thể lập luận, lý giải với các bằng chứng hỗ trợ

6 Có kỹ năng giao tiếp hiệu quả với người nghe, có thể sử dụng các thuật ngữ khoa học đúng ngữ cảnh

Trong chủ đề này, học sinh sẽ thực hiện dự án thiết kế và chế tạo các sản phẩm từ những nguồn vật liệu dễ kiếm

Theo đó, học sinh phải tìm hiểu và chiếm lĩnh các kiến thức:

- Hoạt động thực hành và trải nghiệm: Chủ đề Đo góc (Toán 10, Tập 1)

3 Mục tiêu về thái độ.

- Có hứng thú học Toán học nói chung và phần hệ thức lượng trong tam giác nói riêng, yêuthích tìm tòi, nghiên cứu khoa học, trân trọng với những đóng góp của Toán học cho sự tiến bộ của xãhội đối với công lao của các nhà khoa học

- Có thái độ khách quan trung thực; có tác phong tỉ mỉ, cẩn thận, chính xác và có tinh thầnhợp tác trong học tập cũng như trong công việc được giao

- Có ý thức vận dụng những kiến thức vào đời sống nhằm cải thiện cuộc sống, có ý thức, tháiđộ học tập tích cực, chủ động hồ hởi, vui tươi và tràn đầy nhiệt huyết

4 Mục tiêu về phát triển năng lực

- Năng lực mô hình hoá Toán học: xác định được mô hình toán học (gồm công thức, hình vẽ,bảng biểu, ) cho tình huống xuất hiện trong bài toán thực tiễn; giải quyết được những vấn đề toán họctrong mô hình được thiết lập; thể hiện và đánh giá được lời giải trong ngữ cảnh thực tế và cải tiến được

mô hình nếu cách giải quyết không phù hợp

- Năng lực giải quyết vấn đề Toán học: nhận biết, phát hiện được vấn đề cần giải quyết bằng

toán học; lựa chọn, đề xuất được cách thức, giải pháp giải quyết vấn đề; sử dụng được các kiến

thức, kỹ năng toán học tương thích (bao gồm các công cụ và thuật toán) để giải quyết vấn đề đặt ra;đánh giá được giải pháp đề ra và khái quát hóa được cho vấn đề tương tự

- Năng lực tư duy và lập luận Toán học: Thực hiện được các thao tác tư duy như: so sánh, phântích, tổng hợp, đặc biệt hóa, khái quát hóa, tương tự; chỉ ra được chứng cứ, lí lẽ và biết lập luận hợp lí trước khi kết luận; giải thích hoặc điều chỉnh được cách thức giải quyết vấn đề về phương diện toán học

- Năng lực sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Nhận biết được tên gọi, tác dụng, quy cách

sử dụng, cách thức bảo quản các công cụ, phương tiện học toán đơn giản (máy tính cầm tay, thước, êke, )

- Năng lực giao tiếp Toán học: Sử dụng được ngôn ngữ Toán học để mô tả sản phẩm; trình

bày, diễn đạt (nói hoặc viết) được các nội dung, ý tưởng, giải pháp toán học trong sự tương tác vớingười khác (với yêu cầu thích hợp về sự đầy đủ, chính xác) Sử dụng được hiệu quả ngôn ngữ toán học(chữ số, chữ cái, kí hiệu, biểu đồ, các liên kết logic, ) kết hợp với ngôn ngữ thông thường hoặc độngtác hình thể khi trình bày, giải thích và đánh giá các ý tưởng toán học trong sự tương tác (thảo luận,tranh luận) với người khác Thể hiện được sự tự tin khi trình bày, diễn đạt, nêu câu hỏi, thảo luận,tranh luận các nội dung, ý tưởng liên quan đến toán học Kĩ năng thuyết trình giới thiệu sản phẩm,tham gia phản biện và trả lời câu hỏi phản biện

- Năng lực tự học, tự nghiên cứu: Lập được kế hoạch tự học và điều chỉnh, thực hiện kế hoạch

có hiệu quả, tìm kiếm thông tin, tìm hiểu nhu cầu thực tế, đánh giá nhu cầu thực tế, lựa chọn được sảnphẩm phù hợp

- Năng lực sáng tạo: Thiết kế được phương án để kiểm tra giả thuyết (hoặc dự đoán) Lựa

chọn được phương án tối ưu, giải được bài tập sáng tạo

- Năng lực hợp tác: Tiến hành thiết kế, chế tạo theo nhóm.

- Năng lực tính toán: Biết đo đạc tính toán sao cho phù hợp với thực tế.

- Năng lực thẩm mỹ: Có khả năng chế tạo ra sản phẩm đẹp, hài hòa, kích thích được thị giác

của người xem

- Năng lực công nghệ thông tin và truyền thông tin: sử dụng máy tính, điện thoại…để tìm

kiếm thông tin phục vụ tích cực và hiệu quả cho học tập

II XÁC ĐỊNH YÊU CẦU BÀI TOÁN ĐO GÓC

Thực hiện bài toán Đo góc thông qua chuyên đề môn Toán với chủ đề: “Đo góc và một số ứng dụng trong đời sống”, cụ thể như sau:

- Thông qua các hoạt động thực hành và trải nghiệm toán học, các em không chỉ nắm vững kiếnthức, nâng cao khả năng sáng tạo, ngôn ngữ toán học được chính xác, khả năng tư duy và lập luận trởlên logic; có cơ hội thấy được ứng dụng của tri thức toán và sự gần gũi, thiết thực của toán học trongthực tế đời sống, mà còn được khám phá, rèn luyện bản thân, phát triển quan hệ bạn bè, thầy cô vàngười thân trong gia đình

- Định hướng, phát triển, nâng cao các phẩm chất, năng lực cho học sinh qua chuỗi các hoạtđộng của chuyên đề

- Giúp học sinh thấy được Toán học gần gũi với thực tế, có nhiều ứng dụng không chỉ trong cácmôn học khác mà còn trong nhiều lĩnh vực khác của cuộc sống đặc biệt là trong thể thao, trong giaothông, trong kiến trúc, xây dựng Thông qua chuyên đề học sinh nhận biết được một số hình ảnh góctrong thực tiễn cuộc sống, nhận thấy được ý nghĩa và ứng dụng của góc trong thực tiễn, và tự mình cóthể tạo dựng và thực hành đo góc bằng ê ke, bằng dụng cụ có gắn tia chiếu laser.

- Tạo một sân chơi lành mạnh, phát huy tối đa sự sáng tạo, tinh thần học hỏi, sự quyết tâmchinh phục tri thức cho học sinh Đồng thời tạo hứng thú, niềm say mê học tập môn Toán qua hoạtđộng thực hành và trải nghiệm này Tứ đó chọn ra các cá nhân, tập thể xuất sắc trong các lĩnh vực đóđể bồi dưỡng, phát huy sở trường và định hướng nghề nghiệp

2 Yêu cầu:

- Xây dựng chuyên đề dạy học nhằm góp phần thực hiện mục tiêu của chương trình dạy học

- Việc thực hiện chuyên đề phải được thực hiện nghiêm túc, mang lại hiệu quả thiết thực Tất cả cáclớp khối 10 tham gia và có đầy đủ sản phẩm theo nội dung của ban tổ chức đưa ra

3 Nội dung chuyên đề

- Thực hiện 3 tiết học trên các lớp nội dung chủ đề thực hành trải nghiệm “Đo góc” – SGKCánh Diều năm 2022 Cụ thể:

+ Xác định các góc nhìn trong cuộc sống, trong thể thao và trong giao thông

+ Tạo ra một dụng cụ đo đơn giản, ứng dụng đo chiều cao và khoảng cách

- Báo cáo kết quả bằng hình thức sân khấu hoá gồm ba phần:

+) Phần 1: Thi đo góc nhìn để tính chiều cao một vật: Mỗi lớp (11 lớp) cử 3 học sinh là một đội;

dùng thiết bị đo góc đã chuẩn bị, thước dây, máy tính, … thực hiện ngay trên sân khấu đo chiều cao 1vật

Các đội thi sẽ được BGK đánh giá và trao giải ngay

+) Phần 2: Phần thi dành cho khán giả: Trò chơi trắc nghiệm Quizizz trên điện thoại (Toàn bộ học

sinh được phép mang điện thoại có kết nối mạng để tham gia) Học sinh trả lời đúng nhiều đáp án và

có dự đoán số người trả lời đúng gần nhất với kết quả thống kê được sẽ được nhận quà

+) Phần 3: Báo cáo trải nghiệm ứng dụng đo góc nhìn

Các nhóm lớp (như phân công) chia làm 3 đội thi cụ thể:

 Đội 1: Góc nhìn bảng, ti vi, rạp chiếu phim – 10B2, 10B3, 10B6, 10B10

 Đội 2: Góc nhìn trong thể thao – 10B5, 10B7, 10B9

 Đội 3: Góc nhìn trong giao thông (Xác định điểm mù của các loại phương tiện cơ giớiđường bộ) - 10B1, 10B4, 10B8,10B11

Các đội sẽ được BGK đánh giá (số điểm tính 60%) và các bạn HS đánh giá (số điểm 40%) và xếphạng từ 1 đến 3

III NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC NỀN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

A Mục đích của hoạt động:

- Tìm hiểu các hình ảnh góc trong thực tiễn cuộc sống Ý nghĩa và ứng dụng của góc trongthực tiễn

- Thực hiện tạo dựng dụng cụ đo góc có gắn tia chiếu laser

- Thực hành số đo góc trong một số tình huống thực tế: trong lớp học, sân bóng, trên ô tô,

B Nội dung hoạt động:

cụ đánh giá Hoạt động mở đầu

Hoạt động 1:

Hoạt động

khởi động

- Học sinh tìmhiểu kiến thức vềgóc sút, góc nhìn

- Trả lời câu hỏi:

Ý nghĩa và ứngdụng của góctrong thực tiễn

-Phương pháp:

giải quyết vấn

đề, hợp tác

- Kĩ thuật giaonhiệm vụ

Phiếu trả lờicủa cá nhânhọc sinh

Câu hỏi

và đápán

-Phương pháp:

khám phá, giảiquyết vấn đề,hợp tác

- Kĩ thuật:

chia nhóm

Bảng báo cáocủa học sinhcác nhóm

Câu hỏichuẩnđoán

giải thích bài toánliên quan thực tiễn

- Phươngpháp: Trựcquan, hợp tác,giải quyết vấnđề

- Kĩ thuật:

hoàn tất mộtnhiệm vụ

Bảng ghichép phần trảlời câu hỏicủa học sinh

Câu hỏi

và đáp

án ở mục luyện tập

Hoạt động 1: Hoạt động khởi động.

a) Mục tiêu: Học sinh tìm hiều về góc sút, góc nhìn và ứng dụng của góc trong thực tiễn.

b) Nội dung:

HS thực hiện nhiệm vụ sau:

Quan sát những hình ảnh về góc trong môt số tình huống sau đây và nêu cách xác định những góc đó

Hình 2 Góc nhìn khi lái xe Qua quan sát hình ảnh trên Em hãy:

a) Em hãy tìm thêm những hình ành về góc trong thực tiễn

b) Ứng dụng của góc trong lĩnh vực giao thông Trả lời các câu hỏi

C1: Lái xe to hay xe nhỏ an toàn hơn?

C2: Khi tham gia giao thông người tham gia giao thông có nên đi gần xe tải hay không? Vì sao?

c) Sản phẩm:

a) Câu trả lời của học sinh

b) Góc có nhiều ứng dụng trong thực tiễn, đặc biệt trong an toàn giao thông

Dự kiến câu trả lời:

Các góc có ý nghĩa rất lớn trong thực tiễn, chẳng hạn:

Trong bóng đá, khi cầu thủ đá phạt "góc sút" được hiếu là góc tạo bởi hai tia có gốc là điểm đặtbóng, lần lượt nối gốc với hai chân của khung thành (Hình 1) Góc nhìn (vùng được tô màu) diễn tảvùng ta quan sát được Vì ta không thể trông thấy các vật ở ngoài góc nhìn nên vùng không tô màuđược gọi là vùng mù (hay vùng các đ̉̉iểm mù) Góc nhìn càng lớn ta càng thấy nhiều sự vật hơn và lái

xe càng an toàn hơn

TL1: Góc nhìn của người lái xe hạng nhỏ

Hình 3 và Hình 4 minh họa góc nhìn của người lái xe ngồi trên ô tô Rõ ràng, nếu góc nhìn của xe 2

lớn hơn góc nhìn của xe 1 thì đi xe 2 sē an toàn hơn

Hình 5 cho ta hình ành về góc nhìn của người lái xe (bằng mắt

thường và thông qua gương chiếu hậu) và vùng mù (màu xám) của

ngườ lái xe hạng nhỏ

Hình 5 Vùng quan sát của người lái xe hạng nhỏ

TL2: Góc nhìn của người lái xe tải

Xe tải khi lưu thông trên đường sē không quan sát

được các vùng có màu đỏ (Hình 6)

Hình 6 Vùng quan sát của người lái xe tải

Xe càng lớn thì vùng mù của người lái xe càng lớn

Do đó khi tham gia giao thông phải tuyệt đối tránh

di chuyển vào vùng mù của người lái xe

d) Tổ chức thực hiện: PP dạy học theo nhóm, PP đàm thoại – gợi mở, đánh giá bằng phương pháp

quan sát, vấn đáp, sản phẩm của nhóm

Bước 1: Giao nhiệm vụ: GV cho HS thực hiện quan sát video hoặc hình ảnh (chiếu slide)

theo hình thức nhóm đôi

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS (trao đổi cặp đôi) quan sát thông tin thực tiễn từ hình ảnh,

so sánh và trả lời câu hỏi

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS thảo luận và trình bày đáp án

Bước 4: Kết luận, nhận định: - GV đánh giá kết quả trình bày của HS (nhóm HS); chuẩn hóa

kiến thức và dẫn dắt chuyển sang Hoạt động 2

Trong thực tiễn, góc có nhiều ứng dụng, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông Xe càng lớn thì vùng mù của người lái xe càng lớn Do đó khi tham gia giao thông phải tuyệt đối tránh di chuyển vào vùng mù của người lái xe.

Hoạt động 2: Thực hành đo góc trong thực tiễn bằng thước đo góc.

a) Mục tiêu: Thực hành đo góc trong thực tế bằng ê ke.

b) Nội dung: Tìm số đo góc trong ba tình huống thực tế sau:

Tình huống 1: Có một chiếc bảng treo trên tường nhưng cạnh đáy dưới của bảng nằm trên mặt sàn lớp

học Tìm số đo của góc trong Hình 7 và Hình 8 bằng cách sử dụng thước đo góc 1800 (Hình 9) hoặc

thước đo góc 3600 (Hình 10), biết điểm gốc O ở trên mặt sàn lớp học.

Tình huống 2: Câu hỏi tương tự như trong Tình huống 1 nhưng chiếc bảng treo trên tường có cạnh đáy dưới song song với mặt sàn lớp học và điểm gốc O ở trên mặt sàn lớp học.

Tình huống 3: Câu hỏi tương tự như trong Tình huống 2 nhưng điểm gốc O cách mặt sàn lớp học là

110 cm

Trình bày ý tưởng

Đối với tình huống 1:

- Thước đo góc cần đặt như thế nào để xác định được tia Ox của góc xOy trong Hình 7?

Sau khi đặt thước đo góc như vậy thì tia Oy của góc xOy trong Hình 7 được xác định như thế nào?

- Thước đo góc cần đặt như thế nào để xác định được tia Ox của góc xOy trong Hình 8?

Sau khi đặt thước đo góc như vậy thì tia Oy của góc xOy trong Hình 8 được xác định như thế nào? Đối với tình huống 2: Các bước thực hiện tương tự như trong Tình huống 1.

Đối với tình huống 3: Liên hệ với các bước trong Tình huống 2 để đưa ra cách đo.

c) Sản phẩm:

Ở mỗi trường hợp thước đo góc cần đặt sao cho tia Ox của góc trùng với vạch 0 ocủa thước

và điểm Otrùng với tâm của thước, theo chiều thước, tia trùng với vạch bao nhiêu độ thì đấy chính là số đo của góc

Hoàn thành bảng thống kê sau với đơn vị đo là độ (sau khi làm tròn đến hàng đơn vị)

d) Tổ chức thực hiện: PP dạy học theo nhóm, PP đàm thoại – gợi mở, đánh giá bằng phương pháp

quan sát, vấn đáp, sản phẩm của nhóm

Bước 1: Giao nhiệm vụ: GV cho HS thực hiện quan sát tình huống thực tế

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS (trao đổi nhóm) quan sát thông tin thực tiễn từ hình ảnh

thực tế, so sánh và trả lời câu hỏi

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS thảo luận và trình bày đáp án

Bước 4: Kết luận, nhận định: - GV đánh giá kết quả trình bày của HS (nhóm HS); chuẩn hóa

kiến thức

Hoạt động 3: Tạo dựng và thực hành đo góc bằng dụng cụ có gắn tia laser.

a Mục tiêu: Thông qua hoạt động này nhằm giáo dục STEM cho học sinh, tạo cơ hội để học sinh sử

dụng kiến thức toán học để làm sản phẩm có ý nghĩa

Nội dung: Tạo dựng và thực hành đo góc bằng dụng cụ có gắn tia laser.

c) Sản phẩm

d) Tổ chức thực hiện: PP dạy học theo nhóm, PP đàm thoại – gợi mở, đánh giá bằng phương pháp

quan sát, vấn đáp, sản phẩm của nhóm

Bước 1: Giao nhiệm vụ: Phần chuẩn bị

Học sinh được chia theo nhóm Các nhóm chuẩn bị thiết bị và trao đổi, thảo luận

+ Chuẩn bị (Hình 11): đèn chiếu laze, pin, công tắc, thước đo góc 3600, que kem, que gỗ tròn, bìa cát

tông

+ Xác định rõ nhiệm vụ của nhóm và từng nhiệm vụ thành phần.

+ Phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm

+ Xác định thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ thành phần và nhiệm vụ chung

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Phần thực hiện

*Thực hiện tạo dựng dụng cụ đo góc có gắn tia chiếu laze

Tạo dựng các phần theo mô hình như Hình 12: phần đế, phần thân, phần biểu diễn góc, tia

*Thực hành đo góc

Buớc 1 Quay đèn sao cho tia laze trùng với

một cạnh của góc cần đo Điều chỉnh

bề mặt thước đo góc sao cho kim chỉ

góc màu đỏ chỉ vào vị trí 00

Bước 2 Giữ nguyên thước đo góc Quay đèn

sao cho tia laze trùng với cạnh thứ hai của góc cần đo Kim chỉ góc màu đỏ

chỉ vào số nào thì số đó là số đo của góc cần đo

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS thảo luận và trình bày đáp án

Bước 4: Kết luận, nhận định: - GV đánh giá kết quả trình bày của HS (nhóm HS); chuẩn hóa kiến

thức

Hoạt động 4: Đánh giá.

Hình thức đánh giá: theo hình thức đánh giá của học tập dự án.

1 Đánh giá hoạt động cá nhân

- Mỗi cá nhân tự đánh giá vào phiếu cá nhân

- Nhóm đánh giá từng thành viên trong nhóm vào phiếu đánh giá cá nhân

2 Đánh giá hoạt động và sản phẩm của nhóm

- Nhóm tự đánh giá lại hoạt động của nhóm và cho điểm vào phiếu đánh giá hoạt động của nhóm

- Giáo viên và các nhóm đánh giá rồi cho điểm phần trình bày của từng nhóm vào phiếu đánh giá hoạt động nhóm

Hình ảnh minh họa (PHỤ LỤC 4)

C Cách thức tổ chức hoạt động

- Giáo viên giao cho học sinh về tìm hiểu kiến thức và chuẩn bị báo cáo kiến thức nền sau đóGiáo viên tổ chức cho các nhóm báo cáo kiến thức nền tại lớp Giáo viên cùng các nhóm phản biện,giáo viên giáo viên chốt nội dung kiến thức nền cho các nhóm và đánh giá hiệu quả học tập kiến thức

nền qua phiếu đánh giá số 2 (PHỤ LỤC 3)

IV ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN TỔ CHỨC DẠY HỌC.

1 Mục đích:

- Trong bài này học sinh được tìm hiểu về:

- Tìm hiểu cách đo một góc bằng eke

- Một số hình ảnh góc trong trong thực tiễn

- Ứng dụng của góc trong thực tiễn đời sống

- Việc vận dụng kiến thức về góc vào giải quyết một số tình huống trong thực tiễn

- Hiểu và nêu được khái niệm “ Góc sút”; “Góc nhìn”

- Hiểu và nêu được ý nghĩa của “Góc sút” và “Góc nhìn”

- Sưu tầm thêm 02 hình ảnh/nội dung về “góc sút” và “góc nhìn”

Minh chứng sản phẩm báo cáo của Hoạt động 1: Trình bày trên giao diện Powerpoint hoặc giao diện tương tự như Powerpoint

HOẠT ĐỘNG 2:

Học sinh nghiên cứu nội dung SGK Toán 10 tập 1(mục II, trang 103) và tìm hiểu những hìnhảnh, vấn đề về góc ở thực tiễn qua Internet để:

- Thiết kế, chế tạo được thiết bị dụng cụ đo góc có gắn tia chiếu laser

- Thực hành “ĐO GÓC NHÌN BẢNG”, “ĐO GÓC NHÌN TI VI”, “ĐO GÓC NHÌN MÁY TÍNHXÁCH TAY” ngay trên lớp học trong 03 tình huống như SGK đã gợi ý

Minh chứng sản phẩm báo cáo của Hoạt động 2:

+) Trình bày trên giao diện Powerpoint hoặc giao diện tương tự như Powerpoint thiết kế của dụng cụ đo, những hình ảnh của nhóm trong quá trình làm dụng cụ đo, trong quá trình thực hành đo góc ở trên lớp.

- Thực hành: Đo góc nhìn, Đo khoảng cách, tính khoảng cách khi làm các việc trên bằng dụng

cụ cụ thể để kiểm chứng lại lý thuyết đã tìm hiểu

- Tìm hiểu thêm và giới thiệu về những dụng cụ, phần mềm đo góc khác(nếu có)

Minh chứng sản phẩm báo cáo của Hoạt động 3:

+) Trình bày trên giao diện Powerpoint hoặc giao diện tương tự như Powerpoint lý thuyết

đã tìm hiểu, dụng cụ đo góc và phần mềm đo góc khác và những hình ảnh của nhóm trong quá trình thực hành đo góc, đo khoảng cách(bằng dụng cụ đã làm hoặc dụng cụ mới đã tìm hiểu).

+) Bản báo cáo kết quả đo góc, đo khoảng cách trong các tình huống, báo cáo kết quả tính khoảng cách(phải có hình vẽ mô hình hóa toán học khi viết báo cáo)

Mốc thời gian:

B/ TRIỂN KHAI NHIỆM VỤ

1/ Chia lớp thành 04 nhóm:

Các Nhóm trưởng căn cứ vào nhiệm vụ giao trên chịu trách nhiệm phân công thư kí, phân côngnhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm (chú ý cả nhiệm vụ đại diện nhóm báo cáo các sản phẩm đãlàm được) Nhóm trưởng tìm hiểu kĩ năng lực của từng thành viên trong nhóm để phân công nhiệm vụphù hợp(nhằm phát huy tối đa năng lực của các thành viên), ai cũng phải có nhiệm vụ để làm Cácthành viên giám sát nhau, đôn đốc nhau để hoàn thành tiến độ

2/ Đánh giá:

- Hình thức đánh giá: theo hình thức đánh giá của học tập dự án( theo hướng dẫn SGK Toán lớp 10 trang 105)

- Chú ý: Điểm đánh giá của dự án lấy là điểm kiểm tra thường xuyên thứ nhất

- Sản phẩm tốt nhất và nhóm học sinh thực hiện tốt nhất sẽ đại diện cho lớp tham gia Chuyên đề trải nghiệm cấp trường

Một số tiêu chí cho sản phẩm: Nêu các tiêu chí, yêu cầu cho mỗi sản phẩm (PHỤ LỤC 2)

(Ảnh minh họa thiết kế của các sản phẩm của các lớp sau khi đã thống nhất bàn bạc ra ý tưởng sản phẩm: PHỤ LỤC 4)

V CHẾ TẠO VÀ THỬ NGHIỆM SẢN PHẨM

1 Mục đích:

- Các nhóm học sinh thực dùng thiết bị đo góc đã chuẩn bị, thước dây, máy tính, … thực hiện ngaytrên sân khấu đo chiều cao 1 vật

- Báo cáo trải nghiệm ứng dụng đo góc nhìn của các nhóm lớp: Góc nhìn bảng, ti vi, rạp chiếu

phim, ; Góc nhìn trong thể thao; Góc nhìn trong giao thông (Xác định điểm mù của các loại phươngtiện cơ giới đường bộ)

2 Nội dung:

Báo cáo kết quả bằng hình thức sân khấu hoá gồm ba phần:

- Phần 1: Thi đo góc nhìn để tính chiều cao một vật: Mỗi lớp (11 lớp) cử 3 học sinh là một đội;

dùng thiết bị đo góc đã chuẩn bị, thước dây, máy tính, … thực hiện ngay trên sân khấu đo chiều cao 1vật

Các đội thi sẽ được BGK đánh giá và trao giải ngay

- Phần 2: Phần thi dành cho khán giả: Trò chơi trắc nghiệm Quizizz trên điện thoại (Toàn bộ học

sinh được phép mang điện thoại có kết nối mạng để tham gia) Học sinh trả lời đúng nhiều đáp án và

có dự đoán số người trả lời đúng gần nhất với kết quả thống kê được sẽ được nhận quà

- Phần 3: Báo cáo trải nghiệm ứng dụng đo góc nhìn

Các nhóm lớp (như phân công) chia làm 3 đội thi cụ thể:

 Đội 1: Góc nhìn bảng, ti vi, rạp chiếu phim – 10B2, 10B3, 10B6, 10B10

 Đội 2: Góc nhìn trong thể thao – 10B5, 10B7, 10B9

 Đội 3: Góc nhìn trong giao thông (Xác định điểm mù của các loại phương tiện cơ giớiđường bộ) - 10B1, 10B4, 10B8,10B11

Các đội sẽ được BGK đánh giá (số điểm tính 60%) và các bạn HS đánh giá (số điểm 40%)

và xếp hạng từ 1 đến 3

(Một số hình ảnh sản phẩm của lớp từ ý tưởng đến sản phẩm hoàn thiện: PHỤ LỤC 4)

VI TRÌNH BÀY, BÁO CÁO SẢN PHẨM VÀ THẢO LUẬN

1 Mục đích:

+ Xác định các góc nhìn trong cuộc sống, trong thể thao và trong giao thông

+ Tạo ra một dụng cụ đo đơn giản, ứng dụng đo chiều cao và khoảng cách

2 Nội dung:

Học sinh báo cáo các sản phẩm, báo cáo trải nghiệm ứng dụng đo góc nhìn của các nhóm lớp:

Góc nhìn bảng, ti vi, rạp chiếu phim, ; Góc nhìn trong thể thao; Góc nhìn trong giao thông (Xác địnhđiểm mù của các loại phương tiện cơ giới đường bộ) mà nhóm lớp mình đã thực hiện

3 Cách thức tổ chức hoạt động:

Tổ chức báo cáo sản phẩm theo hình thức sân khấu hóa dưới hình thức một cuộc thi giữa các đội

tham gia với tên chuyên đề “ĐO GÓC VÀ MỘT SỐ ỨNG DỤNG TRONG ĐỜI SỐNG”.

NộI dung báo cáo của các độ chơi được trình bày bằng phần mềm canva theo đường link dướiđây:

A NHÓM 1:

- Đường Link

https://www.canva.com/design/DAFigwVkHZ0/rgSE5TQ0MualTtbTRDaLOA/edit? utm_content=DAFigwVkHZ0&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source= sharebutton

- BÀI THUYẾT TRÌNH CHUYÊN ĐỀ NHÓM 1 Ngân

Lời đầu tiên, cho phép em xin gửi tới các quý thầy cô, các anh chị và các bạn lời chào trân trọng nhất Em tên là Lại Thị Kim Ngân, và bên cạnh em là bạn Trần Thị Mỹ Hoa, cùng với bạn Vũ Văn Hợp , chúng em đến từ đội thi 1 của chuyên đề toán ngày hôm nay Chúng ta đều có thể thấy rằng

góc nhìn chính là một yếu tố vô cùng quan trọng, và với chủ đề “góc nhìn trong đời sống”, đây sẽ là chủ đề hứa hẹn sẽ đem tới cho các thầy cô, các anh chị và các bạn những hiểu biết tuy không còn xa lạ nhưng lại được nâng cấp bởi kiến thức toán học!

Hoa

Trước khi vào nội dung chuyên đề, em xin kính mới quý thầy cô và các bạn cùng đón xem một video sau

*video tác hại của máy tính

Qua video trên, chúng ta đều thấy được tác hại nghiêm trọng của việc xem các thiết bị điện tử quá nhiều, từ đó ảnh hưởng rất nhiều đến mắt Tuy nhiên, trong thời đại công nghệ số, chúng ta không thể tránh được việc sử dụng các thiết bị điện tử, vì vậy chúng ta cần phân bố thời gian sử dụng hợp lý,

và đặc biệt là giữ khoảng cách khoa hoc khi sử dụng những thiết bị đó

Theo các chuyên gia khuyến cáo, góc nhìn TV khoa học là khi hướng của mắt tạo với chiều ngang của TV 1 góc bằng 30 độ Từ góc nhìn đó, ta sẽ tính được khoảng cách vị trí ngồi cho hợp lý

Vậy làm thế nào để đo được góc nhìn đó? Trước tiên, bằng kiến thức hình học lớp 10, chúng

em đã xây dựng những dụng cụ đo góc (video nhanh 30s )

Thiết bị trên gồm 2 phần chính: vạch kẻ góc và tia laser

Hướng dẫn cách đo góc nhìn tivi *có video

Như chúng em vừa nói ở phía trên, góc nhìn từ mắt tới chiều ngang của tivi giữ cho mắt hoạt động tốt nhất là khoảng 300 Từ góc nhìn đó ta có thể áp dụng toán vào thực tiễn để tính khoảng cách xem TV sao cho đạt hiệu quả cao.Ví dụ chiếc TV thông dụng hiện nay là 50 inch

Hợp

Bên cạnh góc nhìn tivi, một yếu tố quan trọng cũng khiến chúng ta phải quan tâm đó chính là góc nhìn lên bảng Trên màn hình là những số liệu mà các bạn học sinh trong nhóm đã tìm hiểu với những chỗ ngồi khác nhau trong một lớp học.

So với góc nhìn bảng ngang, vị trí bàn đầu tiên, hướng mắt của bạn học đối với bảng xấp xỉ

700 Đây là góc nhìn rộng nhất, và do đó học sinh ngồi ở đây sẽ nhìn bảng một cách bao quát và rộng hơn Tương tự với các góc nhìn phía sau: 32 độ, 27 độ

Đối với góc nhìn dọc, số liệu mà các bạn học sinh đo được từ vị trị bàn đầu đến bàn cuối lần lượt là : 300 ; 230 ; 180 ; 150 ; 120 ; 110

Dựa vào các vị trí ngồi khác nhau mà góc nhìn cũng sẽ khác nhau Vậy nên khả năng quan sát bảng cũng sẽ có sự phân biệt

dụ khi ngồi ở bàn thứ 2 dãy nhà B, học sinh với chiều cao dưới 1,5 mét sẽ có góc nhìn lên bảng là 60 độ và góc nhìn TV là 28 độ, nhỏ hơn với học sinh cao trong khoảng 1,5 m đến 1,6 m với góc nhìn bảng

là ư64 độ, TV là 30 độ Đối với học sinh cao trên 1m6 sẽ có góc nhìn bảng là 68 độ, góc nhìn TV là 33độ Qua đó, ta có thể thấy chiều cao cũng là một phần quyết định đến góc nhìn của mỗi người Qua cuộc thực nghiệm trên, chúng em đã thấy khi ngồi học tại vị trí mà mắt hợp với bảng góc từ 30-45 độ

là phù hợp với các khuyến cáo mà chuyên gia đã đưa ra

- Chúng ta cũng có thể thay thế những chiếc tivi bằng máy chiếu

- Lắp bảng trượt sẽ giúp học sinh có thể sử dụng bảng viết và tivi một cách hiệu quả nhất Chúng

em mong muốn rằng sẽ sớm có những chính sách để những phương án tốt nhất, phù hợp nhất cho từng lớp học

Ngân

Bằng các kiến thức toán hình học của lớp 10, chúng em đã xây dựng dụng cụ đo góc , rồi từ đó tínhtoán và đưa ra góc nhìn và vị trí ngồi khoa học và phù hợp nhất

Cuối cùng, em xin chúc các thầy cô, các anh chị và các bạn có một buổi sáng thứ 2 thật sảng khoái

và vui vẻ, chuẩn bị cho một tuần học mới thật phấn khởi Chúc chuyên đề toán của chúng ta thành công rực rỡ! Em xin chân thành cảm ơn!

B NHÓM 2:

- Đường Link

https://www.canva.com/design/DAFblZkJ018/f2GJZ6dGjizEHbjnzcibIA/view?

utm_content=DAFblZkJ018&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sharebutton

-BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 2

1 NGỌC

Xin kính chào quý thầy cô và toàn thể các bạn học sinh Lời đầu tiên, em xin gửi đến quý thầy

cô giáo cùng toàn thể các bạn học sinh lời chúc sức khoẻ và lời chào trân trọng nhất, chúc buổi chuyên

đề của chúng ta thành công tốt đẹp Xin tự giới thiệu, mình tên là PMN đến từ đội 3 của Chuyên đề đogóc và một số ứng dụng trong đời sống Và ngày hôm nay, chúng mình đã mang đến 3 nội dung chínhđến với buổi chuyên đề đó là : Tìm hiểu cơ bản về các góc trong thực tế, Lên ý tưởng và thiết kế dụng

cụ đo góc, Thực hành đo các góc trong thể thao

Với nội dung đầu tiên xin mời mọi người hãy cùng mình tìm hiểu khái niệm về góc nhìn vàmột số ý nghĩa của nó trong đời sống của chúng ta:

-Góc nhìn là góc diễn tả vùng ta quan sát được trong thực tế

-Các phần nằm bên ngoài góc nhìn là những phần ta không nhìn thấy được hay còn được gọi là vùngmù

-Góc nhìn giúp chúng ta quan sát được những thứ xung quanh và góc nhìn càng lớn thì ta càng nhìnthấy được nhiều sự vật hơn

-Trong giao thông, cần chọn góc nhìn phù hợp để lái xe, tránh các điểm mù gây ra sự cố không mongmuốn

-Trong bóng đá, khi cầu thủ đá phạt, góc sút được hiểu chính là góc tạo bởi 2 tia có gốc là điểm đặtbóng, từ điểm đặt bóng nối 2 tia với chân của khung thành

-Góc sút giúp chúng ta căn chỉnh góc hợp lí để sút bóng đến vị trí mà chúng ta mong muốn

Từ những kiến thức đã học cùng với sự giúp đỡ của giáo viên bộ môn Đội chúng mình đã cùngnhau lên ý tưởng thiết kế mô hình và đã làm ra những chiếc máy đo góc để cùng nhau tìm hiểu nhữngkiến thức toán đầy thú vị trong cuộc sống Và sau đây là vd ngắn về quá trình chuẩn bị và hoàn thànhmột chiếc máy đo góc Kính mời quý thầy cô cùng toàn thể các bạn đón xem

… ……… video………

Đây là chiếc máy đo góc hoàn chỉnh được thực hiện trực tiếp từ những bàn tay khéo léo của đội 3.

……….hình ảnh………

Từ những chiếc máy đo góc, chúng mình đã cùng nhau thực hành và tìm hiểu về các góc đotrong những thể thao Mời mọi người cùng hướng mắt lên màn ảnh để cùng chúng mình tìm hiểu vềtầm quan trọng của góc trong từng bộ môn thể thao nhé

2 MINH ĐỨC

Môn thể thao đầu tiên mà nhóm mình đã tìm hiểu là môn bóng đá và góc sút trong bóng đá Xinmời quý thầy cô và các bạn cùng xem lại highlight của trận chung kết Worldcup 2022 vừa qua giữa độituyển Argentina và đội tuyển Pháp

Như quý thầy cô và các bạn vừa quan sát, trong trận đấu này, rất nhiều cú sút đã được tạo ra.Tuy nhiên, không phải cú sút nào cũng mang lại bàn thắng Để có thể có bàn thắng vào lưới đốiphương, có rất nhiều yếu tố phải tính đến, như: khoảng cách, kĩ thuật, khoảng trống, góc sút… Ở đây,khi cầu thủ nhận được bóng phải định hướng góc để sút bóng hay để chuyền bóng cho đồng đội để có

cơ hội ghi bàn cao nhất

Chúng em cũng đã tiến hành thực nghiệm sút bóng ở một vài vị trí trước khung thành, với cácgóc sút rộng hẹp khác nhau Và chúng em nhận thấy: góc sút càng lớn thì cơ hội ghi bàn càng cao, vànếu góc sút nhỏ, không thuận lợi cho việc ghi bàn thắng thì cầu thủ giữ bóng nên chuyền cho đồng đội

ở một góc sút khác rộng hơn, hợp lí hơn

4 DIỆU

Xin mời quý thầy cô và các bạn xem đoạn video sau về góc trong bộ môn bóng rổ

Video

Đến với bộ môn bóng rổ, chúng mình đã tìm hiểu được một số yếu tố chiến thuật cơ bản như:

- Di chuyển đến điểm thoáng tránh xa bóng

- Sử dụng yểm trợ hiệu quả

- Sử dụng một số động tác giả để đánh lừa đối thủ

Kết hợp với kĩ thuật, và kinh nghiệm, thì cũng phải kể đến yếu tố góc ném của vận động viên.Trong bộ môn bóng rổ, góc ném phụ thuộc vào độ ném cao, ném xa của quả bóng Với những vị tríkhác nhau ta sẽ có cho mình những góc ném khác nhau sao cho có thể đưa bóng vào rổ để ghi điểmthuận lợi nhất như :

- Người có chiều cao thấp hơn thì phải mở cẳng tay so với phương ngang một góc lớn hơn so vớingười có chiều cao ưu thế hơn.

- Góc mở cẳng tay lý tưởng trong khoảng 40 – 50 độ để có thể đưa bóng đi đúng hướng vào rổ

5 TRẦN LINH

Tiếp đến là trò chơi kéo co Mời quý thầy cô cùng toàn thể các bạn cùng đến với trận đấu kéo

co giữa lớp 10B2 và 10B5

Để có thể chiến thắng trong một trận kéo co cần rất nhiều yếu tố như:

- Luôn sẵn sàng tâm thế để tham gia trận đấu

- Đội hình phải sắp xếp hợp lí, mỗi người chơi nên cách đều nhau để không dẫm lên chânthành viên khác, va quyệt trong quá trình tham gia trò chơi

- Những người có kinh nghiệm và sức khỏe tốt nên đứng đầu, cũng như vậy những người códáng dấp to cao cùng sức khỏe tốt nên đứng ở cuối, các thành viên nên kéo theo nhịp nhất định đồngđều

- Đặc biệt, tư thế đứng trong kéo co có ảnh hưởng rất lớn tới quá trình kéo co Qua tìm hiểu,chúng em được biết người chơi nên nghiêng người một góc khoảng 110 độ để có thể tận dụng tối đalực kéo ở tay và tạo ra ma sát tốt giúp đứng vững hơn Như mọi người thấy đây là hình ảnh thi đấukéo co giữa lớp 10B5 và 10B2 Ngày hôm đó lớp 10B2 đã có sự chuẩn bị trong chiến thuật chơi, cũngđã biết đc những tư thế để có thể dành chiến thắng Còn 10B5 thì chưa đc trang bị kiến thức trong tròchơi lần này Và kết quả là lớp 10B2 đã xuất sắc chiến thắng với tỉ số 2:0

Trong trận đấu lần này lớp 10B2 ko chỉ áp dụng sự đồng đều trong lối chơi mà còn biết kết hợpyếu tố nghiêng người khoảng 110 độ có thể giúp lực tay đc tối ưu và tăng ma sát vs mặt sân

Sắp tới trong Hội trại 26.3, có một nội dung là các lớp sẽ thi đấu kéo co Hy vọng rằng các lớp

sẽ áp dụng chiến thuật, kinh nghiệm cùng kiến thức được học để giành được thắng lợi cao nhất

- Trong các trường hợp khác, người chơi nên sửa dụng các yếu tố liên quan đến góc để có thểdễ dàng đánh trúng các bi mục tiêu khác

- Nếu cần thiết thì có thể đánh mạnh,nhưng không đem lại hiệu quả cao

- Nên giữ khoảng bi cái gần với vị trí đứng để có phạm vi "bàn ngắn"

- Không nên đánh bi mục tiêu với đường bi dài

- Trong trường hợp đó ta nên sử dụng các yếu tố về góc

ví dụ như: quy tắc 90 độ

khi bi chủ chạm vào bi thứ (bi 2) mà không có ép phê retro (bi chủ không xoáy ngược lại) hoặc không

có ép phê culê (bi chủ không xoáy tới) thì bi chủ sẽ dội ra 1 góc 90 độ so với đường đi của bi 2

Đến video

Tranh: trong trường hợp này để bắn trúng bi mục tiêu số 4 người chơi k thể bắn thẳng vì bi mục tiêu số

8 nằm trên đường đi từ bi cái đến bi mục tiêu số 4 vì thế phải sử dụng phương thức A băng bắn bi cáitrúng thành băng rồi mới đến bi mục tiêu số 4

Nguyên tắc như sau: Giả sử bi cái là vị trí điểm A, bi số 4 là vị trí điểm B, ta cần tìm vị trí điểm

O trên thành băng sao cho tia Ot (tia vuông góc với mặt bàn tại O) phải là tia phân giác của góc AOB

6 NGỌC

Ngoài các môn thể thao nói trên, còn có rất nhiều môn thể thao khác mà yếu tố xác định góccũng đóng một vai trò không nhỏ, như:

- Môn Cầu lông - Môn ném lao

- Đánh golf - Môn nhảy xa

- Môn đẩy tạ - Môn nóng chuyền

Kết luận

Thưa quý thầy cô và các bạn!

Học mà chơi, chơi mà học Để giải lao sau những giờ học căng thẳng, chúng ta có thể chơi rấtnhiều môn thể thao trong các giờ ra chơi hay sau giờ tan trường Các bộ môn thể thao giúp tinh thần tathư giãn, thoải mái và cũng tạo động lực, hưng phấn để bước vào các tiết học, các công việc sau đó.Nếu ta biết ứng dụng những kiến thức được học vào trong thể thao chắc chắn chúng ta sẽ có cho mìnhnhững trận đầu đầy hấp dẫn và kịch tính.Và để có thể có những thành tích tốt trong các môn thể thao,thì chúng ta cũng luôn phải nỗ lực trong việc tìm hiểu kiến thức các môn học có liên quan, áp dụng

những chiến thuật và những kinh nghiệm để giành chiến thắng Thể thao và học tập luôn bổ trợ chonhau để chúng ta có thể trở lên hoàn thiện hơn.

Phần trình bày của chúng mình đến đây là kết thúc, hy vọng với những dữ kiện chúng mình đãđưa ra có thể giúp ích cho cuộc sống thể chất của mọi người thêm đa dạng và có cho mình những thànhtích tốt nhất Chúc quý thầy cô một tuần mới làm việc hiệu quả, các bạn học sinh có một tuần học tập,vui chơi thật tốt

C NHÓM 3:

- Đường link

https://www.canva.com/design/DAFchIEKhY0/tFqkWWfJMHS7zW-sJh6HAg/edit?

analyticsCorrelationId=c2cab0fe-a22a-485c-a120-b4810ec77853

- BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 3

Phần chào đầu: lời nói đầu tiên, cho phép chúng e gửi tới các thầy cô giáo và toàn bộ các bạn trong khối lời chào và lời kính chúc sức khoẻ trân trọng nhất trước khi bắt đầu với phần báo cáocủa chúng e, xin mời các thầy cô và các bạn cùng theo dõi video sau

1 Dẫn vào sau clip ban đầu: Như mọi người có thể thấy, việc xác định được điểm mù của các loạiphương tiện giao thông, đặc biệt của các loại xe lớn, là vô cùng quan trọng Do đó, đội 3 chúng em đã tham gia trải nghiệm, áp dụng kiến thức đo góc vào thực tế nhằm xác định vùng mù của các loại phương tiện giao thông, từ đó giúp mỗi chúng ta đảm bảo an toàn của bản thân khi tham gia giao thông

Báo cáo sơ qua quá trình: Để thực hiện chuyên đề trên, chúng em đã chia thành các nhóm nhỏ

và tìm hiểu các loại phương tiện khác nhau, cụ thể là nhóm xe có kích thước nhỏ như xe máy, nhóm xevới kích thước trung bình ( xe ô tô 4 chỗ, 7 chỗ ), nhóm xe kich thước lớn ( xe bus, xe tải, container ) bạn thuyết trình nói xong thì chuyển sang video tua nhanh tầm 30s-45s ( ghép các vid tua nhanh vào 1 slide )) ( QUÁ TRÌNH LÀM)

2 Điểm mù là vùng không gian bên ngoài xe bị che khuất, người điều khiển không thể nhìn thấy những hình ảnh trong vùng này kể cả khi nhìn trực tiếp và thông qua gương chiếu hậu

 Điểm chung của các loại xe: có điểm mù ở phía trước, phía sau xe, hai bên hông xe  Hầuhết các xe có điểm mù phía trước do xe có gầm cao điểm mù của khu vực lớn Đối với mỗi loại xe, chúng em sắp xếp các bạn ở vị trí trước, sau và 2 bên hông xe( trong lúc bạn thuyết trình nói thì bạn kĩ thuật chiếu hình ảnh lên -hình ảnh điểm mù ( nhiều hình ảnh trong 1 slide ),

3 Báo cáo chi tiết quá trình: Trong quá trình tìm hiểu xe tải, khi cho 1 bạn vào buồng lái

và 7 bạn đứng xung quanh xe, chúng em nhận thấy xe tải có các điểm mù ở phía trước đầu xe, sau đuôi xe và 2 bên hông xe

Áp dụng kiến thức đo góc, cùng máy đo góc tự chế, chúng e đã tạo lập 1 bài toán thực tế: Đề

“chiều cao trung bình từ đường đến ghế lái xe là 1.5 m, thân trên tài xế trung bình dài 70 cm, tức 0.7

m do đó, tổng chiều cao từ mặt đường lên đến mắt tài xế là 2.2 m Tài xế nhìn được vật dưới mặt đường cách cabin ít nhất 2m điểm cao nhất mà tài xế có thể nhìn thấy cách mặt đường 4.55 m.( ảnh

vẽ như 1 bài toán hình )

Theo kiến thức lượng giác trong tam giác, chúng e đã tính toán được người lái xe chỉ có tầmnhìn trong khoảng Góc 134.8 độ … theo phương ngang ( góc nhìn bên phải hẹp hơn góc nhìn bên trái )

và 97.3 độ theo phương thẳng đứng tương tự, ở 2 bên hông xe, tuy đã có sự trợ giúp của kính chiếu