Bài giảng môn học tư tưởng hồ chí minh

CH ƯƠ NG TRÌNH MÔN H C T T Ọ Ư ƯỞ NG H CHÍ MINH Ồ

Ch ươ ng trình môn h c T t ọ ư ưở ng H Chí Minh ồ

g m có: ồ

Ch ươ ng m đ u: ở ầ Đ i tố ượng, phương phápnghiên c u và ý nghĩa h c t p môn T tứ ọ ậ ư ưởng H ChíồMinh

Ch ươ ngI: C s , quá trình hình thành và phátơ ởtri n t tể ư ưởng H Chí Minhồ

Ch ươ ng II: T tư ưởng H Chí Minh v v n đồ ề ấ ề dân t c và cách m ng gi i phóng dân t cộ ạ ả ộ

Ch ươ ng III: T tu ng H Chí Minh v Chư ở ồ ề ủ nghĩa xã h i và con dộ ường quá đ lên Ch nghĩa xã h iộ ủ ộ

Ch ươ ng VI: T tư ưởng H Chí Minh v dân chồ ề ủ

và xây d ng Nhà nự ướ ủc c a dân, do dõn, v dõnỡ

Ch ươ ng VII: T tư ưởng H Chí Minh v văn hoá,ồ ề

đ o đ c và xây d ng con ngạ ứ ự ười m iớ

Tài li u h c t p: Giáo trình T tệ ọ ậ ư ưởng H ChíồMinh c a B Giáo d c đào t o biên so n Nxb CTQGủ ộ ụ ạ ạ

Hà N i (2-2009).ộ

N m v ng: khái ni m T tắ ữ ệ ư ưởng H Chí Minh,ồ

đ i tố ượng phương pháp nghiên c u T tứ ư ưởng H ChíồMinh, ý nghĩa h c t pọ ậ

T đ c chự ọ ương m đ u trong “Gi o tr nh Tở ầ ỏ ỡ ư

tưởng H Chí Minh” c a B Giáo d c và Đào t o,ồ ủ ộ ụ ạ (2009)

III N i dung ộ

Chương này bao g m 3 n i dung l n:ồ ộ ớ

I-Đ i t ố ượ ng nghiên c u ứ

II- Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ

III- Ý nghĩa c a vi c h c t p môn h c đ i v i ủ ệ ọ ậ ọ ố ớ sinh viên

Theo trình t c a bài, sinh viên tìm hi u các v nự ủ ể ấ

đ sau:ề

I Đ i t ố ượ ng nghiên c u ứ

V v n đ này c n đi sâu vào các đi m sau:ề ấ ề ầ ể

1 Khái ni m T t ệ ư ưở ng và t t ư ưở ng H Chí ồ Minh

H c t p, nghiên c u khoa h c c n ph i n mọ ậ ứ ọ ầ ả ắ

v ng h th ng các khái ni m có liên quan, đây,ữ ệ ố ệ ở

trước h t và ch y u sinh viên c n hi u rõ khái ni mế ủ ế ầ ể ệ

“T tư ưởng H Chí Minh”ồ

a) Khái ni m T t ệ ư ưở ng

- Theo nghĩa ph thông, t tổ ư ưởng là s ph n ánhự ả

c a hi n th c trong ý th c, là bi u hi n quan h c aủ ệ ự ứ ể ệ ệ ủ con người đ i v i th gi i xung quanh B t c tố ớ ế ớ ấ ứ ư

tưởng nào cũng đ u do ch đ xã h i, đi u ki n sinhề ế ộ ộ ề ệ

ho t v t ch t c a con ngạ ậ ấ ủ ười quy t đ nh Trong xã h iế ị ộ

có giai c p, t tấ ư ưởng bao gi cũng mang tính giai c p.ờ ấ

- Khái ni m “t tệ ư ưởng” liên quan tr c ti p đ nự ế ế khái ni m “nhà t tệ ư ưởng”

- Chúng ta thường nói nhà t tư ưởng này, nhà tư

tưởng kia.v.v… V y th nào là nhà t tậ ế ư ưởng

- Khi đ nh nghĩa v nhà t tị ề ư ưởng V.I L nin đóờ

l u ý: M t ngư ộ ười x ng đáng là nhà t tứ ư ưởng, khi

người đó bi t gi i quy t trế ả ể ước người khác t t cấ ả

nh ng v n đ chính tr - sách lữ ấ ề ị ược, các v n đ v tấ ề ề ổ

ch c, v nh ng y u t v t ch t c a phong trào khôngứ ề ữ ế ố ậ ấ ủ

ph i m t cách t phát.ả ộ ự

- V i khái ni m t tớ ệ ư ưởng nh v y, v n đ l nư ậ ấ ề ớ

đ t ra là trong ph n trên chúng ta kh ng đ nh t tặ ầ ẳ ị ư ưở ng

H Chí Minh thu c v h t tồ ộ ề ệ ư ưởng M c- L nin V yỏ ờ ậ thì H Chí Minh đó cú nh ng lu n đi m sáng t o gì?ồ ữ ậ ể ạ

- Mác - Engghen - V Lênin - H Chí Minh vàồ

nh ng lãnh t cách m ng l n khác là nh ng vĩ nhân cóữ ụ ạ ớ ữchung m t m c tiêu, m t lý tộ ụ ộ ưởng là gi i phóng dânả

t c, gi i phóng xã h i, gi i phóng con ngộ ả ộ ả ười, xây d ngự

- Tuỳ theo b i c nh l ch s , đ c đi m hoàn c nhố ả ị ử ặ ể ả

th c ti n, môi trự ễ ường ho t đ ng đ u tranh và ph mạ ộ ấ ẩ

ch t cá nhân m i ngấ ỗ ười có nh ng c ng hi n riêng,ữ ố ếđóng góp cho kho tàng lý lu n chung và đ l i d u nậ ể ạ ấ ấ

Hai ông sinh ra nở ước Đ c, s ng và ho t đ ng ứ ố ạ ộ ở

nh ng nữ ướ ư ảc t b n phát tri n châu Âu (Đ c, Anh,ể ở ứPháp) trong th i kì CNTB t do c nh tranh Mâu thu nờ ự ạ ẫ

v xã h i và cu c đ u tranh giai c p, gi a giai c p vôề ộ ộ ấ ấ ữ ấ

s n và giai c p t s n n i lên gay g t Trong cu c đ uả ấ ư ả ổ ắ ộ ấ tranh y, giai c p vô s n mu n th ng l i đòi h i ph iấ ấ ả ố ắ ợ ỏ ả

có lý lu n m i đ ch đ o, thúc đ y xã h i phát tri nậ ớ ể ỉ ạ ẩ ộ ể theo đúng quy lu t khách quan c a nó.ậ ủ

- Tr i qua quá trình nghiên c u đ u tranh v tả ứ ấ ề ư

tưởng lý lu n và tham gia đ u tranh chính tr xã h i,ậ ấ ị ộ hai ông đã th c hi n m t bự ệ ộ ước chuy n bi n nh y v tể ế ả ọ

v lý lu n: Hình thành th gi i quan duy v t bi nề ậ ế ớ ậ ệ

ch ng và duy v t l ch s trên c s k th a có ch nứ ậ ị ử ơ ở ế ừ ọ

l c t tọ ư ưởng bi n ch ng c a H ghen và quan đi mệ ứ ủ ờ ể duy v t c a Ph bách.ậ ủ ơ

- Sáng l p ra h c thuy t cách m ng khoa h c c aậ ọ ế ạ ọ ủ giai c p vô s n g m 3 b ph n c u thành là tri t h cấ ả ồ ộ ậ ấ ế ọ Mác, Kinh t chính tr Mác và Ch nghĩa xã h i khoaế ị ủ ộ

h c.ọ

- Hai ng đó v ch rõ b n ch t bóc l t và quyụ ạ ả ấ ộ

lu t v n đ ng, phát tri n và t t y u di t vong c a chậ ậ ộ ể ấ ế ệ ủ ủ nghĩa t b n.ư ả

- Hai ng đó v ch rõ vai trò, s m nh l ch s c aụ ạ ứ ệ ị ử ủ giai c p vô s nấ ả

- Con đường cách m ng “ T gi i phóng giai c pạ ừ ả ấ

đi đ n gi i phóng nhân lo i”ế ả ạ

- Hai ông đ ra kh u hi u “ Vô s n toàn th gi iề ẩ ệ ả ế ớ liên hi p l i”ệ ạ

L nin 1870 -1924 ờ

Sinh ra và ho t đ ng ch y u nạ ộ ủ ế ở ước Nga s ngố trong th i kì ch nghĩa t b n phát tri n nhanh sangờ ủ ư ả ểgiai đo n đ quúc ch nghĩa Mâu thu n c b n trongạ ế ủ ẫ ơ ả

xã h i: giai c p vô s n v i giai c p t b n; dõn t cộ ấ ả ớ ấ ư ả ộ thu c đ a v i ch nghĩa đ qu c L nin đó b o v vàộ ị ớ ủ ế ố ờ ả ệphát tri n ch nghĩa Mác C ng hi n c a L nin:ể ủ ố ế ủ ờ

- Nghiên c u đ c đi m c a ch nghĩa đ qu cứ ặ ể ủ ủ ế ố

- Phát tri n quy lu t phát tri n không đ u c aể ậ ể ề ủ CNTB đi đ n lu n đi m n i ti ng: Cách m ng có thế ậ ể ổ ế ạ ể

- L nin quy t đinh chuy n t chính sách c ngờ ế ể ừ ộ

s n th i chi n sang chính sách kinh t m i NEPả ờ ế ế ớ

- L nin thành l p Qu c t c ng s n ( qu c tờ ậ ố ế ộ ả ố ế III)

- V con đề ường Cách m ng, Lê Nin đ ra t gi iạ ề ừ ả phóng giai c p đ n gi i phóng dân t c, gi i phóngấ ế ả ộ ảnhân lo iạ

- L nin đ ra kh u hi u “ Vô s n t t c c cờ ề ẩ ệ ả ấ ả ỏ

n úc và các dân t c b áp b c đoàn k t ứ ộ ị ứ ế

***

H Chí Minh (1890-1969) ồ

1. Sinh ra và l n lên Vi t nam, m t nu c phongớ ở ệ ộ ớ

ki n l c h u phế ạ ậ ở ương Đông, b ch nghĩa th c dânị ủ ựxâm lược và nô d ch t cu i th k XIX Vi t ị ừ ố ế ỷ ệ Nam

v n là m t dân t c có truy n th ng yêu nố ộ ộ ề ố ước, đoàn

k t, nhân ái, có n n văn hi n lâu đ i.ế ề ế ờ

- T khi th c dân Pháp xâm lừ ự ược, phong trào đ uấ tranh ch ng ch nghĩa th c dân c a các t ng l p nhânố ủ ự ủ ầ ớdân di n ra liên t c, sôi n i, nh ng con đễ ụ ổ ư ường c uứ

nước đ u b t c ch a có l i ra.ề ế ắ ư ố

Th i đ i Nguy n Ái Qu c s ng và ho t đ ng làờ ạ ễ ố ố ạ ộ

th i đ i ch nghĩa đ qu c bành trờ ạ ủ ế ố ướng m nh mạ ẽ tranh cướp thu c đ a, th trộ ị ị ường mâu thu n xã h iẫ ộ

gi a giai c p vô s n v i giai c p t s n; gi a cácữ ấ ả ớ ấ ư ả ữ

nước đ qu c v i đ qu c; gi a nhân dân các nế ố ớ ế ố ữ ướ cthu c đ a v i đ qu c Sau cách m ng tháng Mộ ị ớ ế ố ạ ườ iNga 1917, mâu thu n gi a CNXH v i CNĐQ H Chíẫ ữ ớ ồMinh v n d ng sáng t o ch nghĩa Mác - L nin vàoậ ụ ạ ủ ờ

Vi t ệ Nam: Con đường cách m ng là đi t gi i phóngạ ừ ảdân t c đ n gi i phóng xã h i (giai c p) gi i phóngộ ế ả ộ ấ ảcon người, H Chí Minh nêu ra:ồ

“Đoàn k t, đoàn k t, đ i đoàn k tế ế ạ ế

Thành công, thành công, đ i thành c ng”ạ ụ

+ Ngườ ưi đ a ra lu n đi m “ Ch nghĩa t b n làậ ể ủ ư ả

m t con đ a, có m t cái vòi bám vào giai c p vô s n ộ ỉ ộ ấ ả ở chính qu c, và m t cái vũi kh c bám vào giai c p vôố ộ ỏ ấ

s n các nả ở ước thu c đ a N u mu n gi t con v t y,ộ ị ế ố ế ậ ấ

người ta ph i đ ng th i cát c hai vòi N u ngả ồ ờ ả ế ười ta

ch c t m t cái vũi th i th c i vói còn l i kia v n cỉ ắ ộ ụ ỡ ỏ ạ ẫ ứ

ti p t c hút máu c a giai c p vô s n, con v t v n ti pế ụ ủ ấ ả ậ ẫ ế

b Khái ni m T t ệ ư ưở ng H Chí Minh ồ

- Trong thu t ng “ T tậ ữ ư ưởng H Chí Minh” , kháiồ

ni m “ t tệ ư ưởng” có ý nghĩa t m khái quát tri t h c.ở ầ ế ọ Khái ni m “t tệ ư ưởng” đây không ph i d ng v iở ả ủ ớ nghĩa tinh th n - t tầ ư ưởng, ý th c t tứ ư ưởng c a m t cáủ ộnhân, m t c ng đ ng mà v i nghĩa là m t h th ngộ ộ ồ ớ ộ ệ ố

nh ng quan đi m, quan ni m, lu n đi m đữ ể ệ ậ ể ược xây

d ng trên m t n n t ng tri t h c th gi i quan vàự ộ ề ả ế ọ ế ớ

phương pháp lu n, nh t quán đ i bi u cho ý chí,ậ ấ ạ ểnguy n v ng c a m t giai c p, m t dân t c đệ ọ ủ ộ ấ ộ ộ ược hìnhthành trên c s th c ti n nh t đ nh và tr l i ch đ oơ ở ự ễ ấ ị ở ạ ỉ ạ

ho t đ ng th c ti n, c i t o hi n th c.ạ ộ ự ễ ả ạ ệ ự

- T tư ưởng H Chí Minh g n bó v i toàn b ti nồ ắ ớ ộ ế trình cách m ng nạ ước ta dướ ựi s lãnh đ o c a Đ ng.ạ ủ ả

T Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th II c a Đ ngừ ạ ộ ạ ể ố ầ ứ ủ ả (2/1951) Đ ng ta chính th c b t đ u kêu g i: Đả ứ ắ ầ ọ ườ ng

l i chính tr , n n p làm vi c và ố ị ề ế ệ 1đ o đ c cách m ngạ ứ ạ

c a Đ ng ta hi n nay là đủ ả ệ ường l i tác phong và đ oố ạ

đ c H Chí Minh Toàn Đ ng hãy ra s c h c t pứ ồ ả ứ ọ ậ

đường l i chính tr tác phong và đ o đ c cách m ngố ị ạ ứ ạ

c a H Ch t ch, s h c ủ ồ ủ ị ự ọ 21t p y là đi u ki n tiênậ ấ ề ệquy t làm cho Đ ng m nh và làm cho cách m ng mauế ả ạ ạ

đi đ n th ng l i hoàn toàn ế ắ ớ 11

T i Đ i h i Đ i bi u toàn qu c l n th VII c aạ ạ ộ ạ ể ố ầ ứ ủ

Đ ng (6/1991), l n đ u tiên Đ ng ta đã nêu lên kháiả ầ ầ ả

1 Đ ng CSVN, văn ki n Đ ng toàn t p NXB Chính tr Qu c Gia, Hà N i – 2001, t p 12, tr 9 ả ệ ả ậ ị ố ộ ậ

2 Đó là: T t ư ưở ng H Chí Minh là k t qu c a s v n d ng sáng t o ch nghĩa Mác – Lênin vào đi u ồ ế ả ủ ự ậ ụ ạ ủ ề

ki n c th c a n ệ ụ ể ủ ướ c ta và trong th c t , t t ự ế ư ưở ng H Chí Minh đã tr thành m t tài s n tinh th n quý ồ ở ộ ả ầ báu c a Đ ng và c a dân t c Đ ng CSVN – Văn ki n ĐHĐBTQ l n th VII NXB STHN – 1991, tr ủ ả ủ ộ ả ệ ầ ứ

ni m “T tệ ư ưởng H Chí Minh”Ồ (2) và kh ng đ nh l yẳ ị ấ

ch nghĩa Mác - L nin và t tủ ờ ư ưởng H Chí Minh làmồ

n n t ng t tề ả ư ưởng kim ch nam cho hành đ ng Nh nỉ ộ ậ

th c c a Đ ng ta v T tứ ủ ả ề ư ưởng H Chí Minh,Văn ki nồ ệ

c a Đ i h i đ nh nghĩa: T tủ ạ ộ ị ư ưởng H Chí Minh là k tồ ế

qu s v n d ng sáng t o ch nghĩa Mác- L nin trongả ự ậ ụ ạ ủ ờ

đi u ki n c th c a nề ệ ụ ể ủ ước ta và trong th c t tự ế ư

tưởng H Chí Minh đã tr thành m t tài s n tinh th nồ ở ộ ả ầ quý báu c a Đ ng và c a dân t c.ủ ả ủ ộ

K t sau Đ i h i Đ i bi u toàn qu c l n th VIIể ừ ạ ộ ạ ể ố ầ ứ

c a Đ ng (6/1991) công tác nghiên c u t tủ ả ứ ư ưởng Hồ Chí Minh được ti n hành nghiêm túc và đ t đế ạ ượ c

nh ng k t qu quan tr ng, nh ng k t qu đú đó cungữ ế ả ọ ữ ế ả

c p lu n c khoa h c có s c thuy t ph c đ Đ i h iấ ậ ứ ọ ứ ế ụ ể ạ ộ

Đ i bi u toàn qu c l n th IX c a Đ ng (4/ 2001) xácạ ể ố ầ ứ ủ ả

đ nh khá toàn di n và có h th ng nh ng v n đ c tị ệ ệ ố ữ ấ ề ố

y u thu c n i hàm khái ni m T tế ộ ộ ệ ư ưởng H Chíồ

Minh”: “T t ư ưở ng H Chí Minh là m t h th ng quan ồ ộ ệ ố

ki n c th c a n ệ ụ ể ủ ướ c ta, k th a và phát tri n các giá ế ừ ể

t c, gi i phóng giai c p, gi i phóng con ngộ ả ấ ả ười, v đ cề ộ

l p dân t c g n li n v i ch nghĩa xã h i, k t h p s cậ ộ ắ ề ớ ủ ộ ế ợ ứ

m nh dân t c v i s c m nh th i đ i, v s c m nhạ ộ ớ ứ ạ ờ ạ ề ứ ạ

c a nhân dân, c a kh i đ i đoàn k t dân t c, v quy nủ ủ ố ạ ế ộ ề ề làm ch c a nhân dân, xây d ng nhà nủ ủ ự ước th t s c aậ ự ủ dân, do dân và v dõn; v qu c phòng toàn dân, xâyỡ ề ố

d ng l c lự ự ượng vũ trang nhân dân, v phát tri n kinhề ể

t và văn hoá không ng ng nâng cao đ i s ng v t ch tế ừ ờ ố ậ ấ

và tinh th n c a nhân dân; v đ o đ c cách m ng c nầ ủ ề ạ ứ ạ ầ

ki m liêm chính, chí công vô t ; v chăm lo b i dệ ư ề ồ ưỡ ng

th h cách m ng cho đ i sau; v xây d ng Đ ngế ệ ạ ờ ề ự ả trong s ch, v ng m nh, cán b , đ ng viên v a làạ ữ ạ ộ ả ừ

người lãnh đ o, v a là ngạ ừ ườ ầ ới đ y t trung thành c aủ nhân dân

T tư ưởng H Chí Minh soi đồ ường cho cu c đ uộ ấ tranh c a nhân dân ta giành th ng l i, là tài s n tinhủ ắ ợ ả

th n to l n c a Đ ng và dân t c taầ ớ ủ ả ộ 1

Đ nh nghĩa trên nêu rõ c u trúc, ngu n g c n iị ấ ồ ụ ộ dung và ý nghĩa, giá tr c a t tị ủ ư ưởng H Chí Minh đ iồ ố

v i Đ ng và dân t c ta.ớ ả ộ

V c u trúc, đó là m t h th ng nh ng quan đi mề ấ ộ ệ ố ữ ể toàn di n và sâu s c v nh ng v n đ c b n c aệ ắ ề ữ ấ ề ơ ả ủ cách m ng Vi t ạ ệ Nam

V ngu n g c, nêu rõ ba ngu n g c: Là k t quề ồ ố ồ ố ế ả

c a s v n d ng và phát tri n sáng t o c a ch nghĩaủ ự ậ ụ ể ạ ủ ủMác -L nin vào nh ng đi u ki n c th c a nờ ữ ề ệ ụ ể ủ ước ta,

k th a và phát tri n các giá tr truy n th ng t t đ pế ừ ể ị ề ố ố ẹ

c a dân t c, ti p thu tinh hoa văn hoá nhân lo i.ủ ộ ế ạ

Giá tr , ý nghĩa, s c s ng lâu b n c a t tị ứ ố ề ủ ư ưởng Hồ Chí Minh soi đường th ng l i cho cách m ng Vi tắ ợ ạ ệ Nam, tài s n tinh th n to l n c a Đ ng và dân t c.ả ầ ớ ủ ả ộ

V n i dung, đó là t tề ộ ư ưởng v gi i phóng dânề ả

t c, gi i phóng giai c p, gi i phóng con ngộ ả ấ ả ười N iộ dung t tư ưởng H Chí Minh bao g m m t h th ngồ ồ ộ ệ ố các quan đi m c b n v chính tr (để ơ ả ề ị ường l i cáchố

m ng đ i n i, đ i ngo i, xây d ng các l c lạ ố ộ ố ạ ự ự ượng cách

m ng, xây d ng nhà nạ ự ước), các quan đi m v kinh tể ề ế văn hoá, xây d ng con ngự ười xã h i ch nghĩa.ộ ủ

D a trên đ nh hự ị ướng c b n c a Văn ki n Đ iơ ả ủ ệ ạ

h i Đ i bi u toàn qu c l n th IX c a Đ ng C ngộ ạ ể ố ầ ứ ủ ả ộ

s n Vi t Nam (4/2001)ả ệ 3, các nhà khoa h c đã đ a raọ ư

m t đ nh nghĩa “ T tộ ị ư ưởng H Chí Minh là ồ 4m t hộ ệ

th ng quan đi m toàn di n và sâu s c v nh ng v nố ể ệ ắ ề ữ ấ

đ c b n c a cách m ng Vi t Nam, t cách m ngề ơ ả ủ ạ ệ ừ ạ dân t c, dân ch nhân dân đ n cách m ng xã h i chộ ủ ế ạ ộ ủ nghĩa là k t qu c a s v n d ng sáng t o và phátế ả ủ ự ậ ụ ạtri n c a ch nghĩa Mác- L nin vào đi u ki n c thể ủ ủ ờ ề ệ ụ ể

c a nủ ước ta, đ ng th i là s k t tinh tinh hoa dân t cồ ờ ự ế ộ

và trí tu th i đ i nh m gi i phóng dân t c, gi i phóngệ ờ ạ ằ ả ộ ảgiai c p và gi i phóng con ngấ ả ười

2. Đ i t ố ượ ng và nhi m v c a môn h c T ệ ụ ủ ọ ư

th i đ i m i mà c t lõi là t tờ ạ ớ ố ư ưởng v đ c l p dân t cề ộ ậ ộ

g n li n v i ch nghĩa xã h i Các quan đi m c b nắ ề ớ ủ ộ ể ơ ả

c a h th ng t tủ ệ ố ư ưởng H Chí Minh không ch đồ ỉ ượ c

ph n ánh qua các bài nói, bài vi t mà còn đả ế ược thể

hi n qua quá trình ch đ o th c ti n cách m ng phongệ ỉ ạ ự ễ ạphú c a Ngủ ười; được Đ ng CSVN v n d ng phátả ậ ụtri n sáng t o qua các giai đo n cách m ng.ể ạ ạ ạ

b Nhi m v nghiên c u ệ ụ ứ

Môn h c T tọ ư ưởng H Chí Minh có nh ng nhi mồ ữ ệ

v nghiên c u làm rõ nh ng n i dung sau:ụ ứ ữ ộ

- Vai trò n n t ng, kim ch nam hành đ ng c a tề ả ỉ ộ ủ ư

tưởng H Chí Minh đ i v i cách m ng Vi t ồ ố ớ ạ ệ Nam

- Quá trình nh n th c, v n d ng, phát tri n tậ ứ ậ ụ ể ư

tưởng H Chí Minh qua các giai đo n cách m ng c aồ ạ ạ ủ

Đ ng và nhà nả ước ta

- Các giá tr t tị ư ưởng lý lu n c a H Chí Minhậ ủ ồ

- Môn h c T tọ ư ưởng H Chí Minh v i môn h cồ ớ ọ

nh ng nguyên lý c b n c a ch nghĩa Mác - L nin cúữ ơ ả ủ ủ ờ

m i quan h bi n ch ng, th ng nh t Mu n nghiênố ệ ệ ứ ố ấ ố

c u t t, gi ng d y và h c tõp t t T tứ ố ả ạ ọ ố ư ưởng H ChíồMinh c n ph i n m v ng ki n th c v nh ng nguyênầ ả ắ ữ ế ứ ề ữ

lý c b n c a ch nghĩa Mác- L nin.ơ ả ủ ủ ờ

- Môn h c T tọ ư ưởng H Chí Minh g n bó ch tồ ắ ặ

ch v i môn h c Đẽ ớ ọ ường l i cách m ng c a Đ ngố ạ ủ ả CSVN Nghiên c u, gi ng d y, h c t p T tứ ả ạ ọ ậ ư ưởng Hồ Chí minh trang b c s th gi i quan, phị ơ ở ế ớ ương pháp

lu n khoa h c đ n m v ng ki n th c v đậ ọ ể ắ ữ ế ứ ề ường l iố cách m ng c a Đ ng C ng s n Vi t Nam.ạ ủ ả ộ ả ệ

II Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ

1 C s ph ơ ở ươ ng pháp lu n ậ

Nghiên c u, gi ng d y h c t p môn h c Tứ ả ạ ọ ậ ọ ư

tưởng H Chí Minh ph i trên c s th gi i quanồ ả ơ ở ế ớ

phương pháp lu n khoa h c ch nghĩa Mác- L nin vàậ ọ ủ ờ

b n thân các quan đii m có giá tr phả ể ị ương pháp lu nậ

+ Quan đi m toàn di n và h th ngể ệ ệ ố

+ Quan đi m k th a và phát tri nể ế ừ ể

l ch s nghiên c u s v t và hi n tị ử ứ ự ậ ệ ượng theo qỳa tr nhỡ

phát sinh t n t i phát tri n, phồ ạ ể ương pháp logic (nghiên

c u m t cách t ng quát nh m tìm ra đứ ộ ổ ằ ược cái b n ch tả ấ

c u T tứ ư ưởng H Chí Minh” D a vào Giáo trình Tồ ự ư

tưởng H Chí Minh, sinh viên t tr l i v i các ý cồ ự ả ờ ớ ơ

b n sau.ả

- Đ ng ta đã kh ng đ nh: “Đ ng ta l y ch nghĩaả ẳ ị ả ấ ủMác- L nin và T tờ ư ưởng H Chí Minh làm n n t ngồ ề ả

t tư ưởng kim ch nam cho hành đ ng”ỉ ộ 1 Đ i v i m tố ớ ộ

s sinh viên gi i có th tìm hi u thêm v n đ : “ Vì saoố ỏ ể ể ấ ề

Đ ng l y c Ch nghĩa Mác- L nin và T tả ấ ả ủ ờ ư ưởng Hồ Chí Minh làm n n t ng t tề ả ư ưởng” Th nào là n nế ề

t ng t tả ư ưởng và kim ch nam cho hành đ ng - đâyỉ ộ ở

c n n m v ng m y ý sau:ầ ắ ữ ấ

+ Ch nghĩa Mác- L nin là h c thuy t cách m ngủ ờ ọ ế ạ

và khoa h c, là vũ khí tinh th n c a giai c p công nhânọ ầ ủ ấ

và đõn t c, c a loài ngộ ủ ười ti n b trong cu c đ uế ộ ộ ấ tranh cho đ c l p dân t c và ch nghĩa xã h i.ộ ậ ộ ủ ộ

+ T tư ưởng H Chí Minh là s v n d ng sáng t oồ ự ậ ụ ạ

và phát tri n c a ch nghĩa Mác - L nin trong th i đ iể ủ ủ ờ ờ ạ các dân t c thộ 5u c đ a đ u tranh đ giành đ c lõp và điộ ị ấ ể ộlên ch nghĩa xã h i Nó soi đủ ộ ường cho cu c đ u tranhộ ấ

c a nhân dân ta đ giành th ng l i.ủ ể ắ ợ

+ K thù không ng ng t n công vào ch nghĩaẻ ừ ấ ủMác- L nin và T tờ ư ưởng H Chí Minh đ xoá bồ ể ỏ CNXH, vì v y vi c h c t p ch nghĩa Mác- L nin vàậ ệ ọ ậ ủ ờ

T tư ưởng H Chí Minh không ch đ kiên đ nh m c tiêu,ồ ỉ ể ị ụkhông xa r i con đờ ường đã được kh ng đ nh mà cònẳ ịnâng cao nh n th c t tậ ứ ư ưởng, b o v h c thuy t cáchả ệ ọ ế

m ng này.ạ

+ Xác đ nh rõ c t lõi c a T tị ố ủ ư ưởng H Chí Minhồ

là đ c l p dân t c g n li n v i CNXH đ kiên đ nhộ ậ ộ ắ ề ớ ể ị trong t tư ưởng và hành đ ng.ộ

- Nh n th c sâu s c, v n d ng đúng đ n, sángậ ứ ắ ậ ụ ắ

t o T tạ ư ưởng H Chí Minh trong công cu c cáchồ ộ

51 Đ ng CSVN –Văn ki n ĐHĐBTQ l n th VII NXB ST Hà N i 1991 tr 127 ả ệ ầ ứ ộ

m ng hi n nay là h c t p và th hi n m u m c c aạ ệ ọ ậ ể ệ ẫ ự ủ tinh th n đ c l p, t ch đ i m i và sáng t o c aầ ộ ậ ự ủ ổ ớ ạ ủ

Người Đi u này giúp chúng ta: Nâng cao năng l c tề ự ư duy lý lu n và phậ ương pháp công tác b i dồ ưỡng ph mẩ

ch t đ o đ c cách m ng và rèn luy n b n lĩnh chínhấ ạ ứ ạ ệ ả

tr Kiên đ nh v quan đi m l p trị ị ề ể ậ ường, bi t v n d ngế ậ ụ

ki n th c đã đế ứ ược h c vào cu c s ng đ tu dọ ộ ố ể ưỡng ,rèn luy n b n thân, hoàn thành t t ch c trách c aệ ả ố ứ ủ mình, đóng góp thi t th c và hi u qu cho s nghi pế ự ệ ả ự ệ cách m ng theo con đạ ường mà H Chí Minh và Đ ngồ ả

ta đã l a ch n.ự ọ

V.Câu h i ôn t p ỏ ậ

1 Trình bày n i hàm c a khái ni m “ T tộ ủ ệ ư ưở ng

H Chí Minh” là m t hi n th c khách quan và kháiồ ộ ệ ự

ni m “T tệ ư ưởng H Chí Minh” v i t cách là m tồ ớ ư ộ khoa h cọ

2 Vì sao ph i h c t p, nghiên c u t tả ọ ậ ứ ư ưởng Hồ Chí Minh?

VI Tài li u tham kh o ch y u ệ ả ủ ế

- Các giai đo n trích trong Văn ki n các Đai h iạ ệ ộ

Đ ng l n th VII, VIII, IX v xác đ nh n i dung tả ầ ứ ề ị ộ ư

tưởng H Chí Minh, vai trò, ý nghĩa c a t tồ ủ ư ưởng Hồ Chí Minh v i cách m ng Vi t Nam.ớ ạ ệ

Theo trình t c a bài, sinh vi n l n lự ủ ờ ầ ượt tìm hi u cácể

v n đ sau:ấ ề

I C s hình thành t t ơ ở ư ưở ng H Chí Minh ồ

1 C s khách quan ơ ở

a. B i c nh l ch s h nh thành t t ố ả ị ử ớ ư ưở ng H ồ Chí Minh

- T tư ưởng H Chí Minh đồ ược hình thành dướ itác đ ng c a nh ng đi u ki n l ch s - xã h i c thộ ủ ữ ề ệ ị ử ộ ụ ể

c a dân t c và nhân lo i trong th i đ i ngủ ộ ạ ờ ạ ườ ối s ng và

ho t đ ng.ạ ộ

V tình hình th gi i: Cu i th k XIX đ u thé kề ế ớ ố ế ỉ ầ ỉ

XX ch nghĩa t b n chuy n t t do c nh tranh sangủ ư ả ể ừ ự ạgiai đo n t b n đ c quy n (đ qu c ch nghĩa) v aạ ư ả ộ ề ế ố ủ ừ tranh giành, xâm chi m thu c đ a v a nô d ch các dânế ộ ị ừ ị

t c thu c đ a làm sâu s c thêm mâu thu n v n có trongộ ộ ị ắ ẫ ốlòng ch nghĩa t b n và làm n y sinh mâu thu n gi aủ ư ả ả ẫ ữ các dân t c thu c đ a v i ch nghĩa đ qu c th c dân.ộ ộ ị ớ ủ ế ụ ựYêu c u gi i phóng các dân t c thu c đ a không ch làầ ả ộ ộ ị ỉ yêu c u riêng c a các dân t c thu c đ a mà còn là yêuầ ủ ộ ộ ị

c u chung c a các dân t c trên th gi i.ầ ủ ộ ế ớ

- Các mâu thu n c a ch nghĩa đ qu c d n t iẫ ủ ủ ế ố ẫ ớ chi n tranh th gi i l n th nh t (8-1914 đ n 11-1918)ế ế ớ ầ ứ ấ ế

và nó là m t nguyên nhân bùng n cu c cách m ngộ ổ ộ ạ Tháng Mười Nga Th ng l i c a cách m ng thángắ ợ ủ ạ

Mười Nga 1917 v i s ra đ i c a Nhà nớ ự ờ ủ ước công nông

đ u tiên đã m ra th i đ i m i t ch nghĩa t b n lênầ ở ờ ạ ớ ừ ủ ư ả

ch nghĩa xã h i trên ph m qu c t , thúc đ y s phátủ ộ ạ ố ế ẩ ựtri n c a phong trào gi i phóng dân t c trên th gi i ể ủ ả ộ ế ớ

- Dướ ự ải s nh hưởng c a Cách m ng Th ngủ ạ ả

Mười, c a th i đ i m i, phong trào gi i phóng dân t củ ờ ạ ớ ả ộ

s v n đ ng theo s ti n hoá m i đó.ẽ ậ ộ ự ế ớ

Tình hình trong nước

- Năm 1858 th c dân Pháp xâm lự ược nước ta

- T năm 1884, th c dân Pháp hoàn toàn đ t áchừ ự ặ

đ lên đ t nộ ấ ước ta T t c các chính sách, th c dânấ ả ựPháp thi hành Vi t ở ệ Nam đ bóc l t nhân dân ta, đãể ộlàm cho xã h i nộ ước ta có nhi u bi n đ i.ề ế ổ

V tính ch t xã h iề ấ ộ : trước khi th c dân Pháp xâmự

lược nước ta là m t nộ ước phong ki n đ c l p Sau khiế ộ ậ

th c dân Pháp xâm lự ược, nước ta là m t nộ ước thu cộ

đ a n a phong ki n.ị ử ế

V các giai c p: ề ấ Trước khi th c dân Ph p xõmự ỏ

lu c xã h i nợ ộ ước ta cú c c giai c p c b n: giai c pỏ ấ ơ ả ấ nông dân và giai c p đ a ch phong ki n sau khi th cấ ị ủ ế ự dân Pháp xâm lược xã h i nộ ước ta v n t n t i hai giaiẫ ồ ạ

c p c b n trên: giai c p nông dân và giai c p đ a chấ ơ ả ấ ấ ị ủ phong ki n, nh ng đ ng th i xã h i n oc ta xu t hi nế ư ồ ờ ộ ứ ấ ệ thêm giai c p công nhân, t ng l p t s n và ti u tấ ầ ớ ư ả ể ư

s n.ả

V mâu thu n xã h i: ề ẫ ộ Trước khi th c dân Phápựxâm lược xã h i nộ ước ta có mâu thu n c b n gi aẫ ơ ả ữ nhân dân Vi t ệ Nam ch y u là nông dân v i đ a chủ ế ớ ị ủ phong ki n Sau khi th c dân Ph p xõm l oc xã h iế ự ỏ ự ộ

nước ta v n t n tai mâu thu n c b n nói trên, đ ngẫ ồ ẫ ơ ả ồ

th i xu t hi n các mâu thu n m i: mâu thu n gi a giaiờ ấ ệ ẫ ớ ẫ ữ

c p công nhân Vi t ấ ệ Nam v i t b n Pháp, gi a toànớ ư ả ữ

th nhân dân Vi t ể ệ Nam v i ch nghĩa đ qu c Pháp.ớ ủ ế ố

- Khi th c dân Pháp xâm lự ược nước ta, m c dùặnhà nước phong ki n th ng tr nế ố ị ước ta và t ng bừ ướ c

đ u hàng, nh ng nhân dân ta v n liên t c đ ng lên đ uầ ư ẫ ụ ứ ấ tranh, nh các phong trào yêu nư ước theo khuynh hướ ng

t tư ưởng phong ki n: Phong trào C n Vế ầ ương (1885

-1896); cu c kh i nghĩa Yên Th do Hoàng Hoa Thámộ ở ếlãnh đ o kéo dài đ n 1913; Các phong trào yêu nạ ế ướ ctheo khuynh hướng t s n nh phong trào Đông Duư ả ư(1906-1908)v.v…

Nh ng t t c các phong trào yêu nư ấ ả ước này đ u bề ị

th t b i (th t b i không ph i v c c phong trào nàyấ ạ ấ ạ ả ỡ ỏthi u các anh hùng hào k t mà nguyên nhân chính làế ịờthi u m t đế ộ ường l i cách m ng phù h p.ố ạ ợ

Dù th t b i, nh ng các phong trào yêu nấ ạ ư ước trênđây đã n i ti p nhau duy trì ng n l a đ u tranh gi iố ế ọ ử ấ ả phóng trong lòng dân t c.ộ

Yêu c u c a l ch s lúc này là ph i tìm ra conầ ủ ị ử ả

y u c a cách m ng Vi t ế ủ ạ ệ Nam và th gi i ttrong đi uế ớ ề

ki n l ch s m i, không ph i là ý mu n ch quan hayệ ị ử ớ ả ố ủ

m t s áp đ t nào.ộ ự ặ

Đúng nh C c M c đó r t tâm đ c câu nói c aư ỏ ỏ ấ ắ ủ Henv xiỳyt( 1715-1771) Đ i bi u xu t s c c a chờ ạ ể ấ ắ ủ ủ nghĩa duy v t và th n h c Pháp h i th k XVIII, và đãậ ầ ọ ồ ế ỉ

và cao quý c a dân t c Vi t Nam, Tr thành ti n đ tủ ộ ệ ở ề ề ư

tưởng, lý lu n hình thành t tậ ư ưởng H Chí Minh Đóồlà:

- Ch nghĩa yêu nủ ước và ý chí b t khu t, t l cấ ấ ự ự

t cự ường đ d ng nể ự ước và gi nữ ước được hun đúcqua hàng ngàn năm Dân t c và nhà nộ ước ta hình thành

t r t s m và không ph i hình thành duy nh t t sừ ấ ớ ả ấ ừ ự phõn ho giai c p sâu s c mà căn b n là do nhu c uỏ ấ ắ ả ầ

c a cu c đ u tranh ch ng xâm lăng và t yêu c u s nủ ộ ấ ố ừ ầ ả

xu t trấ ước môi trường thiên nhiên nghi t ngã.ệ

- Tr i qua hàng nghìn năm hun đúc, ch nghĩa yêuả ủ

nước Vi t ệ Nam tr thành giá tr tinh th n cao nh t c aở ị ầ ấ ủ dân t c ta, nh ng có đ c đi m sâu s c là nó mangộ ư ặ ể ắtrong mình m t giá tr kép: yêu nộ ị ước thương dân,

thương dân - yêu nước V n đ dân t c, vì th g nấ ề ộ ế ắ

li n v i v n đ con ngu i trong t t c các lĩnh v cề ớ ấ ề ờ ấ ả ự

c a đ i s ng xã h i Vi t ủ ờ ố ộ ệ Nam

- T đó tinh th n c ng đ ng, đoàn k t, ý th cừ ầ ộ ồ ế ứ dân ch xu t hi n và đủ ấ ệ ược nuôi dưỡng trong quá trình

d ng nự ước và gi nữ ước, tr thành giá tr truy n th ngở ị ề ố

t t đ p c a dân t c Nh ng giá tr này đố ẹ ủ ộ ữ ị ược bi u hi nể ệ trong kinh t nh trong ch đ ru ng đ t công; v xãế ư ế ộ ộ ấ ề

h i là v n đ dân ch và t ch trong t ch c làng xãộ ấ ề ủ ự ủ ổ ứxây d ng hự ương ước; trong văn hoá là s tôn vinh cácựgiá tr anh hùng th ph ng nh ng ngị ờ ụ ữ ười có công d ngự

nước và gi nữ ước; xây d ng làng xã, ngh nghi p vàự ề ệ

tr ng ngọ ười hi n tài Nh ng giá tr t t đ p đó làm choề ữ ị ố ẹ

m i quan h Cá nhân - Gia đình - Làng nố ệ ước tr nênở

b n ch t và nề ặ ương t a vào nhau đ t n t i và phátự ể ồ ạ

tri n Nể ước m t thì d a vào làng đ khôi ph c Nấ ự ể ụ ướ c.

T liên k t Gia đình đ gi làng, liên k t Làng đ giừ ế ể ữ ế ể ữ

Nước Các m i quan h đó có c s là kinh t và theoố ệ ơ ở ế

đó là văn hoá, chính tr , đ c bi t là th hi n trong chínhị ặ ệ ể ệsách c a nhà nủ ước, trong hương ước và t ch c c aổ ứ ủ làng xã Con người cá nhân trong l ch s Vi t ị ử ệ Nam quan h ch t ch v i c ng đ ng làng xã và dân t c.ệ ặ ẽ ớ ộ ồ ộ

- Truy n th ng dũng c m, c n cù, thông minhề ố ả ầsáng t o trong lao đ ng, s n xu t , chi n đ u, là c sạ ộ ả ấ ế ấ ơ ở

đ đón nh n nh ng giá tr văn minh c a nhân lo iể ậ ữ ị ủ ạ

nh m b o t n và phát tri n đ t nằ ả ồ ể ấ ước Thâu nh n cáiậhay đ t n t i và phát tri n đã t o ra t tể ồ ạ ể ạ ư ưỏng m i c aớ ủ con người Vi t ệ Nam

- M t dân t c sau hàng ngàn năm b nô d ch, bộ ộ ị ị ị

cưỡng b c đ ng hoá v th ch t và tinh th n (gi t đànứ ồ ề ể ấ ầ ếông, đ t sách, đ ng hoá v văn hoá, phong t c t pố ồ ề ụ ậ quán) nh ng v n không khu t ph c, kiên nh n ch uư ẫ ấ ụ ẫ ị

đ ng và nuôi dự ưỡng ý th c đ c l p đ r i l i đ ng lênứ ộ ậ ể ồ ạ ứgiành l y đ c l p dân t c, xây d ng m t qu c gia làấ ộ ậ ộ ự ộ ố

s th t l ch s c a dân t c Vi t Nam S c m nh y làự ậ ị ử ủ ộ ệ ứ ạ ấ

nh ng giá tr văn hoá truy n th ng t t đ p.ữ ị ề ố ố ẹ

S c m nh c a văn hoá truy n th ng đó v i nh ngứ ạ ủ ề ố ớ ữ giá tr căn b n nói trên đị ả ựơc duy trì, t n t i trong c sồ ạ ơ ở kinh t và hi n thân vào văn hoá, vào t ch c xã h iế ệ ố ứ ộ

c a làng xã đã vủ ượt qua m t ngàn năm nô l c a th iộ ệ ủ ờ

kì B c thu c đ b o t n dân t c v i m t n n văn hoắ ộ ể ả ồ ộ ớ ộ ề ỏ

ri ng đó thành công trong vi c xây d ng m t nhà nờ ệ ự ộ ướ c

đ c l p vào th k X cũng nh b o v n n đ c l pộ ậ ế ỉ ư ả ệ ề ộ ậ

c a mình trủ ước các cu c xâm lăng c a các th l cộ ủ ế ự phong ki n phế ương B c nh ng th k sau đó.ắ ở ữ ế ỉ

Trong nh ng giá tr đó, ch nghĩa yêu nữ ị ủ ước truy nề

th ng là t tố ư ưởng, tình c m cao quý, thiêng liêng nh t,ả ấ

là c i ngu n c a trí l c sáng t o và lòng dũng c m c aộ ồ ủ ự ạ ả ủ con người Vi t Nam, cũng là chu n m c đ o đ c cệ ẩ ự ạ ứ ơ

b n c a dân t c.ả ủ ộ

- Ch nghĩa yêu nủ ước s bi n thành l c lẽ ế ự ượ ng

v t ch t th c s khi nó ăn sâu vào ti m th c, vào ý chíậ ấ ự ự ề ứ

và hành đ ng c a m i con ngộ ủ ỗ ười Chính t th c ti nừ ự ễ

đó H Chí Minh đã đúc k t thành chân lý: ồ ế “ Dân ta có

làn sóng vô cùng m nh m , to l n, nó l ạ ẽ ớ ướ t qua m i s ọ ự

Chính ch nghĩa yêu nủ ước - nhân văn Vi t Nam làệ

c i ngu n, là giá tr văn hoá truy n th ng t t đ p, làộ ồ ị ề ố ố ẹ

đi m xu t phát, là đ ng l c đã thúc gi c Nguy n T tể ấ ộ ự ụ ễ ấ Thành quy t chí ra đi tìm đế ường c u nứ ước và đ Hể ồ Chí Minh l a ch n và ti p nh n tinh hoa văn ho nhõnự ọ ế ậ ỏ

lo i mà đ nh cao c a nó là ch nghĩa Mác - L nin, Hạ ỉ ủ ủ ờ ồ Chí Minh nói: “ Lúc đ u chính ch nghĩa yêu nầ ủ ước chứ

ch a ph i ch nghĩa c ng s n đã đ a tôi theo L nin vàư ả ủ ộ ả ư ờ

Qu c t th ba”.ố ế ứ

- Tinh hoa văn hoá nhân lo i ạ :

L ch s phát tri n văn hoá c a nhân dân ta đãị ử ể ủ

ch ng t m t v n đ có tính quy lu t là s k t h pứ ỏ ộ ấ ề ậ ự ế ợ văn hoá dân t c v i tinh hoa văn hoá nhân lo i.ộ ớ ạ

H Chí Minh, m t con ngồ ộ ườ ượi t ng tr ng cho sư ự

k t h p hài hoà văn ho Đông - Tây Đú ch nh là nétế ợ ỏ ớ

đ c s c trong quá trình hình thành nhân cách và văn hoáặ ắ

H Chí Minh.ồ

Đ i v i văn hoá phố ớ ương Đông, H Chí Minhồ

xu t thân trong gia đình khoa b ng, t nh Ngấ ả ừ ỏ ười đã

ti p thu m t n n Qu c h c và Hán h c khá v ng vàng.ế ộ ề ố ọ ọ ữ

H Chí Minh bi t ch t l c l y nh ng gì tinh tuý nh tồ ế ắ ọ ấ ữ ấ trong các h c thuy t tri t h c ho c trong t tọ ế ế ọ ặ ư ưởng c aủ Lão T , M c T , Quân T … Ngử ặ ử ử ười ti p thu nh ngế ữ

m t tích c c c a Ph t giáo.ặ ự ủ ậ

- Ph t gi o vào Vi t Nam t đ u thiên niên kậ ỏ ệ ừ ầ ỉ

th I và có nh hứ ả ưởng r t l n trong văn hoá Vi t Nam,ấ ớ ệ

đ c bi t là th i kì đ u xây d ng nhà nặ ệ ở ờ ầ ự ước đ c l pộ ậ

c a nhà Lý Tr n Ph t giáo đ oc coi nh qu c giáo vàủ ầ ậ ự ư ố

đó cú nhi u đóng góp vào công cu c xây d ng, b o về ộ ự ả ệ

T qu c và hình thành nh ng nét d c s c c a văn hoáổ ố ữ ặ ắ ủ

Vi t Nam th i kì này Khi vào Vi t ệ ở ờ ệ Nam, Ph t giáoậcũng Vi t hoá và hình thành n n c c ph i h nhệ ờ ỏ ỏ ệ ư Thi n Ph i Trỳc lõm Vi t ề ỏ ệ Nam v i ch trớ ủ ương g n bóắdân t c và đ t nộ ấ ước

- Nh ng t tữ ư ưởng căn b n c a Ph t giáo nhả ủ ậ ả

hưởng tích c c t i văn hoá Vi t Nam là t tự ớ ệ ư ưởng vị tha, t bi, bác ái c u kh c u n n, thừ ứ ổ ứ ạ ương người như

th thể ương thân, n p s ng có đ o đ c, trong s ch,ế ố ạ ứ ạ

gi n d , chăm lo làm đi u thi n… Vì v y, Ph t giáo đãả ị ề ệ ậ ậ

nh h ng r t l n t i s hình thành và phát tri n c a

văn hoá, t tư ưởng và l i s ng Vi t ố ố ệ Nam

- Nho giáo Trung Hoa vào Vi t Nam do nhu c uệ ầ

c a s th ng tr , nh ng trong quá trình đú đó đủ ự ố ị ư ượ c

Vi t hoá thành Nho giáo Vi t Nam th hi n nh ng giáệ ệ ể ệ ữ

tr v lòng yêu nị ề ước, thương dân, nhân văn, dung hoà

gi a cá nhân v i công đ ng, tr ng l i ích c ng đ ngữ ớ ồ ọ ợ ộ ồ

h n l i ích cá nhân, g n l i ích cá nhân v i l i ích dânơ ợ ắ ợ ớ ợ

t c.ộ

- Nho giáo Vi t ệ Nam l y yêu nấ ước - nhân văn

Vi t ệ Nam làm đ o lí Trong đi u ki n l ch s dân t c,ạ ề ệ ị ử ộ Nho giáo Vi t Nam đã đáp ng yêu c u d ng nệ ứ ầ ự ướ c,

gi nữ ước, xây d ng đ t nự ấ ước cũng nh trong xây d ngư ự gia đình và con người

Nho giáo Trung hoa đ t m i quan h vua - tôi vặ ố ệ ở ị trí cao nh t Nho giáo Vi t ấ ệ Nam cũng nh n m nh v nấ ạ ấ

đ này nh ng đòi h i nhà vua trề ư ỏ ước h t trung ph iế ả trung thành v i T qu c, nhân h u v i nhân dân, cũngớ ổ ố ậ ớ

ph i l y tu thân làm g c Ngả ấ ố ười Vi t ệ Nam ca ng iợ

nh ng ông vua hi n và ng h vi c g t b nh ng ôngữ ề ủ ộ ệ ạ ỏ ữ

vua b t l c đ l p nên nh ng tri u đ i m i, ti n b ,ấ ự ể ậ ữ ề ạ ớ ế ộ

đó là n i dung tích c c c a Nho giáo Vi t ộ ự ủ ệ Nam

Bên c nh đó, nh ng y u t tích c c c a Nho giáoạ ữ ế ố ự ủ

nh tri t lí hành đ ng, t tư ế ộ ư ưởng nh p th , hành đ oậ ế ạ giúp đ i, t tờ ư ưởng v m t xã h i bình tr , an ninh, hoàề ộ ộ ị

m c, th gi i đ i đ ng, tri t lý nhân sinh, tu thân,ụ ế ớ ạ ồ ế

dưỡng tính v.v… cũng được Vi t Hoá thành các giá trệ ị văn hoá Vi t ệ Nam, phù h p v i các giá tr g c c a dânợ ớ ị ố ủ

t c.ộ

- Nh ng tác đ ng tích c c c a Ph t giáo và Nhoữ ộ ự ủ ậGiáo Vi t Nam đã tác đ ng t i H Chí Minh ngay tệ ộ ớ ồ ừ khi còn nh trong môi tru ng văn hoá Vi t c a làngỏ ở ờ ệ ủ

xã Vi t Nam và dệ ướ ự ại s d y b o c a c Phó b ngả ủ ụ ả Nguy n Sinh S c.ễ ắ

- H Chí Minh t ng nói: “ ồ ừ Tôi sinh ra trong m t ộ

ng x ”

63 HCM T1 – NXB Chính tr qu c gia, 1995, tr466 ị ố

V Ph t giáo, H Chí Minh ti p thu t tề ậ ồ ế ư ưởng vị tha, bác ái, c u kh c u n n,v.v…ứ ổ ứ ạ

- Sau này khi tr thành ngở ườ ội c ng s n, H Chíả ồMinh v n ti p t c tìm hi u văn hoá phẫ ế ụ ể ương Đông, đ cặ

bi t là nh ng trào l u m i c a n Đ , Trung Qu c màệ ữ ư ớ ủ Ấ ộ ố

đi n hình là ch nghĩa Găngđi và ch nghĩa Tam dõnể ủ ủ

T n Trung S n “Nh ng đi u thích h p v i đi u ki nụ ơ ữ ề ợ ớ ề ệ

nước ta” đó là dân t c đ c l p, dân quy n t do, dânộ ộ ậ ề ựsinh h nh phúc (Đ c l p - T do - H nh phúc).ạ ộ ậ ự ạ

+ Đ i v i văn hoá phố ớ ương Tây

Cùng v i nh ng t tớ ữ ư ưởng tri t h c phế ọ ương Đông,

H Chí Minh còn nghiên c u ti p thu nh hồ ứ ế ả ưởng c aủ

n n văn hoá dân ch và cách m ng phề ủ ạ ương Tây

Ngay t khi còn h c Trừ ọ ở ường ti u h c Đông Baể ọ

r i vào h c trồ ọ ường Qu c h c Hu , Nguy n T tố ọ ở ế ễ ấ

Thành đã làn quen v i văn ho Ph p Đ c bi t Ngớ ỏ ỏ ặ ệ ườ i

r t ham mê môn l ch s , r t mu n tìm hi u cu c Đ iấ ị ử ấ ố ể ộ ạ cách m ng Pháp 1789.ạ

Nh ng t tữ ư ưởng ti n b c a cách m ng t s nế ộ ủ ạ ư ả

phương Tây đã gây cho Ngườ ựi s chú ý: “khi tôi đ 13ộ

tu i l n đ u tiên tôi đổ ầ ầ ược nghe ba ch Pháp: T do,ữ ựBình đ ng, Bác ái…t i mu n làm quen v i n n vănẳ ụ ố ớ ềminh Pháp, mu n tìm xem nh ng gì n đ ng sau nh ngố ữ ẩ ằ ữ

ch y”.ữ ấ

- Th i k t m đờ ỡ ỡ ường c u nứ ước (1911 -1920)

trước khi đ n v i ch nghĩa Mác - L nin - H Chíế ớ ủ ờ ồMinh s ng ch y u Châu Âu, H Chí Minh đã dàyố ủ ế ở ồcông nghiên c u cu c cách m ng tu s n M , Anh,ứ ộ ạ ả ỹPháp

- S ng và ho t đ ng Pari, vi t văn và làm báoố ạ ộ ở ế

đ tuyên truy n cho dân t c và cách m ng, ph i dùngể ề ộ ạ ảngôn ng Pháp, ph i đáp ng yêu c u và trình đ c aữ ả ứ ầ ộ ủ công chỳng Ph p, đi u này đã thúc đ y H Chí Minhỏ ề ẩ ồnhanh chóng làm ch đủ ựơc ngôn ng và văn ho Ph p.ữ ỏ ỏ

Ngườ ới s m làm quen v i văn ho Ph p, tìm hi uớ ỏ ỏ ể các cu c cách m ng Pháp và M Ngộ ạ ở ỹ ười tr c ti pự ế

đ c và ti p thu các t tọ ề ư ưởng v t do bình đ ng quaề ự ẳcác tác ph m c a các nhà khai sáng nh Vonteẩ ủ ư(Voltaire), Rutxo (Rousso); M ngtetxkiowụ(Montesquieu).

Người ti p thu các giá tr c a b n Tuyên ngônế ị ủ ảnhân quy n và dân quy n c a Đ i cách m ng Ph p,ề ề ủ ạ ạ ỏ

c c giá tr v quy n s ng, quy n t do, quy n m uỏ ị ề ề ố ề ự ề ư

c u h nh phúc c a Tuyên ngôn đ c l p M 1776.ầ ạ ủ ộ ậ ở ỹ

Nói tóm l i, trên hành trình c u nạ ứ ước, H ChíồMinh đó bi t t làm giàu trí tu c a mình b ng v n tríờ ự ệ ủ ằ ố

tu c a th i đ i, Đông và Tây, v a ti p thu, v a g nệ ủ ờ ạ ừ ế ừ ạ

l c đ t t m cao tri th c nhân lo i mà suy nghĩ, lọ ể ừ ầ ứ ạ ưạ

ch n, k th a và đ i m i v n d ng và phát tri n.ọ ế ừ ổ ớ ậ ụ ể

- Vì v y t t c nh ng hi u bi t c a Ngậ ấ ả ữ ể ế ủ ườ ề i vvăn hoá phương Đông và phương Tây góp ph n quanầ

tr ng vào hình thành t tọ ư ưởng H Chí Minh.ồ

* Ch nghĩa Mác- L nin ủ ờ

Ch nghĩa mác - L nin là c s th gi i quan vàủ ờ ơ ở ế ớ

phương pháp lu n c a t tậ ủ ư ưởng H Chí Minh.ồ

V n đ này chúng ta c n tìm hi u và làm sanngsấ ề ầ ể

t : H Chí Minh đã đ n v i ch nghĩa Mác - L ninỏ ồ ế ớ ủ ờ

nh th nào, vì sao Ng ũi l i có th v n d ng sángư ế ư ạ ể ậ ụ

t o và phát tri n ch nghĩa Mác - L nin trên m t lu nạ ể ủ ờ ộ ậ

đi m c b n? - Có th rút ra nh ng đ c đi m gì vể ơ ả ể ữ ặ ể ề con đường Nguy n Ái Qu c đ n v i ch nghĩa Mác-ễ ố ế ớ ủ

L nin?ờ

20, Nguy n T t Thành đã đễ ấ ược dân t c, quê hộ ương vàgia đình trang b cho m t v n h c v n ch c ch n, m tị ộ ố ọ ấ ắ ắ ộ năng l c trí tu s c s o, giúp Ngự ệ ắ ả ười phân tích, t ngổ

h p các phong trào yêu nợ ước ch ng Pháp t cu i thố ừ ố ế

k XIX sang đ u th k XX Dù m c đích, tôn ch ,ỷ ầ ế ỷ ụ ỉ hình th c, bi n pháp c a các phong trào y có khácứ ệ ủ ấnhau, t u chung cũng ch xoay quanh hai dự ỉ ường l i:ố quân ch hay dõn ch ; hai phủ ủ ương pháp cách m ngạ hay c i lả ương C hai đả ường l i và phố ương pháp này

đ u không tho mãn đề ả ược yêu càu gi i phóng dân t cả ộ trong đi u ki n ch nghĩa đ qu c đã thành h th ngề ệ ủ ế ố ệ ố

th gi i.ế ớ

Trong 10 năm đ u (1911 - 1920) c a quá trình bônầ ủ

ba tìm đường c u nứ ước, H Chí Minh đã hoàn thi nồ ệ cho mình , m t v n văn hoá, v n chính tr và v n s ngộ ố ố ị ố ố