Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư một số dự án nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện phú bình, tỉnh thái nguyên, từ sau khi luật đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay

Lý do chọn đề tài: Đề tài:“Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư một số dự án Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, từ sau khi Luật đất đai nă

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM -

PHẠM THỊ NHƯ QUỲNH

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH

CƯ MỘT SỐ DỰ ÁN NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN TỪ SAU KHI LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2013 CÓ HIỆU LỰC ĐẾN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Thái Nguyên, năm 2023

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM -

PHẠM THỊ NHƯ QUỲNH

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH

CƯ MỘT SỐ DỰ ÁN NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN TỪ SAU KHI LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2013 CÓ HIỆU LỰC ĐẾN NAY

Ngành: Quản lý đất đai

Mã số: 88.5.01.03

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đàm Xuân Vận

Thái Nguyên, năm 2023

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc./

Tác giả luận văn

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn UBND huyện Phú Bình, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Bình, Trung tâm phát triển quỹ đất huyện, các phòng ban chuyên môn của huyện Phú Bình, UBND các xã, thị trấn, đã tạo điều kiện cho tôi thu thập số liệu, những thông tin cần thiết để nghiên cứu thực hiện luận văn tại địa phương

Tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn chân thành và sâu sắc tới sự giúp đỡ tận tình, quý báu đó!

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 28 tháng 9 năm 2023

Tác giả luận văn

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CHỮ VIẾT TẮT NGHĨA TIẾNG VIỆT

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iii

CHỮ VIẾT TẮT iii

NGHĨA TIẾNG VIỆT iii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC BẢNG viii

TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SĨ ix

THESIT ABSTRACK xiii

MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 4

1.3 Ý nghĩa của đề tài 4

1.3.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học 4

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn 4

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 5

1.1 Cơ sở khoa học của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: 5

1.1.1 Một số khái niệm 5

1.1.2 Đặc điểm của quá trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 5

1.1.3 Đặc điểm của quá trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 6

1.1.4 Nguyên tắc và điều kiện bồi thường giải phóng mặt bằng 7

1.1.5 Các trường hợp không được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất 9

1.1.6 Quy định về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 10

1.1.7 Quy định về tái định cư 10

1.1.8 Chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 12

1.1.9 Chi phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 15

1.1.10 Kinh phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 16

1.2 Cơ sở pháp lý 17

1.3 Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 18

1.4 Cơ sở thực tiễn của đề tài 20

1.4.1 Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới 20

1.4.2 Công tác giải phóng mặt bằng ở Việt Nam 25

1.5 Đánh giá chung về tổng quan 31

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 32

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 32

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 32

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 32

2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 32

2.3 Nội dung nghiên cứu 32

2.3.1 Giới thiệu về địa bàn và 3 dự án nghiên cứu 32

2.3.2 Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 33

2.3.3 Đánh giá ảnh hưởng của công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất đến đời sống nhân dân tại khu vực giải phóng mặt bằng 33

2.3.4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và xác định mức độ quan trọng của các yếu tố 33

2.3.5 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn và đề xuất một số giải pháp để đẩy nhanh tiến độ công tác bồi thường, hỗ trợgiải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất 33

2.4 Phương pháp nghiên cứu 33

2.4.1 Phương pháp thu thập số liệu 33

2.4.2 Phương pháp chuyên gia 35

2.4.3 Phương pháp phân tích, tổng hợp và xử lý số liệu 35

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 36

3.1 Giới thiệu khái quát địa bàn nghiên cứu và 3 dự án nghiên cứu 36

3.1.1 Giới thiệu địa bàn nghiên cứu 36

3.1.2 Giới thiệu 03 dự án nghiên cứu 37

3.1.3 Bộ máy tham mưu thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư huyện Phú Bình: 38

3.2 Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại các dự án 40

3.2.1 Đối tượng và điều kiện bồi thường của 03 dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 40

3.2.2 Kết quả công tác bồi thường tại 03 dự án 43

3.2.3 Kết quả hỗ trợ giải phóng mặt bằng của các dự án 46

3.2.4 Các khoản kinh phí khác để thực hiện dự án 47

3.2.5 Tổng hợp kinh phí bồi thường,hỗ trợ giải phóng mặt bằng của 03 dự án đề tài nghiên cứu 49

3.2.6 Bố trí tái định cư: 51

3.3 Đánh giá ảnh hưởng của công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất đến đời sống người dân tại khu vực giải phóng mặt bằng 52 3.3.1 Tình hình dân cư trong khu vực giải phóng mặt bằng 52

3.3.2 Ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng đến đời sống người dân về kinh tế 54

3.3.3 Ảnh hưởng của giải phóng mặt bằng đến đời sống người dân về an ninh trật tự, an toàn xã hội 57

3.3.4 Ảnh hưởng của giải phóng mặt bằng đến đời sống người dân về quan hệ nội bộ gia đình 58 3.3.5 Ảnh hưởng của giải phóng mặt bằng đến đời sống người dân về môi trường 59

3.4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ công tác bồi thường, hỗ trợ giải

phóng mặt bằng và xác định mức độ quan trọng của các yếu tố 60

3.4.1 Một số yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 60

3.4.2 Xác định mức độ quan trọng của các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 61

3.5 Thuận lợi, khó khăn, nguyên nhân tồn tại và đề xuất một số giải pháp trong công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 63

3.5.1 Thuận lợi 63

3.5.2 Những khó khăn, tồn tại 65

3.5.3 Đề xuất một số giải pháp 66

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 70

4.1 Kết luận 70

4.2 Kiến nghị 71

TÀI LIỆU THAM KHẢO 73

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1: Đối tượng và điều kiện bồi thường 41

Bảng 3.2: Kết quả công tác bồi thường đất 03 dự án nghiên cứutrên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 43

Bảng 3.3: Kết quả công tác bồi thường tài sản trên đất của 03 dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 45

Bảng 3.4: Kết quả công tác hỗ trợ và thưởng bàn giao mặt bằng của 03 dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 46

Bảng 3.5: Kinh phí tổ chức thực hiện; kinh phí dự phòng kinh phí bảo vệ và phát triển đất trồng lúa của 03 dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 48

Bảng 3.6: Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của 03 dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 50

Bảng 3.7: Tình hình bố trí tái định cư 51

Bảng 3.8: Tình hình dân cư trong khu vực giải phóng mặt bằng 53

Bảng 3.9: Thu nhập bình quân nhân khẩu/năm theonguồn thu nhậpcủa các hộ dân tại 03 dự án 55

Bảng 3.10: Tình hình thu nhập của các hộ sau khi thu hồi đất 56

Bảng 3.11: Tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội khu vực dự án sau thu hồi đất 57

Bảng 3.12: Tình hình quan hệ nội bộ gia đình khu vực dự án sau thu hồi đất 58

Bảng 3.13: Tình hình môi trường khu vực dự án sau thu hồi đất 59

Bảng 3.14: Kết quả xác định mức độ quan trọng của các yếu tố 62

TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SĨ

1 Những thông tin chung:

1.1 Họ và tên tác giả: Phạm Thị Như Quỳnh

1.2 Tên đề tài: Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư một số dự

án Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, từ sau khi Luật đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay

1.3 Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số ngành: 8.85.01.03

1.4 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đàm Xuân Vận

1.5 Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên

2 Nội dung trích yếu:

2.1 Lý do chọn đề tài:

Đề tài:“Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư một số dự

án Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên,

từ sau khi Luật đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay” mà tôi nghiên cứu

được thực hiện với mục đích tìm hiểu những thuận lợi và những khó khăn, tồn tại khi thực hiện giải phóng mặt bằng, đồng thời đề xuất một số giải pháp khắc phục những khó khăn, tồn tại đó, góp phần đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong thời gian tới

2.2 Mục đích nghiên cứu

- Đánh giá kết quả thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện một số dự án Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú Bình từ sau ngày Luật đất đai năm 2013 đến nay

- Đánh giá ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng một số dự án đầu tư trên địa bàn huyện có liên quan đến sinh kế của các hộ dân bị thu hồi đất

- Đánh giá những khó khăn, vướng mắc làm ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng và đề xuất một số giải pháp cụ thể để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện trong thời gian tới

2.3 Đối tượng nghiên cứu

Kết quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư một số dự án trên địa

bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

Người dân và cán bộ tham gia vào công tác bồi thường, hỗ trợ và tái

định cư một số dự án trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

2.4 Tóm lược các kết quả nghiên cứu đã đạt được

2.4.1 Kết quả

- Dự án Khu công nghiệp Điềm Thụy phần diện tích 180ha: tổng diện tích thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú Bình là 713.012,5 m2 với 556 hộ gia đình, cá nhân và 01 tổ chức có đất bị chiếm dụng Tổng kinh phí bồi thường,

hỗ trợ GPMB thực hiện dự án là 290.325,1 triệu đồng, trong đó các khoản hỗ trợ GPMB chiếm phần lớn kinh phí GPMB là 52,9 % Có 85 hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở và được bố trí tái định cư theo quy định

- Dự án Chợ và Khu phố thương mại Điềm Thụy: tổng diện tích thu hồi đất là 30.624,4 m2 với 60 hộ gia đình, cá nhân và 01 tổ chức có đất bị chiếm dụng Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB thực hiện dự án là 9.063,6 triệu đồng, trong đó các khoản hỗ trợ GPMB chiếm phần lớn kinh phí GPMB là 72 %

- Dự án Điểm dân cư nông thôn mới xã Xuân Phương: tổng diện tích thu hồi đất là 31.464,3 m2 với 53 hộ gia đình, cá nhân và 02 tổ chức có đất bị chiếm dụng Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB thực hiện dự án là 10.471,9 triệu đồng, trong đó các khoản hỗ trợ GPMB chiếm phần lớn kinh phí GPMB là 65,53 %

- Qua điều tra các hộ dân bị thu hồi đất của 03 dự án cho thấy nhìn chung thấy thu nhập bình quân nhân khẩu/năm sau khi bị thu hồi đất tăng từ 2.604,11 nghìn đồng lên 6.186,67 nghìn đồng Phần lớn diện tích đất bị thu hồi là đất nông nghiệp, người dân đều đồng thuận và nhất trí với phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng được phê duyệt

- Kết quả điều tra các cán bộ trực tiếp tham gia công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên cho thấy trong các yếu tố ảnh hưởng đến bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thì giá bồi thường, hỗ trợ là yếu tố có mức độ quan trọng nhất

- Qua việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của 03 dự án đã nêu tại đề tài, đề tài đã chỉ ra những thuận lợi trong quá trình triển khai thực hiện các dự án Đồng thời đề tài cũng đưa ra những khó khăn, tồn tại cần khắc phục trong quá trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của 03 dự án nói riêng và các dự

án trên huyện Phú Bình nói chung trong thời gian tới

2.5.2 Đề tài đã chỉ ra những thuận lợi, khó khăn, hạn chế và đề xuất được những giải pháp khắc phục cho công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư trong thời gian tới

Người hướng dẫn khoa học Học viên

PGS.TS Đàm Xuân Vận

THESIT ABSTRACK

1 General information:

1.1 Author's full name: Pham Thi Nhu Quynh

1.2 Project title: Evaluation of compensation, support and resettlement

of a number of State land recovery projects in Phu Binh district, Thai Nguyen province, since the 2013 Land Law took effect until now

1.3 Major: Land management Industry Code: 8.85.01.03

1.4 Scientific instructor: Associate Professor Dr Dam Xuan Van 1.5 Training facility: Nong Lam University - Thai Nguyen University

2 Content of the summary :

2.1 Reason for choosing topic:

Topic: "Assessment of compensation, support and resettlement of a number

of State land recovery projects in Phu Binh district, Thai Nguyen province, since the 2013 Land Law took effect until now." ” that I researched with the purpose of understanding the advantages and difficulties that exist when carrying out site clearance, and at the same time propose some solutions to overcome those difficulties and problems, contributing to Part of accelerating the progress of compensation and site clearance in the near future

2.2 Research purposes

- Evaluate the results of implementing compensation and site clearance policies when the State recovers land to implement a number of land recovery projects in Phu Binh district after the 2013 Land Law now

- Assess the impact of implementing compensation policies and site clearance support for a number of investment projects in the district related to the livelihoods of households whose land is recovered

- Assess the difficulties and obstacles affecting the progress of site clearance and propose some specific solutions to speed up the progress of site clearance in the district in the coming time

of which site clearance support accounts for the majority of site clearance funding, 52.9% There were 85 households and individuals who had to relocate and were resettled according to regulations

- Diem Thuy Market and Commercial Quarter Project: total land recovery area is 30,624.4 m2 with 60 households, individuals and 01 organization whose land is occupied Total compensation and site clearance support to implement the project is 9,063.6 million VND, of which site clearance support accounts for the majority of site clearance funding, 72%

- New rural residential area project in Xuan Phuong commune: total land recovery area is 31,464.3 m2 with 53 households, individuals and 02 organizations whose land is occupied The total compensation and site clearance support to implement the project is 10,471.9 million VND, of which site clearance support accounts for the majority of site clearance funding, 65.53%

- Through the investigation of households whose land was recovered from 03 projects, it was found that in general, the average income per person per year after land recovery increased from 2,604.11 thousand VND to 6,186.67 thousand VND Most of the recovered land area is agricultural land, people all agree and agree with the approved compensation and site clearance support plan

- Results of the investigation of officials directly participating in compensation and site clearance support in Phu Binh district, Thai Nguyen province show that among the factors affecting compensation and site clearance support Equally, the price of compensation and support is the most important factor

- Through researching and evaluating the current status of compensation and site clearance support for the 03 projects mentioned in the topic, the topic has shown advantages in the process of implementing the projects At the same time, the topic also presents difficulties and problems that need to be overcome in the process of implementing compensation and site clearance support for 03 projects in particular and projects in Phu Binh district in general during the period next time

2.4.2 The topic has pointed out the advantages, difficulties, limitations and proposed solutions for land acquisition, compensation, support and resettlement in the future

Science Instructor Student

Associate Professor Dr Dam Xuan Van

MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất nước Việt Nam ta đã và đang trong đổi mới nền kinh tế với định hướng chiến lược là xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần đa sở hữu, vận hành theo cơ chế thị trường, mở cửa và hội nhập Bối cảnh lịch sử mới và những thời cơ mới mang lại những cơ hội chuyển mình cho đất nước nhưng cũng đặt ra những thách thức hết sức to lớn Việc thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, tuy nhiên với thời gian ngắn và không ngừng tăng cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và việc làm sau khi hồi đất của nhân dân, đặc biệt là dân cư nông thôn Tình trạng thiếu việc làm cho người lao động, lao động phải chuyển đổi nghề nghiệp do quá trình đô thị hoá

và bị thu hồi đất để xây dựng hạ tầng cơ sở, các khu công nghiệp, khu đô thị Đây là thách thức lớn đối với chiến lược phát triển phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Luật Đất đai năm 2013 đã quy định rõ ràng: Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và Nhà nước thực hiện quyền định đoạt đối với đất đai Trong đó cũng quy định cụ thể các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế

Sau khi Luật Đất đai 2013 có hiệu lực Nhằm cụ thể chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân có đất bị thu hồi, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định

về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính đã ban hành các văn bản hướng dẫn về việc thực hiện giá đất, giá nhà, tiền tái định cư áp dụng đối với người có đất bị nhà nước thu hồi Tuy nhiên, vấn đề bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng chậm và kéo dài vẫn đang là vấn đề tồn tại, vướng mắc của nhiều địa phương, ảnh hưởng

đến hiệu quả sử dụng đất, đến người có đất bị thu hồi và tác động xấu đến môi trường đầu tư của nước ta nói chung và các địa phương nói riêng Trong giai đoạn hiện nay, tình hình sử dụng đất rất phức tạp và có nhiều bất cập, với nhiều biến động diễn ra với tốc độ nhanh, công tác thu hồi đất và giải phóng mặt bằng vẫn còn nhiều bất cập, thủ tục hành chính rườm rà, sự thống nhất trong công tác quản lý còn chưa cao Việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý là hết sức cấp thiết, hạn chế những mặt tiêu cực, đẩy nhanh tiến trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phát huy những mặt tích cực của nền kinh

tế thị trường, đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước Phú Bình là huyện trung du, nằm ở phía Nam của tỉnh Thái Nguyên, trung tâm huyện cách thành phố Thái Nguyên 26 km, cách thị xã Bắc Ninh 50km Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện là 243,37 km2 Với 20 đơn vị hành chính gồm 01 thị trấn Hương Sơn và 19 xã, có Quốc lộ 37 chạy qua với khoảng 17,3km, nối liền huyện với các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang (khu công nghiệp Đình Trám, tỉnh Bắc Giang) Ngoài ra còn có hệ thống trên 68,1 km tỉnh lộ chạy qua địa bàn huyện tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông của huyện với các địa phương khác trong và ngoài tỉnh Trong đó, tuyến giao thông nối Quốc lộ 3 đi Điềm Thuỵ là tuyến đường nối liền Khu công nghiệp Sông Công, Khu công nghiệp huyện Phổ Yên; nhà máy Sam Sung với các Khu công nghiệp của huyện Phú Bình là điều kiện hết sức thuận lợi cho vận tải, lưu thông hàng hoá, phát triển kinh tế xã hội của huyện cũng như liên kết kinh tế với địa phương trong và ngoài tỉnh Ngoài ra, một dự án xây dựng đường vành đai 5 nối huyện Phú Bình với tỉnh Bắc Giang, đi qua Tổ hợp dự

án khu công nghiệp, nông nghiệp, đô thị và dịch vụ Yên Bình đang được triển khai xây dựng là một dự án sẽ đem lại những cơ hội mới cho huyện Phú Bình trong tương lai

Trong 10 năm trở lại đây, huyện Phú Bình đã có nhiều dự án đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, khu đô thị, khu công nghiệp, thương mại, dịch vụ …

Trong đó có nhiều dự án việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư kéo dài với những vướng mắc, bất cập nào về mặt chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần phải được quan tâm, xem xét và kiến nghị các giải pháp để tháo gỡ là các câu hỏi cần phải được giải đáp qua thực tiễn để đề xuất giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, góp phần hoàn thiện chính sách đất đai trong thời gian tới

Vì vậy việc điều tra xã hội học, khảo sát thực tế, phân tích, đánh giá có

cơ sở khoa học, từ đó đề xuất để sửa đổi bổ sung, hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, công tác tổ chức thực hiện khi Nhà nước thu hồi đất nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, góp phần thiết lập trật tự, kỷ cương pháp luật đất đai, hạn chế tranh chấp, khiếu nại và tố cáo về đất đai trong việc bồi thường, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất là rất cần thiết.Do vậy, việc nghiên cứu, đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư các dự án trên địa bàn huyện Phú Bình là vấn đề cần thiết, để chỉ ra những nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, từng bước tìm ra các giải pháp hợp lý để khắc phục tình trạng kéo dài, chậm trễ trong công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện của các dự án làm cơ sở cho việc vận dụng chính sách ngày một phù hợp với việc triển khai dự án và thực tế của địa phương

Đề tài:“Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư một số dự

án Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên,

từ sau khi Luật đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay” mà tôi nghiên cứu

được thực hiện với mục đích tìm hiểu những thuận lợi và những khó khăn, tồn tại khi thực hiện giải phóng mặt bằng, đồng thời đề xuất một số giải pháp khắc phục những khó khăn, tồn tại đó, góp phần đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong thời gian tới

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá kết quả thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện một số dự án Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú Bình từ sau ngày Luật đất đai năm 2013 đến nay

- Đánh giá ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng một số dự án đầu tư trên địa bàn huyện có liên quan đến sinh kế của các hộ dân bị thu hồi đất

- Đánh giá những khó khăn, vướng mắc làm ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng và đề xuất một số giải pháp cụ thể để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện trong thời gian tới

1.3 Ý nghĩa của đề tài

1.3.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học

- Làm tiền đề và là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo, đồng thời cũng

là cơ sở khoa học để có thể đưa ra những định hướng quy hoạch hợp lý, góp phần thiết thực trong việc thực hiện có hiệu quả tiến trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá

- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp đánh giá chung kết quả của công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, cũng như tình hình ổn định đời sống, sản xuất và tìm kiếm việc làm của người dân trước và sau khi bị Nhà nước thu hồi đất

- Đề tài cũng được coi là tài liệu tham khảo cho trường, khoa và học viên các khóa tiếp theo trong ngành quản lý đất đai

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn

Từ kết quả của quá trình nghiên cứu đề tài, giúp tìm ra được những thuận lợi, khó khăn của công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư, để từ đó đưa ra được những giải pháp cụ thể để khắc phục, góp phần đẩy nhanh tiến độ công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng các

dự án

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Cơ sở khoa học của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư:

1.1.1 Một số khái niệm

1.1.1.1 Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử

dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất

của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai

1.1.1.2 Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất

đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất

1.1.1.3 Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người

có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển

1.1.1.4 Tái định cư: Luật đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện

nay đều chưa có một khái niệm cụ thể về tái định cư Chúng ta có thể hiểu

rằng, tái định cư là chính sách giúp ổn định cuộc sống, bồi thường thiết hại

với các chủ sở hữu nhà, đất, tài sản gắn liền với đất bị nhà nước thu hồi theo

quy định

Trong đó hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện

dưới hai hình thức:

Một là, nhận đất ở, nhà ở tái định cư

Hai là, trường hợp tự lo chỗ ở thì ngoài việc được bồi thường về đất

còn được nhận khoản tiền hỗ trợ tái định cư UBND cấp tỉnh căn cứ quy mô

diện tích đất ở thu hồi, số nhân khẩu của hộ gia đình và điều kiện cụ thể tại

địa phương quy định mức hỗ trợ cho phù hợp

1.1.2 Đặc điểm của quá trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Quá trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có đặc điểm sau (Phan

Trung Hiền, 2020):

- Tính đa dạng: Mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau

với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và trình độ dân trí nhất định Đối với

Commented [ĐV1]: Trích dẫn tài liệu cũ quá, nên sử dụng các tài liệu trong vài năm trở lại đây

Khi trích dẫn ko sử dụng học hàm, học vị

khu vực nội thành, khu vực ven đô, khu vực ngoại thành mật độ dân cư khác nhau, ngành nghề đa dạng và đều hoạt động sản xuất theo một đặc trưng riêng của vùng đó Do đó, giải phóng mặt bằng cũng được tiến hành với những đặc điểm riêng biệt

- Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân Ở khu vực nông thôn, dân cư sống chủ yếu nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là

tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lý dân cư là giữ được đất

để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất cũng được lợi nhuận cao hơn là sản xuất nhưng họ vẫn không cho thuê Trước tình hình đó dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia di chuyển là rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp là điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này

1.1.3 Đặc điểm của quá trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

“Trong quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng có rất nhiều yếu tố tác động đến có thể thúc đẩy quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng diễn ra nhanh hay chậm” (Phan Trung Hiền, 2020), cụ thể như:

- Yếu tố quản lý nhà nước về đất đai

- Tác động của công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

- Tác động của công tác giao đất, cho thuê đất

- Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, quản lý hợp đồng sử dụng đất, thống kê cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

- Thanh tra chấp hành các chế độ, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

- Giải quyết tranh chấp đất đai, khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong quản lý sử dụng đất đai

- Yếu tố chính sách, yếu tố thị trường”

1.1.4 Nguyên tắc và điều kiện bồi thường giải phóng mặt bằng

1.1.4.1 Nguyên tắc bồi thường

* Về đất:

Tại Điều 74 Luật Đất đai năm 2013 quy định về nguyên tắc bồi thường

về đất khi Nhà nước thu hồi đất, cụ thể như sau:

1 Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường

2 Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích

sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất

3 Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật

* Về tài sản:

Tại Điều 88 Luật Đất đai năm 2013 quy định về nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản, ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất, cụ thể như sau:

1 Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường

2 Khi Nhà nước thu hồi đất mà tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải ngừng sản xuất, kinh doanh mà có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại

1.1.4.2 Điều kiện bồi thường

Tại Điều 75 Luật Đất đai năm 2013 quy định về điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cụ thể như sau:

1 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận

quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

2 Cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đang sử dụng đất mà không phải là đất do Nhà nước giao, cho thuê và có Giấy chứng nhận hoặc có

đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

3 Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

4 Tổ chức được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận thừa kế quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền nhận chuyển nhượng đã trả không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước,

có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

5 Tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê và có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

6 Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê; cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

1.1.5 Các trường hợp không được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất

* Về đất:

Tại Điều 82 Luật Đất đai năm 2013 quy định về trường hợp Nhà nước thu hồi đất không được bồi thường về đất trong các trường hợp sau đây:

1 Các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 76 của Luật này;

2 Đất được Nhà nước giao để quản lý;

3 Đất thu hồi trong các trường hợp quy định tại Điều 64 và các điểm a,

b, c và d khoản 1 Điều 65 của Luật này;

4 Trường hợp không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này

* Về tài sản gắn liền với đất:

Tại Điều 92 Luật Đất đai năm 2013 quy định về trường hợp Nhà nước thu hồi đất không được bồi thường tài sản gắn liền với đất, cụ thể như sau:

1 Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp thu hồi đất quy định tại các điểm a, b, d, đ, e, i khoản 1 Điều 64 và điểm b, d khoản 1 Điều 65 của Luật này

2 Tài sản gắn liền với đất được tạo lập trái quy định của pháp luật hoặc tạo lập từ sau khi có thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

3 Công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và công trình xây dựng khác không còn sử dụng

1.1.6 Quy định về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

Tại Điều 83 Luật Đất đai năm 2013 quy định về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, cụ thể như sau:

1 Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất:

a) Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ; b) Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai

và đúng quy định của pháp luật

2 Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm:

a) Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất;

b) Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở;

c) Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình,

cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở; d) Hỗ trợ khác

3 Chính phủ quy định chi tiết Điều này

1.1.7 Quy định về tái định cư

* Tại Điều 85 Luật Đất đai năm 2013 quy định về lập và thực hiện dự

án tái định cư, cụ thể như sau:

1 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất

2 Khu tái định cư tập trung phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền

3 Việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng nhà ở hoặc cơ sở hạ tầng của khu tái định cư

4 Chính phủ quy định chi tiết điều này

* Tại Điều 86 Luật Đất đai năm 2013 quy định về bố trí tái định cư cho người có đất ở thu hồi mà phải di chuyển chỗ ở , cụ thể như sau:

1 Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện giao trách nhiệm bố trí tái định

cư phải thông báo cho người có đất ở thu hồi thuộc đối tượng phải di chuyển chỗ ở về dự kiến phương án bố trí tái định cư và niêm yết công khai ít nhất là

15 ngày tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi và tại nơi tái định cư trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt phương án bố trí tái định cư

Nội dung thông báo gồm địa điểm, quy mô quỹ đất, quỹ nhà tái định

cư, thiết kế, diện tích từng lô đất, căn hộ, giá đất, giá nhà tái định cư; dự kiến

bố trí tái định cư cho người có đất thu hồi

2 Người có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư Ưu tiên vị trí thuận lợi cho người có đất thu hồi sớm bàn giao mặt bằng, người có đất thu hồi là người có công với cách mạng

Phương án bố trí tái định cư đã được phê duyệt phải được công bố công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân

cư nơi có đất thu hồi và tại nơi tái định cư

3 Giá đất cụ thể tính thu tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư, giá bán nhà ở tái định cư do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định

4 Trường hợp người có đất thu hồi được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường, hỗ trợ không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ tiền đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu

Chính phủ quy định cụ thể suất tái định cư tối thiểu cho phù hợp với điều kiện từng vùng, miền và địa phương

1.1.8 Chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng

* Tại Điều 93 Luật Đất đai năm 2013 quy định về chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cụ thể như sau:

1 Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có hiệu lực thi hành, cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường phải chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi

2 Trường hợp cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, ngoài tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì người có đất thu hồi còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật quản lý thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả

3 Trường hợp người có đất thu hồi không nhận tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì tiền bồi thường, hỗ trợ được gửi vào tài khoản tạm giữ của Kho bạc nhà nước

4 Người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước theo quy định của pháp luật thì phải trừ đi khoản tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính vào

số tiền được bồi thường để hoàn trả ngân sách nhà nước

5 Chính phủ quy định chi tiết Điều này

* Tại Điều 30 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cụ thể như sau:

1 Việc trừ khoản tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai vào

số tiền được bồi thường quy định tại Khoản 4 Điều 93 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định sau đây:

a) Khoản tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai bao gồm tiền

sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp cho Nhà nước nhưng đến thời điểm thu hồi đất vẫn chưa nộp;

b) Số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính quy định tại Điểm a Khoản này được xác định theo quy định của pháp luật về thu tiền sử dụng đất; thu tiền thuê đất, thuê mặt nước

Trường hợp số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính đến thời điểm có quyết định thu hồi đất lớn hơn số tiền được bồi thường, hỗ trợ thì hộ gia đình,

cá nhân tiếp tục được ghi nợ số tiền chênh lệch đó; nếu hộ gia đình, cá nhân được bố trí tái định cư thì sau khi trừ số tiền bồi thường, hỗ trợ vào số tiền để được giao đất ở, mua nhà ở tại nơi tái định cư mà số tiền còn lại nhỏ hơn số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính thì hộ gia đình, cá nhân tiếp tục được ghi nợ số tiền chênh lệch đó;

c) Tiền được bồi thường để trừ vào số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính gồm tiền được bồi thường về đất, tiền được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có) Không trừ các khoản tiền được bồi thường chi phí di chuyển, bồi thường thiệt hại về tài sản, bồi thường do ngừng sản xuất kinh doanh và các khoản tiền được hỗ trợ vào khoản tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai

2 Đối với trường hợp bồi thường bằng việc giao đất mới hoặc giao đất

ở, nhà ở tái định cư hoặc nhà ở tái định cư, nếu có chênh lệch về giá trị thì phần chênh lệch đó được thanh toán bằng tiền theo quy định sau:

a) Trường hợp tiền bồi thường về đất lớn hơn tiền đất ở, nhà ở hoặc tiền nhà ở tại khu tái định cư thì người tái định cư được nhận phần chênh lệch đó; b) Trường hợp tiền bồi thường về đất nhỏ hơn tiền đất ở, nhà ở hoặc tiền nhà ở tái định cư thì người được bố trí tái định cư phải nộp phần chênh lệch, trừ trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 22 của Nghị định này

3 Trường hợp diện tích đất thu hồi đang có tranh chấp về quyền sử dụng đất mà chưa giải quyết xong thì tiền bồi thường, hỗ trợ đối với phần diện tích đất đang tranh chấp đó được chuyển vào Kho bạc Nhà nước chờ sau khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết xong thì trả cho ngươi có quyền sử dụng đất

4 Việc ứng vốn để bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được thực hiện theo quy định sau đây:

a) Quỹ phát triển đất thực hiện ứng vốn cho Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tạo quỹ đất sạch để giao đất, cho thuê đất thực hiện theo Quy chế mẫu về quản lý, sử dụng Quỹ phát triển đất;

b) Người được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai nếu tự nguyện ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt thì được ngân sách nhà nước hoàn trả bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp Mức được trừ không vượt quá tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp; số tiền còn lại (nếu có) được tính vào vốn đầu tư của dự án

Trường hợp người được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai mà được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất nếu tự nguyện ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt thì kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tính vào vốn đầu tư của dự án

1.1.9 Chi phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Tại Điều 31 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về chi phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cụ thể như sau:

1 Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có trách nhiệm lập dự toán chi phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của từng dự án theo quy định sau đây:

a) Đối với các khoản chi đã có định mức, tiêu chuẩn, đơn giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định thì thực hiện theo quy định hiện hành; b) Đối với các khoản chi chưa có định mức, tiêu chuẩn, đơn giá thì lập dự toán theo thực tế cho phù hợp với đặc điểm của từng dự án và thực tế ở địa phương; c) Chi in ấn tài liệu, văn phòng phẩm, xăng xe, hậu cần phục vụ và các khoản phục vụ cho bộ máy quản lý được tính theo nhu cầu thực tế của từng

Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư quyết định kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho từng dự án theo quy định của pháp luật

3 Trường hợp phải thực hiện cưỡng chế thu hồi đất thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư lập dự toán kinh phí tổ chức thực hiện cưỡng chế trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt phương án

bồi thường, hỗ trợ, tái định cư quyết định Việc bố trí kinh phí tổ chức thực hiện cưỡng chế thu hồi đất như sau:

a) Đối với trường hợp giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất nhưng được miễn nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì khoản kinh phí này được bố trí và hạch toán vào vốn đầu tư của dự án;

b) Đối với trường hợp nhà nước thực hiện thu hồi đất tạo quỹ đất sạch để giao, cho thuê thông qua hình thức đấu giá thì khoản kinh phí này được ứng

từ Quỹ phát triển đất;

c) Đối với trường hợp nhà đầu tư tự nguyện ứng tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (trong đó có khoản kinh phí thực hiện cưỡng chế thu hồi đất) thì khoản kinh phí này được trừ vào số tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp

4 Bộ Tài chính hướng dẫn việc lập dự toán, sử dụng và thanh quyết toán chi phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

1.1.10 Kinh phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Tại Điều 32 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về kinh phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cụ thể như sau:

1 Kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gồm: Tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với đất thu hồi để thực hiện dự án đầu tư, chi phí bảo đảm cho việc tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các khoản chi phí khác

Việc xác định tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt

2 Kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án được quy định như sau:

a) Kinh phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tính vào kinh phí thực hiện dự án đầu tư;

b) Bộ, ngành có trách nhiệm bảo đảm kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các dự án đầu tư thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu

tư của Quốc hội; chấp thuận, quyết định đầu tư của Thủ tướng Chính phủ nhưng do Bộ, ngành thực hiện và các dự án do Bộ, ngành làm chủ đầu tư; c) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm bảo đảm kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các dự án thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh;

d) Trường hợp chủ đầu tư tự nguyện ứng trước tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì có trách nhiệm bảo đảm kinh phí thực hiện các dự án không thuộc trường hợp quy định tại Điểm b và Điểm c Khoản này

1.2 Cơ sở pháp lý

* Văn bản pháp quy của Nhà nước:

- Hiến pháp năm 2013;

- Luật Đất đai năm 2013;

- Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai;

- Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

* Văn bản pháp quy cụ thể của tỉnh Thái Nguyên đã ban hành:

- Quyết định số 31/2014/QĐ-UBND ngày 22 tháng 8 năm 2014 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 20/2016/QĐ-UBND ngày 06 tháng 7 năm 2016 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc sửa đổi, bổ sung một số Điều tại Quy định

về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ban hành kèm theo Quyết định số 31/2014/QĐ-UBND ngày 22 tháng 8 năm 2014 của UBND tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 06/2016/QĐ-UBND ngày 21 tháng 01 năm 2016 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định đơn giá bồi thường cây

trồng, vật nuôi là thủy sản khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh

Thái Nguyên;

- Quyết định số 01/2017/QĐ-UBND ngày 12 tháng 01 năm 2017 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi là thủy sản khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh

Thái Nguyên;

- Quyết định số 39/2017/QĐ-UBND ngày 20/12/2017 của UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi là thủy sản khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 08/2018/QĐ-UBND ngày 19 tháng 4 năm 2018 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định về đơn giá bồi thường nhà, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 23/2020/QĐ-UBND ngày 30/10/2020 của UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành Quy định về đơn giá bồi thường nhà ở, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 02/2022/QĐ-UBND ngày 26/01/2022 ban hành quy định đơn giá bồi thường nhà ở, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Các quyết định liên quan đến việc chấp thuận chủ trương đầu tư, quyết định phê duyệt dự án đầu tư, quyết định phê duyệt kế hoạch sử dụng đất, quyết định phê duyệt giá đất cụ thể, quyết định thu hồi đất, giao đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ GPMB của dự án…

1.3 Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái

định cư, trong đó có 04 nhóm yếu tố chính (Phan Thị Thanh Huyền và cộng

sự 2018), cụ thể như sau:

Một là, nhóm yếu tố chính sách, pháp luật đất đai: Đất đai là đối tượng

quản lý phức tạp, luôn biến động theo sự phát triển của nền kinh tế - xã hội

Để thực hiện tốt chức năng quản lý Nhà nước về đất đai đòi hỏi các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực này phải ổn định và phù hợp với tình hình thực tế Việc ban hành chính sách, pháp luật đất đai có ảnh hưởng rất lớn đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, nhưng do tính chưa ổn định, chưa thống nhất của chính sách pháp luật đất đai qua các thời kỳ mà công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã gặp khá nhiều khó khăn Tuy nhiên, những năm gần đây, chính sách, pháp luật đất đai luôn được sửa đổi, hoàn thiện nhằm giải quyết các vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định

cư và dần phù hợp với yêu cầu thực tiễn triển khai Các yếu tố bao gồm đăng

ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai

Hai là, nhóm yếu tố thửa đất: Các yếu tố thuộc nhóm này bao gồm: vị

trí, khả năng sinh lợi, diện tích, hình dạng, mục đích sử dụng đất và pháp lý Đất đai có đặc trưng cơ bản là cố định về vị trí, vì vậy thậm trí ngay trong một khu vực có điều kiện kinh tế, xã hội giống nhau thì 2 thửa đất (kể cả liền kề) cũng có những đặc điểm riêng (hình dạng, diện tích, khả năng sinh lời) dẫn đến giá của chúng không đồng nhất, kéo theo nhu cầu bồi thường cũng khác nhau Những thửa đất có vị trí thuận lợi, khả năng sinh lợi cao thì mức bồi thường sẽ cao Ngoài ra còn các yếu tố như diện tích, mục đích sử dụng…

Ba là,nhóm yếu tố liên quan đến người sử dụng đất: Vấn đề tiếp cận

đất đai luôn đòi hỏi có sự nghiên cứu chuyên sâu về các lĩnh vực xã hội Trên thực tế, chính các yếu tố tự nhiên (vị trí địa lý, khí hậu, đất đai ) có ảnh hưởng mạnh mẽ đến thu nhập, trình độ dân trí, phong tục, tập quán của người dân Thu hồi đất làm cho người dân phải di chuyển chỗ ở, thay đổi cách thức canh tác, phương thức sản xuất, thậm chí cả các vấn đề về tâm linh, tôn giáo, tín ngưỡng Đa phần người dân luôn e ngại phải thay đổi Ngoài ra, những

yếu tố khác như: thu nhập, trình độ dân trí cũng có ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Bốn là,nhóm yếu tố về tổ chức thực hiện: Bồi thường giải phóng mặt

bằng là một quá trình phức tạp vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh

kế của người bị thu hồi đất Nếu tổ chức và thực hiện không tốt sẽ dẫn đến khiếu nại, khiếu kiện về đất đai Do vậy, để thực hiện có hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thì việc xây dựng, triển khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai; khả năng xử lý công việc của cán bộ chuyên môn cần phải được thực hiện khoa học, hợp lý, đúng quy định Đây là những yếu tố có ảnh hưởng lớn và quyết định đến tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng; làm giảm khiếu nại, khiếu kiện về đất đai Nhóm này bao gồm các yếu tố xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, triển khai công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai, khả năng xử lý công việc của cán bộ chuyên môn

1.4 Cơ sở thực tiễn của đề tài

1.4.1 Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới

1.4.1.1 Công tác giải phóng mặt bằng ở Pháp

Ở Pháp, đối với các trường hợp sử dụng đất vào mục đích chung như: quốc phòng - an ninh; lợi ích quốc gia; lợi ích công cộng thì Nhà nước thực hiện quyền ưu tiên mua đất của chủ sở hữu tư nhân trên cơ sở đàm phán thỏa thuận về giá Trường hợp thỏa thuận không đạt hoặc chủ sở hữu tư nhân không muốn bán đất thì Nhà nước được quyền trưng thu đất đai có bồi thường cho chủ sở hữu

Pháp được đánh giá là một trong những nước có thể chế trưng thu chi tiết và hoàn chỉnh nhất Thủ tục trưng thu của Pháp gồm hai giai đoạn: giai đoạn hành chính (làm các công việc chuẩn bị thu hồi) và giai đoạn tư pháp (liên quan đến chuyển quyền sở hữu)

Trước hết, bên có nhu cầu thực hiện dự án nộp hồ sơ cho Tỉnh trưởng Tỉnh trưởng bổ nhiệm điều tra viên hoặc một hội đồng điều tra để tiến hành điều tra sơ bộ và chỉ rõ đối tượng, thời hạn điều tra; đồng thời, thông báo trên báo chí, cách thức để công chúng tìm hiểu, nêu ý kiến về hồ sơ dự án Trên cơ sở kết quả điều tra được trình lên, Tỉnh trưởng sẽ thông báo cho chủ

dự án, tòa án hành chính và cũng gửi cho tất cả các xã, phường liên quan Chậm nhất là một năm sau khi kết thúc điều tra sơ bộ, tùy từng trường hợp theo luật định, Tỉnh trưởng ra quyết định về tính khả nhượng của các tài sản

có trong danh mục trưng thu, chuyển quyết định đó sang tòa án Sau khi có lệnh của tòa án, các chủ sở hữu không được chuyển nhượng, thế chấp tài sản Chủ dự án thông báo dự kiến về mức bồi thường và mời các bên bị trưng thu cho biết yêu cầu của họ trong vòng 15 ngày Hai bên có một tháng

để xử lý những bất đồng, nếu không thống nhất được thì mức bồi thường sẽ

do tòa án quyết định, có nêu rõ các khoản bồi thường chính, các khoản bồi thường phụ (như việc làm, hoa màu, di chuyển, kinh doanh ) và cơ sở của việc tính toán Những khoản bồi thường này sẽ phải trả đầy đủ tính theo giá trong ngày ra lệnh trưng thu và chủ dự án phải trả chi phí xác định mức bồi thường của tòa án (Phương Thảo, 2013)

1.4.1.2 Công tác giải phóng mặt bằng ở Trung Quốc

Ở Trung Quốc, có thể nói, mục tiêu bao trùm lên chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là hạn chế đến mức tối đa việc thu hồi đất, giải tỏa mặt bằng, cũng như số lượng người bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư Nếu như việc thu hồi đất là không thể tránh khỏi thì

có sự chuẩn bị cẩn thận phương án đền bù, trên cơ sở tính toán đầy đủ lợi ích của nhà nước, tập thể và cá nhân, đảm bảo cho những người bị thu hồi đất có thể khôi phục lại hoặc cải thiện mức sống so với trước khi bị thu hồi đất Theo quy định của pháp luật Trung Quốc, khi Nhà nước thu hồi đất thì người nào sử dụng đất sau đó sẽ có trách nhiệm bồi thường Người bị thu hồi

đất được thanh toán ba loại tiền: tiền bồi thường đất đai, tiền trợ cấp về tái định cư, tiền trợ cấp bồi thường hoa màu trên đất Cách tính tiền bồi thường đất đai và tiền trợ cấp tái định cư căn cứ theo tổng giá trị tổng sản lượng của đất đai những năm trước đây rồi nhân với hệ số Tiền bồi thường cho hoa màu, cho các loại tài sản trên đất được tính theo giá cả hiện tại

Mức bồi thường cho giải tỏa mặt bằng được thực hiện theo nguyên tắc đảm bảo cho người dân có cuộc sống bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ Việc quản

lý giải phóng mặt bằng được giao cho các cục quản lý tài nguyên đất đai ở địa phương đảm nhiệm Tổ chức, cá nhân được quyền sử dụng thửa đất nào

sẽ trả tiền thuê một đơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng

Để giải quyết nhà ở cho người dân khi giải phóng mặt bằng, phương thức chủ yếu của Trung Quốc là trả tiền và hỗ trợ bằng cách tính ba khoản sau: Một là, giá cả xây dựng lại, chênh lệch giữa giá xây dựng lại nhà mới và nhà cũ; Hai là, giá đất tiêu chuẩn; Ba là, trợ cấp về giá cả Ba khoản này cộng lại là tiền bồi thường về nhà ở

Việc bồi thường nhà ở cho dân ở thành phố khác với việc bồi thường cho dân ở nông thôn, bởi có sự khác nhau về hình thức sở hữu đất đai ở thành thị và nông thôn Đối với nhà ở của người dân thành phố, nhà nước bồi thường bằng tiền là chính, với mức giá do thị trường bất động sản quyết định qua các tổ chức trung gian để đánh giá, xác định giá Với người dân nông thôn, nhà nước thực hiện theo những cách thức rất linh hoạt, theo đó mỗi đối tượng khác nhau sẽ có cách bồi thường khác nhau: tiền bồi thường

về sử dụng đất đai; tiền bồi thường về hoa màu; bồi thường tài sản tập thể Theo đánh giá của một số chuyên gia tái định cư, sở dĩ Trung Quốc có những thành công nhất định trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là do: Thứ nhất, đã xây dựng các chính sách và thủ tục rất chi tiết, ràng buộc đối với các hoạt động tái định cư, đảm bảo mục tiêu tạo cơ hội phát triển cho người dân tái định cư, tạo các nguồn lực sản xuất cho những người tái định

cư Thứ hai, năng lực thể chế của các chính quyền địa phương khá mạnh Chính quyền cấp tỉnh chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc thực hiện chương trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Thứ ba, quyền sở hữu đất tập thể làm cho việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có nhiều thuận lợi, đặc biệt là ở nông thôn Tiền đền bù cho đất đai bị mất không trả cho từng

hộ gia đình mà được cộng đồng sử dụng để tìm kiếm, phát triển đất mới hoặc mua của các cộng đồng sở tại hay dùng để phát triển kết cấu hạ tầng Chính quyền thôn, xã chịu trách nhiệm phân chia cho các hộ bị ảnh hưởng Bên cạnh những thành công như vậy, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Trung Quốc cũng bộc lộ những tồn tại nhất định mà chủ yếu

là vấn đề việc làm; tốc độ tái định cư chậm, thiếu đồng bộ, thực hiện giải phóng mặt bằng trước khi xây xong nhà tái định cư (Trung tâm thông tin và

dự báo kinh tế - xã hội quốc gia, 2016)

1.4.1.3 Công tác giải phóng mặt bằng ở Hàn Quốc

Ở Hàn Quốc, mặc dù đất đai là sở hữu tư nhân nhưng trong nhiều trường hợp, Nhà nước có quyền thu hồi đất của người dân Các trường hợp

đó là: thu hồi đất để phục vụ mục đích quốc phòng - an ninh; dự án đường sắt, đường bộ, sân bay, đập nước thủy điện, thủy lợi; dự án xây dựng trụ sở

cơ quan nhà nước, nhà máy điện, viện nghiên cứu; dự án xây dựng trường học, thư viện, bảo tàng; dự án xây dựng nhà, xây dựng cơ sở hạ tầng trong khu đô thị mới, khu nhà ở để cho thuê hoặc chuyển nhượng

Ở Hàn Quốc, việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện theo phương thức tham vấn và cưỡng chế Phương thức tham vấn được thực hiện thông qua việc các cơ quan công quyền thỏa thuận với người bị thu hồi đất về phương án, cách thức bồi thường Trong trường hợp tham vấn bị thất bại, Nhà nước phải sử dụng phương thức cưỡng chế Theo thống kê của Cục Chính sách đất đai Hàn Quốc, ở Hàn Quốc có 85% tổng số các trường hợp Nhà nước thu hồi đất thực hiện theo phương thức tham vấn; chỉ có 15% các