Vật lí là môn khoa học thực nghiệm, hầu hết các kiến thức vật lí lại được suy ra từ các kết quả thí nghiệm. Tuy nhiên, ở hầu hết các trường học ở địa phương hiện nay các bộ thí nghiệm hầu như không còn được nguyên vẹn, chính xác. Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến việc tiếp thu kiến thức của em cũng như bao HS khác. Mặt khác chi phí các bộ thí nghiệm trên thị trường khá là đắt đỏ, điều kiện kinh tế không cho phép, chỉ tận dụng cái có sẵn, HS đam mê có thể tự chế tạo để học tập, vui chơi có thể tiết kiệm rất nhiều. Nhu cầu thực hành thí nghiệm khi học môn vật lí Môi trường địa phương đang bị ô nhiễm bởi tình trạng vứt rác bừa bãi do vậy cần thu gom, tận dụng các rác thải có thể tái chế, không phân hủy: Chai nhựa, nilong,…
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC
CUỘC THI KHKT HỌC SINH TRUNG HỌC
BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
THÍ NGHIỆM VẬT LÍ TỪ DỤNG CỤ
TỰ LÀM BẰNG RÁC THẢI ĐỊA
PHƯƠNG Lĩnh vực: 18 - VẬT LÍ TIỂU BAN SỐ:
MÃ DỰ ÁN:
Vĩnh Phúc, tháng 10/2020
Trang 3MỤC LỤC
Trang bìa 2 Mục lục 3
Từ viết tắt 4
Phân tích nghiên cứu 6-10 Kết quả và thảo luận 10-11 Kết luận khoa học 12
Tài liệu tham khảo 12
Trang 4TỪ VIẾT TẮT
HS: Học sinh
TN: Thí nghiệm
Trang 5I TỔNG QUAN
1 Lý do nghiên cứu
Vật lí là môn khoa học thực nghiệm, hầu hết các kiến thức vật lí lại được suy ra từ các kết quả thí nghiệm Tuy nhiên, ở hầu hết các trường học ở địa phương hiện nay các bộ thí nghiệm hầu như không còn được nguyên vẹn, chính xác Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến việc tiếp thu kiến thức của em cũng như bao HS khác
Mặt khác chi phí các bộ thí nghiệm trên thị trường khá là đắt đỏ, điều kiện kinh tế không cho phép, chỉ tận dụng cái có sẵn, HS đam mê có thể tự chế tạo để học tập, vui chơi có thể tiết kiệm rất nhiều
Nhu cầu thực hành thí nghiệm khi học môn vật lí
Môi trường địa phương đang bị ô nhiễm bởi tình trạng vứt rác bừa bãi do vậy cần thu gom, tận dụng các rác thải có thể tái chế, không phân hủy: Chai nhựa, nilong,…
2 Mục đích nghiên cứu
Chế tạo các bộ thí nghiệm để phục vụ cho việc học tập, vui chơi đồng thời góp phần bảo
vệ môi trường địa phương
HS cùng nhau thực hiện, sáng tạo để có thể tạo ra sân chơi với mục đích trao đổi về việc học tập, giữ gìn môi trường
3 Ý nghĩa của nghiên cứu
Vấn đề ô nhiễm môi trường do xả rác bừa bãi đang hết sức gay gắt ở địa phương Trong khi chúng ta có thể tận dụng các rác thải tái chế để chế ra những sản phảm có ích phục vụ cho học tập
Các thí nghiệm vật lí được chế tạo vừa tận dụng đồ bỏ đi phục vụ tốt cho việc học vật lí, cũng như giúp các HS khác hứng thú với môn học hơn
Phát triển năng lực thực nghiệm cho HS: HS có thể sáng tạo ra nhiều các thiết bị phục vụ đời sống Từ đó tạo sân chơi bổ ích cùng nhau học tập, sáng tạo
Do đó, đề tài “THÍ NGHIỆM VẬT LÍ TỪ DỤNG CỤ TỰ LÀM BẰNG RÁC THẢI Ở ĐỊA PHƯƠNG” được tiến hành nhằm tạo ra các bộ thí nghiệm phục vụ cho việc học tập đồng thời góp phần bảo vệ môi trường nâng cao sức khỏe con người ở địa phương
Về lợi ích kinh tế: Chúng ta sẽ không phải bỏ nhiều tiền để mua những thí nghiệm đắt đỏ
để học tập và còn tận dụng được nguồn rác thải tái chế để góp phần bảo vệ môi trường
Về lợi ích xã hội: Góp phần làm sạch môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng
Khuyến khích HS ở các địa phương khác cũng có thể thực hiện đề tài
4 Giới hạn nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi không gian ở địa phương, các trường trong huyện
và cũng có thể mở rộng với những khu vực khác
Thời gian: trong 2 tháng (tháng 9/2020 – hết tháng 10/2020)
5 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài các phương pháp nghiên cứu đã được thực hiện:
Phương pháp quan sát khoa học
Phương pháp khảo sát thực tế và thu thập tài liệu
Trang 6Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết.
Phương pháp thực nghiệm: thiết kế và chế tạo
Học tập qua sách, báo, sự hướng dẫn của thầy cô giáo, phương tiện thông tin đại chúng…
6 Nội dung nghiên cứu.
Đề tài tập trung vào ý tưởng chế tạo các bộ thí nghiệm vật lí từ những nguyên vật liệu đơn giản (đồ bỏ đi) để phục vụ cho việc học tập và đồng thời bảo vệ môi trường ở địa phương
7 Những điểm mới của dự án
Đề tài thoảng qua có vẻ bình thường tuy nhiên nó lại mang lại khá nhiều lợi ích và sự mới mẻ: Chế tạo“THÍ NGHIỆM VẬT LÍ TỪ DỤNG CỤ TỰ LÀM BẰNG RÁC THẢI ĐỊA PHƯƠNG” góp phần bảo vệ môi trường một cách sáng tạo: vừa bảo vệ môi trường vừa
có thể học tập, vui chơi HS có thể tự làm, tự sáng tạo Phù hơp với điều kiện học tập của địa phương hiện nay
II PHÂN TÍCH NGHIÊN CỨU
1 Xây dựng ý tưởng
- Từ nhu cầu cần thiết có các bộ thí nghiệm trực quan cho môn Vật lí để có thể học tập tốt hơn, và niềm đam mê với môn vật lí chúng em nghĩ sẽ tự tạo ra một số bộ thí nghiệm Nhưng giá thành một số thiết bị khá đắt Mặt khác tình trạng vứt rác thải ở địa phương rất
là phổ biến, một số loại như chai nhựa, bìa vẫn tận dụng tốt được thế là chúng em đã đưa
ra ý tưởng chế tao: “Thí nghiệm vật lí từ dụng cụ tự làm bằng rác thải địa phương”.
* Lập kế hoạch.
1 Từ 7/9đến
10/9/2020
Xây dựng ý tưởng THÍ NGHIỆM VẬT LÍ TỪ
DỤNG CỤ TỰ LÀM BẰNG RÁC THẢI Ở ĐỊA PHƯƠNG
2 Từ 11/9 đến
18/9/2020
-Tìm kiếm các tài liệu liên quan đến đề tài + Vấn đề ô nhiễm môi trường địa phương từ rác thải: nhựa, nilong,
… + Nhu cầu thực hành chế tạo thí nghiệm vật
lí phát triển năng lực
+ Một số thí nghiệm về nội dung kiến thức quan trọng trong chương trình vật lí THCS
1 Các trang mạng:
https://anphatholdings.com/hoat- dong-moi-truong/o-nhiem-rac- thai-nhua-giet-chet-moi-truong-song-nhu-the-nao.html
Ứng dụng STEM trong dạy học vật lí
Video về thí nghiệm vật lí
2.Các loại sách:
- Sách giáo khoa Vật lí lớp 6,7,8,9
- Hoạt Động Trải Nghiệm Với Steam Dành Cho Học Sinh Trung Học Cơ Sở
- Những Thí nghiệm Vật lí vui
- Một số mô hình hình ảnh máy thật trong thực tế
3 UBNDX, các cơ sở ban ngành
Trang 7trong xã
3 Từ 18/9 đến
20/9/2020
- Tìm hiểu nguồn gốc phát sinh rác thải nhựa, túi nilon
- Tham khảo ý kiến thầy cô để lên ý tưởng chế tạo các bộ thí nghiệm
( Dự kiến: các lĩnh vực
Cơ, Điện, Nhiệt Quang mỗi lĩnh vực 1 thí nghiệm)
Biết được nguồn gốc phát sinh rác thải
Thiết kế được một số thí nghiệm
4 Từ 20/9đến
30/9/2020
- Tìm hiểu công tác thu gom rác tại xã Bình Định
- Tìm hiểu mức độ hứng thú của HS đối với việc sử dụng các thiết bị thí nghiệm trong giờ học cũng như trong cuộc sống
(phiếu điều tra) Tìm kiếm công cụ thiết
bị cho việc chuẩn bị chế tạo các thí nghiệm vật lí: chai nhựa,vỏ lon, bìa carton,…
- Thực hiện chưa đều, thiết bị cũ, thiếu, ý thức người dân chưa cao
- Thu và phân tích được kết quả điều tra của HS về đề tài nghiên cứu
- Chuẩn bị tốt cho việc chế tạo thí nghiệm
4 Từ 1/10đến
10/10/2019
- Tiến hành chế tạo các
bộ thí nghiệm
- Kiểm tra sai sót và sửa chữa
- Tham khảo ý kiến thầy cô về bộ TN
Hoàn thiện các bộ thí nghiệm
4 Từ 10/10đến
13/10/2019
Tìm hiểu và đưa ra giải pháp truyền thông ( qua Internet, thông báo của Liên đội trường,…)
Được người dân nhiệt tình hưởng ứng, mọi người tích cự tham gia các buổi vệ sinh chung thu gom rác thải, hạn chế sử dụng đồ nhựa, túi nilon…
Mọi người thích thú và tò mò với những bộ thí nghiệm (Tìm hiểu cấu tạo, thử vận hành, cải tiến, và lên ý tưởng một số bộ thí nghiệm
Trang 85 Từ 14/10 đến
18/10/2020
- Tìm hiểu và đưa ra giải pháp thực tế
- Phân rác tại nguồn,
xử lý rác (giữ lại rác thải có thể tái chế để sử dụng làm thí nghiệm)
- Phát cho mỗi hộ một bảng phân loại rác thải
- Khuyến khích HS tự chế tạo thiết bị, thí nghiệm tại nhà (tổ chức cuộc thi tại lớp, trường)
Mọi người nhiệt tình hưởng ứng
6 Từ 19/10 đến
21/10/2020
- Vận hành các bộ TN đến toàn bộ HS trong trường
- Đồng thời, trình bày các bộ TN khác do HS
tự làm
HS và thầy cô nhiệt tình hưởng ứng
10
21/10 đến
24/10/2020
- Thống kê những kết quả đạt được sau khi thực hiện dự án
- Viết báo cáo và hoàn thiện dự án
Kết quả tương đối tốt người dân nhiệt tình hưởng ứng,hiện tượng rác thải vứt bừa bãi cũng giảm và lượng rác thải tái chế được thu gom cũng rất nhiều
Có nhiều bộ TN trong trường để phục vụ việc học tập, cũng như để nâng cao phát triển năng lực HS Phát huy tính tích cực, cũng như
sự hứng thú hơn cho HS đối với
bộ môn vật lí
* Thiết kế thí nghiệm.
Có lẽ bước thiết kế thí nghiệm là khó khăn nhất, chúng em suy nghĩ cần phải chế tạo cái gì bây giờ để có thể đáp ứng việc học của mình cũng như các bạn Kiến thức vật lí THCS thì rất rộng, chúng em đã đọc , tìm hiểu, và nhờ thầy cô góp ý giúp đỡ để có thể thiết kế bộ thí nghiệm hợp lí ( do thời gian cũng không được dài nên cũng cân nhắc môt số bộ đơn giản) Các thiết kế như hình ảnh dưới đây
TN1: Ảo thuật rót nước ra coca (nước cam)
Trang 9TN2: Động cơ đối lưu
TN3: Kính tiềm vọng TN4: Sự nhiễm điện do cọ xát
2 Chế tạo thí nghiệm.
* Chuẩn bị dụng cụ
Từ những bản thiết kế đã có và kế hoạch lập ra, chúng em bắt đầu thu gom những nguyên vật liệu cần thiết (từ trường lớp địa phương) đồng thời tuyên truyền nâng cao ý thức bảo
vệ môi trường
Nguyên vật liệu: giấy bìa carton, chai nhựa, các dụng cụ khác như keo, kéo, băng dính,…
* Chế tạo và hoàn thiện sản phẩm
Trang 10Theo bản thiết kế và nguyên vật liệu đầy đủ, bắt đầu cắt ghép và chế tạo thí nghiêm Sau đây là một số hình ảnh trong quá trình làm
3 Vận hành thí nghiệm.
Tiến hành thí nghiệm, kiểm tra sai sót và góp ý từ thầy cô giáo để hoàn thiện sản phẩm Giới thiệu tới các HS khác để cùng học tập, sáng tạo, tiếp thu ý kiến của HS khác cũng như giao lưu, học hỏi
1 Kêt quả thu được.
- Từ bản thiết kế, chúng em đã cắt ghép và chế tạo ra các TN Sauk hi đã kiểm tra, sửa chữa sai sót, tiếp thu ý kiến của các thầy cô giáo bạn bè, chúng em đã thu được kết quả: Các bộ thí nghiệm vận hành tốt với hình ảnh như sau
Trang 11
- Tình trạng vứt rác thải trong trường học giảm triệt để, môi trường sống ở địa phương cũng sạch hơn
- HS hào hứng với các TN, có HS từ TN trên đã tự làm ra TN khác sáng tạo hơn: Em Đào Minh Phương lớp 9A1: Động cơ vĩnh cửu
Trang 122 Thảo luận.
* Ứng dụng: Các bộ thí nghiệm được sử dụng cho việc học môn Vật lí ở trường em cũng
như các trường khác, tạo điều kiện để chúng em có thể sáng tạo, giao lưu, học hỏi
Ngoài ra, giảm lượng rác thải, bảo vệ môi trường
* Điểm mới:
-Phạm vi ứng dụng rộng, thiết thực trong trường học hợp với điều kiện địa phương
- Giá thành rẻ
- Sản phẩm thực tiễn, dễ làm
- Góp phần làm sạch môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động
* Hướng phát triển.
- Đề tài có thể áp dụng rộng rãi khắp mọi nơi nhất là đối với trường học
- HS có thể giao lưu, trao đổi để cải tiến các bộ thí nghiệm sao cho thuận tiện và chạy tốt nhất hay sáng tạo ra các bộ thí nghiệm khác
-Nó có thể trở thành trào lưu giúp HS phát triển năng lực và hứng thú hơn với môn học
Đề tài mang đến nhiều ý nghĩa khoa học: Tạo ra những bộ thí nghiệm phục vụ học tập, phát triển năng lực thực nghiệm cho HS chúng em đồng thời góp phần bảo vệ môi trường quê hương
Đề tài nếu được mở rộng sẽ rất có ích đối với HS chúng em nhất là những khu vực không
có điều kiện tốt cho môn học
Do thời gian thực hiện đề tài còn ngắn, công việc nghiên cứu song song với việc học tập, kinh nghiệm ít ỏi nên báo cáo đề tài so với thực tế còn nhiều thiếu sót Chúng em rất mong muốn được sự góp ý của các thầy cô trong trường và các bạn
Tham khảo các tài liệu làm khung giàn trên mạng google
Tham khảo sách giáo khoa Vật lí 6,7,8,9 Nhà xuất bản giáo dục
Tham khảo bài viết thực trạng về ô nhiễm môi trường địa phương
Tham khảo trên youtobe các chế tạo thí nghiệm tại nhà
Một số sách tài liệu: Thí nghiệm vật lí vui, thí nghiệm vật lí tại nhà,…
Ý kiến của thầy cô, bạn bè,…
Bình Định, ngày 28 tháng 10 năm 2020
Người viết báo cáo