Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất ở trường trung học cơ sở

Biện pháp 2: Tổ chức công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viên, nhân viên thiết bị nhằm nâng cao năng lực sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học.. Biện pháp 5: Nâng cao nhận thức về việc bả

PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO … TRƯỜNG TRUNG HỌC ………

- – ² ˜ -

ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG CƠ SỞ VẬT CHẤT Ở TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ

Lĩnh vực: …

Họ và tên tác giả: ….

Đơn vị: ….

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 1

3 Đối tượng nghiên cứu 1

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

6 Những điểm mới của đề tài 2

B NỘI DUNG 3

1 Cơ sở lý luận 3

2 Cơ sở pháp lí 5

3 Vai trò của cơ sở vật chất và thiết bị dạy học 6

4 Quản lí cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ở trường THCS 7

5 Cơ sở thực tiễn 11

6 Giải pháp thực hiện 13

6.1 Biện pháp 1: Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển 13

6.2 Biện pháp 2: Tổ chức công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viên, nhân viên thiết bị nhằm nâng cao năng lực sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 15

6.3 Biện pháp 3: Ban hành các văn bản về định mức tiêu chuẩn, quy định, quy chế quản lí và sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 16

6.4 Biện pháp 4: Nâng cao nhận thức lí luận và thực tiễn về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học 17

6.5 Biện pháp 5: Nâng cao nhận thức về việc bảo quản và sử dụng cơ

sở vật chất cho cán bộ quản lí, giáo viên và học sinh 21

6.6 Biện pháp 6: Tăng cường công tác thi đua khen thưởng 22

6.7 Biện pháp 7: Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra công tác quản lí cơ sở vật chất trường học 22

7 Hiệu quả sáng kiến 23

C KẾT LUẬN 24

1 Kết luận 24

2 Kiến nghị 25

1

A MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Chương trình giáo dục bậc trung học cơ sở mới là bước đột phá trong việc nâng cao chất lượng giáo dục Trước tiên là thay đổi cách tiếp cận từ nội dung sang hình thành và phát triển phẩm chất năng lực người học; được xây dựng trên quan điểm coi mục tiêu giáo dục phổ thông là giáo dục con người toàn diện, phát triển hài hoà về đức, trí, thể, mỹ, kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho người học tiếp tục học lên chương trình giáo dục Đại học, giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng

và bảo vệ Tổ Quốc

Để thực hiện có hiệu quả chương trình giáo dục phổ thông mới, ngoài vai trò của cán bộ quản lí và đội ngũ giáo viên thì điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường

có vai trò vô cùng quan trọng Thực tế đã chứng minh rằng hiệu quả của việc dạy học phụ thuộc một phần vào điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học nhà trường Bởi vì cơ sở vật chất, thiết bị dạy học là yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình dạy học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

Là cán bộ quản lí, chúng tôi nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của cơ sở vật chất, thiết bị dạy học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, chúng tôi luôn trăn trở, suy nghĩ để tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả quản lí cơ sở vật chất, thiết bị dạy học Từ thực tiễn công tác,

chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp quản

lí nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất ở trường trung học cơ sở”

2 Mục đích nghiên cứu

Đề ra một số giải pháp quản lí cơ sở vật chất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng trong hoạt động giáo dục của nhà trường

3 Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lí và biện pháp quản lí cơ sở vật chất tại trường THCS

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa cơ sở lí luận của công tác quản lí cơ sở vật chất trường học Đánh giá thực trạng công tác quản lí cơ sở vật chất của trường THCS và đề xuất một số giải pháp trong công tác quản lí cơ sở vật chất tại trường

5 Phương pháp nghiên cứu

* Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết

Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các tư liệu có liên quan như:

Các văn kiện, nghị quyết của Đảng, của các cấp về giáo dục - đào tạo và quản

lí giáo dục; luật giáo dục năm 2005 được bổ sung sửa đổi năm 2009; chiến lược phát triển giáo dục năm 2009 - 2020, chương trình giáo dục mới 2018, các quy

chế về hoạt động của trường THCS trong những năm học gần đây

* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm:

Phương pháp quan sát thực tế: Trực tiếp quan sát các vấn đề liên quan, các hoạt động quản lí cơ sở vật chất tại trường THCS để tìm hiểu thực trạng, phát hiện những việc đã làm được và tồn tại cần khắc phục

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Nghiên cứu những kết quả và kinh nghiệm thực tiễn trong quản lí cơ sở vật chất, thiết bị dạy học để làm rõ thực trạng vấn đề cần nghiên cứu

Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng phương pháp thống kê toán học để tổng hợp kết quả điều tra và xử lí số liệu trong quá trình nghiên cứu

6 Những điểm mới của đề tài

Trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu, tôi nhận thấy đề tài về biện pháp quản

lí cơ sở vật chất đã có một số tác giả viết nhưng đều ở dạng khái quát, chung chung chứ chưa đi vào các biện pháp thật cụ thể trong công tác quản lí cơ sở vật chất và thiếu các minh chứng kèm theo

Đề tài có khả năng vận dụng vào thực tiễn quản lí cơ sở vật chất tại các trường phổ thông, góp phần quan trọng nhằm thúc đẩy đổi mới chương trình giáo dục

2018

13

- TBDH ở trường vào đầu năm học vẫn còn một số hạn chế như sau:

- Nhà trường chưa có đủ phòng học bộ môn, thư viện nhà trường chưa có phòng đọc cho học sinh, nhà trường còn 10 phòng học cấp 4 chưa đạt chuẩn, còn

9 phòng học chưa lắp máy chiếu, 27 phòng học chưa lắp đặt thiết bị dạy học trực tuyến, chưa có nhà tập đa năng, nhiều thiết bị không sử dụng được do chất lượng kém, hoặc kết quả không chính xác, sân vận động nhà trường còn bị ngập lụt trong những ngày mưa bão…

- Về phía giáo viên, việc chuẩn bị thiết bị đồ dùng cho các giờ dạy đôi khi chưa thật chu đáo Trình độ và kĩ năng của một số giáo viên, đặc biệt giáo viên cao tuổi chưa đáp ứng được với những thiết bị hiện đại như: soạn bài bằng máy tính, soạn giáo án trên powerpoint, E-learning, kĩ năng trình chiếu, truy cập internet, sử dụng máy chiếu đa vật thể, … Nhân viên quản lí thư viện, nhân viên thiết bị nghiệp vụ còn hạn chế

- Một bộ phận học sinh thiếu ý thức bảo vệ CSVC - TBDH của nhà trường nên tại một số lớp học, một số phòng học thực hành tài sản nhà trường còn bị hư hỏng

6 Giải pháp thực hiện

6.1 Biện pháp 1: Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển

Lập quy hoạch, kế hoạch là việc làm đầu tiên của người quản lí Việc lập quy hoạch, kế hoạch quản lí cơ sở vật chất nhằm bổ sung, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, đồng thời tối ưu hoá cơ sở vật chất hiện có để nâng cao hiệu quả giáo dục

nhà trường đáp ứng yêu cầu phát triển trong xu thế hội nhập

Xây dựng hoàn chỉnh kế hoạch quản lí cơ sở vật chất sẽ giúp Hiệu trưởng có tầm nhìn bao quát về hiện trạng CSVC của nhà trường Từ đó có sự phân phối nguồn lực, phân công các bộ phận và các cá nhân hợp lí để họ chủ động công việc ngay từ đầu năm học Việc xây dựng hoàn chỉnh kế hoạch quản lí về CSVC sẽ đảm bảo được tính ổn định tương đối, tính hệ thống và tính mục đích Nó sẽ loại trừ những sự tuỳ tiện trong mọi hoạt động liên quan đến CSVC của nhà trường Đây là việc làm bắt buộc trong quá trình quản lí nói chung và quản lí CSVC nói

riêng đối với các cán bộ quản lí Các kế hoạch, quy hoạch cần được điều chỉnh hàng năm, kế hoạch năm sau phải cụ thể hơn năm trước về mọi mặt Các cán bộ quản lí cần chuẩn bị kế hoạch chu đáo thì công tác quản lí trở nên thuận lợi hơn

Để đạt được mục tiêu trên, tùy theo hoàn cảnh và điều kiện hiện trạng của nhà

trường, Hiệu trưởng có thể lập các loại kế hoạch sau:

6.1.1 Lập kế hoạch nâng cấp cải tạo nhà trường

Mục đích là nhằm phản ánh được tình hình nhà trường hiện có, chỉ ra được

ưu điểm và nhược điểm của toàn bộ hệ thống, vị trí các khối công trình hiện hữu, lập ra được bản vẽ các công trình hiện có của nhà trường, đồng thời có bản thuyết

minh một cách cụ thể nêu rõ các khía cạnh sau:

- Diện tích đất đai nhà trường đang quản lí và sử dụng

- Diện tích đất nhà trường đã xây dựng

- Địa giới của nhà trường

- Số lượng các công trình nhà trường, các khối phòng trong nhà trường

- Thời gian đã sử dụng

- Cấp công trình (I, II, III, IV)

- Hệ thống tường rào và cổng trường

- Những vấn đề có liên quan khác…

Cuối cùng là so sánh với các yêu cầu chuẩn và đánh giá chung về chất lượng

các công trình, khả năng đáp ứng nhiệm vụ hiện nay của nhà trường

6.1.2 Lập kế hoạch sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất nhà trường

Mục tiêu là sử dụng và bảo quản an toàn cơ sở vật chất nhà trường 24/24h; không để tình trạng thất thoát, không có hiện tượng cố ý làm hư hỏng, khi có sự

cố phải có biện pháp khắc phục sửa chữa ngay Nghiêm túc tuân thủ nguyên tắc

sử dụng 3Đ: đúng lúc, đúng chỗ và đủ cường độ Khi lập kế hoạch sử dụng và bảo

quản cần lưu ý một số điểm sau:

- Từng học kì, tháng, tuần có kế hoạch cụ thể, thích hợp, xây dựng hồ sơ

quản lí CSVC đối với từng bộ phận, từng đơn vị trong nhà trường

- Có hồ sơ sổ sách ghi chép rõ tình trạng CSVC để bàn giao, kiểm kê, giao

15

trách nhiệm giữ gìn bảo quản cho cán bộ phụ trách

- Giao cho tập thể, tổ hay bộ phận có liên quan đến sử dụng CSVC nhưng

phải xác định rõ người chịu trách nhiệm chính

- Có nội quy và chế độ thưởng phạt đối với việc sử dụng và bảo quản CSVC

- Thực hiện chế độ kiểm kê, sửa chữa định kì hoặc đột xuất khi cần thiết Tuỳ theo hoàn cảnh và điều kiện thực tế của nhà trường, Hiệu trưởng có thể lập các loại kế hoạch: kế hoạch mua sắm; kế hoạch nâng cấp, sửa chữa; kế hoạch

sử dụng và bảo dưỡng bảo trì…

Sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất nhà trường không để tình trạng thất thoát, không có hiện tượng cố ý làm hư hỏng tài sản, khi có sự cố phải có biện pháp

khắc phục sửa chữa ngay

Tóm lại, khi xây dựng hoàn chỉnh kế hoạch quản lí cơ sở vật chất, thiết bị dạy học sẽ giúp Hiệu trưởng có tầm nhìn bao quát hơn về kế hoạch phát triển cơ sở vật chất nhà trường, có sự phối hợp các nguồn lực và phân công các bộ phận, cá nhân hợp lí để họ có tâm thế chuẩn bị chủ động công tác ngay từ đầu năm học

Có xây dựng hoàn chỉnh kế hoạch quản lí về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học sẽ đảm bảo tính ổn định tương đối, tính hệ thống và tính hướng tới mục tiêu, sẽ loại trừ những hiện tượng lộn xộn và tùy tiện trong mọi hoạt động liên quan đến cơ sở

vật chất, thiết bị dạy học của nhà trường

6.2 Biện pháp 2: Tổ chức công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viên, nhân viên thiết bị nhằm nâng cao năng lực sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

Sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học là một hoạt động cần thiết hữu ích của mọi chủ thể trực tiếp là các giáo viên, các cán bộ phụ trách các phòng chức năng và khách thể là các yếu tố vật chất: trường lớp, phòng thí nghiệm thực hành, thiết bị giáo dục, thư viện với sách và các tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập Để nâng cao năng lực và tạo động lực trong việc sử dụng

cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, ngoài các biện pháp tăng cường cải tạo cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cần đặc biệt quan tâm đến yếu tố con người, đó là: kiến thức, phẩm chất tâm lí, nhân cách, kĩ năng, kĩ xảo, sự nhiệt tình, tận tâm, trách nhiệm

6.5 Biện pháp 5: Nâng cao nhận thức về việc bảo quản và sử dụng cơ sở vật chất cho cán bộ quản lí, giáo viên và học sinh

Muốn bảo quản và sử dụng tốt cơ sở vật chất trường học trước hết cần giáo dục ý thức về bảo quản cơ sở vật chất nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ quản

lí, giáo viên và học sinh Vì đây chính là đối tượng trực tiếp sử dụng cơ sở vật

chất

Thông qua các buổi sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt chủ nhiệm, họp cơ quan, lãnh đạo nhà trường tuyên truyền giáo dục cho giáo viên, nhân viên và học sinh ý thức được tầm quan trọng của cơ sở vật chất đối với công tác dạy và học cũng như

nhiều hoạt động khác trong nhà trường

Ngoài việc nâng cao nhận thức của bản thân, người cán bộ quản lí với trách nhiệm của mình còn cần có biện pháp nâng cao nhận thức cho người khác Cùng với môi trường học tập được đầu tư xây dựng khang trang, trường THCS luôn giáo dục học sinh có ý thức giữ gìn và bảo vệ tài sản chung Tuyên truyền, giáo dục các em nhận thức rằng: dù cơ sở hạ tầng, môi trường học tập được đầu

tư hiện đại đến đâu mà người học không có ý thức giữ gìn, bảo vệ tài sản thì sẽ nhanh chóng xuống cấp Chính vì vậy khi nhà trường chú trọng đầu tư cơ sở hạ tầng thì đi cùng theo đó học sinh càng phải có sự tự giác, ý thức cao trong giữ gìn,

bảo vệ tài sản

Nhà trường có những quy định nghiêm về bảo vệ tài sản, thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở học sinh có ý thức bảo vệ tài sản chung và sử dụng đúng mục đích để phát huy hiệu quả các thiết bị, phương tiện để phục vụ hiệu quả cho việc học tập Ý thức giữ gìn bảo vệ tài sản thể hiện từ những điều đơn giản nhất ví dụ như khi sử dụng thiết bị điện bạn phải bật tắt đúng quy trình quy định, khi không

sử dụng phải tắt đi tránh để thiết bị hao tổn năng lượng và độ bền, trên phòng học khi lấy thiết bị hoặc đồ vật sử dụng xong lại phải để lại nhẹ nhàng, đúng vị trí quy định, đối với bàn ghế không được viết vẽ lên để đảm bảo mỹ quan cũng như độ bền cho các đồ vật đó, không đạp chân hoặc làm bẩn tường học Ý thức bảo vệ

tài sản bắt đầu từ những điều đơn giản như vậy

22

Hiệu trưởng nhà trường xây dựng kế hoạch quản lí cơ sở vật chất cho từng bộ phận, các tổ chuyên môn… Thiết lập các loại hồ sơ sổ sách ghi chép cụ thể, nhằm theo dõi sát sao tình hình sử dụng các loại tài sản hiện có, theo từng mốc thời gian

mỗi năm học

6.6 Biện pháp 6: Tăng cường công tác thi đua khen thưởng

Ngay từ đầu mỗi năm học, nhà trường xây dựng tiêu chí thi đua bảo quản, sử dụng cơ sở vật chất cho từng bộ phận, tập thể lớp thực hiện Tăng cường công tác khen thưởng với các lớp, bộ phận, cá nhân học sinh, giáo viên thực hiện tốt công tác bảo quản, sử dụng cơ sở vật chất Đồng thời xử lí cá nhân, tập thể có ý thức

kém, làm hư hỏng, thất thoát tài sản của nhà trường

6.7 Biện pháp 7: Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra công tác quản lí

cơ sở vật chất trường học

Nhằm mục đích tăng cường hiệu lực quản lí của nhà nước nói chung, quản lí nhà trường nói riêng đối với công tác bảo quản, sử dụng cơ sở vật chất cần phải

có các hoạt động kiểm tra giám sát Mục đích của việc kiểm tra giám sát trong

quản lí cơ sở vật chất là:

- Đánh giá chất lượng và hiệu quả công tác quản lí và sử dụng cơ sở vật chất

của mỗi cá nhân, mỗi bộ phận, lớp học trong nhà trường

- Điều chỉnh, thay đổi bổ sung các điều kiện, biện pháp nhằm nâng cao hiệu

quả quản lí và nội dung các yếu tố cấu thành cơ sở vật chất

- Tư vấn, động viên và khuyến khích khen thưởng, nhắc nhở, phê bình… các

cá nhân, bộ phận trong công tác quản lí và sử dụng cơ sở vật chất nhằm thúc đẩy

ý thức giữ gìn, bảo quản, sử dụng cơ sở vật chất đạt hiệu quả tốt hơn

Tại trường THCS áp dụng ba hình thức kiểm tra giám sát việc quản lí cơ sở

vật chất:

- Tổ chức kiểm tra định kì

- Tổ chức kiểm tra đột xuất

- Tự kiểm tra

Hàng năm, Ban CSVC nhà trường thường xuyên tăng cường công tác kiểm