Trang 1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/…… HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIATRẦN CƠNG HIỆU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CÔNG LẬP TRÊN
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
…………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
TRẦN CÔNG HIỆU
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CÔNG LẬP
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NÚI THÀNH
TỈNH QUẢNG NAM
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: CƠ SỞ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Phản biện 1:………
Phản biện 2:………
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Cơ
sở Học viện Hành chính khu vực miền Trung
Địa điểm: Phòng họp … , Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Cơ sở Học viện Hành chính khu vực miền Trung
Số: 201, đường Phan Bội Châu, TP Huế, Thừa Thiên Huế Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 2015
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Cơ sở Học viện Hành chính khu vực miền Trung hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 31
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Kế thừa và phát huy những thành tựu, bài học kinh nghiệm của 30 năm đổi mới của đất nước (giai đoạn 1986 – 2016), nhất là 5 năm gần đây, tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm khơi dậy mọi tiềm năng và nguồn lực của đất nước, tạo động lực cho sự phát triển nhanh và bền vững, Đất nước ta đang bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa với mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam phấn đấu trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Nhân tố quyết định thắng lợi của công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế là con người, là nguồn nhân lực người Việt Nam phát triển về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng cao
Tầm quan trọng của ngành GD&ĐT đã được Đảng và Nhà nước ta nhiều lần nêu ra trong Văn kiện các kỳ đại hội Gần đây, trong Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế”, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII, nhấn mạnh: “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ; phát huy vai trò quốc sách hàng đầu của giáo dục, đào tạo và khoa học, công nghệ đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước”
Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác, là người đào tạo thế hệ tương lai của đất nước, hình thành nhân cách học sinh, là người tiên phong trong sự nghiệp tiêu diệt giặc dốt và là đội ngũ quyết định chất lượng nguồn lực tương lai của đất nước, quyết định sự phát triển của hệ thống giáo dục quốc gia, sự phát triển kinh tế – xã hội, tiến tới hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Vì vậy, nghề dạy học được ví là nghề cao quý vào bậc nhất trong các nghề cao quý, là nghề sáng tạo vào bậc nhất trong các nghề sáng tạo
Trong hệ thống giáo dục nước ta thì giáo dục phổ thông có tầm quan trọng rất lớn đối với đào tạo nguồn nhân lực và là bộ phận
Trang 4trọng yếu của cách mạng tư tưởng và văn hoá Mục tiêu của giáo dục phổ thông và của cả hệ thống giáo dục là đào tạo con người có lòng yêu nước và lý tưởng xã hội chủ nghĩa, có phẩm chất, kiến thức và
kỹ năng để làm tốt một nghề, hợp với sự phân công lao động, thích ứng với trình độ phát triển kinh tế – xã hội ở nước ta Trong hệ thống giáo dục phổ thông, bậc trung học cơ sở công lập là bậc học chuyển tiếp từ bậc học tiểu học và chuẩn bị cho giai đoạn lên trung học phổ thông và giáo dục chuyên nghiệp, là giai đoạn quan trọng trong xây dựng ý thức, dự nguồn để đào tạo bậc học cao hơn hoặc đào tạo nghề, hình thành nguồn nhân lực tương lai của đất nước Trọng trách
đó đặt lên vai người giáo viên; bởi chất lượng, nhân cách, phẩm chất đạo đức và lý tưởng của đội ngũ giáo viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản phẩm mà họ đào tạo ra Nhận thức được tầm quan trọng đó, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định quản lý đội ngũ giáo viên, đặc biệt đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập có vai trò vô cùng quan trọng và ban hành nhiều chủ trương, chính sách liên quan Bên cạnh đó cũng có nhiều đề tài nghiên cứu nhằm quản lý đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập Tuy nhiên, để có được đội ngũ giáo viên xứng với danh hiệu là những “kỹ sư tâm hồn” đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phải có một quá trình lâu dài, đòi hỏi rất cao cả về
lý luận lẫn thực tiễn Việc xây dựng, quản lý đội ngũ giáo viên, đặc biệt là đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập có phẩm chất đạo đức tốt, trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng là yêu cầu cấp thiết, là nhân tố cốt lõi, là con đường, là biện pháp tối ưu cần phải thực hiện Đây cũng chính là mục tiêu quan trọng trong công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục quốc gia
Huyện Núi Thành là huyện nằm phía Nam của tỉnh Quảng Nam, được thành lập năm 1984 trên cơ sở tách ra từ huyện Tam Kỳ, hiện nay toàn huyện có 16 xã và 01 thị trấn, trên địa bàn huyện có Khu Kinh tế mở Chu Lai, Sân bay Chu Lai, Cảng hàng hải, nhà máy
Ô tô Chu Lai – Trường Hải, các khu, cụm công nghiệm khác, là huyện động lực của tỉnh Quảng Nam Trong những năm qua, Núi Thành luôn là một trong những huyện đi đầu cả nước với những chính sách quản lý kinh tế, xã hội, văn hoá, giáo dục Điều này đã làm thay đổi bộ mặt huyện trên nhiều phương diện Đánh giá một cách khách quan thì tình hình giáo dục và đào tạo huyện đã có nhiều tiến bộ vượt bậc như ngành đã được đầu tư quản lý phát triển cả về số
Trang 53
lượng và chất lượng Mạng lưới trường, lớp, các ngành học, bậc học không ngừng mở rộng; cơ sở vật chất, trang thiết bị bảo đảm
Tuy vậy, cùng với tình hình chung của đất nước, khi mà đội ngũ nhà giáo vừa thừa, vừa thiếu cục bộ, vừa không đồng bộ về cơ cấu chuyên môn; vẫn còn một bộ phận nhỏ nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục có biểu hiện thiếu trách nhiệm và tâm huyết với nghề, vi phạm đạo đức và lối sống, ảnh hưởng không tốt tới uy tín của nhà giáo trong xã hội; năng lực của một bộ phận nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục còn thấp, thì giáo dục THCS công lập huyện Núi Thành cũng không tránh khỏi những bất cập đó Ngoài ra, giáo dục THCS huyện Núi Thành vẫn chưa đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện; số lượng, cơ cấu giáo viên còn mất cân đối giữa các môn học; phương pháp giảng dạy còn mang tính truyền đạt lý thuyết một chiều, ít chú
ý đến công tác quản lý tư duy, năng lực sáng tạo, kĩ năng thực hành của người học; chế độ, chính sách vẫn còn bất hợp lí; vấn đề quy hoạch đội ngũ giáo viên còn nhiều phiến diện; quy trình, tiêu chí đánh giá giáo viên chưa hoàn thiện; hiệu quả đầu tư chưa đồng đều giữa các trường
Vì vậy, để hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế nhanh và bền vững; xây dựng huyện Núi Thành sớm trở thành một đô thị loại III vào năm 2018; là trung tâm kinh tế và xã hội của tỉnh Quảng Nam; là địa bàn giữ vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh của tỉnh Quảng Nam, khu vực miền Trung và cả nước, tạo nền tảng để xây dựng huyện trở thành huyện công nghiệp trước năm
2020, thì yêu cầu về công tác quản lý nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành hướng đột phá chiến lược; trong đó giải pháp đặt ra hàng đầu là quản lý giáo dục mà trọng tâm chú trọng vào xây dựng và quản lý đội ngũ giáo viên, đặc biệt là đội ngũ giáo viên trung học cơ
sở công lập Xuất phát từ ý nghĩ đó, tôi chọn đề tài: “Quản lý Nhà nước đối với đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở công lập trên địa bàn huyện Núi Thành” trong giai đoạn hiện nay để làm
đề tài luận văn thạc sĩ
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Về vấn đề quản lý Nhà nước (QLNN) đối với đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập nói riêng trong thời gian qua đã được nhiều nhà khoa học phân tích,
Trang 6nghiên cứu, có thể đề cập đến một số công trình, bài viết tiêu biểu như sau:
- Phạm Minh Hạc (1999), Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI, Nxb Chính trị quốc gia Với công trình này, tác giả đã khẳng định: quản lý đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo quốc gia Đồng thời để khẳng định vị trí đó, tác giả cũng đưa ra các tiêu chuẩn quy định đối với đội ngũ giáo viên trong quá trình đào tạo đáp ứng tình hình mới
- Đặng Quốc Bảo (chủ biên) (2004), Giáo dục Việt Nam hướng tới tương lai, vấn đề và giải pháp, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
Với công trình này, dựa trên cơ sở các quan điểm lý luận và tổng kết thực tiễn, các tác giả khẳng định tầm quan trọng của hệ thống giáo dục quốc gia và nêu lên những vấn đề quan trọng trong quá trình đổi mới nền giáo dục theo xu thế mới Các tác giả đã trình bày, phân tích những xu hướng mới của hệ thống giáo dục trong tương lai Đồng thời, phân tích, đánh giá tình hình giáo dục thực tế của Việt Nam, xác định những vấn đề đang đặt ra trước mắt và đề ra các giải pháp khắc phục thiết thực, đặc biệt nhấn mạnh đến việc đổi mới công tác quản lý nhà nước đối với đội ngũ giáo viên là nội dung quan trọng
- Hoàng Tụy (chủ biên) (2005), Cải cách và chấn hưng giáo dục, Nxb Tổng hợp, Tp Hồ Chí Minh
Trong công trình này, các tác giả đã đề cập đến những vấn
đề cấp thiết của hệ thống giáo dục Việt Nam hiện nay Các tác giả đã phân tích những bất cập thường gặp trong giáo dục như tiêu chuẩn giáo viên, văn hoá nhà trường phổ thông, vấn đề thi cử, công tác quản lý giáo dục, các chỉ tiêu trong giáo dục, việc dạy và học không gắn với nhu cầu thực tiễn để từ đó đưa ra yêu cầu cấp thiết là phải chấn hưng, cải cách nền giáo dục, hiện đại hoá cho toàn hệ thống mà đặc biệt chú trọng đến công tác quản lý nhà nước đối với đội ngũ giáo viên
- Phạm Văn Đồng (2008), Giáo dục đào tạo – quốc sách hàng đầu, tương lai của dân tộc, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
Trong công trình này, tác giả đã khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu, là tương lai của dân tộc Nội dung các bài viết đề cập
Trang 75
về tình hình giáo dục nước nhà; tầm quan trọng của giáo dục phổ thông công lập, giáo dục đại học và vị trí, vai trò của người giáo viên, đội ngũ cán bộ quản lý Tác giả đã nêu ra những khó khăn, vướng mắc, những vấn đề cấp thiết đang tồn tại của cả hệ thống giáo dục liên quan đến học sinh với các tệ nạn xã hội; hạn chế của đội ngũ giáo viên về năng lực, phương pháp giảng dạy và tính kỷ cương, kỷ luật của nhà trường Với những băn khoăn đó, tác giả đề xuất những giải pháp cụ thể để quản lý giáo dục mà đặc biệt nhấn mạnh đến công tác quản lý đối với đội ngũ giáo viên trong sứ mệnh đào tạo ra những con người mới, con người xã hội chủ nghĩa
- Viện Khoa học giáo dục Việt Nam (2008), Kinh nghiệm của một số nước về QLNN giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ gắn với xây dựng đội ngũ tri thức, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
Đối với công trình này, các tác giả trình bày, phân tích hệ thống giáo dục của từng quốc gia, sự quan tâm của các cấp chính quyền đối với giáo dục bằng các chính sách để quản lý giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ với xây dựng đội ngũ tri thức của từng nước Trên cơ sở đó, các tác giả rút ra những bài học kinh nghiệm ứng dụng vào thực tiễn Việt Nam
Ngoài các công trình tiêu biểu trên, còn có nhiều đề tài, chuyên đề, bài báo nghiên cứu về QLNN đối với đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên trung học cơ sở nói riêng như:
- Đề tài: “Phát triển đội ngũ giáo viên trong các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn hiện nay” Tác giả: Trần Thị Ngọc Ny (2013)
- Đề tài: “Quản lý nhà nước về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ngành mỹ thuật trên địa bàn thành phố Huế trong giai đoạn hiện nay” Tác giả Quách Thị Huyền Trang (2014)
- Đề tài: “QLNN đối với đội ngũ giáo viên các trường phổ thông công lập trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn hiện nay” Tác giả Bùi Thị Thu Thủy (2014)
- Đề tài: “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường học thuộc huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi” Tác giả Trần Quốc Bảo (2015)
Như vậy, vấn đề QLNN đối với đội ngũ giáo viên trung học
cơ sở đã và đang được nghiên cứu dưới nhiều góc độ Các công trình
Trang 8đã nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng của đội ngũ giáo viên đối với
sự nghiệp giáo dục và đào tạo; nghiên cứu và đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên trên các mặt chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị,
kỹ năng sư phạm và nêu ra những hạn chế, yếu kém của đội ngũ này cùng những nguyên nhân của hạn chế đó Từ đó, công trình nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện đội ngũ giáo viên ở các trường trung học cơ ở về số lượng, chất lượng và cơ cấu Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu nói trên chỉ tập trung ở những khía cạnh và góc độ khác nhau về đội ngũ giáo viên mà chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hoàn chỉnh, toàn diện về QLNN đối với đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ công lập trên địa bàn huyện Núi Thành Việc chọn nội dung nghiên cứu trên là vấn đề có tính cấp thiết về lý luận và thực tiễn
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích
Trên cơ sở định hướng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo tới năm 2020, định hướng tới năm 2030, đề tài tập trung phân tích thực trạng và đánh giá quá trình QLNN đối với đội ngũ giáo viên trong các trường trung học cơ sở công lập trên địa bàn huyện, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm quản lý đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập trong hiện tại và tương lai, góp phần phát triển mạnh hơn nữa giáo dục trung học cơ sở công lập của huyện Núi Thành
3.2 Nhiệm vụ
+ Nghiên cứu cơ sở lý luận về đội ngũ giáo viên, QLNN đối với đội ngũ giáo viên; vai trò của đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập trong quá trình phát triển giáo dục và đào tạo;
+ Tìm hiểu, nghiên cứu thực trạng đội ngũ giáo viên, công tác QLNN đối với đội ngũ giáo viên ở các trường trung cơ sở công lập trên địa bàn huyện, làm rõ những điểm mạnh, yếu và những nguyên nhân cụ thể của vấn đề này;
+ Đề ra định hướng và một số giải pháp QLNN đối với đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập trên địa bàn huyện trong thời gian đến
Trang 97
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung vào việc nghiên cứu QLNN đối với đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập trên địa bàn huyện
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập nghiên cứu vào thực trạng số lượng, chất lượng,
cơ cấu đội ngũ giáo viên cùng với các chủ trương, chính sách các trường trung học cơ sở công lập trên địa bàn huyện Núi Thành
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp với quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về vấn đề giáo dục và đào tạo, đặc biệt là công tác quản lý đội ngũ giáo viên
5.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể
Kế thừa có chọn lọc kết quả các công trình nghiên của các tác giả trong và ngoài nước được đăng trên sách, báo, bài giảng làm tiền đề để xây dựng một số khái niệm phục vụ cho đề tài, làm cơ sở
lý luận cho nghiên cứu thực tiễn Đồng thời, vận dụng các phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử trong nghiên cứu khoa học
và các phương pháp khác như: thống kê, phương pháp phân tích hệ thống, so sánh, quy nạp, diễn dịch, khảo sát thực tế và một số phương pháp bổ trợ khác
6 Những đóng góp mới của luận văn
Là đề tài khoa học mang tính thực tế nhằm QLNN đối với đội ngũ giáo viên các trường THCS trên địa bàn huyện Núi Thành, luận văn đề xuất các giải pháp, kiến nghị đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng, sử dụng, hoàn thiện các chế độ chính sách và đặc biệt nhấn mạnh việc nâng cao nhận thức của chính đội ngũ giáo viên trường THCS; đồng thời đưa ra một số giải pháp cụ thể để hoàn thiện hơn nữa công tác quản lý đội ngũ giáo viên, góp phần vào quá trình phát triển đối với đội ngũ giáo viên trung học cơ sở công lập nói riêng và của ngành giáo dục huyện nhà nói chung
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Trang 10- Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần bổ sung, hoàn chỉnh thêm cơ sở khoa học cho việc xây dựng, QLNN đối với đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở công lập trên địa bàn huyện Núi Thành
- Kết quả khảo sát của luận văn có thể dùng làm tư liệu tham khảo trong nghiên cứu và là tư liệu thực tế cho công tác QLNN đối với đội ngũ giáo viên trong các trường trung học cơ sở ở địa bàn huyện
8 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn bao gồm ba chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở công lập
- Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với giáo viên các trường trung học cơ sở công lập trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam
- Chương 3: giải pháp và định hướng quản lý nhà nước đối với đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở công lập trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam