DỰ ÁN: “VẬN DỤNG KIẾN THỨC VẬT LÝ CHẾ TẠO KÍNH HIỂN VI ĐIỆN TỬ BỔ TRỢ CHO QUÁ TRÌNH HỌC TẬP”

Kính hiển vi là thiết bị dạy học rất quan trọng cho bộ môn vật lý, hóa học, đặc biệt là môn sinh học. Nhưng số lượng kính hiển vi cấp về các trường không được nhiều, chưa đáp ứng được số lượng học sinh cần dùng. Đặc biệt trong quá trình vận chuyển thiết bị dạy học cũng như kính hiển vi đến các trường học khá xa. Nên trong quá trình vận chuyển không thể trách khỏi việc thiết bị dạy học bị hư hỏng. và trong quá trình sử dụng, cũng như bảo quản ở nhà trường cũng không thể khỏi việc làm hư, hỏng thiết bị dạy học. Như trường chúng em hiện nay có rất ít kính hiển vi. Mà trong một tiết dạy lớp 20 đến 30 học sinh nhưng chỉ có một kính hiển vi, không đủ cho học sinh quan sát cùng một lúc, gây mất nhiều thời gian cho tiết học, nên chất lượng tiết học không cao. Nhưng nếu tự mua kính hiển vi thì không thể, giá thành kính hiển vi quá đắt. Từ thực trạng trên chúng em thấy rằng muốn có một tiết học tốt và đảm bảo nội dung kiến thức cần có đầy đủ các điều kiện học tập và được tiếp xúc với các dụng cụ thí nghiệm, nhằm nâng cao hứng thú trong quá trình tiếp thu kiến thức, giúp học sinh quen thuộc quá trình sử dụng các dụng cụ thí nghiệm, giải thích cấu tạo và nguyên lý hoạt động, khắc sâu kiến thức đã học. Đặc biệt kích thích, tạo sự hứng thú với môn học đối với học sinh. Hơn nữa, trong một tiết học, chỉ cần 1 kính hiển vi tất cả học sinh trong lớp có thể cùng quan sát một lúc. Mặt khác, học sinh có thể vận dụng những kiến thức đã học trên trường, tạo ra kính hiển vi bổ trợ cho việc học của chính học sinh. Để đảm bảo học đi đôi với hành và ứng dụng các kiến thức đã học vào thực tế nhóm chúng em lựa chọn nghiên cứu: “Vận dụng kiến thức vật lý chế tạo kính hiển vi điện tử bổ trợ cho quá trình học tập”.

Trang 1

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH HÒA BÌNH

BTC CUỘC THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN

NHI ĐỒNG TOÀN QUỐC LẦN THỨ 17

NĂM HỌC 2020 – 2021

- -BÀI DỰ THI CUỘC THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN, NHI ĐỒNG

TOÀN QUỐC LẦN THỨ 17 NĂM HỌC 2020 – 2021

DỰ ÁN: “VẬN DỤNG KIẾN THỨC VẬT LÝ CHẾ TẠO KÍNH HIỂN VI

ĐIỆN TỬ BỔ TRỢ CHO QUÁ TRÌNH HỌC TẬP”

Tác giả: Đinh Thị Mỹ Tâm Ngày sinh: 26/03/2006; Điện thoại: 0971651718 Nơi ở: Xóm Mỏ Ngô, Xã Hợp Thành,

Thành phố Hòa Bình, Tỉnh Hòa Bình Trường: TH&THCS Hợp Thành – TP Hòa Bình

Hòa Bình, tháng 7 năm 2021

Trang 2

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

PHIẾU ĐĂNG KÝ THAM DỰ CUỘC THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN

NHI ĐỒNG TOÀN QUỐC LẦN THỨ 17 (2020 - 2021)

Kính gửi: BAN TỔ CHỨC CUỘC THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN NHI ĐỒNG TOÀN QUỐC

Tên tôi là: ĐINH THỊ MỸ TÂM Giới tính: Nữ Dân tộc: Mường

Ngày, tháng, năm sinh: 26/03/2006

Hiện đang học lớp: 9A Trường: TH&THCS Hợp Thành

Địa chỉ trường học: Xóm Xạ Múc, Xã Hợp Thành, TP Hòa Bình, Tỉnh Hòa Bình Nơi ở hiện nay: Xóm Mỏ Ngô – Xã Hợp Thành - TP Hòa Bình – Tỉnh Hòa Bình

Họ và tên bố: Đinh Văn Điện Nghề nghiệp: Làm ruộng

Họ và tên mẹ: Đinh Thị Đăng Nghề nghiệp: Làm ruộng

(Nếu không có bố, mẹ thi phải ghi tên người đỡ đầu)

Điện thoại: 0971651718 Email: tamdinh26032006@gmail.com

Tên đề tài: “Vận dụng kiến thức vật lý chế tạo kính hiển vi điện tử bổ trợ cho

quá trình học tập”

*Thuộc lĩnh vực: Đồ dùng dành cho học tập [ x ] Phần mềm tin học

Sản phẩm thân thiện với môi trường

Các dụng cụ sinh hoạt gia đình và đồ chơi trẻ em

Các giải pháp kỹ thuật nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường

và phát triển kinh tế

*Hồ sơ bao gồm:

Mô hình dự thi [x] Tài liệu thuyết minh [x] Các loại khác [x]

Mã nguồn, chương trình cài đặt và hướng dẫn ( Đối với lĩnh vực PMTH) [ ]

Ảnh tác giả [x] (Mỗi tác giả gửi 2 ảnh 4cm x 6cm Ghi rõ tên mặt sau)

Giấy khai sinh [x] ( Bản sao chứng thực)

Tôi xin cam đoan đề tài này là của tôi (chúng tôi) nghiên cứu, sáng tạo ra và chịu trách nhiệm về nội dung trình bày trong phiếu này Tôi (chúng tôi) sẽ không yêu cầu lấy lại hồ sơ và mô hình đã gửi tham dự thi

Xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG

Ngày 29 tháng 05 năm 2021 Tác giả hoặc Đại diện nhóm tác giả

(Ký và ghi rõ họ tên)

Trang 3

Đinh Thị Mỹ Tâm

Trang 4

BẢN TÓM TẮT THUYẾT MINH

MÔ TẢ MÔ HÌNH, SẢN PHẨM DỰ THI CUỘC THI

SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN NHI ĐỒNG TOÀN QUỐC

LẦN THỨ 17 NĂM HỌC 2020 – 2021

DỰ ÁN: “VẬN DỤNG KIẾN THỨC VẬT LÝ CHẾ TẠO KÍNH HIỂN VI

ĐIỆN TỬ BỔ TRỢ CHO QUÁ TRÌNH HỌC TẬP”

Kính gửi: BTC CUỘC THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN

NHI ĐỒNG TOÀN QUỐC LẦN THỨ 17

1 Thông tin về tác giả

Họ và tên tác giả: Đinh Thị Mỹ Tâm

Lớp: 9A Trường TH&THCS Hợp Thành - TP Hòa Bình

Địa chỉ trường học: Xóm Xạ Múc, Xã Hợp Thành, Thành phố Hòa Bình, Tỉnh Hòa Bình

2 Tên mô hình, sản phẩm: Vận dụng kiến thức vật lý chế tạo kính hiển vi điện

tử bổ trợ cho quá trình học tập.

3 Lĩnh vực dự thi: Đồ dùng dành cho học tập.

4 Ý tưởng của người dự thi

Kính hiển vi là thiết bị dạy học rất quan trọng cho bộ môn vật lý, hóa học, đặc biệt là môn sinh học Nhưng số lượng kính hiển vi cấp về các trường không được nhiều, chưa đáp ứng được số lượng học sinh cần dùng Đặc biệt trong quá trình vận chuyển thiết bị dạy học cũng như kính hiển vi đến các trường học khá

xa Nên trong quá trình vận chuyển không thể trách khỏi việc thiết bị dạy học bị

hư hỏng và trong quá trình sử dụng, cũng như bảo quản ở nhà trường cũng không thể khỏi việc làm hư, hỏng thiết bị dạy học Như trường chúng em hiện nay có rất ít kính hiển vi Mà trong một tiết dạy lớp 20 đến 30 học sinh nhưng chỉ có một kính hiển vi, không đủ cho học sinh quan sát cùng một lúc, gây mất nhiều thời gian cho tiết học, nên chất lượng tiết học không cao Nhưng nếu tự mua kính hiển vi thì không thể, giá thành kính hiển vi quá đắt

Trang 5

Từ thực trạng trên chúng em thấy rằng muốn có một tiết học tốt và đảm bảo nội dung kiến thức cần có đầy đủ các điều kiện học tập và được tiếp xúc với các dụng cụ thí nghiệm, nhằm nâng cao hứng thú trong quá trình tiếp thu kiến thức, giúp học sinh quen thuộc quá trình sử dụng các dụng cụ thí nghiệm, giải thích cấu tạo và nguyên lý hoạt động, khắc sâu kiến thức đã học Đặc biệt kích thích, tạo sự hứng thú với môn học đối với học sinh Hơn nữa, trong một tiết học, chỉ cần 1 kính hiển vi tất cả học sinh trong lớp có thể cùng quan sát một lúc Mặt khác, học sinh có thể vận dụng những kiến thức đã học trên trường, tạo

ra kính hiển vi bổ trợ cho việc học của chính học sinh

Để đảm bảo học đi đôi với hành và ứng dụng các kiến thức đã học vào

thực tế nhóm chúng em lựa chọn nghiên cứu: “Vận dụng kiến thức vật lý chế

tạo kính hiển vi điện tử bổ trợ cho quá trình học tập”.

5 Trình bày tính mới, sáng tạo của sản phẩm

- Với việc tạo ra chiếc kính hiển vi điện tử đã giải quyết được các vấn đề đặt ra sau:

 Kích thích đam mê, tìm tòi, ham học hỏi và yêu thích môn học của học sinh

 Học sinh có thể vận dụng những kiến thức đã học tạo ra những dụng cụ thiết

bị, bổ trợ cho chính việc học của học sinh

 Kính hiển vi được tạo ra dễ làm, dễ sử dụng Tất cả học sinh đều có thể làm được

 Phục vụ cho quá trình giảng dạy của giáo viên cũng như học tập của học sinh

 Đưa được kết quả quan sát được lên màn hình máy tính, nhiều người có thể quan sát cùng một lúc

 Giảm được chi phí, giá thành sản phẩm

6 Nguyên, vật liệu tạo ra mô hình, sản phẩm.

- Vật kính, thị kính tái sử dụng từ kính hiển vi cũ bị hỏng ở nhà trường.

- Ống sắt có đường kính 21 mm, chiều dài khoảng 9cm đến 10 cm

- 2 tấm gỗ có kích thước 17 x 17 cm

- Kính thủy tinh 2x4 cm (làm tiêu bản)

2

Trang 6

- Nguồn sáng (đèn pin, đèn led….)

- Những vật dụng khác

- Điện thoại, máy tính nối mạng Internet

7 Cách lắp ráp, lắp đặt mô hình, sản phẩm dự thi.

Quy trình chế tạo kính hiển vi

a Chế tạo vật kính và thị kính.

Vật kính, thị kính tái sử dụng từ kính hiển vi cũ bị hỏng ở nhà trường.

b) Chế tạo ống chuẩn trực

Sử dụng ống sắt có đường kính 21mm (xin ở tiệm cơ khí) Sau đó tiến hành gắn thị kính, đầu còn lại để gắn vật kính Yêu cầu của quá trình này là phải gắn vật kính cùng thị kính vào ống sao cho chúng có cùng trục (hệ thấu kính đồng trục) Sau khi hoàn thành toàn bộ ống sẽ có chiều dài khoảng 10 cm

Sử dụng một lắp hộp nhựa Dùng kéo khoan 2 vị trí vòng tròn cách nhau 6cm, 1 vòng có đường kính 18mm, vòng còn lại có đường kính 22mm Gắn cố định bộ ống vừa hoàn thành vào vòng tròn có đường kính 22mm

c) Chế tạo giá đỡ:

Sử dụng tấm gỗ bỏ ở nhà kích thước khoảng 17x17cm làm giá đỡ Khoan phần dưới đế 1 lỗ để bắt vít vặn Tác dụng có thể giữ thăng bằng đế

Thân giá: Sử dụng bulông có đường kính khoảng 1,8 cm, chiều dài 25 cm Giá đỡ điện thoại: Sử dụng tấm gỗ có kích thước giống như ở trên Khoan 1

lỗ để bắt vít vặn, 1 lỗ (đường kính là 1,8cm) cách lỗ vít vặn 6 cm, 2 lỗ bên cạnh

để tạo sự thăng bằng của giá đỡ

d) Chế tạo hệ giá đặt tiêu bản và hệ thống ánh sáng:

- Chế tạo hệ giá đặt tiêu bản: Tái sử dụng đĩa cắt đá mài không còn sử dụng được Gắn đĩa cắt đá mài với nhánh giữa của tê đều (đường kính 16mm)

- Hệ thống ánh sáng: Sử dụng nguồn sáng là một đèn pin có sẵn

e) Chế tạo hệ thống tinh chỉnh:

Sử dụng bulong, ốc, và đai ốc ở gia đình làm hệ thống tinh chỉnh di chuyển của kính hiển vi

Quy trình lắp ráp và chỉnh sửa

Trang 7

Bước 1 Lắp thân giá vào giá đỡ, vặn vít cố định thân giá vào giá Phần thân

đế bắt vuông góc với giá đỡ

Bước 2 Trên thân đế sử dụng ốc bắt giá đỡ tiêu bản

Bước 3 Đưa hệ thống ống chuẩn trực – chỉnh tinh vào thân giá

Bước 4 Trên thân đế sử dụng ốc bắt giá đỡ để điện thoại

Chú ý: Sau khi lắp ráp thì lỗ (đường kính 18mm) của giá để điện thoại và ống chuẩn trực, giá để tiêu bản là đồng trục với nhau

Sản phẩm sau khi hoàn thiện

8 Sơ đồ, nguyên lý hoạt động, vận hành của các mô hình, sản phẩm dự thi.

Về nguyên lý hoạt động:

Hình 8.1 Nguyên lý hoạt động

4

Trang 8

Ánh sáng khả kiến từ nguồn được tập trung lại khi đi qua tụ quang để truyền qua mẫu đặt trên lam kính Sau đó, ảnh của mẫu được tạo thành và phóng đại lần thứ nhất nhờ một thấu kính có tiêu cự ngắn (vài mm) gọi là vật kính Hình ảnh này có thể tiếp tục được phóng đại lên nhiều lần nhờ thấu kính phóng Hình ảnh phóng đại cuối cùng của mẫu là ảnh thật, quan sát được nhờ thị kính (có tiêu cự dài hơn rất nhiều so với tiêu cự của vật kính)

Cách sử dụng của sản phẩm kính hiển vi điện tử tự chế.

Bước 1 Bật nguồn sáng ở dưới giá để tiêu bản.

Bước 2 Kết nối trình chiếu điện thoại lên máy tính Sau đó mở camera của

điện thoại đặt lên trên giá đỡ điện thoại, điều chỉnh sao cho hình ảnh định quan sát sẽ hiện vào chính giữa của màn hình

Bước 3 Đặt tiêu bản lên giá để tiêu bản, điều chỉnh ốc ở chân giá để tiêu

bản để được hình ảnh rõ nét

Bước 4: Sau khi sử dụng xong, ngắt kết nối, vệ sinh và bảo quản kính đảm

bảo việc sử dụng ở lần tiếp theo

9 Các hình vẽ kèm theo (nếu có)

10 Khả năng áp dụng của mô hình, sản phẩm

Sản phẩm kính hiển vi tự chế phù hợp với đối tượng học sinh cấp 2 và cấp

3 với phần kiến thức

Khả năng nhân rộng đối tượng nhiều, đáp ứng được nhu cầu giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập học sinh Sản phẩm đưa kết quả quan sát được lên màn hình máy tính, nhiều người có thể quan sát cùng một lúc

11 Hiệu quả đạt được (kết quả) của mô hình, sản phẩm

Sản phẩm đã được thử nghiệm tại trường TH&THCS Hợp Thành và trong quá trình thử nghiệm đã được hiệu chỉnh phù hợp với các kết quả nghiên cứu:

- Kính hiển vi tự chế có thể cho nhiều học sinh quan sát cùng một lúc

- Hình ảnh thu được từ kính hiển vi tự chế chính xác và rõ nét Cụ thể dưới đây là một số kết quả thu được từ kính hiển vi tự chế:

Trang 9

Hình 11.1: Tế bào biểu bì hành Hình 11.2: Cánh muỗi

Hình 11.3: Biểu bì lá cây Hình 11.4: Nước trong ao

Với sản phẩm tạo ra giúp học sinh tăng tính sáng tạo, hứng thú, tích cực khám phá công nghệ, say mê học tập

Hợp Thành, ngày 29 tháng 05 năm

2021

XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG TÁC GIẢ

Đinh Thị Mỹ Tâm

6

Trang 10

BẢN THUYẾT TRÌNH

Kính thưa BGK, kính thưa các thầy giáo cô giáo cùng toàn thể các bạn học sinh có mặt trong hội thi ngày hôm nay

Em xin tự giới thiệu em tên là Đinh Thị Mỹ Tâm, học sinh lớp 9A, Trường TH&THCS Hợp Thành, Xã Hợp Thành, TP Hòa Bình, Tỉnh Hòa Bình

Dự án tham gia dự thi của em là: “Vận dụng kiến thức vật lý chế tạo kính

hiển vi điện tử bổ trợ cho quá trình học tập.”

Kính thưa BGK!

Kính hiển vi là thiết bị dạy học rất quan trọng bộ môn hóa học, sinh học đối với bậc THCS hiện nay Nhưng số lượng kính hiển vi cấp về các trường hiện nay không được nhiều và đã quá lâu nên chất lượng không đảm bảo, chưa đáp ứng được nhu cầu giảng dạy trong các nhà trường Như trường TH&THCS Hợp Thành chúng em hiện nay có rất ít kính hiển vi, một số cái bị hư hỏng do thời gian, vì vật trong một số tiết dạy số lượng kính hiển vi không đủ cho HS quan sát cùng một lúc, gây mất nhiều thời gian cho tiết học, nên hiệu quả giờ học chưa cao

Từ thực trạng trên em thấy rằng muốn có 1 tiết học tốt và đảm bảo nội dung kiến thức cần có đầy đủ các điều kiện học tập và được tiếp xúc với các dụng cụ thí nghiệm, nhằm nâng cao hứng thú trong quá trình tiếp thu kiến thức, giúp học sinh chúng em quen thuộc quá trình sử dụng các dụng cụ thí nghiệm, giải thích cấu tạo và nguyên lý hoạt động, khắc sâu kiến thức đã học Đặc biệt kích thích, tạo sự hứng thú với các môn học đối với chúng em Với việc tạo ra một kính hiển vi điện tử thì trong một tiết học chỉ cần 1 kính hiển vi tất cả học sinh trong lớp có thể cùng quan sát một lúc Mặt khác, HS có thể vận dụng những kiến thức đã học trên trường để tạo ra kính hiển vi bổ trợ cho việc học của chính học sinh Và chính với chiếc kính hiển vi này giảm giá thành sản phẩm và được tạo ra dễ làm, dễ sử dụng và tất cả học sinh đều có thể làm được

Kính thưa BGK để tạo ra sản phẩm kính hiển vi điện tử thì em đã tiến hành qua 5 bước:

+ Bước 1: Xây dựng ý tưởng, lựa chọn đề tài nghiên cứu.

Trang 11

+ Bước 2: Chuẩn bị các thiết bị, dụng cụ cần thiết.

+ Bước 3: Chế tạo các bộ phận của kính hiển vi.

+ Bước 4: Lắp ráp thiết bị.

+ Bước 5: Chạy thử nghiệm, chỉnh sửa, hoàn thiện sản phẩm.

Sản phẩm đã được thử nghiệm tại trường TH&THCS Hợp Thành và trong quá trình thử nghiệm đã được hiệu chỉnh phù hợp với các kết quả nghiên cứu:

- Kính hiển vi tự chế có thể cho nhiều học sinh quan sát cùng một lúc

- Hình ảnh thu được từ kính hiển vi tự chế chính xác và rõ nét

- Kích thích đam mê, tìm tòi, ham học hỏi và yêu thích môn học của học sinh

- Học sinh có thể vận dụng những kiến thức đã học tạo ra những dụng cụ thiết bị, bổ trợ cho chính việc học của học sinh

- Giảm được chi phí, giá thành sản phẩm

Và sau đây em xin được làm thí nghiệm với kính hiển vi điện tử