(Tiểu luận) tiểu luận dẫn luận ngôn ngữ học đôi nét về đặc điểm trường từ vựng tình yêu trong tiếng anh và tiếng việt

Chúng em hy vọng thông qua những nỗ lực tìm hiểu của nhóm chúng em, bài tiểu luận sẽ giúp người đọc có một phương pháp học tập thật khoa học và hiệu quả khi học môn Dẫn luận Ngôn ngữ học

TRƯỜNG ĐẠ I HỌC NGO ẠI THƯƠNG

KHOA QU N TR KINH DOANH Ả Ị -

D ẪN LUẬN NGÔN NGỮ HỌC

ĐÔI NÉT VỀ ĐẶC ĐIỂM TRƯỜNG T Ừ VỰNG TÌNH YÊU TRONG

TI ẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT

Nhóm sinh viên thực hi n: ệ Nhóm 12

L ớp tín chỉ NGO203.2 :

Gi ảng viên hướng dẫn: TS Đào Thị ồ H ng H nh ạ

HÀ NỘ 12 tháng 4 năm I, 2023

H Ọ VÀ TÊN MÃ SINH VIÊN ĐÁNH GIÁ

Lường Văn Hội 2214730029 100% 20%

Lê Thị Phương Mai 2214730042 100% 20%

Nguyễn Anh Tu n ấ 2214730060 100% 20%

Hoàng Văn Mạnh 2214730044 100% 20%

MỤC L C Ụ

L ỜI CẢM ƠN 2

PH ẦN NỘI DUNG 3

1.Lý do chọn đề tài: 3

2.M ục đích nghiên cứu: 3

CHƯƠNG I: NHỮNG LÝ THUYẾT V Ề TRƯỜNG T V Ừ ỰNG 4

1.1.Khái niệm trường từ vựng: 4

1.2.Phân loại trường t v ừ ựng: 4

1.2.1.Trường bi u vể ật: 4

1.2.2.Trường bi u niể ệm: 4

1.2.3.Trường liên tưởng: 4

1.2.4 Trường tuy n ế tính 5

1.3.Tiêu chí xác lập trường từ vựng 5

CHƯƠNG II: ĐẶC ĐIỂM CỦA TRƯỜNG T Ừ VỰNG TÌNH YÊU TRONG TI ẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT 5

2.1.Tình yêu là gì? 6

2.2.Khái niệm trường tự vựng tình yêu 6

2 3.Các tiểu trường tự vựng v ề tình yêu trong Tiếng Anh và Tiếng Việt 7

2.3.1.Ti ểu trường ng c 7

2.3.2.Tiểu trường Ho ng c : 8

2.3.3.Tiểu trường Tr 10

CHƯƠNG III: VAI TRÒ CỦA TRƯỜNG TỪ VỰNG TÌNH 11

3.1.Vai trò về trường từ vựng tình yêu trong cuộc sống: 11

3.2.Kinh nghi ệm học ngôn ngữ thông qua trườ ng t ừ vựng 13

K ẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

L I CỜ ẢM ƠN

Lời đầu tiên, chúng em xin chân thành cảm ơn cô Hồng Hạnh đã giảng dạy và hướng d n tẫ ận tình để nhóm chúng em hoàn thành bài tiểu luận này Chúng em hy vọng thông qua những nỗ lực tìm hiểu của nhóm chúng em, bài tiểu luận sẽ giúp người đọc có một phương pháp học tập thật khoa học và hiệu quả khi học môn Dẫn luận Ngôn ngữ học phần “Những vấn đề chung về Ngôn ngữ và Ngôn ngữ ọc”, hnhững góc nhìn mới về trường từ vựng “Tình yêu” trong Tiếng Anh và Tiếng Việt,

về t m quan tr ng cầ ọ ủa ngôn ngữ đố ớ ản thân ỗi người và với v i b m i cuộc sống ngày nay, qua đó trao dồi thêm vốn từ v ng thự ật phong phú và đa dạng không chỉ ở Ti ng ếViệt mà còn nhiều ngôn ngữ khác đặc biệt là Tiếng Anh

PHẦN N I DUNGỘ

1 Lý do c ọn đề tài: h

Mỗi một ngôn ngữ trên thế ới đề gi u c m t khố ộ ối lượng t vừ ựng riêng, dựa vào

hệ th ng t vố ừ ựng đó, mọi người tham gia hoạt động giao tiếp và mộ ố hot s ạt động khác trong đời sống Một trong những mối quan hệ được các nhà nghiên cứu quan tâm là quan hệ về nghĩa giữa các đơn vị từ vựng Việc xác lập và phân tích trường

từ vựng giữ một vai trò quan trọng trong quá trình giao tiếp cũng như mộ ố ại t s lohình nghệ thuật khác Với mỗi qu c gia, mố ỗi ngôn ngữ lại có một h thệ ống và lượng

từ vựng riêng Dựa vào hệ th ng t vố ừ ựng đó, con người không chỉ đơn thuần có thể truyền đạt thông tin mà còn có thể bày tỏ tình cảm, cảm xúc của mình, chức năng

đó còn được th hi n qua nhể ệ ững tác phẩm ngh thu t hay nh ng hoệ ậ ữ ạt động giao ti p ếhàng ngày, và đặc biệt là trong trường t v ng vừ ự ề tình yêu cũng được th hi n r t ể ệ ấ

rõ nét Tình yêu là một chủ đề rất phổ biến và quan trọng trong cuộc sống của con người Việc phân tích trường t vừ ựng tình yêu trong tiếng Anh và tiếng Vi t s ệ ẽ giúp

ta hiểu thêm về cách mà người sử dụng hai ngôn ngữ này diễn đạt v ề tình yêu, cảm xúc và quan hệ ữa hai người Bên cạnh đó, từ ựng còn là mộ gi v t phần quan trọng của ngôn ngữ, nó thể hiện văn hóa và tư tưởng của một dân tộc hoặc một nhóm người Bằng cách phân tích trường từ vựng tình yêu trong ếng Anh và tiế ti ng Việt, chúng ta có thể tìm hiểu thêm về ền văn hóa và tư tưở n ng của hai quốc gia này đối với tình yêu Việc nghiên cứu v ề đề tài này cũng giúp ta nâng cao khả năng sử d ng ụhai ngôn ngữ này, đặc biệt đối v i nhớ ững người h c tiọ ếng Anh và tiếng Việt Ngoài

ra, t vừ ựng tình yêu trong tiếng Anh và tiếng Việt có thể khác nhau tùy thuộc vào văn hóa, tôn giáo, lịch sử, địa lý và nhiều y u t ế ố khác T ừ đó cũng giúp ta hiểu thêm

về sự đa dạng và khác biệt giữa các ền văn hóa Tóm lại, nghiên cứ n u trường t ừvựng tình yêu trong tiếng Anh và tiếng Việt là một đề tài rất thú vị và có nhiều giá trị để tìm hiểu Cũng vì những lí do trên,chúng tôi chọn đề tài” Đôi nét đặc điểm trường t vựng tình yêu trong tiếng anh và tiếừ ng Việt” để khảo sát và chỉ ra những mối tương quan cũng như sự giống, khác nhau trong trường từ vựng tình yêu giữa

tiếng Anh và tiếng Việt

2 M ục đích nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu của đề tài này là để tìm hiểu và so sánh đặc điểm c a t ủ ừvựng liên quan đến tình yêu trong tiếng Anh và tiếng Việt Nghiên cứu sẽ giúp ta hiểu rõ hơn về sự đa dạng và sự khác biệt trong cách sử dụng từ vựng liên quan đến tình yêu giữa hai ngôn ngữ này Nghiên cứu có thể đưa ra những kết qu quan tr ng ả ọ

về s ự khác biệt v ề khía cạnh ngữ nghĩa, cú pháp và tần su t s d ng cấ ử ụ ủa các từ v ng ựnày trong hai ngôn ngữ Những k t qu ế ả này có thể hữu ích trong việc gi ng d y, hả ạ ọc tập và sử dụng ngôn ngữ, đặc biệt là đối v i nhớ ững người mu n hố ọc và sử d ng ti ng ụ ếAnh và tiếng Việt một cách hiệu quả trong giao tiếp cũng như hiểu biết thêm vềtrường t v ng c a tiừ ự ủ ếng Anh và tiếng Việt

CHƯƠNG I:NHỮNG LÝ THUYẾT V Ề TRƯỜNG T V Ừ ỰNG

1.1 Khái niệm trường từ v ng: ự

Trường từ vựng là một khái niệm có ý nghĩa quan trọng trong việc sử dụng ngôn ngữ chính xác và linh hoạt Đây là tập hợp một loạt các đơn vị từ vựng có mối liên kết với nhau theo một tiêu chí nhất định nào đó Thông thường, các trường từ vựng được xây dựng dựa trên mối quan hệ với nhau về nghĩa một cách đa chiều Có thể nói, lí thuyết trường từ vựng là thành tựu nổi bật của ngữ nghĩa học cấu trúc

1.2 Phân loại trường t v ừ ựng:

1.2.1 Trường bi u v t: ể ậ

Trường bi u vể ật là tập hợp các từ ng ữ đồng nh t v i nhau v ấ ớ ề ý nghĩa biểu v t (v ậ ềphạm vi bi u vể ật) Điều đó chứng tỏ, trường biểu v t bao g m t t c nh ng t ậ ồ ấ ả ữ ừ có liên quan đến một từ trung tâm của trường Trường biểu vật thể hiện đặc trưng văn hóa

và phương thức tư duy của mỗi dân tộc Vì thế, trường bi u v t ể ậ ở các ngôn ngữ khác nhau thường không giống nhau Ví dụ, trong ti ng Viế ệt có các từ ồi, niêu, xoong, nchảo, nhưng trong tiếng Hán chỉ dùng một từ oa, nếu muốn phân biệt thì phải miêu tả thêm tính chất c a s vủ ự ật đó, như đại oa (nồi to), ti u oa (n i nh ), ể ồ ỏ

ng oa (n ng),

đồ ồi đồ sa oa (nồi đất)

Để xác lập trường biểu vật, ta có thể chọn một danh từ biểu thị sự vật làm gốc, sau đó thu thập các từ ngữ có phạm vi gần với danh từ được chọn làm gốc

Ví dụ: chọn từ “cá” biểu thị sự vật làm gốc Ta có được trường từ vựng như sau:

- Tên gọi các loài cá:

Trườ ểu niệm là một tập hợp các từ có chung một cấu trúc biểu niệm

Để xác lập trường biểu niệm, ta chọn một cấu trúc biểu niệm làm gốc, rồi trên cơ sở

đó thu thập các từ có chung cấu trúc biểu hiện khái niệm gốc đó

Ví dụ, các từ: có chung một cấu trúc biểu niệm là hoạt động đưa thức

ăn vào miệng

1.2.3 Trường liên tưởng:

Trường liên tưởng là tập hợp các từ biểu thị các sự vật, hiện tượng, hoạt động, tính chất có quan hệ liên tưởng với nhau

ngôn ngữ 100% (7)

19

Khái niệm hình vị Môn Dẫn luận ngôn…Dẫn luận

-10

Để xác lập trường liên tưởng, chúng ta cần chọn ra một từ trung tâm, từ đó tìm ra những từ khác dựa vào mối quan hệ khác nhau

Ví dụ: Trường từ vựng “gia đình” gồm có:

- Liên tưởng về mối quan hệ trong gia đình:

- Liên tưởng về hoạt động:

- Liên tưởng về địa điểm:

• Thứ nhất, tìm những trường hợp điển hình, tức là những trường hợp mang và chỉ mang các đặc trưng từ vựng – ngữ nghĩa được lấy làm cơ sở, các từ điển hình giữ vai trò trung tâm của trường Chẳng hạn, tâm của trường biểu vật là từ biểu thị sự vật, tâm của trường biểu niệm là một cấu trúc biểu niệm

• Thứ hai, xác lập vùng ngoại vi bằng những từ có khả năng đi vào một số trường Trong một hệ thống từ vựng hoàn chỉnh, quan hệ ngữ nghĩa giữa từ với từ luôn được hoàn thiện và thay đổi không ngừng theo thời gian Mặt khác, có những trường hợp, các từ cũ bị mất đi, hoặc từ cũ được dùng với nghĩa mới, hoặc có từ mới hoàn toàn

ra đời Ý nghĩa của từ trong một trường từ vựng không tồn tại độc lập mà có mối liên

hệ với các từ khác, vì thế chỉ cần nói đến từ này, người ta sẽ liên tưởng và kích hoạt các từ khác Đặc trưng này được nhiều học giả coi là chiến lược nắm bắt từ vựng có hiệu quả, cần được ứng dụng vào dạy học ngôn ngữ nói chung và ngoại ngữ nói riêng

CHƯƠNG II:ĐẶC ĐIỂM CỦA TRƯỜNG T Ừ VỰNG TÌNH YÊU TRONG

TI ẾNG ANH VÀ TIẾNG VI T Ệ

Dẫn luậnngôn ngữ 100% (2)

De thi DLNN 2018 2018

-Dẫn luậnngôn ngữ 100% (2)

2

2.1 Tình yêu là gì?

Tình yêu là một khái niệm đa nghĩa trong cách diễn đạt và cách hiểu c a con ủngười Có thể ểu, tình yêu là mộ ảm xúc mạ hi t c nh mẽ và đa chiều, th hi n s kiên ể ệ ựtrì và quan tâm tới người khác Nó là một sự kết hợp của sự tình cảm, sự quan tâm,

sự hi u bi t, s chia s , s ể ế ự ẻ ự tin tưởng và sự tôn trọng Tình yêu cũng có thể được xem như một hành động, một s cam k t vự ế ới người khác và một n lỗ ực để hỗ trợ và chăm sóc cho họ Trong su t l ch số ị ử nhân loại, cho đến nay vẫn chưa có ai có thể đưa ra một định nghĩa tuyệt đối v ề tình yêu Khi nói đến đề tài này thì có vô số ý kiến cũng như quan niệm khác nhau về tình yêu, có một số quan niệm tiêu biểu như sau:

“

’ – U.Gandi

2.2 Khái niệm trường tự vựng tình yêu

Trường t vừ ựng tình yêu là một tập hợp các đơn vị từ vựng, có nét đồng nhất về ngữ nghĩa trong việc th hi n trể ệ ạng thái tình cảm của con người Trường t vừ ựng tình yêu có tác dụng định vị các đối tượng, thuộc tính hoạt động trong tình yêu, để khu biệt với các đối tượng, thuộc tính của các hoạt động khác trong sinh hoạt văn hóa của một cộng đồng dân cư

Trên cơ sở các tiêu chí xác lập trường t vừ ựng trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi tiến hành xác lập trường từ vựng tình yêu trong Tiếng Anh và Tiếng Vi t ệ theo mô hình trường nghĩa biểu vật Dựa vào nguồn dữ liệu thu thập được, chúng tôi tìm ra những tiểu trường từ vựng có liên quan đến trường từ vựng tình yêu như sau:

Lý tưởng

Trạng thái tiêu cực Hoạt động thiên về hành

Hoạt động thiên về ội tâm n

2.3 Các tiểu trường tự vựng v ề tình yêu trong Tiếng Anh và Tiế ng Vi ệt 2.3.1.Ti ểu trường ng c

Tiểu trường “ ” gồm các tiểu trường khác như là bạn bè, gia đình, đôi lứa, giá trị tư tưởng Trong tiếng Anh cũng như tiếng Việt, có rất nhi u ề

từ để biểu th ị các đối tượng này

Xét trong tiếng Anh, từ vựng để ch ỉ các đối tượng ấy là vô cùng đa dạng :

- Tình yêu vớ ạn bè (friendship), ta có các từ như: pal (bạn thông thười b ng), chum (bạn thân,người chung phòng), mate (bạn), close friend (bạn thân thiết), best friend (bạn thân nhất), soulmate (bạn tâm giao/bạn tri k ), companion (bỉ ạn đồng hành),

- Tình yêu với gia đình (family sentiment) : father (bố), father-in-law (b chố ồng/vợ), dad (bố), step-father, mother (m ), mother-in-law (m chẹ ẹ ồng/vợ) , mom (m ), ẹparents (b mố ẹ), grandparents (ông bà), sister (chị/em gái), brother (anh/em trai), daughter (con gái), daughter-in-law (con dâu), son (con trai), son-in-law (con rể), siblings (anh,ch , em ruị ột trong gia đình),

- Tình yêu đôi lứa (couple love): lover (người yêu), boyfriend (bạn trai), girlfriend (bạn gái), darling (anh yêu), honey (em yêu), paramour (người tình), the other person (người ấy), true partner (người tình đích thực), my boo (người yêu dấu), my sweetheart (người tình ngọt ngào),

-Tình yêu với các giá trị tư tưởng : passion (đam mê), politics (chính trị), ideology (tư tưởng), country (đất nước), religion (tôn giáo), nation (dân tộc),

Xét trong ngôn ngữ tiếng Vi t cệ ủa chúng ta cũng phong phú không kém:

-Tình yêu với bạn bè: bạn học, bạn hữu, bạn thân nhất, bạn cùng phòng, tri kỉ, bạn tâm giao,…

- Tình yêu với gia đình: người thân, người nhà, người một nhà, thân nhân, anh em,

bố ruột, cha đỡ đầu, m ru t, mẹ ộ ẹ đỡ đầu, ch ru t, ch h , anh trai ruị ộ ị ọ ột, anh họ, em gái ruột, em họ, em trai ruột, ông, bà, cô, dì, chú, bác,…

- Tình yêu với đôi lứa: b n trai, bạ ạn gái, cặp đôi, người yêu, tình nhân, nhân tình, người tình, người yêu, bạn tình,người thương, em yêu, anh yêu,

-Tình yêu với giá trị lí tưởng: đất nước, quê hương, tôn giáo, dân tộc, sắc tộc, chính trị tư tưởng,…

Như vậy, trong cả hai ngôn ngữ, ta đều thấy được sự phong phú đa dạng trong việc gọi tên các đối tượng trong tình yêu Tuy nhiên, trong tiếng Anh, ta có thể thấy

sắc thái của từ mãnh liệt, đam mê hơn, điều này bởi lẽ do đặc điểm văn hoá của người phương Tây, cách thể ện tình cảm luôn có phầ hi n trực tiếp, mãnh liệt hơn so với người phương Đông vốn nhẹ nhàng, tinh tế, tình cảm Ví dụ, cùng để ch ỉ “người yêu” , trong tiếng Anh có rất nhiều từ để biểu thị, với nhiều sắc thái khác nhau như

“babe”, “boo”, “sweetheart”, “honey”, “darling” Còn trong văn hoá Việt Nam, tình yêu thường được miêu tả như một tình cảm nồng nàn, nhẹ nhàng đầy tình thương, chính vì vậy mà khi gọi tên các đối tượng tình yêu trong, các từ được sử dụng sẽ có

xu hướng nhẹ nhàng, tinh tế và kín đáo hơn Thí dụ, khi chỉ “người yêu”, vốn là đối tượng trong tình cảm đôi lứa, người Vi t s ệ ẽ có những cách gọi khác như “tình nhân”,

“người thương”, “ý trung nhân” Và đặc biệt, trong tiếng Việt, việc thể hiện sự tôn trọng với các mối quan hệ cũng như kính ngữ là vô cùng quan trọng, do đó, các tiểu trường ch ỉđối tượng tình yêu là gia đình/quan hệ h ọ hàng bao giờ cũng được th hi n ể ệhết sức rõ ràng để cho th y vai v cấ ế ủa các đối tượng với nhau, có những t vừ ựng khác nhau để biểu thị các mối quan hệ Khác trong tiếng Anh, để chỉ “chú” (em trai của bố), trong tiếng Anh có từ “uncle” nhưng từ này cũng là “bác” (tức là khi chỉ anh trai của bố, cũng chỉ dùng từ “uncle”) Ngoài ra, trong giao tiếp, nếu đối tượng được đềcập tới không có quan hệ huy t thế ống với người nói, nhưng là người đứng tu i ( b ng ổ ằtuổi cha, tuổi bác), chúng ta vẫn sẽ g i họ ọ là “bác”, “chú”, chứ không được dùng cách xưng hô ngang hàng như tiếng Anh Hay ví dụ, trong ti ng Viế ệt có các từ “bố”,

“bố dượng”, “bố chồng”, “bố ợ”, “bố v nuôi” nhưng trong tiếng Anh ch ỉ dùng một t ừ

“father” (bố) để biểu thị, nếu muốn phân biệt các từ ới nhau thì phải thêm các tiề v n

tố, hoặc tạo thành danh từ ghép để miêu tả tính chất của nó, như “step father” (bốdượng), “foster-father”(bố nuôi), “father-in-law” (bố chồng/vợ)

-Tựu trung lại, hai ngôn ngữ đều có một v n t ố ừ phong phú để ch nhỉ ững đối tượng trong các mối quan h ệ khác nhau của tình yêu, tuỳ thuộc vào đặc điểm văn hoá và xã hội c a m i quủ ỗ ốc gia N u trong tiế ếng Anh có nhiề ừ ựu t v ng ch sỉ ắc thái mãnh liệt, nồng nhiệt hơn, đặc biệt là trong tình yêu đôi lứa thì tiếng Vi t lệ ại có phần tinh t , ếsâu sắc, chú trọng đến vai v cế ủa đối tượng được nhắc đến, đặc biệt là tình yêu trong gia đình/họ hàng

2.3.2.Tiểu trường Ho ng c :

"Hoạt động của tình yêu" là mộ ểu trường có liên quan đết ti n những hành động

và cách thể ện tình yêu giữa các người yêu nhau Tiểu trườ hi ng t vừ ựng này được s ửdụng phổ biến và rộng rãi trong cả Tiếng Anh l n Tiẫ ếng Vi t ệ