NGUYÊN LÍ LÍ LUẬN VĂN HỌC VẺ ĐẸP BÌNH DỊ TRONG BÔNG HỒNG VÀNG VÀ BÌNH MINH MƯA Paustovsky

VẺ ĐẸP BÌNH DỊ TRONG BÔNG HỒNG VÀNG VÀ BÌNH MINH MƯA Paustovsky Với những ai yêu quý nhà văn người Nga Paustovsky có lẽ không còn xa lạ với lối viết nhẹ nhàng và những triết lý văn chương trong tác phẩm của ông. Trong số đó phải nhắc đến “Bông hồng vàng và bình minh mưa” một tác phẩm tiêu biểu của Paustovsky được biết đến là một trong những cuốn sách nhẹ nhàng chạm đến trái tim của người đọc . Thông qua tác phẩm , Paustovsky nhắc nhở chúng ta về những điều đẹp đẽ, những niềm hạnh phúc nhỏ nhắn mà chúng ta bỏ quên hay xem như xa xỉ trong cuộc sống. Cuốn sách tuyển tập những truyện ngắn mang đến cho người đọc những cảm xúc với nhau . Điều mà tôi cảm nhận được ở cuốn sách này chính là vẻ đẹp bình dị , giản đơn kì diệu mang lại những bài học giá trị của cuộc sống , nghề viết văn và tình cảm con người .

Trường Đại Học Giáo Dục – Đại Học Quốc Gia Hà Nội

Khoa Sư Phạm

TIỂU LUẬN GIỮA KÌ

BÀI THU HOẠCH NGUYÊN LÍ LÍ LUẬN VĂN HỌC

Giảng viên hướng dẫn : TS Diêu Thị Lan Phương

VẺ ĐẸP BÌNH DỊ TRONG BÔNG HỒNG VÀNG VÀ BÌNH MINH MƯA

Paustovsky Với những ai yêu quý nhà văn người Nga - Paustovsky có lẽ không còn xa lạ với lối viết nhẹ nhàng và những triết lý văn chương trong tác phẩm của ông Trong số

đó phải nhắc đến “Bông hồng vàng và bình minh mưa” một tác phẩm tiêu biểu của Paustovsky được biết đến là một trong những cuốn sách nhẹ nhàng chạm đến trái tim của người đọc Thông qua tác phẩm , Paustovsky nhắc nhở chúng ta về những điều đẹp đẽ, những niềm hạnh phúc nhỏ nhắn mà chúng ta bỏ quên hay xem như xa

xỉ trong cuộc sống Cuốn sách tuyển tập những truyện ngắn mang đến cho người đọc

những cảm xúc với nhau Điều mà tôi cảm nhận được ở cuốn sách này chính là vẻ đẹp bình dị , giản đơn kì diệu mang lại những bài học giá trị của cuộc sống , nghề viết văn và tình cảm con người

Về tác giả Paustovsk tên đầy đủ Konstantin Georgiyevich Paustovsky (tiếng Nga: Константин Георгиевич Паустовский) (sinh ngày 31 tháng 5 năm 1892, mất ngày

14 tháng 7 năm 1968) là một nhà văn Nga nổi tiếng với thể loại truyện ngắn - ông được mệnh danh là một trong những bậc thầy của nghệ thuật truyện ngắn Xô viết đương đại Ông được đề cử Giải Nobel Văn học năm 1965 Năm 1955 ông cho ra đời tác phẩm có lẽ là thành công nhất trong sự nghiệp, tập truyện Bông hồng vàng (Золотая роза) ngợi ca bản chất lao động tốt đẹp của nhà văn Và với khuynh hướng lãng mạn và phong cách trữ tình độc đáo của ông đã làm say mê bao đọc giả không chỉ trong phạm vi quốc gia mà trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam Chính vì vậy mà Pauxtôpxki được các nhà văn Việt Nam chọn làm tấm gương học tập trong nghệ thuật viết truyện ngắn Các tác phẩm của ông được bắt đầu viết từ 1930 và các sáng tác của ông được in trong tập “Bông Hồng Vàng và Bình Minh Mưa”

Xuyên suốt các tác phẩm của Paustovsky là chất trữ tình, chất thơ mộng trong văn xuôi Ông có lối kể chuyện rất nhẹ nhàng nhưng lại có tác động mạnh mẽ vào tâm

hồn Các tác phẩm của ông đánh thức những điều đẹp đẽ sâu thẳm bên trong mỗi tâm hồn, khiến người ta phát hiện ra những gì bình dị, đơn giản nhất Hầu như các câu chuyện của Paustovsky đều giống các bài ca ngọt ngào về tình yêu, về con người

và về cuộc sống Bầu không khí trong trẻo, các nhân vật được xây dựng nhẹ nhàng với nhiều ấn tượng Đọc các tác phẩm của Paustovsky, hầu như người ta đều tìm thấy chút bình yên, nhẹ nhàng nào đó

Quyển sách “Bông Hồng Vàng và Bình Minh Mưa” được chia thành hai phần chính theo tên nhan đề là “Bông hồng vàng” và “Bình minh mưa nổi bật với hai nội dung chính đó là những câu chuyện về phận người nhỏ bé với tấm lòng thơm thảo, tốt bụng và những câu chuyện về các nghệ sĩ chân tình và cao thượng Cả hai nội dung đều được nhà văn viết bằng lời văn giản dị, mượt mà, êm ái như thơ, cốt truyện đơn giản nhưng cảm động “Bông hồng vàng và bình minh mưa” được Paustovsky lấy bối cảnh nước Nga trước thế chiến thứ II Đây được xem là một trong những cuốn sách êm đềm, lối viết nhẹ nhàng về thế giới, về con người nước Nga với những sự bình dị, đôn hậu và đầy chất thơ Paustovsky đã khắc sâu vào trong lòng người đọc những tình cảm giữa cha mẹ với con, tình yêu đôi lứa, tình làng nghĩa xóm… của con người nước Nga những năm đầu thế kỷ trước Trong đó, ngay cả nỗi buồn cũng trong trẻo và lãng mạn, đẹp như một bản thánh ca du dương Câu chuyện mà Paustovsky viết ra mang chất thơ lóng lánh, mang lối giản dịu, dịu dàng đi sâu vào lòng người Từ những điều dịu dàng ấy, tác giả nhắc nhở người ta về những điều nhỏ bé trong cuộc sống này Trong tác phẩm, có xuất hiện những nỗi buồn, nhưng nỗi buồn mà nhà văn mang lại là nỗi buồn trong, buồn lãng mạn, buồn đẹp như bản thánh ca

Những truyện ngắn hoặc các bản ghi chép của ông trong “Bông hồng vàng” và kể

cả các tác phẩm trước đó trong sự nghiệp sáng tác, Paustovsky đều thể hiện rất rõ

quan điểm “hãy sống một cuộc đời thật tràn đầy trong ta trước khi đặt ngòi bút lên trang giấy” “ Bông Hồng Vàng” ra đời vào mùa thu 1955, gồm 16 truyện ngắn, lần

đầu được đăng trên Tạp chí tháng Mười Là tác phẩm tâm huyết của Pauxtôpxki chứa đựng vẻ đẹp của người viết văn với quan niệm nghệ thuật, quan niệm về nghề văn , thiên chức người cầm bút và một số vấn đề về tâm lí học sáng tạo văn học đó Những thông điệp về văn học nghệ thuật trong tác phẩm “Bông Hồng Vàng” của nhà văn Pauxtopxki để làm sáng rõ đặc trưng phong cách nghệ thuật của ông Bên cạnh đó ông truyền lại cả những kinh nghiệm quý giá của bản thân trong hoạt động sáng tác từ việc thu tập tài liệu, hình ảnh, ý tưởng sáng tác, cho đến khi một tác phẩm hoàn chỉnh ra đời và nó đã trở thành những kinh nghiệm sống Cả cuốn sách là những câu chuyện ngắn, những câu chuyện được kể bằng trí tưởng tượng, bằng lời tường thuật của một người khác, được Paustovsky lượm nhặt, đúc kết Những câu chuyện tuy không dài, không tường tận chi tiết, xong lại chứa đựng những triết lý văn học nghệ thuật vô cùng sâu sắc và quý giá

Mở đầu cuốn sách là câu chuyện “Bụi quý”, một trong những câu chuyện ý nghĩa nhất, đáng giá nhất của nhà văn Bởi nó chứa đựng một thông điệp văn học nghệ thuật sâu sắc về nghĩa vụ của một nhà văn Câu chuyện của Samet đã cho người viết văn nói riêng và bạn đọc nói chung nhiều điều hay, nhà văn giúp người đọc nhận thức sâu hơn về nghề văn Mọi sự vật xung quanh, từ khoảnh khắc ngắn ngủi được tính bằng giây, rồi cả những cái nhìn vô tình, những hoàn cảnh bất ngờ rồi đến những lúc con tim ngừng đập 1 nhịp … tất cả đều rất đỗi quen thuộc với con người chúng

ta, và tất cả chính là “những hạt cát rất nhỏ của bụi vàng” Đối với nhà văn, chúng

ta tìm tòi, thu nhặt lại từng chút, gom góm từng ngày giống Samet để rồi một ngày,

ta có được tấm hợp kim – chính là những kiến thức, những ý tưởng, những sự sáng tạo Kể cả với những điều xấu xa và tuyệt vọng nhất trên thế giới này Paustovski cũng giống như Giăng Samet tốt bụng cần mẫn lọc ra những bụi vàng lấp lánh đem đúc thành bông hồng nhỏ - bông hoa được tương truyền sẽ mang lại may mắn cho

người sở hữu dành tặng người con gái anh yêu Xuyzan Con người vô danh bình

dị Samet vì tình yêu và sự hi vọng nên đã lặng lẽ chắt chiu những hạt bụi vàng để tạo nên một bông hồng vàng tặng người mình yêu dù không biết bông hồng nhỏ có đến tay cô gái hay không Với kiểu truyện không có cốt truyện , truyện viết theo dòng cảm xúc của tác giả , Pauxtopxki đã tập trung khắc họa thế giới nội tâm của nhân vật nhằm bộc lộ cái “nội dung chân thực của tâm hồn” Có thể thấy trong thế giới nhân vật của Pauxtopxki đều là những nhân vật bình thường Họ là anh thợ quét rác, là nhà văn thực tập, bác nhà văn, chàng họa sĩ,… song ở họ luôn toát lên tình yêu cuộc sống chân thực mà giản dị Tựa đề các truyện ngắn: Tia chớp, Những bông hoa làm bằng vỏ bào, Bức điện, Hạt cát, Chiếc nhẫn bằng thép, Lẵng quả thông, Cây tường vi, Một món quà là tên gọi những sự vật quen thuộc ta vẫn bắt gặp hằng ngày Nhưng trong tác phẩm của Paustovsky chúng lại phát ra những thứ ánh sáng trong trẻo, lung linh, mới lạ

Qua truyện ngắn “Bụi quý” nói riêng và qua “Bông Hồng Vàng “ nói chúng tác giả

đã cho ta thấy những quan điểm hết sức sáng tạo trong nghề văn nói chung hay tất

cả các công việc nói chung Nếu không có sự tìm tòi nghiên cứu, không có sự chắt lọc, không có những ý tưởng, không có sự miệt mài thì sẽ chẳng có một thứ gì cả,

trong văn học cũng vậy Nên Paustovsky mới có câu “Chi tiết làm nên bụi vàng của tác phẩm” Bên cạnh đó, ông truyền lại cả những kinh nghiệm quý giá của bản thân

trong hoạt động sáng tác từ việc thu thập tư liệu cuộc sống, hình thành ý tưởng, cảm hứng sáng tác, gọt giũa câu chữ cho đến khi đứa con tinh thần của nhà văn chào đời Nhà văn chân chính không thể không có vốn sống, không thể không hiểu biết về con người và thời đại mình Cuộc sống của nhà văn không thể tách rời nhiệm vụ đi sâu, khám phá bản chất đời sống Thông qua tác phẩm đầy tính nhân văn này, Paustovski nhắc nhở chúng ta về những điều đẹp đẽ, những niềm hạnh phúc nhỏ nhắn mà chúng

ta đã bỏ quên trong cuộc sống vội vã của mình Đôi khi giữa cuộc sống vội vã, chúng

ta cần sống chậm lại để cảm nhận nhiều hơn, sâu hơn những điều diễn ra xung quanh

chúng ta Theo Pauxtôpxki, “văn xuôi có sức lay động sâu xa nhất là thứ văn xuôi

cô đúc”

Đến với “Bình minh mưa” đưa người đọc lạc vào một thế giới quen mà lạ, một thế

giới mà bóng tối, cái ác, sự xấu xa dường như cũng bị lu mờ đi trước vẻ đẹp trong sáng của nó Truyện ngắn của K.Paustovky hầu hết đều không có cốt truyện rõ ràng, không tuân theo nguyên tắc sáng tác truyện ngắn truyền thống với những kịch tính, cao trào căng thẳng Bởi Pauxtôpxki đã xây dựng thế giới ấy được ghép từ truyện ngắn mà mỗi câu chuyện như một bản hoà tấu được tạo nên bởi những thanh âm tốt đẹp nhất của cuộc đời Người đọc được dẫn dắt bởi sự dễ thương, trong sáng của từng con chữ, cùng với sự hồn nhiên, chân thành, ấm áp của từng nhân vật Mỗi tình huống truyện là một kết cấu được tạo thành bởi những phức cảm thuần thiện, tinh khôi nhất của tâm hồn.Đó là cuộc gặp gỡ giữa đại uý Kumin với người thiếu phụ –

vợ của bạn mình, để sau đó, hai người chia tay nhau trong màn mưa sớm của bình

minh mông lung như những cảm xúc trong lòng anh (Bình minh mưa) Hay đó là lần

cô bé hái tình cờ gặp một nhà soạn nhạc nổi tiếng khi đi chơi trong rừng thông, nhiều năm sau, cô được nghe bản nhạc ông viết tặng mình như một món quà tri ân đặc

biệt ( Lẵng quả thông) Hoặc cuộc gặp gỡ của cô gái Matxcova và người chiến sĩ bị

thương chỉ qua một số điện thoại mà anh tình cờ nghe để rồi gieo vào lòng người

những mong muốn về một kết thúc có hạnh phúc (Cầu vồng trắng)…

K.Paustovky dường như không tiếc dùng tất cả những mộng mơ để dệt nên những câu chuyện đẹp mông lung như mộng ảo nhưng giản dị, chân thật và thực tế đến không ngờ Còn cả những khoảnh khắc tình yêu mà ai có lẽ cũng từng gặp trong đời Mặc dù truyện ngắn không có cốt truyện khi đọc bạn không phải căng não để dõi theo những tình tiết gay cấn, nhưng bạn lại có thời gian chậm rãi đi dạo trong những trang văn đắm mình vào thiên nhiên nước Nga tươi đẹp, vào tâm hồn Nga giản dị, mộc mạc, chân thành có khả năng làm say lòng người Người đọc làm sao

có thể quên khoảnh khắc anh phi công Pasa đặt chân xuống lâm trường và cười rạng

rỡ khi biết Masa – cô gái mình tha thiết gặp lại đang làm việc tại đây trong truyện

ngắn( Cây tường vi) Làm sao có thể không xao xuyến, không hy vọng một ngày

nào hoà bình, anh lính lại trở về ngôi nhà ấm áp của người cha quá cố, trong khu vườn đầy tuyết trắng mùa đông, và gặp lại người thiếu phụ đến ở nhờ đã khiến trái

tim anh rung động ngay lần đầu gặp gỡ của trong đoản văn Tuyết Dư vị mà nhà văn

để lại trong lòng người đọc được tạo nên bởi rất nhiều cuộc gặp gỡ tình cờ, nhiều trong số đó trở thành khoảnh khắc tình yêu mà ta mong rằng sẽ là vĩnh cửu Những cuộc gặp gỡ tình cờ, những giây phút mà con tim đập lỡ nhịp nhưng không kịp nói

ra đó vẫn thường diễn ra quanh ta, có lẽ ai cũng từng một lần nếm trải Dưới ngòi bút của K.Paustovky, những khoảnh khắc đẹp nao lòng ấy trở thành niềm yêu bất tận dành cho cuộc sống mến thương này, khiến tâm hồn người đọc như được gột rửa bởi dòng nước tinh khiết nhất của tình yêu, tình người để trở về với những thanh âm rung lên từ phần trong sáng nhất của tâm hồn

Không chỉ những khoảnh khắc tình yêu làm ta xao xuyến, người đọc còn đắm mình trong những rung động như cất lên từ sâu trong tâm hồn của các nhân vật Nhân vật của K.Paustovky thường được tạo hình bởi những cảm giác của họ về thế giới xung

quanh Pêtrốp ( Cầu vồng trắng) hay lắng nghe âm thanh của cây cỏ, của suối nước,

và bị lôi cuốn bởi “giọng nữ cởi mở và trong trẻo”; cô bé Varusa ( Chiếc nhẫn thép) ngây thơ đón mùa xuân đến qua hơi ấm mà làn gió thổi vào tóc….Qua những

con chữ đơn giản, thiên nhiên, con người Nga hiện lên trong sáng, thân thiện và thật hiền hoà Đó có thể là khu vườn đầy tuyết mùa đông nơi ngôi nhà cũ của cụ Pôtapốp, hay cảnh hai bên bờ sông với cánh đồng đầy sương bồng bềnh với con

đường rực trong sắc tường vi đỏ:“Những cây tường vi mọc cao lút thành một bức tường dựng đứng Hoa tường vi nở còn ướt át, đỏ rực như những ngọn lửa đến nỗi những tia nắng nằm trên vùng lá bên những bông hoa tường vi cũng trở nên lạnh

lẽo và nhợt nhạt.”(Cây tường vi) Nhân vật dưới ngòi bút của.Paustovky hầu hết là

những con người bình được đặt trong một cái nền là phong cảnh nước Nga tuyệt đẹp

và hùng vĩ , song họ luôn toát lên một tình yêu với cuộc sống, sự chân thực, giản dị.Họ đẹp ngay trong những sự bình dị, đơn giản ấy Những điều bất ngờ nhỏ bé trong mỗi câu chuyện đem lại cho lòng người đọc biết bao xúc cảm… Bạn sẽ đồng cảm với niềm hạnh phúc của một cô bé tìm lại được chiếc nhẫn đánh rơi vùi sâu trong tuyết - môt món quà mà cô tin rằng sẽ đem lại sức khỏe cho người ông thân

yêu (Chiếc nhẫn bằng thép) Hình ảnh về cuộc chia tay đầy xao xuyến của hai người mới quen trong một trong một buổi bình minh mưa là một cái đẹp đầy ám ảnh (Bình minh mưa) Một cuộc gặp gỡ tình cờ của ông nhạc sĩ già với một cô bé gái nhỏ trong

khu rừng đã trở thành cảm hứng để ông sáng tác một bản nhạc tuyệt vời tặng cô khi

cô 18 tuổi - một bản nhạc ca ngợi tuổi trẻ, cái đẹp và niềm vui đuợc sống (Lẵng quả thông) Đó chỉ là vài trong số những câu chuyện giản dị song rất ấn tượng mà bạn

sẽ có dịp khám phá trong Bình minh mưa “Bình Minh Mưa” êm đềm, nhẹ nhàng

viết về thế giới của những người con nước Nga bình dị, đôn hậu và lóng lánh chất thơ Paustovsky đã khắc sâu vào trong lòng người đọc những tình cảm giữa cha mẹ với con, tình yêu đôi lứa, tình làng nghĩa xóm… của con người nước Nga những năm đầu thế kỷ trước Trong đó, ngay cả nỗi buồn cũng trong trẻo và lãng mạn, đẹp như một bản thánh ca du dương Mỗi truyện ngắn được ông viết ra đều hết sức tuyệt vời, khiến cho ta có cảm giác như chúng được viết sinh ra từ chính sự rung động sâu sắc của con tim tác giả Ông đã tạo ra thứ văn chương đẹp và trong vắt, nó làm tâm hồn chúng ta đẹp hơn, yêu những gì mà chúng ta đang có – đó là niềm vui được sống

và tận hưởng hạnh phúc trần thế

Đọc Paustovsky tôi bỗng hiểu tôi hơn, tôi bỗng hiểu mọi người hơn , tôi chợt hiểu rằng mỗi con người, dù người đó là ai, là nhà bác học, nhà thơ, là ông thợ mộc bình dị , tất cả, đều là một thế giới phong phú Đây không đơn thuần chỉ là những

truyện ngắn, nếu muốn, độc giả vẫn có thể cảm nhận được chất thơ miêu tả trữ tình, chất nhạc thánh thót nồng hậu, chất tự sự cuốn hút hấp dẫn và chất nghị luận thông suốt sắc sảo trên mỗi một trang giấy Độc đáo, ấn tượng và nhiệt huyết, ấy là những

gì mà Paustovsky muốn độc giả đồng cảm được thông qua ngòi bút đầy mãnh lực của mình Văn của Paustovsky, cũng như sự tiếp nhận cuộc đời ở trong ông, những suy ngẫm của ông, mang một sắc thái đặc biệt.Để làm được việc đó, nhà văn phải rất dày công nghiên cứu cuộc sống, nghiên cứu Paustovsky có thể từ một chi tiết rất nhỏ mà dựng thành một truyện ngắn “Bông Hồng Vàng và Bình Minh Mưa” là cuốn

sách bình dị nhẹ nhàng nhưng vẫn chạm được trái tim người đọc Đó là sự bình dị trong nhân vật , trong ngôn từ , trong cách kể , câu chuyện và cả bài học nhưng lại mang một giá trị , một thông điệp sâu sắc Qua những truyện ngắn đó ta được

biết không phải một người - nhân vật chính - mà nhiều người, và hơn thế nữa, dấu vết của cả một khoảng thời gian Thông qua tác phẩm đầy tính nhân văn này, Paustovsky nhắc nhở chúng ta về những điều đẹp đẽ, những hạnh phú giản đơn mà chúng ta đã vô tình lãng quên trong cuộc sống vội vã của mình

“Cái không thể đã thành có thể Con đường dài hóa dễ với ta Nhọc nhằn chi mấy cũng qua Cuối đường tìm kiếm khi ta thấy nàng”