Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội với công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu qua đường bưu chính.DOC

Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội với công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu qua đường bưu chính

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan số liệu trong chuyên đề này là chính xác và có nguồngốc rõ ràng

Nội dung chuyền đề: “Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội (trực thuộc Cục Hải quan Hà Nội) với công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu qua đường bưu chính” được em viết trong quá trình thực tập tại Tổ Kiểm soát

Phòng chống Buôn lậu Ma túy (thuộc Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội)dưới sự hướng dẫn của thạc sĩ Nguyễn Thị Liên Hương (trường Đại học Kinh

tế Quốc dân) và không sao chép lại từ bất kì luận văn hay chuyên đề nàokhác

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHI CỤC HẢI QUAN BƯU ĐIỆN HÀ NỘI 3

1 Sơ lược về cục Hải quan Hà Nội (Đơn vị quản lý của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội): 3

2 Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội: 4

2.1 Quá trình hình thành của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội: 4

2.2 Địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội: 5

2.3 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội: 5

2.4 Cơ cấu tổ chức của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội: 7

2.5 Hoạt động của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội trong những năm gần đây: 9

2.5.1 Về công tác giám sát quản lý: 9

2.5.2 Về công tác quản lý thu thuế xuất, nhập khẩu: 12

2.5.3 Về công tác kiểm tra phúc tập hồ sơ và chống buôn lậu, gian lận thương mại, kiểm soát phòng chống ma túy và xử lý: 13

2.5.4 Công tác cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa Hải quan : 14

2.5.5 Công tác quản lý điều hành và công tác tự kiểm tra: 14

2.6 Vai trò của Hải quan trong công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu: 15

2.7 Mối quan hệ công tác của Chi cục Hải quan Bưu điện với các đơn vị khác trên mặt trận chống buôn lậu: 16

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG BUÔN LẬU QUA ĐƯỜNG BƯU CHÍNH TẠI CHI CỤC HẢI QUAN BƯU ĐIỆN HÀ NỘI 18

1 Khái quát về hành vi buôn lậu: 18

1.1 Mối quan hệ giữa buôn lậu và gian lận thương mại: 19

2 Thực trạng buôn lậu qua đường bưu chính ở Việt Nam thời gian qua: 23

3 Các hành vi buôn lậu chủ yếu trên địa bàn do chi cục Hải quan bưu điện quản lý: 28

4 Tổ chức bộ máy đấu tranh chống buôn lậu của Chi cục Hải quan bưu điện: 29

4.1 Nhiệm vụ và quyền hạn của Tổ Kiểm soát phòng Chống buôn lậu

Ma túy: 304.2 Tổ chức và biên chế của Tổ Kiểm soát phòng Chống buôn lậu

Ma túy: 314.3 Công việc của Tổ Kiểm soát phòng Chống buôn lậu Ma túy: 314.4 Mối quan hệ công tác: 32

5 Một số kết quả về công tác chống buôn lậu qua đường bưu chính của chi cục Hải quan bưu điện trong những năm gần đây: 32

5.1 Kết quả phối hợp trong hoạt động thu thập, trao đổi và cung cấpthông tin: 335.2 Phối hợp và trực tiếp đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại: 345.3 Phối hợp kiểm soát, đấu tranh phòng, chống buôn lậu ma túy: 36

6 Một số hạn chế: 37

CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẤU TRANH CHỐNG BUÔN LẬU QUA ĐƯỜNG BƯU CHÍNH TẠI CHI CỤC HẢI

QUAN BƯU ĐIỆN HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI 40

1 Định hướng và chính sách của ngành Hải quan về công tác phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại: 40

2 Một số biện pháp phòng chống buôn lậu qua đường bưu chính đã được áp dụng tại Chi cục Hải quan bưu điện Hà Nội: 43

2.1 Biện pháp công khai: 43

2.2 Biện pháp bí mật: 43

3 Một số giải pháp phòng chống buôn lậu (do tác giả đề xuất): 44

4 Một số kiến nghị: 46

KẾT LUẬN 49

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 51

LỜI NÓI ĐẦU

Phòng chống buôn lậu là nhiệm vụ lớn, quan trọng đặt ra cho đất nướcnói chung và ngành Hải quan nói riêng

Ngày nay, trước xu thế toàn cầu hóa mạnh mẽ, việc mở rộng hợp tác,giao thương giữa các nước trở nên tất yếu, Việt Nam cũng không ngoại lệ Từkhi bắt đầu thực hiện chủ trương hội nhập kinh tế sau đại hội Đảng lần thứ IX,chủng loại hàng hóa xuất nhập khẩu ngày càng đa dạng phong phú, lưu lượngxuất nhập khẩu gia tăng gây áp lực khó khăn lên các ngành chức năng tại cáccửa khẩu Trong khi đó, các phần tử buôn lậu, gian lận thương mại lại luôntìm mọi thủ đoạn để buôn bán gian lận, kiếm lợi bất hợp pháp khiến cho côngtác quản lý Hải quan gặp trở ngại rất lớn

Một trong số những trở ngại đó là làm sao quản lý tốt hàng hóa xuấtnhập khẩu qua đường bưu điện Vì đã từ lâu, các đối tượng buôn lậu coi bưuđiện là phương thức vận chuyển hàng trái phép an toàn nhất bởi dễ lợi dụngcác chính sách miễn thuế với hàng phi mậu dịch; hay dấu những món hàngcấm nhỏ gọn nhưng giá trị cao, mặt khác lại hoàn toàn có thể chối tội khi bịphát hiện

Được sự phân công của nhà trường, cùng với sự giúp đỡ của các đồngchí cán bộ tại Tổ Kiểm soát phòng chống Ma túy thuộc Chi cục Hải quan Bưuđiện Hà Nội (trực thuộc Cục Hải quan Hà Nội), với kiến thức đã học tại

trường, em xin chọn đề tài “Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội với công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu qua đường bưu chính” làm chuyên

đề cuối khoá

Mục đích của chuyên đề ngoài tổng kết tình hình hoạt động của Chi cụcHải quan Bưu điện còn nhằm tổng hợp những thủ đoạn tinh vi mà các đối

tượng buôn lậu thường hay sử dụng trên tuyến Bưu điện Từ đó, rút ra một số

ý kiến đóng góp cho Chi cục nói riêng và cho lực lượng Hải quan Bưu điệnnói chung để công tác ngăn chặn phòng chống buôn lậu, gian lận thương mạingày một hoàn thiện hơn, góp phần giảm bớt những tác động tiêu cực củabuôn lậu, gian lận thương mại đối với xã hội và đất nước

Do thời gian thực tập ngắn, hiểu biết còn hạn chế nên bài viết này khôngtránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự đóng góp cũng như sửa chữacủa quý thầy cô

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHI CỤC

HẢI QUAN BƯU ĐIỆN HÀ NỘI

1 Sơ lược về cục Hải quan Hà Nội (Đơn vị quản lý của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội):

Cục Hải quan Hà Nội là đơn vị trực thuộc Tổng cục Hải quan, thuộc BộTài chính, có chức năng tổ chức thực hiện pháp luật của Nhà nước về Hảiquan và các văn bản pháp luật khác có liên quan đến hoạt động xuất nhậpkhẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh hàng hóa trên địa bàn Hà Nội và cáctỉnh Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái, Hòa Bình Hiện nay, Cục có trụ

sở chính tại đường Nguyễn Phong Sắc, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy,

Yên Viên ; Chi cục Hải quan Khu công nghiệp Bắc Thăng Long ; Chi cục Hải

quan Hà Tây ; Chi cục Hải quan Việt Trì; Chi cục Hải quan Bắc Ninh ; Chicục Hải quan Vĩnh Phúc

Sơ đồ 1: SƠ ĐỒ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA CỤC HẢI QUAN HÀ NỘI

2.1

2 Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội:

2.1 Quá trình hình thành của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội:

Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội tiền thân là Trạm Hải quan Bưu điện

Hà Nội trực thuộc Sở Hải quan Hà Nội, được thành lập theo nghị định số 34CT/KB/NĐ của Bộ trưởng Bộ Công Thương ngày 2/4/1955 Là một bộ phậncủa Sở Hải quan Hà Nội, Trạm Hải quan Bưu điện Hà Nội nhận nhiệm vụquản lý về Hải quan trên tuyến bưu chính trong khu vực Hà Nội và các vùnglân cận Trải qua những năm tháng đấu tranh chống Mỹ cam go, Sở Hải quan

Hà Nội nói chung và Trạm Hải quan Bưu điện Hà Nội nói riêng vẫn khôngngừng vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Ngày 2/6/1981, Bộ ngoại thương ra quyết định số 583/BT/TCCB chuyểntên Trạm Hải quan Bưu điện Hà Nội thành Chi cục Hải quan Bưu điện HàNội trực thuộc cục Hải quan Hà Nội

Phó cục trưởng

Cục trưởng

Phó cục trưởng

Phó cục trưởng Phó cục trưởng Phó cục trưởng

2.2 Địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội:

Do chức năng quản lý đặc thù của các Chi cục Hải quan Bưu điện nóichung là quản lý Hải quan đối với toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu bưuphẩm, bưu kiện và cả hàng chuyển phát nhanh nên địa bàn quản lý của Chicục Hải quan Bưu điện Hà Nội tương đối rộng Vị trí công tác nằm rải ráctrong thành phố và tương đối xa nơi làm việc của lãnh đạo Cụ thể:

- Đội thủ tục hàng hóa xuất nhập khẩu Liên tỉnh đóng tại Trung tâm Bưuchính Quốc tế số 5 Phạm Hùng ( trung tâm VPS 1-cũng là nơi làm việc củaLãnh đạo Chi cục)

- Đội thủ tục hàng hóa chuyển phát nhanh làm việc tại:Trung tâm xuấtnhập khẩu hàng hóa chuyển phát nhanh EMS, UPS của Bưu điện ở số 10 LêThạch và tại hãng Fedex số 165 Yên Phụ

2.3 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của chi cục Hải quan Bưu điện

Hà Nội:

Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Chi cục Hải quan Bưu điện HàNội được quy định theo Quyết định số 94/HQHN-TCCB ngày 1/4/2002 củaCục trưởng Cục Hải quan Hà Nội như sau:

Về chức năng, nhiệm vụ:

1 Chi Cục Hải quan Bưu điện Hà Nội thực hiện quản lý Nhà nước vềHải quan đối với bưu phẩm, bưu kiện, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gửi quadịch vụ bưu chính và vật phẩm, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gửi qua dịch

vụ chuyển phát nhanh

2 Thực hiện những nhiệm vụ kiểm soát, ngăn ngừa, phát hiện, xử lý cáchành vu buôn lậu và gian lận thương mại hoặc vận chuyển trái phép các loại

hàng hóa, ngoại hối, tiền Việt Nam, tài liệu phản động, văn hóa phẩm đồitrụy, đồ cổ, ma túy qua tuyến bưu điện.

3 Thực hiện thu thuế xuất nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trịgia tăng, lệ phí Hải quan và các khoản thu khác theo đúng quy định của phápluật, chống thất thu, nộp ngân sách đầy đủ kịp thời cho Nhà nước

4 Thống kê báo cáo tình hình công tác hàng ngày, định kỳ hoặc đột xuấttheo quy định Đề xuất, kiến nghị kịp thời về biện pháp quản lý nhà nước vềHải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu và chính sách thuế đối vớihàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu để cấp trên xem xét chỉ đạo

5 Thực hiện một số nhiệm vụ khác do Cục trưởng giao

Về quyền hạn, trách nhiệm:

1 Quyết định biện pháp kiểm tra, kiểm soát, giám sát, quản lý về Hảiquan đối với các loại bưu phẩm, bưu kiện xuất, nhập khẩu phù hợp với từngđối tượng, đảm bảo đúng nguyên tắc và chế độ quản lý của Ngành, của Nhànước về Hải quan

2 Đề xuất, xử lý hành chính các vi phạm pháp luật về Hải quan, về thuếcủa các tổ chức, cá nhân có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo đúng quyđịnh của pháp luật

3 Tuyên truyền, phổ biến pháp Luật Hải quan và các chế độ chính sáchkhác có liên quan đến các đối tượng làm thủ tục xuất nhập khẩu biết và thựchiện

4 Bồi dưỡng, giáo dục và đề xuất thực hiện việc bố trí, sắp xếp, bổnhiệm, khen thưởng, kỷ luật cán bộ, công chức trong đơn vị theo Quy địnhphân cấp quản lý cán bộ, công chức của Cục Hải quan Hà Nội, không ngừngnâng cao phẩm chất, năng lực để hoàn thành các nhiệm vụ được giao

5 Chủ động tổ chức các đợt tập huấn, nghiên cứu rút kinh nghiệm vềcông tác nghiệp vụ để nâng cao trình độ cho cán bộ, công chức trong đơn vị.

6 Bảo quản, sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả tài sản, phương tiện kỹthuật, nghiệp vụ được giao đúng mục đích, đúng quy định

7 Được sử dụng con dấu riêng để giải quyết công việc hành chính,nghiệp vụ của Chi cục Hải quan theo đúng quy định

8 Phối kết hợp với các đơn vị để giải quyết các công việc có liên quan

2.4 Cơ cấu tổ chức của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội:

Về bộ máy lãnh đạo, Chi cục có 1 Chi cục trưởng và 3 Chi cục phó Chicục trưởng chịu trách nhiệm trước Cục trưởng Cục Hải quan Thành phố HàNội về toàn bộ hoạt động của Chi cục Các chi cục phó chịu trách nhiệm trướcChi cục trưởng về các nhiệm vụ được giao bởi Chi cục trưởng

Về cơ cấu tổ chức, Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội hiện nay có 4 tổ ,đội:

- Đội Tổng hợp

- Đội thủ tục hàng hóa xuất nhập khẩu Liên tỉnh

- Đội thủ tục hàng hóa XNK Chuyển phát nhanh

- Tổ kiểm soát phòng, chống ma túy

Với tổng số biên chế là 57 người (gồm 50 cán bộ công chức và 07 hợpđồng lao động) trong đó nữ chiếm tỷ lệ 67% (38/57)

Nhiệm vụ chính của từng tổ, đội như sau:

- Đội Tổng hợp có nhiệm vụ tiếp nhận công văn và phổ biến các vănbản, quyết định mới cho các tổ, đội khác trong cùng đơn vị; lên kế hoạch xâydựng các chương trình kế hoạch công tác cho Chi cục; tổ chức thực hiện công

tác hành chính, văn thư, lưu trữ tại cơ quan; tổ chức tổng hợp số liệu, tìnhhình hoạt động của các đội kiểm soát hang hóa và báo cáo Cục Hải quanthành phố Hà Nội theo định kỳ công tác; Tổ chức thực hiện các quy định,quyết định về nhân sự, hội họp, giao ban, trực ban…

- Đội thủ tục hàng hóa xuất nhập khẩu Liên tỉnh có nhiệm vụ quản lýgiám sát về Hải quan, làm thủ tục xuất nhập khẩu đối với hàng hóa là bưuphẩm, bưu kiện thông thường

- Đội thủ tục hàng hóa xuất nhập khẩu Chuyển phát nhanh có nhiệm vụquản lý giám sát về Hải quan, làm thủ tục cho hàng hóa xuất nhập khẩu theohình thức chuyển phát nhanh

- Tổ kiểm soát phòng, chống Ma túy có nhiệm vụ phòng chống việc vậnchuyển trái phép ma túy trong địa bàn quản lý của Chi cục Ngoài ra, Tổ cònđược Chi cục trưởng giao nhiệm vụ phòng chống buôn lậu và gian lận thươngmại,

Sơ đồ 2: Cơ cấu tổ chức của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội.

2.5 Hoạt động của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội trong những năm gần đây:

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Cục Hải quan thành phố Hà Nội, trong 3năm 2007, 2008, 2009 Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội đã đạt được nhữngkết quả sau:

2.5.1 Về công tác giám sát quản lý:

Chi cục đã thường xuyên chủ động tổ chức phổ biến, tuyên truyền vàhướng dẫn doanh nghiệp nắm bắt được Luật Hải quan, quy trình thủ tục hải

Chi cục trưởng

Đội thủ tục hàng hóa XNK chuyển phát nhanh

Đội thủ tục hàng hóa XNK liên tỉnh

Đội tổng

hợp

Tổ kiểm soát, phòng chống ma túy

quan, luôn bám sát các quy định của Nhà nước, của Bộ tài chính và hướngdẫn của ngành Hải quan, thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao.

Trong quá trình thực hiện Luật Hải quan, quy trình thủ tục hải quan, Chicục đã kịp thời phát hiện các vướng mắc, bất cập, báo cáo về cục cho ý kiếnchỉ đạo và phương hướng giải quyết kịp thời

Năm 2007, Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội đã làm thủ tục cho27.304 lượt tờ khai hàng hóa XNK với tổng trọng lượng hàng XNK là3.350.334kg và tổng kim ngạch XNK đạt 84.459.996 USD

Năm 2008 Chi cục Hải quan Bưu điện đã làm thủ tục cho 29.641 lượt tờkhai hàng hóa XNK với tổng trọng lượng hàng XNK là 1.693.173kg vàtổng kim ngạch XNK đạt 124.491.731 USD

Năm 2009 Chi cục đã làm thủ tục cho 26.806 lượt tờ khai hàng hóaXNK, với tổng trọng lượng hàng XNK là 2.120.447 kg và tổng kim ngạchXNK đạt 128.794.153 USD

Số liệu cụ thể về kết quả công tác giám sát quản lý xuất, nhập khẩu qua

3 năm của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội như Bảng 1:

Bảng 1: Kết quả công tác giám sát quản lý xuất, nhập khẩu

qua 3 năm 2007-2009 của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội

Số lượng tờ khai (bộ) Trọng lượng (kg) Trị giá (USD)

2007 2008 2009 2007 2008 2009 2007 2008 2009 Xuất

khẩu 6,317 4,021 3.085 1,544,883 733,578 533.060 15,409,375 10,355,013 12.992.414 Nhập

Số liệu chi tiết về kết quả công tác giám sát quản lý xuất, nhập khẩu củaChi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội phân theo loại hình hàng hoá XNK trong

3 năm được thể hiện ở Bảng 2

Bảng 2: Kết quả công tác giám sát quản lý xuất, nhập khẩu của Chi

cục Hải quan Bưu điện Hà Nội phân theo loại hình hàng hoá XNK

Số lượng tờ khai (bộ) Trọng lượng (kg) Trị giá (USD)

khẩu 14,143 18,301 17.150 1,617,804 548,479 1.354.687 9,301,996 12,433,004 25.179.509

(Nguồn: Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội)

Qua bảng số liệu trên ta có thể thấy, số lượng hàng mậu dịch và phi mậudịch xuất nhập khẩu có xu hướng tăng lên dù mức tăng không đồng nhất vàđôi khi giảm Đây là xu thế tất yếu vì Việt Nam đang trên con đường côngnghiệp hóa, giao thương buôn bán được đẩy mạnh

Bên cạnh đó, trọng lượng hàng xuất nhập khẩu cả mậu dịch và phi mậudịch giảm mạnh: Năm 2009 giảm 37% so với nắm 2007 Nhưng ngược lại, trịgiá hàng hóa lại tăng lên: Năm 2009 tăng 150% so với năm 2007, phản ánhđặc thù hang hóa xuất nhập khẩu của ngành Bưu điện: Trọng lượng thấpnhưng giá trị cao

Số lượng tờ khai xuất khẩu có xu hướng giảm qua từng năm Đáng chú ý

số lượng tờ khai loại hình xuất khẩu mậu dịch năm 2009 chỉ bằng 10% so với

năm 2007; số lượng tờ khai loại hình xuất khẩu phi mậu dịch năm 2009 bằng82% so với năm 2007 và bằng 73% so với năm 2008 Trong khi đó số lượng

tờ khai nhập khẩu lại tăng mạnh, đặc biệt là hàng phi mậu dịch Năm 2009 sốlượng tờ khai nhập khẩu hang phi mậu dịch là 17.150 tăng 121% so với năm

2007 và gần gấp đôi số lượng tờ khai nhập khẩu hàng mậu dịch cùng năm

2009 Tuy nhiên về khối lượng hàng hóa, hàng nhập khẩu phi mậu dịch chỉbằng 1/6 còn về giá trị bằng 1/3 so với hàng mậu dịch nhập khẩu cùng năm

2009 Điều này phản ánh thực tế hiện trạng nhập siêu trong hiện tại của ViệtNam Mặt khác cho thấy hàng phi mậu dịch nhập khẩu lưu chuyển qua đườngbưu điện rất lớn Mặc dù khối lượng lưu chuyển chiếm rất ít khi so với hàngmậu dich nhập khẩu nhưng xét về giá trị lại chiếm một phần không nhỏ tổnggiá trị nhập khẩu

2.5.2 Về công tác quản lý thu thuế xuất, nhập khẩu:

Năm 2007, Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội được giao chỉ tiêu thuthuế, nhập khẩu là 46 tỉ đồng Tính đến ngày 10/12/2008, Chi cục đã thu được71,376 tỉ đồng, đạt 155% chỉ tiêu chính thức được giao

Năm 2008, Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội được giao chỉ tiêu thuthuế xuất, nhập khẩu là 68 tỉ đồng Tính đến ngày 15/12/2008, Chi cục đã thuđược 112,7 t ỷ đồng, đạt 166% chỉ tiêu chính thức được giao

Năm 2009, Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội được giao chỉ tiêu thuthuế xuất nhập khẩu là 85 tỉ đồng Tính đến ngày 15/12/2009, Chi cục thuđược 120,9 tỷ đồng, đạt 142% chỉ tiêu chính thức được giao

Bảng 3: Tình hình thực hiện thu thuế xuất, nhập khẩu

của Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội

(Tỉ đồng)

Thực hiện(Tỉ đồng)

Thực hiện/Kếhoạch

(Nguồn: Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội)

2.5.3 Về công tác kiểm tra phúc tập hồ sơ và chống buôn lậu, gian lận thương mại, kiểm soát phòng chống ma túy và xử lý:

Quy trình kiểm tra phúc tập hồ sơ của Tổng cục Hải quan được thực hiệnnghiêm túc: 100% số tờ khai Hải quan được kiểm tra, phúc tập

Năm 2007 đã kiểm tra phúc tập được 9.934 bộ tờ khai XNK mậu dịchcác loại hình và 17.460 bộ tờ khai XNK phi mậu dịch Trong quá trình phúctập đã phát hiện nhiều trường hợp áp sai mã và thuế suất nhập, đã tiến hànhtính thuế và truy thu 31.755.000 đồng

Năm 2008 đã kiểm tra phúc tập được 7613 bộ tờ khai XNK mậu dịch cácloại hình và 22.028 bộ tờ khai XNK phi mậu dịch Trong quá trình phúc tập

đã phát hiện nhiều trường hợp áp sai mã và thuế suất nhập, đã tiến hành tínhthuế và truy thu 2.93 tỉ đồng

Tính đến hết ngày 15/10/2009 đã kiểm tra phúc tập được 28.397/29.891

bộ tờ khai các loại, đạt 95% tổng số hồ sơ phải phúc tập, ra 148 quyết địnhtruy thu thuế với tổng số tiền là 474.304.000 đồng

Trong 3 năm 2007-2009, Chi cục Hải quan Bưu điện Hà Nội đã lập biênbản và ra quyết định xử lý 85 trường hợp vi phạm hành chính về Hải quan vớitổng số tiền phạt là 125.702.000 đồng Thực hiện hoàn thuế cho 50 trường

hợp, với số tiền là 408.729 000 đồng, bảo đảm đúng quy định của Luật quản

lý thuế

Đầu năm 2010, Chi cục đã phát hiện và đang trong quá trình xử lý 01trường hợp nhập khẩu 420 g cần sa

2.5.4 Công tác cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa Hải quan :

Chi cục Hải quan Hải quan Bưu điện Hà Nội thực hiện nghiêm túc cơchế hành chính một cửa Tổ giải quyết vướng mắc, hướng dẫn thủ tục hoạtđộng có hiệu quả; kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho doanh nghiệpnhững vấn đề thuộc thẩm quyền Chi cục báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của cấptrên giải quết kịp thời những phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền trong quátrình thực hiên chức năng quản lý Nhà nước về hải quan

Chi cục đã ứng dụng hiệu quả công nghệ tin học trong công tác quản lýNhà nước về Hải quan Toàn bộ tác nghiệp Hải quan được thực hiện trên máytính

Trên cơ sở kế hoạch hiện đại hóa của Cục Hải quan thành phố Hà Nộiđược Tổng Cục Hải quan phê duyệt Chi cục đã xây dựng kế hoạch phát triển,hiện đại hóa của Hải quan Bưu điện đến hết năm 2010 đạt chất lượng sát vớiyêu cầu thực tiễn của đơn vị và yêu cầu đòi hỏi phát triển và hội nhập củangành Hải quan

2.5.5 Công tác quản lý điều hành và công tác tự kiểm tra:

Thực hiện triển khai phối hợp kiểm tra, đánh giá trình độ cán bộ côngchức trong Chi cục; thực hiện bổ nhiệm lại cán bộ và thực hiện bình xét thiđua đúng quy chế, đúng trình tự, đối tượng

Duy trì chế độ họp giao ban định kỳ hàng tháng trong nội bộ đơn vị;hàng quý với Cục Hải quan Hà Nội và cơ quan Bưu điện; hàng tháng tổ chức

kiểm điểm công tác lãnh đạo, chỉ đạo, thông qua nghị quyết lãnh đạo của Chi

bộ, tổ chức triển khai Nghị quyết của Đảng ủy cấp trên, đảm bảo mọi mặtcông tác của đơn vị theo đúng kế hoạch và sát với thực tiễn

Sắp xếp lại cơ cấu tổ chức cho phù hợp; thực hiện tốt việc luân chuyểncán bộ trong nội bộ Chi cục, đảm bảo các công chức đều có thể làm việc tốt ởbất kì vị trí nào trong dây truyền nghiệp vụ

Duy trì chế độ tự kiểm tra, thanh tra công vụ Ngoài việc thường xuyênkiểm tra hàng ngày theo quy trình nghiệp vụ, qua công tác quản lý điều hành.Hàng quý, Chi cục thành lập các tổ công tác tự kiểm tra tại đơn vị, đi sâukiểm tra theo từng chuyên đề, nội dung cụ thể Công tác tự kiểm tra đã đạthiệu quả tích cực Qua công tác kiểm tra chất lượng công tác của cán bộ, côngchức đã được nâng lên rõ rệt

2.6 Vai trò của Hải quan trong công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu:

Xuất nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán ở phạm vi quốc tế nênkhông thể tránh khỏi những hành vi làm tổn hại đến lợi ích của cộng đồng, xãhội cũng như các quốc gia vì mục đích lợi nhuận Trong mối quan hệ đaphương đó, sự xâm nhập của các yếu tố tiêu cực có tính chất quốc tế là khôngthể tránh được, và một khi có sự gian lận trong hoạt động buôn bán xuất nhậpkhẩu thì tình trạng tham nhũng, tiêu cực vẫn còn xảy ra và phát triển Vì vậy,các nước đều phải có luật pháp và các cơ quan chức năng ngăn ngừa, phòngchống các tệ nạn trong lĩnh vực thương mại

Công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại là mộtnhiệm vụ quan trọng của ngành Hải quan, được tiến hành bằng các biện phápnghiệp vụ, thực hiện đúng theo chính sách pháp luật vừa tạo điều kiện thuận

lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, đồng thời phải quản lý chặtchẽ, chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Chức năng quản lý Nhà nước về hải quan thể hiện ở hai mặt: quản lýbằng chính sách pháp luật và bằng hoạt động kiểm tra, giám sát Nhà nước tạođiều kiện thuận lợi đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhậpcảnh qua biên giới trên cơ sở tuân thủ pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế

có liên quan đến hoạt động hải quan mà Việt Nam ký kết và công nhận

Hải quan Việt Nam, khi tiến hành kiểm tra, giám sát, kiểm soát, cónhiệm vụ tổ chức đấu tranh chống buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hànghóa, ngoại hối, tiền Việt Nam qua biên giới; áp dụng các biện pháp phát hiện,ngăn chặn, điều tra, xử lý các vi phạm theo quy định của pháp luật

Do đó, việc tăng cường giao lưu để hợp tác, trao dổi là một đòi hỏi tấtyếu để hòa nhập với nền kinh tế thế giới

2.7 Mối quan hệ công tác của Chi cục Hải quan Bưu điện với các đơn vị khác trên mặt trận chống buôn lậu:

Trước tình hình hoạt động buôn lậu ngày một tinh vi, phức tạp, hìnhthành những đường dây, những tổ chức lớn móc ngoặc với nhau đòi hỏi lựclượng Hải quan cũng phải mở rộng mối quan hệ công tác của mình mới hoànthành tốt được nhiệm vụ canh giữ “biên giới thương mại” cho đất nước

Đối với Chi cục Hải quan Bưu điện, mối quan hệ công tác không chỉđược tăng cường trong nội bộ Ngành (tăng cường trao đổi giữa cấp trên vớicấp dưới) mà còn mở rộng ra các cơ quan, Ban, Ngành khác có liên quan Cụthể như sau:

+ Chi cục Hải quan Bưu điện phối hợp với Đội Kiểm soát Ma túy thuộccục Hải quan Hà Nội, Cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Tổng cục Hải quan

và Hải quan bưu điện các tỉnh để nắm tình hình buôn lậu qua đường bưuchính trong toàn quốc; phương thức thủ đoạn và dự báo tình hình có ảnhhưởng đến địa bàn quản lý thuộc thành phố Hà Nội và phối hợp điều tra, xácminh các vụ có liên quan đến địa bàn quản lý.

+ Chi cục Hải quan Bưu điện phối hợp với các lực lượng công an kinh

tế, công an thành phố Hà Nội bao gồm PC15 PC 17…để nắm tình hình, tintức liên quan đến hoạt động của đối tượng buôn lậu và phối hợp đấu tranhtheo yêu cầu cụ thể của các vụ việc

+ Chi cục Hải quan Bưu điện liên kết với quản lý thị trường phát hiệnhàng hóa lưu thông trên thị trường, chú trọng đến các mặt hàng tân dược giátrị cao, kịp thời phát hiện những nguy cơ, giấu hiệu buôn lậu và gian lậnthương mại, từ đó truy tìm luồng hàng lậu xuất nhập và các phương thức thủđoạn của bọn buôn lậu để có đối sách đấu tranh kịp thời

+ Gián tiếp phối hợp với Cục thuế Hà Nội thông qua Cục Hải quan HàNội trong việc phát hiện các hành vi trốn lậu thuế và phối hợp truy thu thuếđối với các đối tượng vi phạm

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG BUÔN LẬU QUA ĐƯỜNG BƯU CHÍNH

TẠI CHI CỤC HẢI QUAN BƯU ĐIỆN HÀ NỘI

1 Khái quát về hành vi buôn lậu:

Căn cứ vào điều 153 Bộ luật hình sự có thể rút ra khái niệm buôn lậu:

“Buôn lậu là hành vi buôn bán trái phép qua biên giới hàng hóa, tiền ViệtNam, ngoại tệ, kim khí quý, đá quý hoặc vật phẩm thuộc di tích lịch sử vănhóa”

Buôn lậu có thể được chia ra thành :

- Buôn lậu hàng hóa

- Buôn lậu vũ khí

- Buôn lậu người (chủ yếu là trẻ em và phụ nữ)

Các hình thức buôn lậu bao gồm:

- Tránh sự kiểm tra của cơ quan thanh tra tại biên giới bằng cách giấuhàng hóa trong các phương tiện cá nhân

- Hàng hóa được giấu trong chính cơ thể của người đi buôn hoặc giấutrong các hàng hóa khác nhằm che mắt cơ quan Hải quan tại biên giới

- Người đi buôn lậu có sự kết hợp với các quan chức Hải quan để đưahàng hóa qua biên giới một cách hợp pháp

Hàng nhập lậu thuộc phạm vi áp dụng của Điều 16 Nghị định số175/2004/NĐ - CP ngày 10/10/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hànhchính trong lĩnh vực thương mại (sau đây gọi tắt là Nghị định số 175) đượcxác định căn cứ vào quy định tại điểm 1 mục II Thông tư liên tịch số 07/1997/

TTLT – BTM – BNV – BTC – TCHQ ngày 21/10/1997 của Bộ Thương mại –

Bộ Tài chính – Bộ Nội vụ (nay là Công an) và Tổng cục Hải quan hướng dẫnthực hiện việc chống buôn lậu theo Nghị quyết 85/CP- của Chính phủ và tổchức phối hợp lực lượng chống buôn lậu, gồm 4 loại hàng hoá sau đây:

- Hàng cấm nhập khẩu theo quy định hiện hành

- Hàng nhập khẩu không qua cửa khẩu quy định, không khai báo hảiquan

- Hàng nhập khẩu bày bán tại các cửa hàng, ở trong kho, vận chuyển trênđường không có hoá đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc nhập khẩu hợppháp hoặc sử dụng chứng từ hoá đơn không hợp lệ theo quy định của Bộ Tàichính

- Những loại hàng nhập khẩu nhà nước quy định phải dán tem hàng nhậpkhẩu mà không dán tem

1.1 Mối quan hệ giữa buôn lậu và gian lận thương mại:

Gian lận thương mại dù không phải là một tội danh trong luật hình sự,nhưng các dấu hiệu đặc trưng của nó lại trùng hợp với tội buôn lậu và buônlậu cũng bao gồm gian lận thương mại

Hội nghị Quốc tế lần thứ V về chống gian lận thương mại của tổ chứcHải Quan thế giới đã xếp buôn lậu vào trong các hình thức gian lận thươngmại, nhưng coi đó là loại hình gian lận thương mại nguy hiểm, đặc biệt

Công ước quốc tế Nairobi cũng đã đưa ra khái niệm buôn lậu và gian lậnthương mại nhằm che dấu sự kiểm tra, kiểm soát của Hải Quan bằng mọi thủđoạn, mọi phương tiện trong việc đưa hàng hoá lén lút qua biên giới

Trong bộ luật hình sự của nước ta đã ghi nhận tội buôn lậu "buôn bántrái phép, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biến giới" còn trong công ước

quốc tế xử lý 16 loại gian lận thương mại có "Buôn bán hàng cấm qua biêngiới hoặc ra khỏi sự kiểm soát của Hải quan", "khai báo chủng loại hàng hoá".

" khai tăng giảm giá trị hàng hoá " Đây là những hành vi buôn bán gian lậntrái pháp luật, mang tính chất giống như buôn lậu "Buôn lậu" từ trước đếnnay được nhiều người biết đến hơn là "gian lận thương mại " Gian lận thươngmại là thuật ngữ mới xuất hiện, bao gồm nhiều hành vi gian lận, trái pháp luậthơn buôn lậu hay nói cách khác nội hàm của nó rộng hơn nội hàm của buônlậu Điều này là do ngày càng có nhiều hiện tượng mới, tiêu cực xảy ra trong

xã hội Vì vậy hai thuật ngữ này thường đi kèm với nhau "Buôn lậu và gianlận thương mại "

So sánh khái niệm gian lận thương mại trong lĩnh vực Hải quan với kháiniệm buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới cóthể thấy có những điểm khác nhau sau:

- Gian lận thương mại thực chất đó là tiến hành hoạt động xuất nhậpkhẩu có phép tắc, công khai đến cơ quan Hải quan để làm thủ tục (khai báo,kiểm tra, nộp thuế) và công khai, hợp pháp đưa hàng hóa qua cửa khẩu.nhưng lợi dụng những kẽ hở để khai báo gian dối như về mẫu mã,về số lượng,

về chất lượng nhằm đạt được kết quả cuối cùng là gian lận về mức thuế phảinộp Hành vi này có khi chỉ là thủ đoạn riêng của chủ hàng khi có sự tiếp taycủa một số nhân viên Hải quan biến chất

- Buôn lậu là hành vi lén lút đưa hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giớitrốn tránh hoặc chống lại sự kiểm tra, kiểm soát của Hải quan bằng cáchkhông đi qua cửa khẩu, hoặc tuy có đi qua cửa khẩu nhưng dùng thủ đoạn bímật bất hợp pháp như trà trộn hàng lậu trong các hàng hóa khác có làm thủtục, cấu tạo chỗ bí mật để giấu hàng lậu để che dấu hàng hóa, trốn tránh,chống lại sự kiểm tra của Hải quan, nhằm đạt được lợi ích cuối cùng là thu

được lợi nhuận thặng dư siêu ngạch Hành vi buôn lậu có khi chỉ có giá trịnhỏ, nhưng hầu hết phải do những tổ chức bất hợp pháp có đường dây bất hợppháp qua biên giới, có khi xuyên quốc gia thực hiện

Vấn đề đặt ra là ở Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới, hai kháiniệm này chưa được phân định rõ ràng Nhiều nước coi buôn lậu cũng là hành

vi gian lận thương mại Tổ chức Hải quan Thế giới tại hội nghị lần thứ 5 vềchống gian lận thương mại đã xếp buôn lậu vào một trong những hình thứcgian lận thương mại nhưng coi đó là loại hình gian lận thương mại đặc biệtnguy hiểm

Ở Việt Nam hiện nay, buôn lậu được coi là hành vi vi phạm pháp luật,không đồng nhất với gian lận thương mại

Theo Bộ Luật hình sự 2000 quy định tại điều 153 và điều 154, buôn lậu

và vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới, là hành vi vi phạmpháp luật hình sự và bị coi là phạm tội Hai tội danh này tương ứng với haikhung hình phạt khác nhau Tội buôn lậu (Điều 153) hình phạt thấp nhất làphạt tiền 10 triệu đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng, cao nhất là tử hình Tội vậnchuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (Điều 154) hình phạt thấpnhất là phạt tiền từ 5 triệu đồng, cải tạo không giam giữ 2 năm hoặc vào tù 3tháng, hình phạt cao nhất là phạt tù 10 năm

Trong Bộ luật hình sự 2000, hành vi GLTM không được đề cập đến, nhưvậy có thể nói gian lận thương mại có sự tách biệt với tội danh buôn lậu Xét

về góc độ áp dụng luật pháp có thể khởi tố hình sự tất cả các chủ thể có hành

vi thỏa mãn dấu hiệu cấu thành tội "vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ quabiên giới" (Điều 154 Bộ luật hình sự) Điều này cho phép xác định ranh giớigiữa buôn lậu, vận chuyển hàng hoá trái phép qua biên giới với hành vi gianlận thương mại

Tuy nhiên, đối với trường hợp chủ hàng giấu diếm hàng hóa hoặc không

có giấy tờ hợp lệ khi xuất nhập khẩu hoặc khai báo gian dối khi qua biên giới,thì cũng có thể coi là vận chuyển trái phép hàng hoá để khởi tố theo Điều 153

Bộ luật hình sự hoặc xử phạt theo quy định tại điều 12, 13 Nghị định138/2004/NĐ-CP về xử phạt hành vi trong lĩnh vực hải quan Ở đây, một vấn

đề nổi cộm là cùng một hành vi vi phạm như không khai báo hoặc khai báokhông đúng khi vân chuyển hàng hoá qua biên giới .việc xử lý có thể ápdụng điều 153 Bộ luật hình sự ghép vào tội danh "tội buôn lậu", nhưng cũnghành vi đó cũng có thể áp dụng điều 12 Nghị định 130/2004/NĐ- CP về quyđịnh xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước về Hảiquan Do đó, việc phân định rõ ràng ranh giới để xác định tội danh buôn lậu

và gian lận thương mại là một vấn đề bức xúc cần được nghiên cứu giảiquyết

Theo pháp luật Việt Nam, gian lận thương mại không phải là một tộidanh trong Bộ luật hình sự, nhưng các biểu hiện đặc trưng của nó lại trùnghợp với tội buôn lậu, một bộ phận của gian lận thương mại là buôn lậu vàbuôn lậu bao gồm cả gian lận thương mại Hai khái niệm này thường đi đôi,gắn liền với nhau trong tiềm thức xã hội, chúng có phần giao thoa với nhaunhưng không bao hàm tất cả Đặc biệt là gian lận thương mại, ngoài buôn lậu,gian lận thương mại còn bao gồm nhiều yếu tố khác như: buôn bán hàng giả,

ăn cắp mẫu mã, khai báo sai về số lượng, chất lượng hàng hóa

Sự khác nhau cơ bản giữa gian lận thương mại và buôn lậu là :

- Buôn lậu trước hết là hành vi gian lận thương mại nhưng ở mức caohơn, tính chất phức tạp và nghiêm trọng hơn Nó là trường hợp đặc biệt củagian lận thương mại

- Về bản chất của những kẻ buôn lậu là mạo hiểm, sử dụng các phươngtiện cần thiết để đưa hàng qua biên giới

- Bản chất của gian lận thương mại là "cơ mưu, trí não" lợi dụng sự sơ

hở, không rõ ràng, không chính xác khoa học và đầy đủ của luật pháp, chínhsách của các cơ quan quản lý chức năng để thực hiện hành vi gian dối, lừa gạtqua cửa khẩu một cách công khai nhằm thu lợi bất chính Phạm vi của kháiniệm gian lận thương mại rộng hơn khái niệm buôn lậu

- Nếu xép ở mức độ nguy hiểm đối với nền kinh tế thì hành vi buôn lậumang ảnh hưởng nghiêm trọng hơn nhiều

- Nếu xét ở khía cạnh xử lý thì xử lý gian lận thương mại trong lĩnh vựcHải quan khó khăn hơn và khung hình phạt nhẹ hơn

- Nếu xét ở góc độ nhận biết thì buôn lậu dễ nhận thấy hơn còn gian lậnthương mại thông thường núp dưới những vỏ bọc hợp pháp

Có thể nói, buôn lậu là hành vi gian lận thương mại trong lĩnh vực Hảiquan, có mức độ nguy hiểm cho xã hội đáng kể Điều đó có nghĩa là hành vi

và hàng hóa gian lận thương mại phải ở mức bị coi là nguy hiểm đáng kể,phải xử lý hình sự (về tội buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền

tệ qua biên giới) Dưới mức đó thì bị coi là gian lận thương mại nguy hiểmchưa đáng kể và chỉ bị xử lý hành chính

2 Thực trạng buôn lậu qua đường bưu chính ở Việt Nam thời gian qua:

Cục điều tra Chống buôn lậu (thuộc Tổng cục Hải quan) ước tính trongtổng trị giá 10000 tỷ đồng gồm hàng hóa buôn lậu và gian lận thương mại vàoViệt Nam mỗi năm thì buôn lậu qua đường Bưu điện chiếm trị giá khoảng1,5%, tức là 150 tỷ đồng/1 năm Thế nhưng con số vụ buôn lậu qua đườngbưu điện bị bắt trong cả nước mỗi năm giao động từ 1500-2500 vụ và trị giá