Hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn “Hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LÊ ANH TUẤN

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRỰC THUỘC

BỘ CÔNG THƯƠNG Ở TỈNH THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Đình Hợi

THÁI NGUYÊN - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn

“Hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên” là trung thực, là kết quả nghiên

cứu của riêng bản thân tôi

Các , số liệu sử dụng trong luận văn được các Ban quản lý dự án đầu

tư xây dựng của các trường được nghiên cứu cung cấp và từ các báo cáo tổng hợp của Vụ Tài chính, Vụ Kế hoạch Bộ Công Thương báo cáo tổng kết

Thái Nguyên, tháng năm 2014

Tác giả luận văn

Lê Anh Tuấn

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện đề tài:“ Hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu

tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên”, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ của nhiều cá nhân và tập

thể Tôi xin được bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong học tập và nghiên cứu

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng Quản lý đào tạo sau đại học cũng như các khoa chuyên môn của Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

- Đại học Thái Nguyên cùng các thầy cô giáo đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập

và nghiên cứu tại trường

Tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn nhiệt tình và trách nhiệm của thầy giáo - TS.Nguyễn Đình Hợi - Trường Đại học Công nghệ và quản lý Hữu Nghị, đã hướng dẫn, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành bản luận văn này

Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi còn được sự giúp đỡ và cộng tác của các đồng nghiệp tại địa điểm nghiên cứu, tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo và các phòng ban liên quan của Trường Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức, Trường…

Tôi xin chân thành cảm ơn sự động viên, giúp đỡ của bạn bè đồng nghiệp và gia đình đã chia sẻ những khó khăn và động viên tôi hoàn thành tốt khoá học và thực hiện luận văn này

Do thời gian nghiên cứu có hạn, luận văn của tôi không thể tránh khỏi những

sơ suất, thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy cô giáo cùng toàn thể bạn đọc

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng năm 2014

Tác giả luận văn

Lê Anh Tuấn

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG vii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Những đóng góp khoa học và ý nghĩa của luận văn 3

5 Kết cấu của luận văn 4

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DỰ ÁN, QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 5

1.1 Cơ sở lý luận về dự án, quản lý dự án đầu tư 5

1.1.1 Cơ sở lý luận về dự án 5

1.1.2 Cơ sở lý luận về quản lý dự án 7

1.2 Cơ sở thực tiễn về công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng 23

1.2.1 Kinh nghiệm công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng ở một số nước trên thế giới 23

1.2.2 Thực tiễn công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng ở Việt Nam 26

1.2.3 Bài học rút ra từ kinh nghiệm quản lý dự án trên thế giới và ở Việt Nam 29

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 32

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 32

2.2 Phương pháp nghiên cứu 33

2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu 33

2.2.2 Phương pháp tổng hợp, phân tích số liệu 35

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 37

Chương 3 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRỰC THUỘC BỘ CÔNG

THƯƠNG Ở TỈNH THÁI NGUYÊN 39

3.1 Đặc điểm chung của địa bàn nghiên cứu 39

3.2 Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 40

3.2.1 Khái quát tình hình một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 40

3.2.2 Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 44

3.3 Kết quả khảo sát về công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 77

3.4 Đánh giá công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 82

3.4.1 Những kết quả đã đạt được 82

3.4.2 Những mặt còn tồn tại, hạn chế 83

3.4.3 Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế 88

Chương 4 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆ ẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRỰC THUỘC BỘ CÔNG THƯƠNG Ở TỈNH THÁI NGUYÊN 93

4.1 Quan điểm hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 93

4.2 Phương hướng, mục tiêu hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 93

4.2.1 Phương hướng 93

4.2.2 Mục tiêu 94

4.3 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 95

4.3.1 Giải pháp tăng cường, nâng cao chất lượng nhân lực Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng 95

4.3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng công tác khảo sát, lập, thẩm tra và phê duyệt

thiết kế - dự toán 97

4.3.3 Giải pháp hoàn thiện công tác lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng 98

4.3.4 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thi công xây dựng công trình 102

4.3.5 Giải pháp nâng cao công tác thanh, quyết toán dự án đầu tư 103

4.3.6 Giải pháp nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán 105

4.4 Kiến nghị để hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở Tỉnh Thái Nguyên 106

4.4.1 Đối với Nhà nước 106

4.4.2 Đối với Bộ Công Thương 106

4.4.3 Đối với Chủ đầu tư 107

KẾT LUẬN 108

TÀI LIỆU THAM KHẢO 110

PHỤ LỤC 112

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Cơ cấu đối tượng điều tra, khảo sát 34

Bảng 2.2 Tiêu thức đánh giá kết quả khảo sát, điều tra 35

Bảng 3.1 Kết quả phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình giai đoạn 2009-2013 47

Bảng 3.2 Tổng hợp kết quả thẩm tra dự toán các dự án giai đoạn 2009-2013 50

Bảng 3.3 Tổng hợp kết quả lựa chọn nhà thầu giai đoạn từ 2009-2013 57

Bảng 3.4 Tổng hợp các gói thầu chậm tiến độ 63

Bảng 3.5 Tổng hợp các gói thầu chính chậm tiến độ thi công 64

Bảng 3.6 Tổng hợp kết các gói thầu chính điều chỉnh tăng giá trị hợp đồng giai đoạn 2009-2013 65

Bảng 3.7 Tổng hợp kết quả nghiệm thu khối lượng xây dựng hoàn thành giai đoạn 2009-2013 67

Bảng 3.8 Tổng hợp kết quả thanh toán khối lượng xây dựng hoàn thành giai đoạn 2009-2013 71

Bảng 3.9 Tổng hợp kết quả quyết toán dự án đầu tư xây dựng hoàn thành giai đoạn 2009-2013 73

Bảng 3.10 Bố trí nguồn nhân lực quản lý dự án đầu tư xây dựng giai đoạn 2009-2013 75

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Chu trình quản lý dự án 8

Sơ đồ 1.2 Các lĩnh vực quản lý dự án 12

Sơ đồ 1.3 Vòng đời dự án 13

Sơ đồ 1.4 Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án 15

Sơ đồ 1.5 Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án 16

Sơ đồ 1.6 Mô hình tổ chức chìa khóa trao tay 17

Sơ đồ 1.7 Mô hình tổ chức quản lý dự án theo chức năng 18

Sơ đồ 1.8 Mô hình tổ chức chuyên trách quản lý dự án 19

Sơ đồ 3.1 Quy trình lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng theo hình thức chỉ định thầu 52

Sơ đồ 3.2 Quy trình lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước; chào hành cạnh tranh 53

Sơ đồ 3.3 Quy trình quản lý chất lượng dự án đầu tư xây dựng công trình 59

Sơ đồ 4.1 Quy trình điều chỉnh lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng 100

Sơ đồ 4.2 Quy trình thanh toán khối lượng xây dựng, cung ứng thiết bị hoàn thành 104

Sơ đồ 4.3 Quy trình trình phê duyệt quyết toán dự án đầu tư xây dựng hoàn thành 105

BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1 Hình thức thực hiện các gói thầu 55

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đầu tư xây dựng là một lĩnh vực quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước Muốn đầu tư xây dựng có hiệu quả thì công tác quản lý có vai trò quyết định Vì vậy, từ trước đến nay, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác quản lý đầu tư xây dựng Tại Nghị quyết số 14-NQ/TW ngày 15/5/1996 của Bộ Chính trị đã quán triệt: “Tiếp tục kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước, đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường quản lý nhà nước…chấn chỉnh công tác xây dựng cơ bản, cải tiến chế độ đấu thầu…”[1]

Trong nhiều năm qua, Nhà nước đã ban hành và tổ chức thực hiện nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động đầu tư xây dựng, trong

đó rất chú trọng vào việc nâng cao năng lực, hiệu lực công tác quản lý của các chủ đầu tư và ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua vẫn có nhiều vấn đề nổi cộm trong quản lý dự án xây dựng gây hậu quả thiệt hại về kinh tế và xã hội cho nhà nước như: Bê bối tham nhũng tại ban quản lý dự án PMU-18; Sập nhịp dẫn cầu Cần thơ - Ban quản lý dự án Mỹ Thuận; Vỡ đập thuỷ điện Đăk Mek 3 - Kontum và hiện nay sự cố đập thuỷ điện sông tranh 2 - Ban quản lý dự

án thuỷ điện 3 Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang là vấn đề mang tính thời sự…

Thái Nguyên là một tỉnh ở Đông Bắc Việt Nam, tiếp giáp với thủ đô Hà Nội và là tỉnh nằm trong quy hoạch vùng thủ đô Hà Nội Thái Nguyên là một trung tâm kinh tế - xã hội lớn của khu vực Đông Bắc hay cả Vùng trung du và miền núi phía Bắc Thái Nguyên được coi là một trung tâm đào tạo nguồn nhân lực lớn thứ 3 sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh Trên địa bàn tỉnh hiện có: Đại học Thái Nguyên (Đại học cấp vùng gồm các trường Đại học thành viên), Trường Đại học Việt Bắc, Trường Đại học Công nghệ giao thông vận tải và các trường Cao đẳng : Cao đẳng kinh tế - tài chính Thái Nguyên, Cao đẳng Y tế Thái Nguyên, Cao đẳng sư phạm Thái Nguyên, Cao đẳng văn hóa nghệ thuật Việt Bắc

và 06 trường cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương là: Cao đẳng thương mại - du lịch Thái Nguyên, Cao đẳng công nghiệp Thái Nguyên, Cao đẳng cơ khí luyện kim, Cao đẳng công nghiệp Việt-Đức, Cao đẳng Công nghệ và Kinh tế Công nghiệp, Cao đẳng nghề Cơ khí Luyện kim

Các trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công thương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên là các đơn vị hành chính sự nghiệp có thu và được quy định điều chỉnh lại tại quyết định số 541/QĐ-TTg ngày 12/5/2008 của Thủ tướng Chính phủ với nhiệm

vụ phát triển nguồn nhân lực cho ngành Công Thương Việt Nam Để thực hiện nhiệm vụ trên, trong thời gian qua Bộ Công Thương đã tăng cường đầu tư cho các đơn vị đào tạo trực thuộc, đặc biệt là đẩy mạnh đầu tư xây dựng cơ bản nhằm nâng cao cơ sở vật chất Căn cứ vào khoản 3 điều 45 Luật Xây dựng, Bộ Công Thương cho phép thành lập các Ban Quản lý dự án tại các đơn vị sự nghiệp trực thuộc theo hình thức Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án Trong quá trình hoạt động, các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tại các trường cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương

ở tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều thành công về quản lý dự án có hiệu quả: Trường Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức (Dự án đầu tư xây dựng nhà ở sinh viên;

dự án đầu tư xây dựng xưởng công nghệ cao, nhà hiệu bộ và giảng đường lớn thư viện…chuẩn bị thực hiện dự án: Đầu tư hệ thống cấp nước, thu gom và xử lý nước thải…); Trường Cao đẳng Cơ khí -luyện kim (Đầu tư xây dựng nhà đa năng; đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước toàn trường…) Trường Cao đẳng Công nghệ và kinh tế công nghiệp (Nhà ở sinh viên; Dự án cấp thoát nước toàn trường; Dự án đầu

tư xây dựng nhà giảng đường 7 tầng, nhà hiệu bộ, nhà lý thuyết… ) Tuy vậy, quản

lý dự án đầu tư xây dựng ở một số đơn vị trên vẫn còn tồn tại nhiều các thiếu xót cần các giải pháp hoàn thiện trong thời gian tới

Là một cán bộ công tác tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng, đã tiếp cận với thực tế và có những kinh nghiệm nhất định về quản lý kinh tế với các dự án đầu tư xây

dựng, nên tôi chọn vấn đề “Hoàn thiện công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng tại

một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở tỉnh Thái Nguyên” làm đề

tài luận văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý kinh tế với mong muốn đi sâu nghiên cứu toàn diện nhất các vấn đề lý luận, thực tiễn về quản lý dự án đầu tư xây dựng, từ đó đưa

ra các định hướng và giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện quản lý dự án tại các đơn vị

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

iêu chung

Nghiên cứu thực trạng Công tác quản lý dự án đầu tư xây dự

, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng tại các trường này

xây dựng là một hình thức quản lý đặc thù trong quản lý dự án nói chung

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số

số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở tỉnh Thái Nguyên

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

* Phạm vi về không gian: Các nội dung trên được nghiên cứu tại 03 trường

Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở tỉnh Thái Nguyên (Trường Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức; Trường Cao đẳng Cơ khí - luyện kim; Trường Cao đẳng Công nghệ và Kinh tế Công nghiệp)

* Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu việc quản lý dự án đầu tư

xây dựng tại 03 trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở tỉnh Thái Nguyên Trường Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức; Trường Cao đẳng Cơ khí - Luyện kim; Trường Cao đẳng Công nghệ và Kinh tế Công nghiệp

4 Những đóng góp khoa học và ý nghĩa của luận văn

Luận văn làm rõ sự cần thiết phải hoàn thiện quản lý dự án đầu tư xây dựng, phân tích những luận cứ khoa học mang tính lý luận, thực tiễn về quản lý dự án đầu

Trên cơ sở phân tích thực trạng hoạt động quản lý dự án đầu tư xây dựng, luận văn đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện quản lý dự án đầu tư xây dựng tại các đơn vị được nghiên cứu

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài các phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bố cục gồm 04 chương:

- Chương 1 Những vấn đề lý luận và thực tiễn về dự án, quản lý dự án đầu tư xây dựng;

- Chương 2 Phương pháp nghiên cứu;

- Chương 3 Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một

số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở tỉnh Thái Nguyên;

- Chương 4 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại một số trường Cao đẳng trực thuộc Bộ Công Thương ở tỉnh Thái Nguyên

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DỰ ÁN,

QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

1.1 Cơ sở lý luận về dự án, quản lý dự án đầu tư

1.1.1 Cơ sở lý luận về dự án

1.1.1.1 Khái niệm dự án

a) Theo phương diện phát triển

Dự án là một lĩnh vực hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cần phải được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kế hoạch tiến độ nhằm tạo

ra một thực thể mới

Dự án không chỉ là một ý định phác thảo mà có tính cụ thể và mục tiêu xác định; Dự án không phải là một nghiên cứu trìu tượng mà tạo nên một thực thể mới

b) Theo phương diện quản lý

Dự án là những nỗ lực có thời hạn nhằm tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất Mọi dự án đầu tư đều có điểm bắt đầu và điểm kết thúc xác định Dự án kết thúc khi mục tiêu của dự án đã đạt được hoặc dự án bị loại bỏ

1.1.1.2 Những đặc trưng cơ bản của dự án

Dự án có mục đích, kết quả xác định Tất cả các dự án đều phải có kết quả

được xác định rõ Kết quả này có thể là một tòa nhà, một dây chuyền sản xuất hiện đại hay là chiến thắng của một chiến dịch vận động tranh cử vào một vị trí chính trị Mỗi dự án lại bao gồm một tập hợp nhiều nhiệm vụ cần được thực hiện Mỗi nhiệm vụ cụ thể lại có một kết quả riêng, độc lập Tập hợp các kết quả

cụ thể hình thành nên kết quả chung của dự án Dự án là một hệ thống phức tạp, được phân thành nhiều bộ phận, phân hệ khác nhau để thực hiện và quản lý nhưng đều phải thống nhất đảm bảo các mục tiêu chung về thời gian, chi phí và việc hoàn thành với chất lượng cao

Dự án có chu kỳ phát triển riêng và có thời gian tồn tại hữu hạn Dự án là

một sự sang tạo Giống như các thực thể sống, dự án cũng trải qua các giai đoạn: Hình thành, phát triển, có thời điểm bắt đầu và kết thúc Dự án không kéo dài mãi mãi Khi dự án kết thúc, kết quả dự án được chuyển giao cho bộ phận quản lý, vận hành, nhóm quản trị dự án giải tán

Sản phẩm của dự án mang tính đơn chiếc, độc đáo Khác với quá trình sản

xuất liên tục và gián đoạn, kết quả của dự án không phải là sản phẩm sản xuất hàng loạt, mà có tính khác biệt cao Sản phẩm và dịch vụ do dự án mang lại là duy nhất, hầu như không lặp lại như kim tự tháp Ai Cập, hay đê chắn lũ sông Thames ở London Tuy nhiên, ở nhiều dự án khác tính duy nhất ít rõ ràng hơn và bị che đậy bởi tính tương tự giữa chúng Nhưng đều khẳng định chúng có vị trí khác nhau, khách hàng khác

Dự án liên quan đến nhiều bên và có sự tương tác phức tạp giữa các bộ phận quản lý chức năng với quản lý dự án Dự án đều có sự tham gia của nhiều bên hữu quan như chủ đầu tư, người hưởng thụ dự án, các nhà tư vấn, nhà thầu, các cơ quan quản lý nhà nước Tùy theo tính chất của dự án và yêu cầu của chủ đầu tư mà sự tham gia của các thành phần trên cũng khác nhau Giữa các bộ phận quản lý chức năng và bộ phận quản lý dự án thường xuyên có quan hệ qua lại với nhau và cùng phối hợp thực hiện nhiệm vụ nhưng mức độ tham gia của các bộ phận không giống nhau Để thực hiện thành công mục tiêu của dự án, các nhà quản lý dự án cần duy trì thường xuyên mối quan hệ với các bộ phận quản lý khác

Môi trường hoạt động “va chạm” Quan hệ giữa các dự án là quan hệ chia

nhau cùng một nguồn lực khan hiếm của tổ chức Dự án “ cạnh tranh” lẫn nhau và với các hoạt động tổ chức sản xuất khác về tiền vốn, nhân lực, thiết bị… trong quản

lý, nhiều trường hợp, các thành viên ban quản lý dự án lại có “hai thủ trưởng” nên không biết nghe mệnh lệch của cấp trên trực tiếp nào nếu hai mệnh lệnh mâu thuẫn nhau…Do đó, môi trường quản lý dự án có nhiều quan hệ phức tạp, năng động

Tính bất định và độ rủi ro cao Hầu hết các dự án đòi hỏi quy mô tiền vốn,

vật tư và lao động rất lớn để thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định Mặt khác, thời gian đầu tư và vận hành kéo dài nên các dự án đầu tư phát triển thường

có độ rủi ro cao

1.1.1.3 Vai trò của dự án đầu tư

a) Đối với nền kinh tế - xã hội

Dự án là một bộ phận cấu thành trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội có vai trò thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng đảm bảo công bằng và phát triển bền vững môi trường sinh thái

Dự án là cơ sở để thực hiện tốt các mục tiêu kế hoạch đặt ra thông qua các chương trình và mối quan hệ này có tính hệ thống , logic Việc quản lý thực hiện tốt các dự án là cơ sở để hoàn thành tốt mục tiêu các chương trình và chỉ tiêu kế hoạch

đã xây dựng

b) Đối với nhà nước

Dự án là cơ sở để Nhà nước thẩm định và ra quyết định đầu tư Văn bản phê duyệt dự án của Nhà nước là cơ sở khẳng định tính khả thi của dự án về các mặt như: Tài chính, kinh tế - xã hội và môi trường đồng thời cũng là căn cứ cấp vốn thực hiện dự án

c) Đối với chủ đầu tư

+ Dự án là cơ sở để ra quyết định đầu tư, để xin cấp phép được đầu tư

+ Dự án là cơ sở để tìm đối tác cùng thực hiện và huy động vốn đầu tư + Dự án là cơ sở để giải quyết các mối quan hệ và quyền lợi và nghĩa vụ giữa các bên tham gia thực hiện dự án

1.1.2 Cơ sở lý luận về quản lý dự án

1.1.2.1 Khái niệm Quản lý dự án

Quản lý dự án là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về

kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép

Quản lý dự án bao gồm ba giai đoạn chủ yếu Đó là việc lập kế hoạch, điều phối thực hiện mà nội dung chủ yếu là quản lý tiến độ thời gian, chi phí và thực hiện giám sát các công việc dự án nhằm đạt được những mục tiêu xác định

Lập kế hoạch Đây là giai đoạn xây dựng mục tiêu, xác định công việc, dự

tính nguồn lực cần thiết để thực hiện dự án và là quá trình phát triển một kế hoạch hành động thống nhất, theo trình tự logic, có thể biểu diễn dưới dạng các sơ đồ hệ thống hoặc theo phương pháp lập kế hoạch truyền thống

Điều phối thực hiện dự án Đây là quá trình phân phối nguồn lực bao gồm

tiền vốn, lao động, thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến độ thời gian Giai đoạn này chi tiết hóa thời gian, lập lịch trình cho từng công việc và

toàn bộ dự án (Khi nào bắt đầu, khi nào kết thúc), trên cơ sở đó, bố trí tiền vốn, nhân lực và thiết bị phù hợp

Giám sát Là quá trình theo dõi kiểm tra tiến trình dự án, phân tích tình hình

thực hiện, báo cáo hiện trạng và đề xuất biện pháp giải quyết những vướng mắc trong quá trình thực hiện Cùng với hoạt động giám sát, công tác đánh giá dự án giữa kỳ và cuối kỳ cũng được thực hiện nhằm tổng kết rút kinh nghiệm, kiến nghị các phía sau dự án

Các giai đoạn của quá trình quản lý dự án hình thành một chu trình năng động từ việc lập kế hoạch đến việc điều phối thực hiện và giám sát, sau đó phản hồi cho việc tái lập kế hoạch dự án:

Lập kế hoạch

Thiết lập mục tiêu

Dự tính nguồn lực Xây dựng kế hoạch

Giám sát

Đo lường kết quả

So sánh với mục tiêu Báo cáo

Giải quyết các vấn đề

Điều phối thực hiện

Bố trí tiến độ thời gian Phân phối nguồn lực Phối hợp các hoạt động Khuyến khích động viên

Sơ đồ 1.1 Chu trình quản lý dự án

Mục tiêu của quản lý dự án nói chung là hoàn thành các công việc dự án theo đúng yêu cầu kỹ thuật và chất lượng, trong phạm vi ngân sách được duyệt và theo tiến độ thời gian cho phép Về mặt toán học, ba mục tiêu này liên quan chặt chẽ với nhau và có thể biểu diễn theo công thức sau:

C = f(P,T,S)

Trong đó:

C: Chi phí

P: Mức độ hoàn thành công việc (kết quả)

T: Yếu tố thời gian

S: Phạm vi dự án

Phương trình trên cho thấy, chi phí là một hàm của các yếu tố: Mức độ hoàn thành công việc, thời gian thực hiện và phạm vi dự án Nói chung, chi phí của dự án tăng lên khi chất lượng hoàn thiện công việc tốt hơn, thời gian kéo dài thêm và phạm vi dự án được mở rộng Nếu thời gian thực hiện dự án bị kéo dài, gặp trường hợp giá nguyên vật liệu tăng cao sẽ phát sinh tăng chi phí một số khoản mục nguyên vật liệu Mặt khác, thời gian kéo dài dẫn đến tình trạng làm việc kém hiệu quả do công nhân mệt mỏi, do chờ đợi và thời gian máy chết tăng theo…làm phát sinh tăng một số khoản mục chi phí Thời gian thực hiện dự án kéo dài, chi phí lãi vay ngân hàng, chi phí gián tiếp cho bộ phận (chi phí hoạt động của Ban quản lý dự án) tăng theo thời gian và nhiều trường hợp, phát sinh tăng thêm khoản tiền phạt do không hoàn thành đúng tiến độ ghi trong hợp đồng

Ba yếu tố: thời gian, chi phí và mức độ hoàn thiện công việc có quan hệ chặt chẽ với nhau Tầm quan trọng của từng mục tiêu có thể khác nhau giữa các dự án, giữa các thời kỳ đối với cùng một dự án, nhưng nói chung, đạt được kết quả tốt đối với mục tiêu này thường phải “hi sinh” một hoặc hai mục tiêu kia Trong quá trình quản lý dự án thường diễn ra hoạt động đánh đổi mục tiêu, hi sinh một mục tiêu nào

đó để thực hiện tốt hơn mục tiêu kia trong điều kiện thời gian và không gian cho phép, nhằm thực hiện tốt nhất tất cả các mục tiêu dài hạn của quá trình quản lý dự án

1.1.2.2 Đặc điểm và tác dụng của Quản lý dự án

a) Đặc điểm của Quản lý dự án

Thứ nhất, tổ chức quản lý dự án là một tổ chức tạm thời Tổ chức quản lý dự

án được hình thành để phục vụ dự án trong một thời gian hữu hạn Trong thời gian tồn tại dự án, nhà quản lý dự án thường hoạt động độc lập với các phòng ban chức năng Sau khi kết thúc dự án, cần phải tiến hành phân công lại lao động, bố trí lại máy móc thiết bị

Thứ hai, quan hệ giữa chuyên viên quản lý dự án với phòng chức năng trong

tổ chức Công việc của dự án đòi hỏi có sự tham gia của nhiều phòng chức năng Người đứng đầu dự án và người tham gia quản lý dự án là những người có trách

nhiệm phối hợp mọi nguồn lực, mọi người từ các phòng chuyên môn nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu của dự án

b) Tác dụng của Quản lý dự án

Công tác quản lý dự án đòi hỏi sự nỗ lực, tính tập thể và yêu cầu hợp tác theo được điều hành bằng phương pháp quản lý Do vậy, tác dụng của phương pháp quản

lý dự án là rất lớn, có những tác dụng chủ yếu sau:

- Liên kết tất cả các hoạt động, công việc của dự án

- Tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên hệ thường xuyên, gắn bó giữa nhóm quản lý dự án với khách hàng và nhà cung cấp đầu vào cho dự án

- Tăng cường sự hợp tác giữa các thành viên và chỉ rõ trách nhiệm của các thành viên tham gia dự án

- Tạo điều kiện phát hiện sớm những khó khăn vướng mắc nảy sinh và điều chỉnh kịp thời trước những thay đổi hoặc điều kiện không dự đoán được Tạo điều kiện cho việc đàm phán trực tiếp giữa các bên liên quan để giải quyết những bất đồng

- Tạo ra sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cao hơn

1.1.2.3 Nội dung của Quản lý dự án

a) Quản lý vĩ mô và quản lý vi mô đối với dự án

- Quản lý vĩ mô đối với dự án Quản lý vĩ mô hay quản lý nhà nước đối với dự

án bao gồm tổng thể các biện pháp vĩ mô tác động đến các yếu tố của quá trình hình

thành, thực hiện và kết thúc dự án

Trong quá trình triển khai dự án, Nhà nước mà đại diện là các cơ quan quản

lý nhà nước về kinh tế luôn theo dõi chặt chẽ, định hướng và chi phối hoạt động của

dự án nhằm đảm bảo cho dự án đóng góp tích cực vào việc phát triển kinh tế - xã hội Những công cụ quản lý vĩ mô chính của Nhà nước để quản lý dự án bao gồm các chính sách, kế hoạch, quy hoạch như chính sách về tài chính, tiền tệ, tỷ giá,lãi suất, chính sách đầu tư, chính sách thuế, hệ thống pháp luật, những quy định về chế

độ kế toán, bảo hiểm, tiền lương…

- Quản lý vi mô đối với hoạt động dự án Quản lý dự án ở tầm vi mô là quản lý

các hoạt động cụ thể của dự án Nó bao gồm nhiều khâu công việc như lập kế hoạch, điều phối, kiểm soát… các hoạt động của dự án Quản lý dự án bao gồm hàng loạt vấn

đề như quản lý thời gian, chi phí, nguồn vốn đầu tư, rủi ro, quản lý hoạt động mua bán…Quá trình quản lý được thực hiện trong suốt các giai đoạn từ chuẩn bị đầu tư đến

giai đoạn vận hành các kết quả của dự án Trong từng giai đoạn, tuy đối tượng quản lý

cụ thể có khác nhau nhưng đều phải gắn với ba mục tiêu cơ bản của hoạt động quản lý

dự án là : thời gian, chi phí và kết quả hoàn thành

b) Lĩnh vực quản lý dự án

Theo đối tượng quản lý, quản lý dự án bao gồm 09 nội dung như sau :

- Lập kế hoạch tổng quan Lập kế hoạch tổng quan cho dự án là quá trình tổ

chức dự án theo một trình tự logic, là việc chi tiết hóa các mục tiêu của dự án thành những công việc cụ thể và hoạch định một chương trình thực hiện những công việc

đó nhằm đảm bảo các lĩnh vực quản lý khác nhau của dự án đã được kết hợp một các chính xác đầy đủ

- Quản lý phạm vi Quản lý phạm vi là việc xác định, giám sát việc thực hiện

mục đích, mục tiêu của dự án, xác định công việc nào thuộc về dự án và cần phải thực hiện, công việc nào ngoài phạm vi của dự án

- Quản lý thời gian Quản lý thời gian là việc lập kế hoạch, phân phối và

giám sát tiến độ thời gian nhằm đảm bảo thời hạn hoàn thành dự án Nó chỉ rõ mỗi công việc kéo dài bao lâu, khi nào bắt đầu, khi nào kết thúc và toàn bộ dự án bao giờ sẽ hoàn thành

- Quản lý chi phí Quản lý chi phí của dự án là quá trình dự toán kinh phí,

giám sát thực hiện chi phí theo tiến độ cho từng công việc và toàn bộ dự án, là việc

tổ chức, phân tích số liệu và báo cáo những thông tin về chi phí

- Quản lý chất lượng Quản lý chất lượng dự án là quá trình triển khai giám

sát những tiêu chuẩn chất lượng cho việc thực hiện dự án, đảm bảo chất lượng sản phẩm dự án phải đáp ứng mong muốn của chủ đầu tư

- Quản lý nhân lực Quản lý nhân lực là việc hướng dẫn, phối hợp những nỗ

lực của mọi thành viên tham gia dự án vào việc hoàn thành mục tiêu dự án Nó cho thấy việc sử dụng lực lượng lao động của dự án hiệu quả đến mức nào?

- Quản lý thông tin Quản lý thông tin là quá trình đảm bảo các dòng thông tin

thông suốt một cách nhanh nhất và chính xác giữa các thành viên dự án và với các cấp quản lý khác nhau Thông qua quản lý thông tin có thể trả lời được 03 câu hỏi: Ai cần thông tin về dự án ? mức độ chi tiết và các nhà quản lý dự án cần báo cáo cho họ bằng cách nào?

- Quản lý rủi ro Quản lý rủi ro là việc nhận diện các nhân tố rủi ro của dự án,

lượng hoá mức độ rủi ro và có kế hoạch đối phó cũng như quản lý từng loại rủi ro

- Quản lý hợp đồng và hoạt động mua bán Quản lý hợp đồng và hoạt động

mua bán của dự án là quá trình lựa chọn nhà cung cấp hàng hóa dịch vụ, thương lượng, quản lý các hợp đồng và điều hành việc mua bán nguyên vật liệu, trang thiết

bị, dịch vụ cần thiết cho dự án Quá trình quản lý này giải quyết vấn đề: bằng cách nào dự án nhận được hàng hoá và dịch vụ cần thiết của các tổ chức bên ngoài ? tiến

độ cung, chất lượng cung ra sao?

Sơ đồ 1.2 Các lĩnh vực quản lý dự án

c) Quản lý theo chu kỳ của dự án

Dự án là một thực thể thống nhất, thời gian thực hiện dài và có độ bất định nhất định nên các tổ chức, đơn vị thường chia dự án thành một số giai đoạn để quản

lý thực hiện Mỗi giai đoạn được đánh dấu bởi việc thực hiện một hoặc nhiều công việc Tổng hợp các giai đoạn này được gọi là chu kỳ của dự án Chu kỳ dự án xác định thời điểm bắt đầu, thời điểm kết thúc và thời hạn thực hiện dự án Chu kỳ dự

án xác định những công việc nào sẽ được thực hiện và ai sẽ tham gia thực hiện Nó

Quản lý thời gian

Xác định công việc

Dự tính thời gian Quản lý tiến độ

Quản lý nhân lực

Lập kế hoạch nhân lực, tiền lương Tuyển dụng, đào tạo Phát triển nhóm

Quản lý thông tin

Lập kế hoạch quản lý

thông tin

Xây dựng kênh và

phân phối thông tin

Báo cáo tiến độ

Quản lý hoạt động cung ứng, mua bán

Kế hoạch cung ứng Lựa chọn nhà cung, tổ chức đấu thầu

Quản lý hợp đồng, tiến độ cung ứng

Quản lý rủi ro

dự án

Xác định rủi ro Đánh giá mức độ rủi ro Xây dựng chương trình quản lý rủi ro

cũng chỉ ra những công việc nào còn lại ở giai đoạn cuối sẽ thuộc về và không thuộc về phạm vi dự án Thông qua chu kỳ dự án thể hiện một số đặc điểm:

Thứ nhất, mức chi phí và yêu cầu nhân lực thường thấp khi mới bắt đầu dự

án, tăng cao hơn vào thời kỳ phát triển, nhưng giảm nhanh chóng khi dự án bước vào giai đoạn kết thúc

Thứ hai, xác suất hoàn thành dự án thành công thấp nhất và do đó độ rủi ro là

cao nhất khi bắt đầu thực hiện dự án

Thứ ba, Khả năng ảnh hưởng của chủ đầu tư tới đặc tính cuối cùng của sản

phẩm dự án

Chu kỳ của một dự án thông thường có 04 giai đoạn :

Sơ đồ 1.3 Vòng đời dự án

- Giai đoạn hình thành dự án Có các công việc chính như xây dựng ý tưởng

, xác định quy mô và mục tiêu, đánh giá các khả năng, tính khả thi của dự án, xác định các nhân tố và cơ sở thực hiện dự án

Vòng đời

Dự án

Hình thành

Thực hiện

Phát triển

Kết thúc

Lập

dự án

Nghiệm thu& bàn

giao

Triển khai chi tiết

- Giai đoạn nghiên cứu- phát triển Xây dựng dự án, kế hoạch thực hiện và

chuẩn bị nguồn nhân lực, kế hoạch tài chính và khả năng kêu gọi đầu tư, xác định yêu cầu chất lượng, phê duyệt dự án

- Giai đoạn thực hiện Thông tin tuyên truyền, thiết kế quy hoạch kiến trúc,

phê duyệt các phương án thiết kế, đấu thầu xây dựng và tổ chức thi công xây dựng, quản lý và kiểm soát

- Giai đoạn kết thúc Hoàn thành công việc xây dựng, các hồ sơ hoàn công,

vận hành thử công trình, giải thể nhân viên, kiểm toán và tất toán

d) Các giai đoạn quản lý dự án

Một vòng đời dự án có 04 giai đoạn ứng 04 giai đoạn quản lý dự án :

- Quản lý dự án ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư:

+ Lập báo cáo đầu tư, dự án đầu tư, báo cáo kinh tế kỹ thuật

+ Đánh giá hiệu quả dự án và xác định tổng mức đầu tư

+ Xây dựng phương án đền bù, giải phóng mặt bằng

+ Xây dựng và biên soạn toàn bộ công việc của công tác quản lý dự án xây dựng theo từng giai đoạn của quản lý đầu tư xây dựng công trình

- Quản lý dự án ở giai đoạn thực hiện dự án:

+ Điều hành quản lý chung dự án

+ Tư vấn, tuyển chọn nhà thầu thiết kế và các nhà tư vấn phụ

+ Quản lý hợp đồng tư vấn (soạn thảo hợp đồng, phương thức thanh toán) + Triển khai công tác thiết kế và các thủ tục xin phê duyệt Quy hoạch

+ Chuẩn bị cho giai đoạn thi công xây dựng

+ Xác định dự toán, tổng dự toán công trình

+ Thẩm định dự toán, tổng dự toán

+ Lập hồ sơ mời thầu và hồ sơ đấu thầu

- Quản lý dự án ở giai đoạn thi công xây dựng:

+ Quản lý và giám sát chất lượng

+ Lập và quản lý tiến độ thi công

+ Quản lý các hợp đồng (soạn hợp đồng, phương thức thanh toán)

- Quản lý dự án ở giai đoạn kết thúc:

+ Nghiệm thu bàn giao công trình

+ Lập hồ sơ quyết toán công trình

+ Bảo hành, bảo trì và bảo hiểm công trình

1.1.2.4 Mô hình tổ chức và các nhà quản lý dự án

a) Các mô hình tổ chức dự án

- Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án Là hình thức tổ chức quản lý

mà chủ đầu tư hoặc tự thực hiện dự án (tự sản xuất, tự xây dựng, tự tổ chức giám sát

và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật) hoặc chủ đầu tư lập ra ban quản lý dự án để quản lý việc thực hiện các công việc dự án theo sự ủy quyền

Mô hình tổ chức chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án được áp dụng cho các dự

án quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản và gần với chuyên môn sâu của chủ đầu tư , đồng thời chủ đầu tư có đủ năng lực chuyên môn và kinh nghiệm để quản lý dự án Trong trường hợp chủ đầu tư thành lập Ban quản lý dự án để quản lý thì ban quản lý dự án phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư về nhiệm vụ và quyền hạn được giao Ban quản lý dự án được đồng thời quản lý nhiều dự án khi có đủ năng lực và được chủ đầu tư cho phép, nhưng không được thành lập các ban quản lý dự

án trực thuộc để thực hiện việc quản lý dự án

Sơ đồ 1.4 Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án

- Mô hình Chủ nhiệm điều hành dự án Là mô hình tổ chức quản lý trong đó

chủ đầu tư giao cho ban quản lý dự án chuyên ngành hoặc thuê một tổ chức tư vấn quản lý có đủ điều kiện, năng lực chuyên môn phù hợp với quy mô, tính chất của dự

án làm chủ nhiệm điều hành, quản lý việc thực hiện dự án Chủ nhiệm điều hành dự

án là một pháp nhân độc lập, có năng lực, sẽ là người quản lý, điều hành và chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ quá trình thực hiện dự án Mọi quyết định của chủ đầu tư đối dự án sẽ được triển khai thông qua chủ nhiệm điều hành dự án

Sơ đồ 1.5 Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án

- Mô hình chìa khóa trao tay

Chủ đầu tư

Tổ chức thực hiện dự án II

Tổ chức thực hiện dự án I

Chủ nhiệm điều hành dự án

Khảo sát

Sơ đồ 1.6 Mô hình tổ chức chìa khóa trao tay

Là mô hình mà nhà quản lý dự án đại diện toàn quyền chủ đầu tư - chủ dự

án Hình thức này được áp dụng khi chủ đầu tư được phép đấu thầu để lựa chọn nhà thầu thực hiện tổng thầu toàn bộ dự án Mọi trách nhiệm được giao cho nhà quản lý

dự án trong quá trình thực hiện dự án, trong một số trường hợp họ còn được phép giao lại cho nhà thầu khác nhận lại một số phần việc trong tổng thầu

- Mô hình Tổ chức quản lý dự án theo chức năng Hình thức quản dự án

theo chức năng có đặc điểm :

+ Dự án được đặt vào một phòng chức năng nào đó trong cơ cấu tổ chức của

một đơn vị (tùy thuộc vào tính chất của dự án) và các thành viên quản lý dự án được điều động tạm thời từ các phòng chức năng nhưng lại đảm nhận phần việc chuyên môn của mình trong quá trình quản lý điều hành dự án Mô hình tổ chức dự án theo chức năng có những ưu điểm sau đây :

Thứ nhất, linh hoạt trong việc sử dụng cán bộ Phòng chức năng có dự án đặt vào

chỉ quản lý hành chính và tạm thời một số mặt đối với các chuyên gia tham gia quản lý

dự án Khi dự án kết thúc các cá nhân sẽ trở về vị trí làm việc tại các phòng chuyên môn

Tự lập dự án hoặc thuê tư vấn

Tổ chức thực hiện dự án II

Tổ chức thực hiện dự án I

Tổ chức lựa chọn tổng thầu

Khảo sát

Chủ đầu tư

Thứ hai, Một người có thể tham gia vào nhiều dự án để sử dụng tối đa, hiệu

quả vốn, kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm của các chuyên gia

Nhược điểm của mô hình tổ chức dự án theo chức năng :

+ Đây là cách tổ chức quản lý không theo yêu cầu khách hàng

+ Do dự án được đặt dưới sự quản lý của một phòng chức năng nên phòng này thường có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến việc hoàn thành nhiệm vụ chính của nó

mà không tập trung nhiều nỗ lực vào giải quyết thỏa đáng các vấn đề của dự án

Sơ đồ 1.7 Mô hình tổ chức quản lý dự án theo chức năng

- Mô hình tổ chức chuyên trách quản lý dự án Là hình thức tổ chức quản

lý mà các thành viên ban quản lý dự án tách hoàn toàn khỏi phòng chức năng chuyên môn, chuyên thực hiện quản lý điều hành dự án theo yêu cầu được giao Mô hình tổ chức này có những ưu điểm sau :

+ Đây là hình thức tổ chức quản lý dự án phù hợp với yêu cầu của khách hàng nên có thể phản ứng nhanh trước yêu cầu của thị trường

+ Nhà quản lý dự án có đầy đủ quyền lực hơn đối với dự án

+ Các thành viên trong ban quản lý dự án chịu sự điều hành trực tiếp của Chủ nhiệm dự án

+ Do dự án tách khỏi các phòng chức năng nên đường thông tin được rút ngắn, hiệu quả thông tin sẽ cao hơn

Phòng Tổ chức- hành chính

Sơ đồ 1.8 Mô hình tổ chức chuyên trách quản lý dự án

Tuy nhiên, mô hình tổ chức dạng chuyên trách quản lý dự án cũng có những nhược điểm :

+ Thứ nhất, Khi doanh nghiệp hay chủ đầu tư thực hiện đồng thời nhiều dự

án ở những địa bàn khác nhau và phải đảm bảo đủ số lượng cán bộ cần thiết cho từng dự án thì có thể dẫn đến tình trạng lãng phí nhân lực

+ Thứ hai, do yêu cầu phải hoàn thành tốt mục tiêu về hoàn thiện, thời gian,

chi phí của dự án nên các ban quản lý dự án có xu hướng tuyển hoặc thuê chuyên gia giỏi trong từng lĩnh vực vì nhu cầu dự phòng hơn là do nhu cầu thực cho hoạt động quản lý dự án

b) Các nhà quản lý dự án

- Chức năng của cán bộ quản lý dự án Cán bộ quản lý dự án giữ vai trò rất quan

trọng trong cơ cấu tổ chức dự án Những chức năng cơ bản của Nhà quản lý dự án là :

+ Lập kế hoạch dự án Mục đích của lập kế hoạch là đảm bảo thực hiện đúng

mục tiêu của dự án và chỉ ra phương pháp phù hợp để đạt mục tiêu đó một cách nhanh nhất Các nhà quản lý phải quyết định cái gì cần làm, mục tiêu và công cụ thực hiện trong phạm vi giới hạn về nguồn lực

+ Tổ chức thực hiện dự án Cán bộ quản lý dự án có nhiệm vụ quyết định

công việc được thực hiện như thế nào Họ có trách nhiệm lựa chọn, đào tạo các thành viên của nhóm dự án, báo cáo kết quả và tiến trình thực hiện dự án của nhóm cho cấp trên, thông tin cho cả nhóm để mọi người cùng biết và có kế hoạch cho giai

Phòng Tổ chức- hành chính

Ban Quản lý

dự án

Chuyên viên marketing

Chuyên viên quản lý sản xuất

Phòng khác

đoạn sau nhằm huy động và sắp xếp hợp lý các nguồn lực, vật tư, thiết bị và nguồn vốn Tổ chức thực hiện dự án nhằm phối hợp hiệu quả giữa các bên tham gia, phân định rõ vai trò và trách nhiệm cho những người tham gia dự án

+ Chỉ đạo hướng dẫn Sau khi nhận nhiệm vụ, cán bộ quản lý dự án chỉ đạo và

hướng dẫn, ủy quyền, khuyến khích động viên, phối hợp mọi thành viên trong nhóm thực hiện tốt dự án, phối hợp các lực lượng từ tư vấn, nhà thầu, khách hàng, đến các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan… nhằm đảm bảo thực hiện thành công dự án

+ Kiểm tra giám sát Cán bộ quản lý dự án có chức năng kiểm tra giám sát

sản phẩm dự án, chất lượng, kỹ thuật, ngân sách và tiến độ thời gian Trước tiên, nhà quản lý dự án phải am hiểu các tiêu chuẩn, chính sách, thủ tục quản lý, phải có

đủ năng lực kỹ thuật để giám sát công việc, đánh giá đúng hiện trạng và xu hướng tương lai Một nhà quản lý dự án sẽ không có uy tín cao đối với khách hàng nếu họ không trả lời được những thắc mắc về kỹ thuật

Kiểm tra giám sát là một quá trình, bao gồm việc đo lường, đánh giá, sửa chữa Cần xây dựng các tiêu chuẩn thực hiện, các mốc thời gian và dựa vào đó để so sánh đánh giá tình hình thực hiện dự án, đồng thời, phải xây dựng một hệ thống thông tin hữu hiệu để thu thập và xử lý số liệu đi kèm với tiến trình báo cáo

+ Chức năng thích ứng Trong hoạt động thường ngày, nhà quản lý thường

xuyên phải đối đầu với những thay đổi Do đó, những kế hoạch, các hành động, chuẩn mực thực hiện cũng thay đổi theo Linh hoạt thích ứng với môi trường cả bên trong và bên ngoài

- Trách nhiệm của Chủ nhiệm (Giám đốc ) dự án

+ Đối với cấp trên Chủ nhiệm dự án phải đảm bảo bảo tồn mọi nguồn lực và

quản lý hiệu quả dự án được giao Cần báo cáo đầy đủ trung thực những thông tin

về ạng hiện tại, chi phí, tiến độ và triển vọng của dự án cho cấp trên

+ Đối với dự án Chủ nhiệm dự án thực hiện những nhiệm vụ:

 Điều hành, quản lý thời gian, chi phí, nhân lực, thông tin, quản lý chất lượng dự án… Đảm bảo hoàn thành dự án đúng mục tiêu, thời hạn đã quy định trong phạm vi nguồn lực và chi phí được duyệt

 Lãnh đạo nhóm quản lý dự án, phối hợp nỗ lực của mọi thành viên theo hướng phát huy tối đa khả năng và tính chủ động sáng tạo của từng thành viên nhằm thực hiện thành công mục tiêu của dự án

 Có trách nhiệm phục vụ khách hàng

 Quản lý những thay đổi

+ Đối với các thành viên dự án Tổ chức quản lý dự án là một tổ chức tạm

thời và có thời hạn nên chủ nhiệm dự án cần quan tâm đặc biệt đến mọi thành viên trong nhóm Khi dự án sắp kết thúc, Chủ nhiệm dự án có kế hoạch giúp đỡ, tạo điều kiện cho mọi người tìm công việc mới hoặc trở về đơn vị cũ theo nguyện vọng cũng như yêu cầu công việc

- Kỹ năng cần có của Chủ nhiệm dự án Một số kỹ năng quan trọng mà Chủ

+ Kỹ năng giao tiếp và thông tin trong quản lý dự án

Chủ nhiệm dự án có trách nhiệm phối hợp, thống nhất các hoạt động giữa các bộ phận chức năng và những cơ quan liên quan để thực hiện các công việc của

dự án nên rất cần thiết phải thông thạo kỹ năng giao tiếp Chủ nhiệm dự án phải thân quen, hiểu biết các công việc của các phòng chức năng và có kiến thức rộng về một số lĩnh vực kỹ thuật Nhà quản lý dự án cũng cần giỏi kỹ năng thông tin, kỹ năng trao đổi tin tức giữa các thành viên dự án và những người liên quan trong quá trình triển khai dự án

+ Kỹ năng thương lượng và giải quyết khó khăn vướng mắc

Chủ nhiệm dự án trong quá trình thực hiện trọng trách của mình có quan hệ với rất nhiều nhóm người Ngoài ra, cùng với đà phát triển của tổ chức, trách nhiệm của chủ nhiệm quản lý dự án ngày càng tăng, nhưng quyền lực của họ hình như chưa tương xứng Để phối hợp mọi cố gắng trong và ngoài tổ chức nhằm thực hiện thành công dự án Do thiếu quyền lực, buộc các nhà quản lý dự án phải có kỹ năng thương lượng giỏi với các nhà quản lý cấp trên và những người đứng đầu các phòng chức năng chuyên môn tranh thủ tối đa sự quan tâm của cấp trên giành đủ nguồn lực cần thiết cho hoạt động dự án

Các bất đồng thường nảy sinh giữa chủ nhiệm dự án với các thành viên tham gia, giữa các cán bộ quản lý dự án với các nhà quản lý chức năng…từ một số các nguyên nhân như : Do thủ tục hành chính, mục tiêu và thứ tự ưu tiên, tranh chấp nguồn lực, quan điểm kỹ thuật và chính kiến khác nhau, những vướng mắc tồn đọng… Do vậy, cần có phương pháp giải quyết đúng, đặt mục tiêu, quyền lợi của tập thể trên lợi ích cá nhân để giải quyết những bất đồng

+ Kỹ năng ra quyết định

Lựa chọn phương án và cách thức thực hiện các công việc dự án là những quyết định rất quan trọng, đặc biệt trong điều kiện thiếu thông tin và có nhiều thay đổi Để ra được quyết định đúng và kịp thời cần đến nhiều kỹ năng tổng hợp của nhà quản lý

Ngoài những kỹ năng quan trọng nêu trên, nhà quản lý dự án giỏi cần trang

bị cho mình những kỹ năng cần thiết khác như lập kế hoạch, quản lý thời gian, dự toán ngân sách, và kiểm soát chi phí, kỹ năng quản lý nhân sự và kỹ thuật

1.1.2.5 Yếu tố ảnh hưởng công tác Quản lý dự án

+ Nguồn tài trợ và chương trình: nguồn tài chính do người quyết định đầu tư cung cấp, kết quả mong đợi và thời gian thực hiện

+ Ảnh hưởng bên ngoài như: tác động kinh tế, chính trị, xã hội, pháp lý, môi trường

+ Thái độ : Thể hiện tầm quan trọng của dự án và với sự hỗ trợ của các bên liên quan để thực hiện dự án

+ Xác định mục tiêu: Dự án cần xác định rõ cần phải làm gì, phương pháp tiếp cận thiết kế dự án và chiến lược thực hiện

+ Yếu tố con người: Sự lãnh đạo của người quản lý tốt hay không tốt ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý dự án

+ Yếu tố hệ thống: Tính kế hoạch, chế độ báo cáo và chế độ đo lường tiến độ của dự án

+ Yếu tố tổ chức: vai trò trách nhiệm và quan hệ giữa các bên tham gia

1.1.2.6 Hoàn thiện công tác quản lý dự án:

Hoàn thiện là việc làm một vấn đề trở nên tốt đến mức trọn vẹn, hoàn hảo và đầy đủ đến mức không cần phải làm thêm gì nữa, Việc hoàn thiện hay chưa hoàn

thiện của việc quản lý 1 dự án đầu tư xây dựng cần dựa vào tiêu chí chủ yếu là dự

án đó đã đảm bảo thực hiện mục tiêu của quản lý dự án đưa ra các tiêu chí hoàn

thiện công tác quản lý dự án đầu tư bao gồm:

Mục tiêu của quản lý dự án nói chung là

+ Hoàn thành các công việc dự án theo đúng yêu cầu kỹ thuật và chất lượng, + Đảm bảo trong phạm vi ngân sách được duyệt

+ Đảm bảo theo tiến độ thời gian cho phép

+ Đảm bảo an toàn và vệ sinh môi trường

1.2 Cơ sở thực tiễn về công tác quản lý dự án đầu tƣ xây dựng

1.2.1 Kinh nghiệm công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng ở một số nước trên thế giới

- Cộng hòa Pháp: Pháp luật của Cộng hòa Pháp quy định các công trình có

trên 300 người hoạt động, độ cao hơn 28 m, nhịp rộng hơn 40 m, kết cấu cổng sân vườn ra trên 200 m và độ sâu của móng trên 30 m đều phải tiếp nhận việc kiểm tra giám sát chất lượng có tính bắt buộc và phải thuê một công ty kiểm tra chất lượng được Chính phủ công nhận để đảm đương phụ trách và kiểm tra chất lượng công trình Ngoài ra, tư tưởng quản lý chất lượng của nước Pháp là “ngăn ngừa là chính”

Do đó, để quản lý chất lượng các công trình xây dựng, Pháp yêu cầu bảo hiểm bắt buộc đối với các công trình này Các hãng bảo hiểm sẽ từ chối bảo hiểm khi công trình xây dựng không có đánh giá về chất lượng của các công ty kiểm tra được công nhận Họ đưa ra các công việc và các giai đoạn bắt buộc phải kiểm tra để ngăn ngừa các nguy cơ có thể xảy ra chất lượng kém Kinh phí chi cho kiểm tra chất lượng là 2% tổng giá thành Tất cả các chủ thể tham gia xây dựng công trình bao gồm chủ đầu tư, thiết kế, thi công, kiểm tra chất lượng, sản xuất bán thành phẩm, tư vấn giám sát đều phải mua bảo hiểm nếu không mua sẽ bị cưỡng chế Chế độ bảo hiểm bắt buộc đã buộc các bên tham gia phải nghiêm túc thực hiện quản lý, giám sát chất lượng vì lợi ích của chính mình, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và của khách hàng

- Hoa Kỳ: Quản lý chất lượng công trình xây dựng theo quy định của pháp

luật Mỹ rất đơn giản vì Mỹ dùng mô hình 3 bên để quản lý chất lượng công trình xây dựng Bên thứ nhất là các nhà thầu (thiết kế, thi công…) tự chứng nhận chất lượng sản phẩm của mình Bên thứ hai là khách hàng giám sát và chấp nhận về chất

lượng sản phẩm có phù hợp với tiêu chuẩn các yêu cầu đặt hàng hay không Bên thứ

ba là một tổ chức tiến hành đánh giá độc lập nhằm định lượng các tiêu chuẩn về chất lượng phục vụ cho việc bảo hiểm hoặc giải quyết tranh chấp Giám sát viên phải đáp ứng tiêu chuẩn về mặt trình độ chuyên môn, có bằng cấp chuyên ngành; chứng chỉ do Chính phủ cấp; kinh nghiệm làm việc thực tế 03 năm trở lên; phải

trong sạch về mặt đạo đức và không đồng thời là công chức Chính phủ

- Liên bang Nga: Luật xây dựng đô thị của Liên bang Nga quy định khá cụ

thể về quản lý chất lượng công trình xây dựng Theo đó, tại Điều 53 của Luật này, giám sát xây dựng được tiến hành trong quá trình xây dựng, cải tạo, sửa chữa các công trình xây dựng cơ bản nhằm kiểm tra sự phù hợp của các công việc được hoàn thành với hồ sơ thiết kế, với các quy định trong nguyên tắc kỹ thuật, các kết quả

khảo sát công trình và các quy định về sơ đồ mặt bằng xây dựng của khu đất

Giám sát xây dựng được tiến hành đối với đối tượng xây dựng Chủ xây dựng hay bên đặt hàng có thể thuê người thực hiện việc chuẩn bị hồ sơ thiết kế để kiểm tra sự phù hợp các công việc đã hoàn thành với hồ sơ thiết kế Bên thực hiện xây dựng có trách nhiệm thông báo cho các cơ quan giám sát xây dựng nhà nước về từng trường hợp xuất hiện các sự cố trên công trình xây dựng Việc giám sát phải được tiến hành ngay trong quá trình xây dựng công trình, căn cứ vào công nghệ kỹ thuật xây dựng và trên cơ sở đánh giá xem công trình đó có bảo đảm an toàn hay không Việc giám sát không thể diễn ra sau khi hoàn thành công trình Khi phát hiện thấy những sai phạm về công việc, kết cấu, các khu vực kỹ thuật công trình, chủ xây dựng hay bên đặt hàng có thể yêu cầu giám sát lại sự an toàn các kết cấu và các khu vực mạng lưới bảo đảm kỹ thuật công trình sau khi loại bỏ những sai phạm đã có Các biên bản kiểm tra các công việc, kết cấu và các khu vực mạng lưới bảo đảm kỹ thuật công trình được lập chỉ sau khi đã khắc phục được các sai phạm

Việc giám sát xây dựng của cơ quan nhà nước được thực hiện khi xây dựng các công trình xây dựng cơ bản mà hồ sơ thiết kế của các công trình đó sẽ được các

cơ quan nhà nước thẩm định hoặc là hồ sơ thiết kế kiểu mẫu; cải tạo, sửa chữa các công trình xây dựng nếu hồ sơ thiết kế của công trình đó được cơ quan nhà nước thẩm định; xây dựng các công trình quốc phòng theo sắc lệnh của Tổng thống Liên bang Nga Những người có chức trách thực hiện giám sát xây dựng nhà nước có

quyền tự do ra vào đi lại tại các công trình xây dựng cơ bản trong thời gian hiệu lực giám sát xây dựng nhà nước

- Trung Quốc: Vấn đề quản lý chất lượng công trình được quy định trong

Luật xây dựng Trung Quốc Phạm vi giám sát xây dựng các hạng mục công trình của Trung Quốc rất rộng, thực hiện ở các giai đoạn, như: giai đoạn nghiên cứu tính khả thi thời kỳ trước khi xây dựng, giai đoạn thiết kế công trình, thi công công trình

và bảo hành công trình - giám sát các công trình xây dựng, kiến trúc Người phụ trách đơn vị giám sát và kỹ sư giám sát đều không được kiêm nhiệm làm việc ở cơ quan nhà nước Các đơn vị thiết kế và thi công, đơn vị chế tạo thiết bị và cung cấp vật tư của công trình đều chịu sự giám sát

Quy định chất lượng khảo sát, thiết kế, thi công công trình phải phù hợp với yêu cầu của tiêu chuẩn Nhà nước Nhà nước chứng nhận hệ thống chất lượng đối với đơn vị hoạt động xây dựng Tổng thầu phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng trước chủ đầu tư Đơn vị khảo sát, thiết kế, thi công chịu trách nhiệm về sản phẩm do mình thực hiện; chỉ được bàn giao công trình đưa vào sử dụng sau khi đã nghiệm thu Quy định về bảo hành, duy tu công trình, thời gian bảo hành do Chính phủ quy định

- Singapore: Chính quyền Singapore quản lý rất chặt chẽ việc thực hiện các

dự án đầu tư xây dựng Ngay từ giai đoạn lập dự án, chủ đầu tư phải thỏa mãn các yêu cầu về quy hoạch xây dựng, an toàn, phòng, chống cháy nổ, giao thông, môi

trường thì mới được cơ quan quản lý về xây dựng phê duyệt

Ở Singapore không có đơn vị giám sát xây dựng hành nghề chuyên nghiệp Giám sát xây dựng công trình là do một kiến trúc sư, kỹ sư chuyên ngành thực hiện

Họ nhận sự ủy quyền của Chủ đầu tư, thực hiện việc quản lý giám sát trong suốt quá trình thi công xây dựng công trình Theo quy định của Chính phủ thì đối với cả

02 trường hợp Nhà nước đầu tư hoặc cá nhân đầu tư đều bắt buộc phải thực hiện việc giám sát Do vậy, các chủ đầu tư phải mời kỹ sư tư vấn giám sát để giám sát công trình xây dựng

(Nguồn: http://noichinh.vn)

- Nhật bản: ở Nhật, những quy định trong hợp đồng xây dựng rất khác so với

nhiều nước Điều 18, Luật Kinh doanh Xây dựng Nhật Bản có quy định các bên liên quan trong hợp đồng xây dựng cần xây dựng hợp đồng dựa trên sự bình đẳng và

thực hiện trách nhiệm của mình một cách trung thực Như vậy, ở Nhật Bản, Hợp đồng rất quan trọng, không chỉ là cơ sở thanh toán mà còn là cơ sở giải quyết các vấn đề Để dự án được thực hiện một cách hoàn thiện, tất cả các bên cần nắm đầy

đủ kiến thức và các điều kiện của hợp đồng Vì vậy, khi tập huấn nâng cao trình độ, không chỉ tập trung vào đối tượng cán bộ quản lý nhà nước, các nhà khoa học mà Việt Nam nên để cho nhà thầu , chủ đầu tư tham gia

Nâng cao hiệu quả quản lý dự án và phòng chống tham nhũng cần sự quyết tâm của nhiều cấp, ngành và theo GS Shunji Kusayanangi, cái gốc của vấn đề phải bắt đầu

từ giáo dục Việt Nam nên thành lập khoa chuyên về quản lý xây dựng để đào tạo chuyên sâu và bài bản những kỹ sư quản lý có chuyên môn Và để phòng chống tham nhũng, Việt Nam cần xây dựng tài liệu hợp đồng đúng đắn, nâng cao kiến thức hiểu biết và quản trị hợp đồng, nâng cao năng lực quản lý dự án cho cán bộ

(Nguồn: http://www.baomoi.com)

1.2.2 Thực tiễn công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng ở Việt Nam

Trong thời gian qua, cả nước ta đã xảy ra không ít sự cố trong giai đoạn thi công xây dựng công trình, gây thiệt hại về người và tài sản Điển hình là các sự cố sập sàn kho bê tông cốt thép trong lúc đổ bê tông tại nhà máy giấy LEE&MAN (Hậu Giang); vỡ đập tràn Thủy điện Đắk Mek 3, vỡ đập Thủy điện Ia Krel 2 (Gia Lai); sập đổ tháp anten Trung tâm Kỹ thuật-Phát thanh truyền hình tỉnh Nam Định, tháp antenna phát sóng của VOV tại TP Đồng Hới (Quảng Bình)…

Đặc biệt, một số công trình mới đưa vào sử dụng đã bộc lộ khiếm khuyết về chất lượng gây bức xúc trong dư luận xã hội như tình trạng trồi sụt, bong tróc mặt đường Đại lộ Đông Tây, mặt cầu Thăng Long, đường cao tốc TP Hồ Chí Minh-Trung Lương

Dù công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng về cơ bản đảm bảo, ngày càng được nâng cao và được kiểm soát tốt hơn, nhưng vẫn còn tồn tại những khiếm khuyết, hạn chế về quản lý gây tổn thất ở các cấp độ khác nhau, một số ví dụ cụ thể như :

- Sai phạm ở trường Cao đẳng nghề công nghệ Hà Tĩnh

Trường Cao đẳng Nghề công nghệ Hà Tĩnh được xây dựng trên khuôn viên 65.313 m2 với tổng số vốn đầu tư 160,429 tỷ đồng (nguồn vốn hiện có 91 tỷ đồng, trong đó 74 tỷ đồng từ Tổng LĐLĐ Việt Nam; UBND tỉnh 9,2 tỷ đồng; nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM 8,1 tỷ đồng) “Đã có 81 tỷ đồng

được giải ngân ở thời điểm hiện tại” - Trưởng BQL dự án, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề công nghệ Hà Tĩnh - Nguyễn Trọng Tấn khẳng định

Được khởi công vào năm 2008, dự kiến, trường sẽ hoàn thành vào năm 2014 Các hạng mục như: nhà học thực hành số 1, đường nối từ QL 1A vào trường… đã hoàn thành và đưa vào sử dụng Hàng rào, sân, đường nội bộ, hệ thống điện cơ bản hoàn thành Sự xuất hiện của các tòa nhà cao tầng và các hạng mục khác góp phần tạo điểm nhấn cho khu vực Bắc TP Hà Tĩnh Có thể nói, trong bối cảnh khó khăn chung, chủ đầu tư đã có nhiều nỗ lực trong việc thu hút nguồn đầu tư; đồng thời linh hoạt trong việc đề xuất điều chỉnh thiết kế, quy hoạch để phù hợp với công năng sử dụng Do vậy, những hạng mục đã đưa vào hoạt động đạt hiệu quả tốt

Tuy nhiên, việc chấp hành về trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật trong công tác lựa chọn nhà thầu còn có một số hạn chế Cụ thể là việc lựa chọn nhà thầu chưa phù hợp với quy mô và tính chất của từng gói thầu; một số gói đấu thầu rộng rãi nhưng số lượng nhà thầu tham gia còn ít Công tác khảo sát thiết kế bản vẽ thi công và dự toán công trình không áp dụng hệ số sử dụng, làm tăng chi phí tư vấn lên hơn 174 triệu đồng Bên cạnh đó, tất cả các công trình thuộc dự án đều thẩm tra thiết kế, nhưng điều đáng nói là người thẩm tra chưa đạt năng lực theo quy định và cán bộ thẩm tra dự toán chưa có chứng chỉ kỹ sư định giá Không dừng lại ở đó, hầu hết các gói thầu đều chậm tiến độ so với hợp đồng Đặc biệt, một số công trình, hồ

sơ nghiệm thu về chất lượng vật liệu đầu vào, thiết bị trước khi đưa vào sử dụng còn thiếu Ngoài ra, một số đơn giá thanh toán ở một số gói thầu lấy đơn giá tạm tính là chưa phù hợp với quy định về quản lý chi phí đầu tư…

(Nguồn: http://www.baohatinh.vn)

- Báo động công tác quản lý an toàn lao động trên công trường

Trong hai ngày liên tiếp 16 - 17/01/2013, Thái Nguyên liên tiếp xảy ra hai vụ tai nạn trên công trường xây dựng Cả hai vụ đều gây thiệt hại nghiêm trọng khiến nạn nhân tử vong Trước khi xảy ra vụ sập giàn giáo xây dựng nhà thờ Ngọc Lâm (xã Linh Sơn, huyện Đồng Hỷ), sáng ngày 16/01/2013, tại công trường thi công đổ bê-tông sàn tầng 1 của công trình chợ Đồng Quang (Thái Nguyên) đã bị sập khiến nhiều công nhân bị thương và tử vong Nguyên nhân của các vụ tai nạn nói trên, bà Nguyễn Thị Hằng, Giám đốc Sở LĐTBXH tỉnh Thái Nguyên cho biết: “Vụ tai nạn xây chợ Đồng Quang, nguyên nhân trước hết là lỗi chủ quan của chính người lao

động Thứ 2 là do việc ghép cốt-pha không đúng kỹ thuật Trước khi ghép cốt-pha các cây chống phải được giằng ngang, giằng dọc, nhưng ở công trình này thiếu tất

cả các giằng ở bên dưới, nên khi chệch là bị đổ hàng loạt Còn chủ quan là vì người lao động thấy thế mà vẫn cứ làm”

Về vụ sập mái nhà thờ Ngọc Lâm, nguyên nhân (cũng) là do sập giàn giáo Tuy nhiên, do ở độ cao lớn hơn (10 mét), với khối lượng lớn bê-tông (hàng trăm m2 diện tích đổ mái) nên đã gây hậu quả nghiêm trọng hơn

- Sai phạm trong đầu tư xây dựng dự án xây trường Đại học FPT

Thanh tra Xây dựng (Sở Xây dựng Hà Nội) đã có kết luận thanh tra dự án (DA) xây dựng trường Đại học FPT gửi Sở, chỉ ra nhiều sai phạm trong quá trình đầu tư, xây dựng, không chứng minh được năng lực theo quy định

Theo kết quả xác minh của thanh tra, tính đến thời điểm hiện tại, khu đất xây trường Đại học FPT chưa hề có quyết định giao đất chính thức của cơ quan có thẩm quyền Trên thực tế đã có hai biên bản bàn giao đất của Bộ Quốc phòng cho Ban quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc ngày 30-1-2008 và ngày 4-8-2008, nhưng hai biên bản này chưa phải là cơ sở pháp lí đầy đủ để tiến hành đầu tư, xây dựng Trong

hồ sơ pháp lý của chủ đầu tư chưa có hồ sơ sử dụng đất, không có cam kết bảo vệ môi trường, không có giấy chứng nhận thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy của cơ quan có thẩm quyền (là Ban quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc)

Theo kết quả thanh tra, hồ sơ năng lực của chủ đầu tư tự giám sát thi công xây dựng công trình là Đại học FPT không chứng minh được năng lực theo quy định; hồ sơ quản lý chất lượng công trình chưa đầy đủ Trong quá trình thi công, đơn vị thi công không lắp đặt biển báo an toàn, phương tiện che chắn tại công trường không đảm bảo theo quy định; các đơn vị tham gia thi công chưa xuất trình được hợp đồng và hóa đơn GTGT, các loại bảo hiểm và không cam kết bảo vệ môi trường theo quy định

trình xây dựng cầu nối giảng đường D-B và D-C; Dự án xây dựng công trình thang máy nhà đào tạo sau đại học Từ năm 2008 đến nay, Trường chưa giải ngân được nguồn kinh phí nào cho Nhà Trung tâm trong khi kinh phí thu sự nghiệp của Trường rất lớn, thể hiện sự thiếu trách nhiệm của Chủ đầu tư, nhiều hạng mục công trình bị chậm thanh, quyết toán cho nhà thầu

Ngoài việc nhiều công trình nhà ở sinh viên đang có dấu hiệu xuống cấp nhanh thì vấn đề thanh quyết toán và một số bất hợp lý khác của các trường cũng rất đáng quan tâm Theo báo cáo của Kho bạc Nhà nước tỉnh thì hiện tại còn 3 dự án nhà ở sinh viên chưa được phê duyệt quyết toán hoàn thành, đó là: Dự án nhà ở sinh viên thuộc Đại học Thái Nguyên (15 công trình), Trường Cao đẳng Y tế (3 công trình) và Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch (2 công trình) Lý do được các trường đưa ra là đang trong quá trình kiểm toán độc lập; một số bảng biểu chi phí chưa tính toán xong hoặc còn chờ Sở Tài chính thẩm tra hồ sơ quyết toán…

(Nguồn: Báo Thái Nguyên điện tử)

1.2.3 Bài học rút ra từ kinh nghiệm quản lý dự án trên thế giới và ở Việt Nam

- Xây dựng cơ chế chính sách, văn bản pháp luật theo hướng các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng phải tự nghiêm túc thực hiện việc quản lý, giám sát lẫn nhau trong hoạt động

- Thành lập khoa đào tạo chuyên ngành về quản lý dự án để đào tạo kỹ sư có chuyên sâu về quản lý dự án,

- Nghiên cứu xây dựng xây dựng tài liệu hợp đồng đúng đắn, nâng cao kiến thức hiểu biết và quản trị hợp đồng, nâng cao năng lực quản lý dự án cho cán bộ

- -

ự

-

)

-

- Kiểm tra nghiêm ngặt và dừng ngay công trình khi biện pháp thi công chưa đảm bảo (sử dụng giàn giáo chống đỡ công trình, ghép cốt pha…)

- Xử lý cương quyết với các nhà thầu không tập huấn an toàn lao động, khám sức khỏe công nhân trực tiếp tham gia trên công trường