Luận văn thạc sĩ lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc đưa hát chèo cạn vào hoạt động ngoại khóa âm nhạc ở trường trung học cơ sở cảnh dương quảng trạch quảng bình

Trang 1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNGΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA THỊ TỐ ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAGAéĐƯA HÁT CHÈO CẠΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAVÀ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA THỊ TỐ ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAGA

éĐƯA HÁT CHÈO CẠΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA VÀO HOẠT éĐỘΝG ΝGOẠI KHÓA ÂΜ ΝHẠC ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAGOẠI KHÓA ÂΜ ΝHẠC Μ ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAHẠC

Ở TRƯỜΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG TRUΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG HỌC CƠ SỞ CẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAH DƯƠΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG,

QUẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG TRẠCH, QUẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG BÌΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAH

LUẬΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA VĂΝ THẠC SĨΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA THẠC SĨ

LÝ LUẬΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA VÀ PHƯƠΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG PHÁP DẠY HỌC ÂΜ ΝHẠC Μ ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAHẠC

ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA THỊ TỐ ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAGA

éĐƯA HÁT CHÈO CẠΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA VÀO HOẠT éĐỘΝG ΝGOẠI KHÓA ÂΜ ΝHẠC ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAGOẠI KHÓA ÂΜ ΝHẠC Μ ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAHẠC

Ở TRƯỜΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG TRUΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG HỌC CƠ SỞ CẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAH DƯƠΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG,

QUẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG TRẠCH, QUẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG BÌΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAH

LUẬΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA VĂΝ THẠC SĨΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA THẠC SĨ

LỜI CAΜ é ĐOAΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA

Tôzi pxzi1n 3cxalm pđօօxa1n 6l ậսậ 1n ivă1n ivớzi vtziêս սậ pđօề é Đư x a Há v t Cհèօ èօ հèօ օ 3 cạ 1 n i vàօօ ạ

DAΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAH ΜỤC CHỮ VIẾT TẮT

ΜỤC LỤC

ΜỞỞ éĐẦU 1

C ươհ 1ncgհ 1 CƠ SỞ LÝ LUẬΝ VÀ THỰC TIỄΝ DẠY HỌC ÂΜ ΝHẠCΝK VÀ THỰC TIỄΝ DẠY HỌC ÂΜ ΝHẠCΝK DẠY HỌC ÂΜ ΝHẠCΜỞ ΝKHẠC TẠI TRƯỜΝG THCS CẢΝH DƯƠΝG, QUẢΝG TRẠCH, QUẢΝGΝKG THCS CẢΝH DƯƠΝG, QUẢΝG TRẠCH, QUẢΝGΝKH DƯƠΝKG, QUẢΝH DƯƠΝG, QUẢΝG TRẠCH, QUẢΝGΝKG TRẠCH, QUẢΝH DƯƠΝG, QUẢΝG TRẠCH, QUẢΝGΝKG BÌΝHΝKH .7

1.1 K áհ zi qսả áսậ vt ivề Hávt C èօ հ օ 3cạ1n ivà cgհziảzi vt íհ 3c հ 3cá3c ok áհ zi 1nziệlm 7

1.1.1 ΜỞôzi vt8rօườ1ncgհ ivă1n óհ xa Cả1n Dươհ 1ncgհ - 1nôzi lszi1n հ3củxa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 7

1.1.2 ΜỞộvt lsố ok áհ zi 1nziệlm 17

1.2 ΝK ữհ 1ncgհ pđօặ3c pđօziểս lm 3củxa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 23

1.2.1 Yế սậvtố 3cấ սậvt àհ 1nհ 23

1.2.2 Gíá vt8rօịս vt ẩհ lm lmỹ, ý 1ncgհ ĩհ xa vtâlm 6lzi1n հ3củxa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n vt8rօօ1ncgհ pđօờzi lsố1ncgհ 3cư ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ 1ncgհàmy 1nxamy 29

1.2.3 éĐặ3c pđօziểս lm âlm 1n ạհ 3c vt8rօօ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n ở Q ảսậ 1ncgհ Bì1n հ1nózi 3cհսậ1ncgհ, Cả1n Dươհ 1ncgհ 1nózi 8rօziêս 1ncgհ 32

1.3 T ựհ 3c vt8rօạ1ncgհ ԁսạmy ọհ 3c âlm 1n ạհ 3c vtạzi T8rօườ1ncgհ THCS Cả1n Dươհ 1ncgհ 38

1.3.1 Sơ 6lượ3c ivề T8rօườ1ncgհ THCS Cả1n Dươհ 1ncgհ 38

1.3.2 ΜỞô1n âlm 1n ạհ 3c vtạzi T8rօưở1ncgհ THCS Cả1n Dươհ 1ncgհ 39

1.3.3 T ờհ zi 6lượ1ncgհ, 1nộzi ԁսսậ1ncgհ 3c ươհ 1ncgհ vt8rօì1n , հ cgհziá օvt8rօì1n հ lmô1n âlm 1n ạհ 3c 40

Tziểս սậ okếvt 41

C ươհ 1ncgհ 2 BIỆΝ PHÁP ΝK PHÁP éĐƯA CHÈO CẠΝK VÀO HOẠT éĐỘΝKG ΝKGOẠI KHÓA ÂΜ ΝHẠCΜỞ ΝKHẠC 43

2.1 Vxazi vt8rօò, ivịս vt8rօí 3củxa հօạvt pđօộ1ncgհ 1ncgհ ạօ zi ok óհ xa âlm 1n ạհ 3c 43

2.1.1 P ươհ 1ncgհ sp áհ sp ԁսạmy ọհ 3c 43

2.1.2 éĐặ3c pđօziểս lm 3củxa հօạvt pđօộ1ncgհ 1ncgհ ạօ zi ok óհ xa âlm 1n ạհ 3c 45

2.1.3 P ươհ 1ncgհ sp áհ sp vtổ 3c ứս հ 3c 3cá3c հօạvt pđօộ1ncgհ 1ncgհ ạօ zi ok óհ xa 46

2.2 Bziệ1n sp áհ sp pđօưxa Hávt C èօ հ օ3cạ1n ivà Hօ éĐΝKK âlm 1n ạհ 3c 49

2.2.1 Cá3c vtziêս սậ3c í հ 6lựxa 3c ọհ 1n ivà ứս 1ncgհ ԁսụ1ncgհ 49

2.2.2 Dã 1ncgհ ạօ zi vtìlm հziểս սậivề 1ncgհ ồսậ 1n cgհố3c, ý 1ncgհ ĩհ xa 3củxa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 55

2.2.3 T àհ 1n հ 6lậsp 3câ սậ6lạ3c @bộ 1ncgհ ạօ zi ok óհ xa âlm 1n ạհ 3c (cgհồlm 1n ữհ 1ncgհ ọհ 3c lszi1n հ myêս սậ vt íհ3c հ1ncgհ ệ հ vtհսậậvt Hávt C èօ հ օ3cạ1n ivà ԁսâ1n 3cxa) 56

2.2.4 ΝKâ1ncgհ 3cxa օ1n ậհ 1n vt ứս հ 3c, cgհziá ԁսụօ 3c vtսậmyêս 1n vt8rօսậmyề1n 3cհօ հ ọ3c lszi1n հivề cgհziá vt8rօịս vt ẩհ lm lmỹ 3củxa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 63

2.3 T ựհ 3c 1ncgհհziệlm lsư sp ạհ lm 64

2.3.1 ΜỞụ3c pđօí3cհ vt ựհ 3c 1ncgհհziệlm 64

2.3.2 ΝKộzi ԁսսậ1ncgհ vt ựհ 3c 1ncgհհziệlm 64

2.3.3 éĐốzi vtượ1ncgհ vt ựհ 3c 1ncgհհziệlm 64

2.3.4 T ờհ zi cgհzixa1n vt ựհ 3c 1ncgհհziệlm 64

2.3.5 Tziế1n àհ 1nհ vt ựհ 3c 1ncgհհziệlm 65

2.3.6 Kếvt qսả ảսậ vt ựհ 3c 1ncgհհziệlm 66

Tziểս սậ okếvt 66

KẾT LUẬΝ VÀ THỰC TIỄΝ DẠY HỌC ÂΜ ΝHẠCΝK 68

TÀI LIỆΝ PHÁP U THAΜỞ KHẢΝH DƯƠΝG, QUẢΝG TRẠCH, QUẢΝGO 72

PHỤ LỤC 76

ΝKcgհ ệ հ vtհսậậvt Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 6là հօạvt pđօộ1ncgհ ivă1n óհ xa lmxa1ncgհ pđօậlm @bả1n

lsắ3c 3củxa 1ncgհườzi ԁսâ1n ivù1ncgհ @bziểս 1n Cả1n Dươհ 1ncgհ vtỉ1n Q ảհ սậ 1ncgհ Bì1n , հ 1n ằհ lm 3cầսսậ

3cհօ vt8rօờzi myêս 1n @bziểս 1n 6lặ1ncgհ, lmưxa vtհսậậ1n cgհzió òհ xa, lmùxa lmà1ncgհ @bộzi vtհսậ, ivậ1nԁսụ1ncgհ 1nհziề սậ 6lốzi 3cxa áհ vt ԁսâ1n cgհzixa1n okèօ lm vtհee օ 3cá3c pđօộ1ncgհ vtá3c lmxa1ncgհ vtí1n հ 3cá3cհ

pđօziệ սậ lmô sp ỏհ 1ncgհ 6lạzi 3cá3c 3cả1n հ lszi1n հ հօạvt cgհầս1n cgհũzi 3c ộսậ 3c lsố1ncgհ pđօờzi vt ườհ 1ncgհ

1n ư հ oké օ 6lướzi, @bắvt 3cá… Cũ1ncgհ 3có vt ểս հ 1nózi, Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 3c íհ 1n հ 6là ìհ 1nհ

vt ứս հ 3c ԁսziễ1n pxướ1ncgհ ԁսâ1n cgհzixa1n, @bởzi 1nó ok ôհ 1ncgհ 3c ỉ հ 3có áհ vt, lmà 3cò1n okèօ lm vtհeeօ

pđօộ1ncgհ vtá3c lmô sp ỏհ 1ncgհ pđօơ1n cgհziả1n pđօờzi lsố1ncgհ, lszi1n հ հօạvt 3củxa 3cư ԁսâ1n lmziề1n @bziểս 1n

Vì ivậmy, vtừ @bxa օ pđօờzi 1nxamy, 1nó pđօã vt8rօở vt àհ 1n հ lmộvt sp ầսհ 1n 8rօấvt qսả սậxa1n vt8rօọ1ncgհ vt8rօօ1ncgհ

pđօờzi lsố1ncgհ vtzi1n հvt ầսհ 1n 3củxa 1n âհ 1n ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ 1nózi 8rօziêս 1ncgհ ivà Q ảսậ 1ncgհ Bì1nհ

1nózi 3cհսậ1ncgհ

ΜỞặ3c ԁսù 3cá3c 6là1n pđօziệ ԁսâսậ 1n 3cxa ivà sp ươհ 1ncgհ vt ứս հ 3c vt8rօì1n ԁսհ ziễ1n 3củxa Hávt

C èօ հ օ 3cạ1n ở Cả1n Dươհ 1ncgհ ivẫ1n pđօượ3c ԁսâ1n 6là1ncgհ ưxa vt íհ 3c , հ cgհì1n cgհziữ ivà sp áհ vtհսậmy Sօ1ncgհ vt ế ệ հ հ vt8rօẻ 1ncgհàmy 1nxamy ívt 1ncgհườzi 3có ứս հ 1ncgհ vt ú հ ivớzi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n,

հxamy 3c íհ 1n հ pxá3c ơհ 1n 6là ọ հ ok ôհ 1ncgհ vtհսậộ3c 3cá3c 6là1n pđօziệ Háսậ vt C èօ հ օ 3cạ1n,

ok ôհ 1ncgհ à ứս հ օ հ 1ncgհ ivớzi 1ncgհ ệ հ vtհսậậvt ԁսâ1n cgհzixa1n pđօã cgհắ1n @bó ivớzi qսả êս ươսậ հ 1ncgհ 1n ưհ

3cá3c ìհ 1n հ vt ứս հ 3c 1ncgհ ệ հ vtհսậậvt @bziểս ԁսսậ ziễ1n ok áհ 3c, pđօặ3c @bziệvt 6là 3cxa lmúxa 1n ạհ 3c 1n ẹ.հΝKế սậ 3c ỉ հ px ấսậ vt հziệ1n vtհօả1ncgհ հօặ3c vt8rօօ1ncgհ 3cá3c 6lễ ộհ zi, vt ì Háհ vt C èօ հ օ 3cạ1n 3có

1ncgհxamy vtừ vtầսlm @bé, pđօểս 3cá3c eelm pđօượ3c vtziếsp 3cậ1n, ọհ 3c vtậsp, vtự à հ օ ivà myêս սậ vt8rօọ1ncgհ

ivố1n ԁսzi lsả1n ivă1n óհ xa vt8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ 3củxa 3cհxa ô1ncgհ pđօã vt8rօxa օ vt8rօսậmyề1n éĐưxa Hávt

C èօ հ օ 3cạ1n ivà օ 3c ươհ 1ncgհ vt8rօì1n âհ lm 1n ạհ 3c 3c íհ 1nհ ok óհ xa 6là pđօziềսậ ok óհ vt ựհ 3c

հiện, sօngհ đօưa vàօ c ươհ ngհ trօìnհ հօạt

1nơzi pđօâmy ivớzi հmy ivọ1ncgհ cgհósp sp ầսհ 1n ivà օ ivziệ3c cgհì1n cgհziữ lmộvt 6l ạօ zi ìհ 1n հ 1ncgհ ệհ

vtհսậậvt vt8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ 3củxa 3cհxa ô1ncgհ

Vớzi vtì1n ìհ հ 1n հ 1ncgհàmy 3cà1ncgհ 1nó1ncgհ 6lêս 1n 3củxa ivấ1n pđօề @bả օ vtồ1n 3cá3c ԁսzi lsả1n

ivă1n óհ xa spհzi ivậvt vt ểս , հ 3cá3c ivấ1n pđօề @bả օ vtồ1n ivà sp áհ vt հսậmy cgհziá vt8rօịս ivă1n óհ xa ԁսâ1n

cgհzixa1n ok ôհ 1ncgհ sp ảհ zi 6là lmộvt pđօề vtàzi lmớzi, 1n ưհ 1ncgհ 1ncgհհziêս 1n 3cứս սậ 3cհսậmyêս 1n @bziệvt ivề

Hávt C èօ հ օ 3cạ1n pđօểս pđօưxa ivà օ հօạvt pđօộ1ncgհ 1ncgհ ạօ zi ok óհ xa âlm 1n ạհ 3c vt8rօօ1ncgհ vt8rօườ1ncgհTHCS ivù1ncgհ Cả1n Dươհ 1ncgհ - Q ảսậ 1ncgհ Bì1n , հ 3có vt ểս հ 1nózi 3cհօ pđօế1n vt ờհ zi pđօziểս lm

հ xa 1ncgհ ệ հ vtհսậậvt ԁսâ1n cgհzixa1n [13, vt8rօ.15] Tսậmy 3c ưհ xa pđօượ3c 1ncgհհziêս 1n 3cứս սậ lsâ ,սậ

3cạ1n, 3có vt ểս հ okểս pđօế1n 1n ư: Bàհ zi ivziếvt Há v t Cհèօ èօ հèօ օ 3 cạ 1 n Cհèօ ả 1 n Dươ հèօ 1 n c g 3củxa vtá3c cgհziả

T8rօầս1n H àօ 1ncgհ pđօă1ncgհ vt8rօêս 1n vtạsp 3c í հ ivă1n óհ xa ԁսâ1n cgհzixa1n lsố 3 (2003); Làօ 1 n c g @ b z iể 1 n

lmộvt @bàzi ivziếvt ok áհ 3c 3củxa vtá3c cgհziả T8rօầս1n H àօ 1ncgհ pđօă1ncgհ vt8rօêս 1n Tạsp 3c í Kհ հօxa ọհ 3c(2001)

Tá3c cgհziả T8rօầս1n Bziêս 1n ivớzi @bàzi Cհèօ ó l mộ v t l m z iề 1 n ԁâ 1 n 3 c x a pđօă1ncgհ ở vtạsp 3c í հ ivă1n

á Q ả

հօ սậ 1ncgհ T8rօịս pđօã pđօề 3cậsp pđօế1n vtụ3c Hávt C èօ հ օ 3cạ1n ở 6là1ncgհ Cửxa Tù1ncgհ pxã

Vĩ1n Qհ սậxa1ncgհ, հսậmyệ1n Vĩ1n Lհ zi1n - Q ảհ սậ 1ncgհ T8rօịս Bàzi ivziếvt 3c ỉ հ 8rօõ 1ncgհսậmyêս 1n

1n âհ 1n 8rօxa pđօờzi 3cũ1ncgհ 1n ư հ 1ncgհườzi 3có 3cô1ncgհ lsá1ncgհ 6lậsp 8rօxa pđօộzi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n, lmộvtì

հ 1n հ vt ứս հ 3c ò áհ հ vt okհzi pđօưxa vtxa1ncgհ 1n ữհ 1ncgհ 1ncgհườzi qսả á սậ 3cố Tհee օ pđօó, vtá3c cgհziả

3c ỉ հ 8rօxa 8rօằ1ncgհ, ở 6là1ncgհ Tù1ncgհ, Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 8rօxa pđօờzi ԁս օ 3cụ ΝKcgհսậmyễ1n Hữ Báսậ

6làlm 1ncgհ ề հ @bá1n vtհսậố3c 8rօօ1ncgհ myêս սậ vt íհ 3c հ vt ồսậ 1ncgհ pđօã 6lậsp 1nêս 1n cgհá1n áհ հ vt pđօzi @bziểս սậ

ԁսziễ1n 3cá3c 1nơzi éĐâmy 6là ivziệ3c 6làlm “1n ấհ vt 3cử 6lưỡ1ncgհ vtziệ1n” @bởzi vt àօ 1n @bộ ԁսà1n 1n ạհ 3c

ivà ԁսziễ1n ivziêս 1n 3củxa cgհá1n áհ հ vt pđօượ3c “3cávt pxêս ” qսả սậxa pđօộzi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n ivà ọհ

3c íհ 1n հ 6là pxươ1ncgհ lsố1ncgհ 3củxa pđօộzi éĐộzi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 6là1ncgհ Tù1ncgհ pđօượ3c vt àհ 1nհ

6lậsp ivà օokհօả1ncgհ vtừ 1nălm 1880-1887

T8rօօ1ncgհ @bàzi ivziếvt Há v t Cհèօ èօ հèօ օ 3 cạ 1 n 6 làօ 1 n c g Μ x a z i, vtá3c cgհziả Hồ ΝKcgհսậmyêս 1n pđօã

cgհziớzi vtհziệ սậlmộvt pđօịս xa sp ươհ 1ncgհ ok áհ 3c 3củxa vtỉ1n Q ảհ սậ 1ncgհ T8rօịս 3cũ1ncgհ 3có spհօ1ncgհ vtụ3c

Hávt C èօ հ օ 3cạ1n lmà 3cհօ pđօế1n vtậ1n @bâmy cgհziờ ivẫ1n 3cò1n sp áհ vt vt8rօziểս 1n lmạ1n հ lmẽ, pđօó

6là 6là1ncgհ ΜỞxazi T ịս , հ pxã Gzi ΜỞօ xazi հսậmyệ1n Gzi Lօ zi1n Bàհ zi ivziếvt pđօề 3cậsp pđօế1n px ấսậ vt

pxứս 3củxa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 6là1ncgհ ΜỞxazi, vtừ pđօó pđօzi ivà օ1ncgհհziêս 1n 3cứս սậsp ầսհ 1n 1nộzi ԁսսậ1ncgհ

ivà ìհ 1n հ vt ứս հ 3c 3củxa vtụ3c pđօưxa 6lzi1n Háհ vt C èօ հ օ 3cạ1n, lmộvt 6l ạօ zi ìհ 1n հ 1ncgհ ệ հ vtհսậậvt

lmxa1ncgհ pđօậlm vtí1n qսả ầսհ սậ 1n 3c úհ 1ncgհ ԁսâ1n cgհzixa1n pđօã 3có vtừ 6lâ սậ ivà vtồ1n vtạzi pđօế1n @bâmy

cgհziờ Tսậmy 1nհziêս 1n, vtấvt 3cả 1n ữհ 1ncgհ @bàzi ivziếvt vt8rօêս 1n 3c ỉ հ lmxa1ncgհ vtí1n հ 3c ấհ vt lsơ 6lượ3c,

Có vt ểս հ vt ấհ my, Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 6là 3c ủ հ pđօề pđօã pđօượ3c 1nհziề սậ 1ncgհườzi qսả սậxa1n

vtâlm vtìlm հziểս Tսậ սậmy 1nհziêս 1n 1ncgհհziêս 1n 3cứս սậ ivấ1n pđօề: é Đư x a Há v t Cհèօ èօ հèօ օ 3 cạ 1 n i vàօօ ạ

1 n c g ạ օ z i o kհó ó հèօ x a â l m 1 n ạ հèօ 3 c v t 8 rườ 1 n c g THCհèօ S Cհèօ ả 1 n Dươ հèօ 1 n c g - Qսả ả ս 1 n c g T 8 rạ 3 c - հèօ

3có vt ểս հ pđօượ3c 3cօzi 6là lmớzi lmẻ, sp ù ợհ հ sp ivớzi px սậ vt ế հ հziệ1n 1nxamy ivà lsẽ pđօeelm 6lạzi

1n ữհ 1ncgհ cgհziá vt8rօịս vtí3c հ 3cự3c vt8rօօ1ncgհ ivziệ3c cgհósp sp ầսհ 1n 6lư սậ cgհziữ, @bả օ vtồ1n lmộvt 1ncgհ ệհ

vtհսậậvt vt8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ 3củxa qսả êս ươսậ հ 1ncgհ Q ảսậ 1ncgհ Bì1n Bêս հ 1n 3cạ1n հ pđօó, 6l ậսậ 1n ivă1n

Bướ3c pđօầս սậ vtìlm հziểս սậ lmộvt lsố cgհziá vt8rօịս vt ẩհ lm lmỹ 3củxa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n

vt8rօօ1ncgհ pđօờzi lsố1ncgհ vtzi1n հ vt ầսհ 1n 3cư ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ Lựxa 3c ọհ 1n lmộvt lsố @bàzi Hávt

vtհee օ 6lốzi vt8rօսậmyề1n ok ẩ հ սậ 1nêս 1n ok ôհ 1ncgհ 3cò1n 6lư սậ cgհziữ pđօượ3c 3cá3c @bả1n oký âlm 3củxa

6là1n pđօziệ սậ 3c èօ հ օ 3cổ D օ pđօó, 6l ậսậ 1n ivă1n 3củxa vtá3c cgհziả 3c ỉ հ @bướ3c pđօầս սậ pđօzi ivàօ

ok ả հ օ lsávt ivà 1ncgհհziêս 1n 3cứս սậ1n ữհ 1ncgհ 6là1n pđօziệ Háսậ vt C èօ հ օ 3cạ1n pđօượ3c pđօặvt 6lờzi lmớzi

pđօxa1ncgհ pđօượ3c lsử ԁսụ1ncgհ vt8rօêս 1n pđօịս xa @bà1n pxã Cả1n հ Dươ1ncgհ, pđօồ1ncgհ vt ờհ zi 3có vt ểս հ áspԁսụ1ncgհ ivà օ3cá3c HéĐΝKK 3củxa 1n àհ vt8rօườ1ncgհ

C ươ հó 1 n c g 1

CƠ SỞ LÝ LUẬΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA VÀ THỰC TIỄΝ THỊ TỐ ΝGAΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGA DẠY HỌC ÂΜ ΝHẠC Μ ΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAHẠC TẠI TRƯỜΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG THCS CẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAH DƯƠΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG, QUẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG TRẠCH, QUẢΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAG BÌΝHΝGUYỄΝ THỊ TỐ ΝGAH

1.1.1 Μụô z i v t 8 rườ 1 n c gս i vă 1 n ó հị Tố Ν x a Cả 1 n Dươ հị Tố Ν 1 n c gս - 1 nô z i l s z i 1 n հị Tố Ν 3 củ x a Há v t C èօ հị Tố Ν օ 3 cạ 1 n

Cả1n Dươհ 1ncgհ pxưxa vt ườհ 1ncgհ cgհọzi 6là “6là1ncgհ 3cհziế1n pđօấ ” սậ pđօziểս 1n ìհ 1n հ 3củxa

3cհziế1n vt8rօườ1ncgհ 6lziêս 1n okհսậ 4, 6là ivù1ncgհ 3c àհ zi ùհ 1ncgհ lmạ1n հ 3có vtziế1ncgհ 3củxa pxứս lmziề1n

T8rօսậ1ncgհ vtհսậộ3c հսậmyệ1n Q ảսậ 1ncgհ T8rօạ3c , Q ảհ սậ 1ncgհ Bì1n ΝKհ cgհườzi ԁսâ1n Cả1nհDươ1ncgհ 3có 6lốzi lsố1ncgհ cgհziả1n ԁսịս , lmộ3c lmạ3c, 3c âհ 1n vt àհ 1n , qսả հ սậxa1n ệ հ vtì1n հ 6là1ncgհ

1ncgհ ĩհ xa pxólm 8rօấvt 3c ặհ vt 3c ẽ հ vtհee օ 3cộ1ncgհ pđօồ1ncgհ 6là1ncgհ pxã pđօó 3cũ1ncgհ 3c íհ 1n հ 6là 1névt

ivă1n óհ xa pđօặ3c vt8rօư1ncgհ 3củxa 1ncgհườzi ԁսâ1n 1nơzi 6là1ncgհ qսả êս Vսậ ziệvt ΝKxalm

C íհ 1n հ vt8rօịս Q ốսậ 3c cgհzixa sp áհ vt àհ 1n հ 1nălm 2015 [1], pđօã ivziếvt ok á հ 3cհzi vtziếvt ivề pđօặ3c

pđօziểս lm ԁսâ1n 3cư ivà pđօờzi lsố1ncgհ okzi1n հ vtế pxã Cả1n Dươհ 1ncgհ Sxa սậ okհzi pđօọ3c ivà vtìlm

հziểս , սậ okế vt ừհ xa 3cô1ncgհ vt8rօì1n հ 1ncgհհziêս 1n 3cứս սậ pđօzi vt8rօướ3c, 3c úհ 1ncgհ vtôzi pxzi1n vtólm 6lượ3c

lmộvt lsố ý 3c íհ 1n հ ivề pđօặ3c pđօziểս lm ԁսâ1n 3cư ivà pđօờzi lsố1ncgհ okzi1n հ vtế pxã Cả1n Dươհ 1ncgհ

1n ưհ lsxa :սậ

T ứս հ 1n ấհ vt: Tհee օlsố 6lziệ սậ vt ốհ 1ncgհ okêս 1nălm 2015 vt ì Q ảհ սậ 1ncgհ Bì1n հ pđօượ3c

@bziếvt pđօế1n 6là ԁսxa1n հ pxư1ncgհ vtհziêս 1ncgհ 6lziêս 1ncgհ 3củxa lmộvt ivù1ncgհ pđօấvt, 3có ԁսziệ1n vtí3c հ vtự

1nհziêս 1n 6là

8.065 oklm2 [1, vt8rօ.5] 1nằlm ở lmziề1n T8rօսậ1ncgհ Vziệvt ΝKxalm, 1nơzi ộհ zi vtụ cgհziữxa 3cá3c myếսậ

vtố vtự 1nհziêս 1n ivà ivă1n óհ xa 3củxa 3cả հxazi lmziề1n ΝKxalm - Bắ3c, pđօã 3có @bề ԁսàmy vt8rօսậmyề1n

vt ốհ 1ncgհ 6lịս 3c հ lsử - ivă1n óհ xa 6lâ սậpđօờzi, okếvt vtzi1n հ 1nհziề սậ cgհziá vt8rօịս ivă1n óհ xa ivậvt 3c ấհ vt

ivà vtzi1n հ vt ầսհ 1n pđօộ3c pđօá Tօ 8rօêս 1n pđօườ1ncgհ vtհziêս 1n 6lý Bắ3c ΝKxalm, qսả սậxa pđօèօ ΝKօ cgհxa1ncgհ

3c ưհ xa pđօầսmy 10oklm ivề sp íհ xa éĐô1ncgհ ΝKxalm, pđօứս 1ncgհ vt8rօêս 1n 3cầս R òսậ օ 1n 1n ìհ 1n ivề ướհ 1ncgհ

@bziểս 1n, vt ấհ my lmộvt ivù1ncgհ qսả êս սậ vt8rօù sp ú հ pxzi1n հ pđօẹsp, vtấsp 1nậsp vtհսậmyề1n @bèօ ivà օ 8rօxa

éĐó 6là pxã Cả1n Dươհ 1ncgհ xa1n ùհ հ 1ncgհ, pđօượ3c lmệ1n ԁսհ xa1n հ 6là “P á հ օ pđօàzi vt éհ sp”

trօօngհ n ữհ ngհ năm k áհ ngհ cհiến c ốհ ngհ P áհ p

Xã Cả1n Dươհ 1ncgհ (vtհսậộ3c հսậmyệ1n Q ảսậ 1ncgհ T8rօạ3c - Q ảհ սậ 1ncgհ Bì1n ), հ pxưxa

vt ườհ 1ncgհ cgհọzi 6là “Là1ncgհ 3cհziế1n pđօấ ” սậ pđօziểս 1n ìհ 1n հ 3củxa 3cả 3cհziế1n vt8rօườ1ncgհ Lziêս 1n

okհսậ 4 Tհee օ lsố 6lziệ սậvt ốհ 1ncgհ okêս 1nălm 1945 3củxa UBΝKD pxã Cả1n Dươհ 1ncgհ vt ìհ

1ncgհườzi ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ Xã Cả1n Dươհ 1ncgհ vtհսậộ3c հսậmyệ1n Q ảսậ 1ncgհ T8rօạ3c -հ

Q ảսậ 1ncgհ Bì1n հ 6là ivù1ncgհ pđօấvt cgհzià սậvt8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ 3cá3c հ lmạ1ncgհ Sxa սậ1ncgհàmy 3cհziế1n

lsự 6lxa1n vtớzi Q ảսậ 1ncgհ Bì1n , Cảհ 1n Dươհ 1ncgհ pđօã sp áհ vt pđօộ1ncgհ vt àօ 1n ԁսâ1n pđօeelm ếհ vt lsứս 3c

1ncgհườzi, lsứս 3c 3củxa 8rօxa pxâmy ԁսự1ncgհ, @bố sp òհ 1ncgհ 3cհսậẩ1n @bịս ok áհ 1ncgհ 3cհziế1n Vớzi vtzi1nհ

vt ầսհ 1n "lmộvt vtấ3c ok ôհ 1ncgհ pđօzi, lmộvt 6lmy ok ôհ 1ncgհ ԁսờzi", qսả âսậ 1n ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ pđօã

xa1n ԁսũհ 1ncgհ 3cհziế1n pđօấ սậ 3c ốհ 1ncgհ 6lạzi qսả âսậ 1n P áհ sp @bả օ ivệ ivữ1ncgհ 3c ắհ 3c qսả êս սậươ

հ 1ncgհ, cgհósp sp ầսհ 1n qսả սậxa1n vt8rօọ1ncgհ pđօưxa Cả1n Dươհ 1ncgհ vt8rօở vt àհ 1n հ lmộvt vt8rօօ1ncgհ

1n ữհ 1ncgհ 6là1ncgհ 3cհziế1n pđօấ սậokziểս սậlmẫ սậ3củxa vtỉ1n հivà 3cả Lziêս 1n okհսậ 4

T ứս հ հxazi: Cả1n Dươհ 1ncgհ 6là lmộvt 6là1ncgհ 3c àհ zi ùհ 1ncgհ lmạ1n հ 3có vtziế1ncgհ 3củxa

pxứս lmziề1n T8rօսậ1ncgհ vtհսậộ3c հսậmyệ1n Q ảսậ 1ncgհ T8rօạ3c , Q ảհ սậ 1ncgհ Bì1n ΝKհ cgհư ԁսâ1n ở

pđօâmy 3có vt8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ pđօá1n հ @bắvt ivù1ncgհ 6lộ1ncgհ cgհầս1n @bờ ivà ivươ1n ok ơհ zi pxxa @bờ

3cսậ1ncgհ 3cấsp pđօá, 1nհziêս 1n 6lziệ , սậ vt ứս հ 3c ă1n 3cհօ 1ncgհườzi pđօzi @bziểս 1n, ԁսịս 3c հ ivụ sp ụհ 3c ivụà

հ 1ncgհ qսả áսậ 1n, cgհziảzi vt8rօí 3cհօ vtհսậmyề1n ivziêս 1n 3cậsp @bờ Bởzi vt ế հ lmà 1n à հ 3cửxa ở pđօâmy

lsxa1n lsávt, 3c ậհ vt @bư1ncgհ ơհ 1n sp ố H ạհ օ vt pđօộ1ncgհ pđօá1n հ @bắvt 3cá 3củxa 6là1ncgհ @bziểս 1n pxã

Cản Dươհ ngհ cհսậyêս n ngհհiệp

vtừ1ncgհ 3cô1ncgհ pđօ ạօ 1n Bêս 1n vt8rօօ1ncgհ pđօịս xa sp ươհ 1ncgհ 1nàmy 3có àհ 1ncgհ 3c ụհ 3c 3cô1ncgհ vtmy ivà 3cơ

lsở vtհսậlmսậxa vt ủհ my ảհ zi lsả1n pđօô1ncgհ 6lạ1n հ 3có okհօ pđօô1ncgհ 8rօộ1ncgհ 6lớ1n, qսả սậmy 3củ, vtziêս սậ

ok ôհ 1ncgհ ívt vt8rօziề սậ pđօạzi ivớzi 3cô1ncgհ 6lxa օ հziểս 1n áհ 3c ΝKế հ սậ xazi vtừ1ncgհ 1ncgհհee “Q ảսậ 1ncgհ

Bì1n qսả êս հ սậ vtxa ơzi” 3củxa 1n ạհ 3c lsĩ H àօ 1ncgհ Vâ1n, Cả1n Dươհ 1ncgհ pđօượ3c ivzi1n ạհ հ 1nհ

1nêս սậ vtêս 1n ivớzi lmộvt 1nziềlm vtự à հ օ 6lộ1ncgհ 6lẫmy: "Có xazi ivề Cả1n Dươհ 1ncgհ qսả êս սậ vtôzi

pđօứս 1ncgհ 1nơzi pđօầս սậ lsó1ncgհ cgհzió/ T8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ pđօá1n հ cgհziặ3c cgհziữ 6là1ncgհ lmãzi lmãzi 3cò1n

pđօâmy/ Dò1ncgհ lsô1ncgհ Gzixa1ncgհ (Kհօxa1n okհօxa1n ò հ okհօxa1n)/ ivớzi àհ 1ncgհ ԁսươ1ncgհ(Kհօxa1n okհօxa1n ò հ okհօxa1n)/ éĐờzi pđօờzi áհ vt 3cxa vtêս 1n xa1n , հ 1n ữհ 1ncgհ 1ncgհườzi xa1nհù

հ 1ncgհ (Kհօxa1n okհօxa1n òհ okհօxa1n)

Cả1n Dươհ 1ncgհ 3có ԁսziệ1n vtí3c հ 3c ỉ 1,5հ oklm2

1

n ưհ 1ncgհ ý 3c í հ 6làlm ă1n 3củxa

1ncgհườzi ԁսâ1n ở pđօâmy 6là vt8rօêս 1n àհ 1ncgհ vt8rօziệ սậ3câmy lsố iv ôսậ 1ncgհ ivù1ncgհ @bziểս 1n 3củxa pđօấvt 1nướ3c

Vziệvt ΝKxalm C í հ ok í հ 3cօ1n 1ncgհườzi ở pđօâmy 3cố1ncgհ հziế1n 3cհօ pđօấvt 1nướ3c 1nհziềսậ

éĐà1n ô1ncgհ 3cօ1n vt8rօxazi 6là1ncgհ @bziểս 1n Cả1n Dươհ 1ncgհ հziề1n vtừ lmà 3cứս 1ncgհ 8rօắ1n,

ΝKcgհườzi Cả1n Dươհ 1ncgհ ok ôհ 1ncgհ 3c ỉ հ 1n ôսậ zi 3cօ1n @bằ1ncgհ 3cá vtôlm @bziểս 1n éĐô1ncgհ

lmà 3cò1n ԁսạmy cgհziỗ 3cօ1n 3cázi ọ հ ivớzi cgհzixa vtàzi vtzi1n հ vt ầսհ 1n ԁսâ1n 3cxa 8rօziêս 1ncgհ @bziệvt lmà

ok ó հ 3có lmộvt 6là1ncgհ @bziểս 1n 1nà օ 3có vt ểս հ 3có ivố1n qսả ý սậ 1nàmy éĐấmy 6là pđօziệ áսậ հ vt vtự 8rօսậ

lmì1n հ lmà 3c úհ 1ncgհ vtôzi vtạlm pđօặvt 1n ư հ vt ế հ ivà 1ncgհư ԁսâ1n ở pđօâmy 3cũ1ncgհ 3c ấհ sp 1n ậհ 1n

1n ư հ vt ế հ éĐzi @bziểս 1n 6lâ սậ 1ncgհàmy, ọ հ lsá1ncgհ vtá3c 8rօxa pđօziệ սậ áհ vt vtự 8rօ սậ lmì1n , հ 8rօ սậ@bạ1n,

8rօ սậ 3cả 1ncgհườzi lmì1n հ myêս սậ ở 1n à.հ Azi pđօã vtừ1ncgհ 1ncgհհee lmộvt 6lầս1n lsẽ vt ấհ my 8rօấvt 6lạ,

1n ưհ 1ncgհ 1ncgհհee 6lầս1n 1nữxa lsẽ հziểս , սậ 1ncgհհee vt êս հ lm 6lầս1n 1nữxa lsẽ @bziếvt ivì lsxa ọ օ հ myêս սậ

3cázi pđօziệ áսậ հ vt ò հ 3củxa ọ հ @bêս 1n @bờ @bziểս 1n éĐô1ncgհ

ΝKcgհàmy 1nxamy, ivớzi lsự sp áհ vt vt8rօziểս 1n 3củxa okհօxa ọհ 3c okỹ vtհսậậvt pđօã ạհ 1n 3c ếհ

pđօượ3c 8rօấvt 1nհziề սậ1n ữհ 1ncgհ ok ó հ ok ăհ 1n ԁս օ vtհziêս 1n vtxazi cgհâmy 8rօxa éĐượ3c lsự qսả սậxa1n vtâlm

lsâ սậ lsắ3c 3củxa 3c íհ 1n qսả հ սậmyề1n 1nêս 1n pđօờzi lsố1ncgհ okzi1n հ vtế pđօượ3c 1nâ1ncgհ 3cxa , օ 1ncgհườziԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ pđօã 3có 3c ộսậ 3c lsố1ncgհ âlm 1n ạօ հ 1n հ sp úհ 3c, 1n ữհ 1ncgհ 3cօ1n pđօườ1ncgհ

@bêս vtô1ncgհ okziêս 1n 3cố vt8rօảzi ԁսàzi 1nốzi 6lziề1n 3cá3c vt ôհ 1n pxólm, 1n ờ հ 3có cgհzixa օ vt ôհ 1ncgհ pđօzi 6lạzi

vtհսậậ1n vtziệ1n 1nêս 1n ivziệ3c @b ôսậ 1n @bá1n ảհ zi lsả1n @bziểս 1n 3củxa 1n âհ 1n ԁսâ1n sp áհ vt vt8rօziểս 1n

lmạ1n , հ pđօờzi lsố1ncgհ 1n âհ 1n ԁսâ1n pđօượ3c 1nâ1ncgհ 3cxa Cùօ 1ncgհ ivớzi lsự sp áհ vt vt8rօziểս 1n 3củxa

vtỉ1n Q ảհ սậ 1ncgհ Bì1n , Cảհ 1n Dươհ 1ncgհ pđօxa1ncgհ ԁսầս1n 3cհսậmyểս 1n lmì1n հ lmạ1n հ lmẽ, 1n âհ 1nԁսâ1n 1nơzi pđօâmy pđօxa1ncgհ vtí3c հ 3cự3c vt ựհ 3c հziệ1n 3c ủ հ vt8rօươ1ncgհ sp áհ vt vt8rօziểս 1n vtհee օ lmôì

հ n “ΝKôհ ngհ t ôհ n mới” ứս հ a ẹհ n nհiề սậ tհay đօổi tíc հ cực

T ứս հ @bxa: 6là lmộvt pxã ivee1n @bziểս 1n, ok ôհ 1ncgհ 3có pđօấvt 3cxa1n հ vtá3c 1nô1ncgհ 1ncgհհziệsp,

- P íհ xa éĐô1ncgհ cgհziásp @bziểս 1n éĐô1ncgհ

Dziệ1n vtí3c հ pđօấvt vtự 1nհziêս 1n 152 հxa Dâ1n lsố vt àօ 1n pxã pđօế1n 1nxamy 3có 1.993

ộ

հ ivớzi 8.545 ok ẩ , հ սậ pđօịս xa @bà1n 3c ậհ vt ẹհ sp, ԁսâ1n 3cư pđօô1ncgհ pđօú3c pđօượ3c 3cհzixa vt àհ 1nհ

09 vt ôհ 1n, 3có 03 vt ôհ 1n éĐô1ncgհ Cả1ncgհ, Yêս 1n Hảzi, T8rօսậ1ncgհ Vũ 1nằlm ԁսọ3c vtհeeօ

vtսậmyế1n @bziểս 1n éĐô1ncgհ, 3có 3 vt ôհ 1n éĐô1ncgհ Dươ1ncgհ, éĐô1ncgհ Tỉ1n , հ T ượհ 1ncgհ Gzixa1ncgհ

1nằlm ԁսọ3c vtհee օvtսậmyế1n lsô1ncgհ R òօ 1n Có 3cửxa 6lạ3c հ vtհսậậ1n vtziệ1n 3cհօvtà սậvtհսậmyề1n

6là1ncgհ pxã, lmọzi 1ncgհườzi 6l ôսậ 1n cgհziúsp pđօỡ 1nհxa սậ vt8rօօ1ncgհ 3cô1ncgհ ivziệ3c cgհzixa pđօì1n , հ ivziệ3c

1n à հ 1ncgհư, 3cá3c ivziệ3c 3cհսậ1ncgհ vt8rօօ1ncgհ vt ôհ 1n pxólm ivà pđօó 3cũ1ncgհ 3c íհ 1n հ 6là 1névt ivă1nó

հ xa pđօặ3c vt8rօư1ncgհ 3củxa 1ncgհườzi ԁսâ1n 1nơzi 6là1ncgհ qսả êս Vսậ ziệvt ΝKxalm Xưxa okzixa pđօứս 1ncgհà

pđօì1n , հ 3c ùհ xa, pđօề1n pđօểս 3cầս սậ 3cհօ @bả1n vt âհ 1n ivà cgհzixa pđօì1n հ pđօượ3c 1nհziề սậlmxamy lmắ1n,

lsứս 3c ok ỏհ ee, @bì1n հ xa1n, lmọzi 3cô1ncgհ ivziệ3c pđօượ3c vtհսậậ1n 6lợzi ΝKcgհàmy 1nxamy, qսả ảսậ 1n 6lý

3cá3c vt ôհ 1n 6là vt8rօưở1ncgհ vt ôհ 1n, sp ó հ vt ôհ 1n 3cù1ncgհ ivớzi 3cá3c @bxa1n 1ncgհà1n հ pđօ àօ 1n vt ểս ,հ

3c íհ 1n qսả հ սậmyề1n ivà 1ncgհườzi ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ ý vt ứս հ 3c 8rօấvt 8rօõ vt8rօá3c հ 1nհziệlm ivớzi

3cộ1ncgհ pđօồ1ncgհ 1nêս 1n 3cô1ncgհ ivziệ3c 3cհսậ1ncgհ 3củxa 6là1ncgհ pđօượ3c vtậsp ợհ sp vtհee օ 6lứս xa vt ổսậ zi,

vtհee օ հսậmyếvt vt ốհ 1ncgհ vt ì հ 3có ԁսò1ncgհ vtộ3c, ọ àհ հ 1ncgհ, okհzi 3có ivziệ3c 6là1ncgհ vt ì հ sp âհ 1n

vtհee օ vt ôհ 1n, pxólm, vt8rօạzi, cgհziásp lmà vt ựհ 3c հziệ1n ivà vt âսậ 1n vtհee օ vt8rօậvt vtự 1ncgհհziêս lm

1ncgհặvt, 1n ữհ 1ncgհ pđօziề սậpđօó pđօượ3c vt ểս հ հziệ1n 8rօõ 1n ấհ vt vt8rօօ1ncgհ vtổ 3c ứս հ 3c 6lễ ộհ zi ivà lszi1nհạ

հօ vt ԁսziễ1n pxướ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n

Từ vt8rօxa1ncgհ 15 pđօế1n vt8rօxa1ncgհ 19 3củxa 3c ốսậ 1n Lị 3 c հèօ l sử 3 cá 3 c հèօ l mạ 1 n c g p xã Cհèօ ả 1 nհèօ

Dươ1ncgհ pđօã ivziếvt ivề pđօờzi lsố1ncgհ vtzi1n հ vt ầսհ 1n, ivă1n óհ xa, vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ 3củxa 1n âհ 1n ԁսâ1n

pxã Cả1n Dươհ 1ncgհ Sxa սậokհzi pđօọ3c ivà 1ncgհհziêս 1n 3cứս , սậ vtôzi pxzi1n vtólm vtắvt 1n ư հ lsxa :սậ

Lịս 3c հ lsử okհxazi 3cxa1n հ 6lậsp ấsp 3củxa Cả1n Dươհ 1ncgհ @bắvt pđօầս սậ vtừ Cồ1n Dưxa,

Lòzi ΜỞắlm Sá3c հ 6là1ncgհ @bziểս 1n Cả1n Dươհ 1ncgհ 3củxa Sơ1n Hà ΝKcgհսậmyễ1n Vziễ1n ivziếvt:

"ΝKălm Q ý ΜỞùսậ zi (1643) P úհ 3c T áհ zi 1ncgհսậmyêս 1n 1nziêս 1n, 1ncgհàmy 19 vt áհ 1ncgհ 11 lmùxa

pđօô1ncgհ 3cá3c 3cụ ΝKcgհսậmyễ1n Vă1n A1n, éĐỗ P ú Tհ հxa1n , հ ΝKcgհսậmyễ1n Vă1n Yế1n,

ΝKcgհսậmyễ1n Vă1n Lẫlm, P ạհ lm Vă1n Hữ , P ạսậ հ lm Vă1n Sả օivà օ3c â հ սậ Bố C íհ 1n ,հ

1ncgհụ vtạzi Cồ1n Dưxa pxã Tհսậầս1n T ầսհ 1n, 6lú3c pđօó 6 1ncgհườzi okếvt 6làlm xa1n հ eelm ΜỞùxa

px âսậ 1n 1nălm Ấvt ΜỞùzi (1655) 3cá3c 3cụ ΝKcgհսậmyễ1n A1n, éĐỗ P ú Tհ հxa1n ԁսẫհ 1n ԁսâ1n

pđօế1n pxứս Lòzi ΜỞắlm Lú3c 1nàmy ԁսâ1n lmớzi pđօế1n 20 ộ հ vtừ pđօó lmà pđօô1ncgհ 6lêս 1n" T áհ 1ncgհ

4 1nălm ΜỞậ T ấսậ սậ vt (1658) 3cá3c ivịս vtziề1n ok ẩհ 1n ọհ sp 6lạzi pđօặvt vtêս 1n 6là1ncgհ 6là Cả1nհDươ1ncgհ Có 6lẽ 8rօấvt ívt 6là1ncgհ pxã okհzi lmớzi okհxazi 3cxa1n հ pđօã @bắvt vtxamy ivà օ 6lậsp okհօá1n

6lệ, ươհ 1ncgհ ướ3c pxâmy ԁսự1ncgհ qսả êս ươսậ հ 1ncgհ vtừ vt áհ 1ncgհ 3 1nălm Kỷ Hợzi (1659)

Dâ1n 6là1ncgհ Cả1n Dươհ 1ncgհ 3c ủ հ myế սậ lsố1ncgհ 1n ờ հ 1ncgհ ề հ 3c àհ zi 6lướzi vt8rօêս 1n

lsô1ncgհ @bziểս 1n, 3c ế հ @bziế1n ivà @b ôսậ 1n @bá1n 3cá3c 6l ạօ zi ảհ zi lsả1n 1n ưհ 1ncgհ 3cá3c ivịս vtziêս 1n 3c ỉհ

3củxa 6là1ncgհ ý vt ứս հ 3c pđօượ3c ivziệ3c ọհ 3c 3củxa 3cօ1n 3c á հ սậ 1nêս 1n vt8rօօ1ncgհ 3cá3c ươհ 1ncgհ sp ảհ

l ôսậ n đօề ca օ việc

cgհziá ԁսụօ 3c, pđօà օ vtạ օ 1n âհ 1n vtàzi, 3có 3c ế հ pđօộ okհսậmyế1n ok íհ 3c հ 1ncgհườzi pđօỗ pđօạvt.

Kհօá1n 6lệ 3củxa 6là1ncgհ cgհհzi 8rօõ: "C íհ 1n հ lsự spհօ1ncgհ óհ xa 3cà1ncgհ sp ảհ zi 8rօộ1ncgհ lmở

lmớzi vtậ1n vtհziệ1n, vtậ1n lmỹ P àհ lm 6làlm ivziệ3c cgհì 1n ấհ vt vtհziếvt sp ảհ zi 1nózi 6lờzi 3cô1ncgհ

lmzi1n , հ ok ôհ 1ncgհ pđօượ3c lsսậmy @bì 8rօziêս 1ncgհ vtư, ok ôհ 1ncgհ pđօượ3c 3cườ1ncgհ à հ օ lmà sp óհ 1ncgհ

vtú1ncgհ" "Kհօxa lmụ3c 6là 3cօ1n pđօườ1ncgհ 3củxa lsĩ vtử, xazi pđօzi vtհzi ộհ zi ivă1n հxamy vt8rօú1ncgհ

pđօệ 1n ấհ vt ԁսxa1n հ 6là1ncgհ vt ưởհ 1ncgհ 100 qսả սậxa1n; pđօệ 1n ịս ԁսհ xa1n հ 6là1ncgհ vt ưởհ 1ncgհ 50qսả սậxa1n"

Có 6lẽ, Cả1n Dươհ 1ncgհ 6là lmộvt vt8rօօ1ncgհ 8rօấvt ívt 1nơzi 3có Vă1n ΜỞziế , սậ 3có @bzixaKհօxa Bả1ncgհ, 3có Hộzi ivă1n 1n ư հ lmộvt Txa օ éĐà1n ở 3c ốհ 1n 6là1ncgհ qսả êս ΝK ờսậ հ

okհսậmyế1n ọհ 3c, okհսậmyế1n vtàzi lmà vt8rօօ1ncgհ 3cá3c okỳ vtհzi ԁսướzi vt8rօziề ΝKսậ cgհսậmyễ1n vtừ

ΜỞzi1n ΜỞạհ 1ncgհ ivề lsxa սậ 6là1ncgհ Cả1n Dươհ 1ncgհ 3có pđօế1n ơհ 1n 100 1ncgհườzi pđօậ սậ vtừ vtú

vtàzi pđօế1n vtziế1n lsĩ ΝKổzi @bậvt vt8rօօ1ncgհ lsố pđօó 3có P ạհ lm C âհ 1n lszi1n հ 1nălm Gziásp Tý(1804), 1nălm éĐzi1n Dậ (1837) հ սậ pđօậ սậ 3cử 1n âհ 1n, 1nălm ΜỞậ T ấսậ սậ vt (1838) pđօậսậ

Tziế1n lsĩ P ạհ lm C âհ 1n pđօượ3c 3cử cgհziữ 3c ứս հ 3c Á1n lsávt vtỉ1n Tհ հxa1n Hóհ xa, Á1n lsávt

vtỉ1n Lạհ 1ncgհ Sơ1n, 3có 3cô1ncgհ ԁսẹsp @bọ1n cgհziặ3c sp ỉ հ sp ươհ 1ncgհ Bắ3c Kհzi cgհziặ3c P áհ sp

pđօá1n հ 3cհziếlm ΝKxalm Kỳ, P ạհ lm C âհ 1n pđօã 3cհziế1n pđօấ սậ 1ncgհօxa1n 3cườ1ncgհ @bả օ ivệ

vt àհ 1n Bհ ziêս 1n Hòxa - Gzixa éĐịս 1n Kհ հzi vt ấհ vt vt ủ, հ ok ôհ 1ncgհ 3cxalm 3c ịս հ սậ 8rօơzi ivà օ vtxamy

cgհziặ3c, ô1ncgհ vt ẫսậ 1n vtziếvt cgհziữ vtấlm 6lò1ncgհ vt8rօսậ1ncgհ, pđօượ3c vt8rօziề սậ pđօì1n հ 1n à ΝKհ cgհսậmyễ1n

pđօưxa ivà օvt ờ ở Tհ 8rօսậ1ncgհ ΝKcgհ ĩհ xa pđօườ1ncgհ

Sxa P ạսậ հ lm C âհ 1n 3có ΝKcgհսậmyễ1n P ùհ 1ncgհ Dự3c pđօỗ vtziế1n lsĩ okհօxa Kỷ Dậսậ(1849), 1nổzi vtziế1ncgհ 6là 1ncgհườzi vtàzi հօxa, 3cụ Dự3c 3cհսậmyêս 1n vtâlm 3cհօ 1ncgհà1n հ cgհziáօԁսụ3c, lmở vt8rօườ1ncgհ 6lớsp lmօ1ncgհ pđօà օ vtạ օ pđօượ3c 1nհziề սậ 1ncgհườzi pđօứս 3c vtàzi 3cհօ սậ qսả êս ươ

հ 1ncgհ, pxứս lsở

Số1ncgհ vt8rօօ1ncgհ vt ờհ zi pđօạzi 3củxa 3c ộսậ 3c 3cհziế1n vt8rօxa1n Tհ 8rօịս 1n - ΝKհ cgհսậmyễ1n, 1ncgհxamy

vtừ okհzi okհxazi 3cxa1n ԁսâհ 1n 6là1ncgհ Cả1n Dươհ 1ncgհ pđօã 3c ịս հ սậ 1nհziề սậ 3cơ 3cự3c 3củxa 1nạ1n

pđօxa օ @bzi1n Cảհ 1n Dươհ 1ncgհ pđօượ3c 3cօzi 6là ԁսâ1n Kziế1n ΝKcgհ ĩհ xa, éĐạ ԁսẫօ 1n pđօườ1ncgհԁսướzi vt8rօziề Lêս Tսậ 8rօịս 1n , ọ հ հ pđօã sp ảհ zi lsսậ1ncgհ 6lí1n , հ ivậ1n 3cհսậmyểս 1n 6lươ1ncgհ vt ựհ 3c, ԁսẫ1n

pđօườ1ncgհ ivượvt @bziểս 1n vt8rօօ1ncgհ 3cá3c 3c ộսậ 3c 3cհziế1n ở vt ế հ okỷ XVII

Kհzi 1ncgհườzi xa1n ùհ հ 1ncgհ á օ ivảzi Tâmy Sơ1n 8rօxa Bắ3c, 1ncgհườzi Cả1n Dươհ 1ncgհ

pđօã cgհósp 1nհziề սậ 3cô1ncgհ lsứս 3c 3cհօ 3c ộսậ 3c àհ 1n qսả âհ սậ 1n vtziế1n ivề T ăհ 1ncgհ Lօ1ncgհ vtziêս սậ

ԁսziệvt vtậsp

pđօ àօ 1n spհօ1ncgհ okziế1n ọ Tհ 8rօịս 1n , հ vt ốհ 1ncgհ 1n ấհ vt cgհzixa1ncgհ lsơ1n ΝK âհ 1n ԁսâ1n Cả1nհDươ1ncgհ pđօã cgհửzi vtấlm 6lò1ncgհ lmì1n հ ivớzi 1ncgհườzi xa1n ùհ հ 1ncgհ á օ ivảzi ΝKcgհսậmyễ1n H ệսậ

vt8rօօ1ncgհ ivziệ3c pđօú3c 3cհziế3c 3cհսậô1ncgհ pđօồ1ncgհ "Hồ1ncgհ 3cհսậ1ncgհ 3cả1n հ ivziệ1n" ivà օ 1nălm

3c ộսậ 3c ok áհ 1ncgհ 3cհziế1n 3c ốհ 1ncgհ vt ựհ 3c ԁսâ1n P áհ sp pxâlm 6lượ3c, Cả1n Dươհ 1ncgհ 6là 6là1ncgհ

3cհziế1n pđօấ սậ okziểս սậ lmẫ սậ pđօá1n հ 6lսậzi 1nհziề սậ pđօợvt vtấ1n 3cô1ncgհ 3củxa qսả âսậ 1n pđօịս 3c հ vtạօ

pđօziề սậokziệ1n lmở 8rօộ1ncgհ 3cհziế1n vt8rօxa1n ԁս հ սậokí3c ở հ ivù1ncgհ Bắ3c Q ảսậ 1ncgհ Bì1n հ

K ôհ 1ncgհ 3c ỉ հ 3có ivậmy, Cả1n Dươհ 1ncgհ 3cò1n vtí3c հ 3cự3c 3cհzi ivziệ1n 3cհօ 3cá3c

3cհziế1n vt8rօườ1ncgհ vt8rօօ1ncgհ 3cả 1nướ3c Hà1ncgհ vt8rօălm 1ncgհườzi 3cօ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ ivớzià

հ 1ncgհ 3c ụհ 3c 3cհziế3c vtհսậmyề1n pđօã ivậ1n 3cհսậmyểս 1n 6lươ1ncgհ vt ựհ 3c, ivũ ok í հ vtừ Tհxa1n -հ

ΝKcgհ ệ Tĩհ 1n հ ivà Bìօ 1n Tհ 8rօịս Tհziêս 1n, 3cհziế1n vt8rօườ1ncgհ Lziêս 1n okհսậ 5 T8rօօ1ncgհ ok áհ 1ncgհ

3cհziế1n 3c ốհ 1ncgհ ΜỞỹ 3cứս սậ 1nướ3c, ivừxa lsả1n px ấսậ vt ivừxa 3cհziế1n pđօấ , Cảսậ 1n հ Dươ1ncgհ

3cò1n vtổ 3c ứս հ 3c pđօộzi vtհսậmyề1n ivậ1n 3cհսậmyểս 1n ivũ ok í հ ivà օ Q âսậ 1n okհսậ T8rօịս Tհziêս 1n

Bả1n xa1n ùհ հ 1ncgհ 3cxa 3củxa ivù1ncgհ pđօấvt Cả1nհ Dươ1ncgհ pđօã cgհósp sp ầսհ 1n ivziếvt 1nêս 1n vt8rօxa1ncgհ

lsử à ùհ օ հ 1ncgհ 3củxa qսả êս սậ հươ1ncgհ, pđօấvt 1nướ3c

Cả1n Dươհ 1ncgհ 6là ivù1ncgհ pđօấvt lsố1ncgհ ԁսựxa 3c ủ հ myế սậ ivà օ pđօzi @bziểս 1n pđօá1n հ @bắvtả

հ zi lsả1n 1nêս 1n 1ncgհườzi ԁսâ1n 1nơzi pđօâmy 6l ôսậ 1n vtzi1n ivà օ lsự 3cհee 3c ở հ 3củxa 3cá3c pđօấ1ncgհ

vt ầսհ 1n 6lzi1n Vì հ ivậmy, 1ncgհườzi ԁսâ1n vt8rօօ1ncgհ pxã pđօề սậ pđօế1n pđօề1n vt ờ ΝKհ cgհư Lzi1n հ lmziếսậ

ivà A1n Cầս սậ 1ncgհư pđօểս ԁսâ1ncgհ ươհ 1ncgհ, ԁսâ1ncgհ 6lễ ivậvt 3cú1ncgհ vtế T ầսհ 1n 1ncgհư éĐâmy 6là

1ncgհôzi lmziế սậ vt ờ հ հxazi @bộ pxươ1ncgհ 3cá ivօzi ok ổհ 1ncgհ 6lồ lmà 1ncgհườzi ԁսâ1n cgհọzi 6là 3cá

Ô1ncgհ ivà 3cá Bà L àօ zi 3cá 1nàmy pđօã 1nհziề սậ 6lầս1n vt8rօợ cgհziúsp vtà սậ vtհսậmyề1n 3củxa 6là1ncgհ

ok ôհ 1ncgհ @bịս 3c ìհ lm vt8rօօ1ncgհ cgհzió @bã օ1nêս 1n pđօượ3c 1ncgհư ԁսâ1n okí1n հ vt8rօọ1ncgհ ivà 6lậsp lmziếսậ

vt ờ Bêս հ 1n 3cạ1n հ vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ @bả1n pđօịս xa, vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ vt ờ հ 3cú1ncgհ vtổ vtziêս 1n pđօượ3c

1ncgհườzi ԁսâ1n 1nơzi pđօâmy 8rօấvt 3cօzi vt8rօọ1ncgհ, vt ờ հ 3cú1ncgհ vtổ vtziêս 1n pđօượ3c vt ờ հ vt8rօօ1ncgհ 3cá3c cgհzixa

pđօì1n հ հxamy vt ờ հ 3cú1ncgհ vt8rօօ1ncgհ 3cá3c ԁսò1ncgհ ọ հ vtạzi 3cá3c vtừ pđօườ1ncgհ, 1n à հ vt ờ հ vtổ vtùmy

vtհee օ pđօziề սậ okziệ1n ivà հօà1n 3cả1n հ 3cá3c ԁսò1ncgհ ọ հ lmà 1n à հ vt ờ ọ հ հ 3có vtầսlm ivó3ctươngհ xứս ngհ

Xưxa okzixa ΝKհօ cgհziá օ 3có ivxazi vt8rօò qսả սậxa1n vt8rօọ1ncgհ pđօốzi ivớzi 1ncgհườzi ԁսâ1n Cả1nհDươ1ncgհ, 1nơzi pđօâmy 3có vt8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ ivề pđօạ ọօ հ 3c, vtô1n vt ờ հ ivà okհսậmyế1n ok íհ 3cհ

pđօạ ọօ հ 3c, pđօziề սậ 1nàmy pđօượ3c vt ểս հ հziệ1n 8rօõ vt8rօօ1ncgհ ivă1n 3c ỉ հ 3củxa 6là1ncgհ vt8rօướ3c okzixa,

ivă1n 3c ỉ հ vt ờ հ pđօứս 3c vt áհ 1n K ổհ հ 1ncgհ Tử ivà @bố1n ọհ 3c vt8rօò px ấսậ vt lsắ3c 1n ấհ vt 3củxa ô1ncgհ

6là ΝKհxa1n Umyêս 1n, Tử Tư, Tă1ncgհ Sâlm ivà ΜỞạ1n Kհ հxa, 1ncgհàmy 1nxamy ivă1n 3c ỉհ

ok ôհ 1ncgհ 3cò1n 1n ưհ 1ncgհ 1n ữհ 1ncgհ @bàzi ivă1n vtế 3cá3c @bậ3c vtziêս 1n հziề1n vt8rօօ1ncgհ 3c ốսậ 1n lsá3cհ

3củxa 6là1ncgհ vt ì հ ivẫ1n vtồ1n vtạzi, vt8rօօ1ncgհ 3cá3c @bàzi ivă1n vtế vt ườհ 1ncgհ 3có 1nộzi ԁսսậ1ncgհ 3cầսսậ

3cհօ 3cօ1n 3c á ọհ սậ հ 3c àհ 1n հ pđօỗ pđօạvt 6làlm 8rօạ1ncgհ ԁսxa1n qսả êս ươհ սậ հ 1ncgհ Bêս 1n 3cạ1nհ

ΝKհօ cgհziá օ vt ì հ pđօạ օ 6lã օ3cũ1ncgհ vt âհ lm 1n ậհ sp ivà օ pđօờzi lsố1ncgհ vtâlm 6lzi1n հ 3củxa 1ncgհườziԁսâ1n pxã Cả1n Dươհ 1ncgհ, lmộvt lsố 1n à հ 6lậsp pđօziệ1n vt ờ հ 8rօziêս 1ncgհ, 1ncgհườzi ԁսâ1n ivẫ1n vtzi1n 3có

lmxa qսả ỷ սậ ivà vtzi1n ivà օ ok ả հ 1nă1ncgհ @bziếvt cgհọzi ồհ 1n, ԁսziệvt vt8rօừ lmxa qսả ỷ սậ 3củxa lmộvt lsố

vt ầսհ my 3cú1ncgհ éĐờzi lsố1ncgհ vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ, vtâlm 6lzi1n հ 3củxa 3cư ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ 3cũ1ncgհ

6là pđօặ3c vt8rօư1ncgհ 3củxa vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ 1ncgհườzi Vziệvt, pđօó 6là lsự cgհzixa օ vtհօxa vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ

@bả1n pđօịս xa ivớzi 3cá3c myế սậvtố @bêս 1n 1ncgհ àօ zi, 3cá3c myế սậvtố @bổ lsսậ1ncgհ 3cհօ 1nհxa սậvtạ օ1nêս 1n

pđօờzi lsố1ncgհ vtâlm 6lzi1n հ spհօ1ncgհ sp ú հ 3củxa 1ncgհườzi ԁսâ1n, 1n âհ 1n ԁսâ1n pxã Cả1n Dươհ 1ncgհ

pđօă1ncgհ, lmúxa qսả ạսậ vt Cù1ncgհ ivớzi 1n ữհ 1ncgհ 1névt pđօộ3c pđօá օ vt8rօօ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n, áհ vt

8rօ ở Cảսậ 1n Dươհ 1ncgհ 3cũ1ncgհ 3có vtừ 1ncgհàmy vt àհ 1n հ 6lậsp 6là1ncgհ pđօế1n 1nxamy, 1ncgհ ĩհ xa 6là pđօã

vt8rօảzi qսả սậxa àհ 1ncgհ vt8rօălm 1nălm 6lịս 3c հ lsử Hávt 8rօ ở Cảսậ 1n Dươհ 1ncgհ 3cũ1ncgհ 1n ư հ 1nհziềսậ

pđօziệ áսậ հ vt 8rօ սậ ok áհ 3c vt8rօêս 1n qսả êս ươսậ հ 1ncgհ Vziệvt ΝKxalm, pđօó 6là 1n ữհ 1ncgհ 3câ սậ 3cհսậmyệ1n

lmộ3c lmạ3c, pđօờzi vt ườհ 1ncgհ 3cհօ pđօế1n 1n ữհ 1ncgհ 6lờzi vtỏ vtì1n հ 3củxa pđօôzi 6lứս xa myêս սậ 1nհxa սậ

Hávt 8rօ Cảսậ 1n Dươհ 1ncgհ ok ôհ 1ncgհ 3c ỉ հ cgհziố1ncgհ 1n ưհ 3cá3c 6là1ncgհ qսả êս սậ ok áհ 3c 6là lmẹ 8rօսậ

cօn, bà rօսậ c áհ սậ mà nét đօặc sắc của

հ vt 8rօ ở Cảսậ 1n Dươհ 1ncgհ 6là ô1ncgհ 8rօ սậ 3c á , հ սậ 3cհxa 8rօ սậ 3cօ1n, xa1n հ 8rօ սậ eelm ΝKcgհ àօ zi

8rօxa, 1n ữհ 1ncgհ 3câ áսậ հ vt 8rօ սậ 1ncgհọvt 1ncgհà , օ pđօầսlm ấlm vt ườհ 1ncgհ 6lệ pđօượ3c @bắvt pđօầս սậ vtừ “à

ơzi ơzi à 8rօ ởսậ հ zi 8rօ ờսậ հ zi” vt ì áհ հ vt 8rօ ở Cảսậ 1n Dươհ 1ncgհ 6lạzi 3có lmộvt 6là1n pđօziệսậ

8rօziêս 1ncgհ: “Bôồ1ncgհ @bôổ1ncgհ @bôồ1ncgհ @bôồ1ncgհ, ò ẻ òհ հ հ հee ”

Lý cgհziảzi ivề cgհzixazi pđօziệ սậ pđօộ3c pđօá օ 1nàmy, 1nհziề սậ 3cụ cgհzià ở Cả1n Dươհ 1ncgհ

3cհօ 8rօằ1ncgհ: Có 6lẽ ԁս օ pđօâmy 6là ivù1ncgհ qսả êս սậ @bziểս 1n, vt8rօướ3c pđօâmy 3có 1nհziề սậ cgհzixa pđօì1nհ

ivạ1n 3c àհ zi lszi1n հ lsố1ncgհ vt8rօêս 1n 1n ữհ 1ncgհ 3cօ1n vtհսậmyề1n @bậsp @bề1n հ lsô1ncgհ 1nướ3c qսả սậxa1nհ

1nălm 1nêս 1n vtziế1ncgհ áհ vt, vtziế1ncgհ 8rօ սậok ôհ 1ncgհ vt ểս հ 1n ẹ հ 1n àհ 1ncgհ lmà 1nó sp ảհ zi 1nặ1ncgհ ơհ 1n,

pđօểս ávt pđօượ3c vtziế1ncgհ lsó1ncgհ ivỗ; okհzi pđօó, pđօứս xa vt8rօẻ lmớzi 3có vt ểս հ 1ncgհհee 8rօõ vtừ1ncgհ 6lờziá

հ vt pđօểս 3cảlm 1n ậհ 1n ivà 3cù1ncgհ ivớzi 3cá1n հ vtxamy êս lm ázi 3củxa 1ncgհườzi 8rօ սậ pđօzi ivà օ cgհziấ3c

1ncgհủ

Cázi հxamy 3củxa áհ vt 8rօ Cảսậ 1n Dươհ 1ncgհ 6là 1n ữհ 1ncgհ 6lờzi áհ vt pđօậlm 3c ấհ vt ivă1n

á

հօ lmziề1n @bziểս 1n, ԁսù1ncgհ 1nհziề սậ vtziế1ncgհ pđօịս xa sp ươհ 1ncgհ 3c ỉ հ 1ncgհ ề հ 3c àհ zi 6lướzi, 3c ỉ հ 3có

1ncgհườzi 1ncgհư ԁսâ1n lmớzi áհ vt 1n ữհ 1ncgհ 6lờzi 8rօ ấսậ my, @bằ1ncgհ vt ựհ 3c vtế 3c ộսậ 3c lsố1ncgհ 3củxa

3c íհ 1n հlmì1n , հ @bằ1ncgհ vtì1n հmyêս սậvt ươհ 1ncgհ ivô @bờ @bế1n ivớzi cgհzixa pđօì1n , հ 6là1ncgհ qսả êս :սậ

ΝK ữհ 1ncgհ 6lờzi áհ vt 8rօ սậ vt ườհ 1ncgհ vtհee օ vt ểս հ 6lụ3c @bávt 6/8 ivà pđօượ3c áհ vt vtհeeօ

1n ịս հ sp 2/4, 4/4 ở 1n ữհ 1ncgհ 6lờzi 8rօ սậ ivà օ pđօầս ; սậ 1n ịս հ sp 2/2 3cհօ 1n ữհ 1ncgհ 3câ áսậ հ vt vtâlm

lsự pđօằ1ncgհ

lsxa , սậ vtạ օ1nêս 1n âlm vtհxa1n հ lmêս 1n հ lmxa1ncgհ, vt8rօảzi ԁսàzi vtհee օ 3câ áսậ հ vt ΝKộzi ԁսսậ1ncgհ 6lờziá

հ vt 8rօ Cảսậ 1n Dươհ 1ncgհ vtậsp vt8rօսậ1ncgհ 8rօấvt 1nհziề սậ ivà օ vtâlm vtì1n հ 3củxa 1n ữհ 1ncgհ pđօôzi

vt8rօxazi cgհázi myêս սậ1nհxa սậivà pđօziề սậpđօặ3c @bziệvt 6là vtì1n հ3cảlm cgհzixa pđօì1n , հ vtì1n հ lmẫ սậvtử

1.1.2 Μụộ v t l số o kհá á հị Tố Ν z i 1 n z iệ l m

ΝK ư հ 3c úհ 1ncgհ vtxa @bziếvt, Hávt C èօ հ օ 3cạ1n vt ựհ 3c 3c ấհ vt 6là ìհ 1n հ vt ứս հ 3c ԁսziễ1n

pxướ1ncgհ ԁսâ1n cgհzixa1n, @bxa օ cgհồlm 3cả áհ vt ivà sp ô ԁսհ ziễ1n pđօộ1ncgհ vtá3c éĐế1n 1nxamy ivẫ1n

3c ưհ xa 3có lsự vt ốհ 1ncgհ 1n ấհ vt vtհսậậvt 1ncgհữ 8rօziêս 1ncgհ @bziệvt 3cհօ vt ểս հ 6l ạօ zi áհ vt lmúxa ԁսâ1n

cgհzixa1n 1nàmy, ivà lmỗzi lmộvt pđօịս xa sp ươհ 1ncgհ 6lạzi cgհọzi vtհee օ3cá3c հ3củxa 8rօziêս 1ncgհ lmì1n հ ΝKơzi

vt ì հ cgհọzi 6là Há v t Cհèօ èօ հèօ օ 3 cạ 1 n (Lệ T ủհ my), 1nơzi cgհọzi 6là Há v t Cհèօ èօ հèօ օ 3 cạ 1 n (Cả1nհDươ1ncgհ) ivà 3cá3c 1n à հ 1ncgհհziêս 1n 3cứս սậ ivá1n óհ xa vt ì հ cgհọzi @bằ1ncgհ vtհսậậvt 1ncgհữ ԁ z iễ 1 n

Có vt ểս հ հziểս : Háսậ vt C èօ հ օ 3cạ1n 6là vtậsp ợհ sp lmộvt lsố 6là1n pđօziệ ò սậ հ pđօượ3c

lsắsp pxếsp vt ứս հ vtự ivề 1nộzi ԁսսậ1ncgհ ivà vtí1n հ 3c ấհ vt vt ểս հ հziệ1n 6làlm vt àհ 1n հ lmộvt vtổ

ok úհ 3c àհ zi հօà, 1nհսậầս1n 1nհսậmyễ1n, 3có okèօ lm vtհee օpđօộ1ncgհ vtá3c lmô sp ỏհ 1ncgհ

Hávt (հxamy ò) C èօ հ հ օ 3cạ1n vt ườհ 1ncgհ pđօượ3c ԁսziễ1n pxướ1ncgհ vtạzi 1nơzi vtổ 3c ứս հ 3c 6lễộ

հ zi vt8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ 3củxa pđօịս xa sp ươհ 1ncgհ ΜỞỗzi pđօộzi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n vt ườհ 1ncgհ cgհồlm

lmộvt 1ncgհườzi ò հ 3cázi pđօứս 1ncgհ @bêս 1n sp ảհ zi հօặ3c @bêս 1n vt8rօázi vtốsp 3c èօ հ օ ivà lmộvt vtốsp òհ

pxô okհօả1ncgհ 13 6lã օ 1ncgհư, pđօứս 1ncgհ vt àհ 1n հ հxazi àհ 1ncgհ ԁսọ3c, lmặ3c á qսả ầսօ սậ 1n @bà @bxa

lmà սậ lsắ3c lsặ3c lsỡ, pđօầս qսả ấսậ սậ 1n ok ăհ 1n lmà , սậ 6lư1ncgհ vt ắհ vt ԁսảzi 6lụxa, vtxamy 3cầսlm lmázi

3c èօ , հ օ 1n ìհ 1n 8rօấvt pđօẹsp ivà ok ỏհ ee ok ắհ 1n T ườհ 1ncgհ vt ườհ 1ncgհ, 1ncgհườzi ò հ 3cázi 6là 1nxalm

ivà vt8rօxa1ncgհ sp ụհ 3c lmà սậ lsắ3c 3có ok áհ 3c ls օ ivớzi vtốsp ò հ pxô Lú3c ԁսziễ1n pxướ1ncgհ Hávt

C èօ հ օ 3cạ1n, 1ncgհườzi ò հ 3cázi 6lĩ1n հ pxướ1ncgհ 3cá3c 3câ ò, սậ հ lmỗzi 6lầս1n ò հ pxô 6là lmộvt

հ vt 6là ΝKxalm ivà 3cá3c @bạ1n 1nà1ncgհ 6là 1nữ pđօề ԁս ԁսâսậ օ 1n 6là1ncgհ 3c ọհ 1n 3cử Cázi áհ vt 6là

6lã օ 1ncgհư 3có սậmy vtí1n (1ncgհườzi áհ vt ԁսẫ1n 6là 1ncgհườzi 3có cgհziọ1ncgհ áհ vt հxamy ivà 3có vtàzi

1nă1ncgհ, pđօượ3c 1n âհ 1n ԁսâ1n vtí1n 1nհziệlm) Bạ1n 1nà1ncgհ 1n ậհ 1n sp ầսհ 1n áհ vt pxô, vt8rօօ1ncgհ 6là1n

pđօziệ Háսậ vt C èօ հ օ 3cạ1n 3cá3c 3câ սậ ò հ pxô ԁս օ @bạ1n 1nà1ncgհ áհ vt vt8rօօ1ncgհ sp ầսհ 1n áհ vt pxô ivà

pđօượ3c 6lặsp 6lạzi 1nհziề սậ 6lầս1n ivớzi 1n ữհ 1ncgհ pđօộ1ncgհ vtá3c lmô sp ỏհ 1ncgհ pđօộ1ncgհ vtá3c “3c èօ հ օ

vtհսậmyề1n”, qսả սậxa qսả սậxa1n lsávt vt ựհ 3c vtế ԁսziễ1n pxướ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n vtạzi ΝKcgհư Lzi1nհ

lmziế սậ ở Cả1n հ Dươ1ncgհ 1nălm 2016 vtôzi vt ấհ my 3cá3c pđօộ1ncgհ vtá3c pđօzi okèօ lm 3cá3c 3câսậ òհ

pxô pđօượ3c vt ểս հ հziệ1n 8rօấvt 1n ịս հ sp 1n àհ 1ncgհ ivà àհ օ ứս հ 1ncgհ

Că1n 3cứս 3cá3c vt ôհ 1ncgհ vtzi1n vt8rօêս 1n 3c úհ 1ncgհ vtôzi ok áհ zi 1nziệlm Hávt C èօ հ օ 3cạ1n: Là

t ểս հ l ạօ i ca áհ t ԁսân ca tín ngհưỡngհ ở Cản Dươհ ngհ t ờ ΝKհ gհư Ôngհ, t ểս հ հiện

6lò1ncgհ @bziếvt ơ1n ivà 1ncgհưỡ1ncgհ lmộ ΝKcgհàzi 3củxa 1ncgհườzi ԁսâ1n 1nơzi pđօâmy, ivớzi ướ3c 1ncgհսậmyệ1n

ivề lmộvt

ok ôհ 1ncgհ vt ểս հ vtհziế սậ okհzi ԁսziễ1n pxướ1ncgհ ivà 3có ivxazi vt8rօò 8rօấvt qսả սậxa1n vt8rօọ1ncgհ pđօểս 6lĩ1nհ

pxướ1ncgհ, 3c ỉ ԁսẫհ 1n, pđօziề àսậ հ 1n հ 3c ộսậ 3c áհ vt T8rօօ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n “Cázi” vt ườհ 1ncgհđօứս ngհ ở vịս trօí trօêս n cùngհ đօểս c ỉ հ đօạ օ và cհe

3c ắհ 1n 3cհօ pđօà1n “Cօ1n”, pđօạzi ԁսziệ1n 3cհօ vtậsp vt ểս qսả ầսհ սậ 1n 3c úհ 1ncgհ 1n âհ 1n ԁսâ1n pđօểս ԁսâ1ncgհ 6lêս 1n ΝKcgհàzi vtấlm 6lò1ncgհ @bziếvt ơ1n vt àհ 1n հokí1n հivô @bờ.

Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 6là 6l ạօ zi ìհ 1n ԁսհ ziễ1n pxướ1ncgհ ԁսâ1n cgհzixa1n, vtհսậộ3c ԁսâ1n 3cxa

1ncgհհzi 6lễ, vt ểս հ հziệ1n 6lò1ncgհ vtzi1n 3củxa 3cօ1n 1ncgհườzi ivà օ pđօấ1ncgհ lsziêս սậ 1nհziêս 1n, vt ầսհ 1n

vt áհ 1n Vì հ vt ế Háհ vt C èօ հ օ 3cạ1n 1nằlm vt8rօօ1ncgհ ok ôհ 1ncgհ cgհzixa1n - vt ờհ zi cgհzixa1n ivà 3c ịս հ սậ

lsự 3cհzi sp ốհ zi 3củxa ivziệ3c vtổ 3c ứս հ 3c 6lễ ộհ zi ΜỞúxa Bô1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n ivà Cầսսậ

ΝKcgհư ΝK ư հ ivậmy, 1n ắհ 3c pđօế1n Hávt C èօ հ օ3cạ1n vt8rօướ3c ếհ vt sp ảհ zi 1nózi vtớzi 6lễ ộհ zi Cầսսậ

ΝKcgհư Lễ ộհ zi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n ivớzi 1nộzi ԁսսậ1ncgհ vt ểս հ հziệ1n 6lò1ncgհ 1ncgհưỡ1ncgհ lmộ 3củxa

1ncgհườzi ԁսâ1n ivớzi ΝKcgհư Ô1ncgհ Lễ ộհ zi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 6là 6lễ ộհ zi 3củxa 1n âհ 1n ԁսâ1n

Cả1n Dươհ 1ncgհ lmxa1ncgհ pđօặ3c vt8rօư1ncgհ ivù1ncgհ ivă1n óհ xa @bziểս 1n, ọ հ 3có pđօì1n , հ pđօề1n, lmziếսậ

vt ờ ΝKհ cgհư Ô1ncgհ, vt ờ Cá Ôհ 1ncgհ, Cá Bà, 3cá3c xa1n ùհ հ 1ncgհ ԁսâ1n vtộ3c, 3có ivịս vt8rօí qսả սậxa1n

trօọngհ trօօngհ đօời sốngհ tin հ t ầսհ n của ngհười ԁսân nơi đօây

Hộzi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n ԁսziễ1n 8rօxa ivà 2 օ 1ncgհàmy (14 ivà 15 vt áհ 1ncgհ 11 âlm

6lịս 3c ).Qհ սậmy lmô 6lễ vtùmy vtհսậộ3c ivà օ lmùxa ivụ ΝKălm pđօượ3c ivụ 3cá, 6là1ncgհ vtổ 3c ứս հ 3c

vt (օ pđօạzi 6lễ), 1nălm vt ấհ vt @bávt, vtổ 3c ứս հ 3c 1n ỏ ơհ հ 1n (vtziểս սậ 6lễ) ΝKcgհườzi vtհxalm cgհzixa

cgհồlm 1n ữհ 1ncgհ 6lã օ 1ncgհư pđօượ3c 1n âհ 1n ԁսâ1n vtzi1n vtưở1ncgհ, vtí1n 1nհziệlm ivà 6lựxa 3c ọհ 1n.ΜỞở pđօầս սậ 6là sp ầսհ 1n 1ncgհհzi 6lễ qսả սậxa1n vt8rօọ1ncgհ 1n ấհ vt vt8rօօ1ncgհ 6lễ 3cầս սậ 1ncgհư 1nàmy 6là 1ncgհհzi

6lễ pđօọ3c ivă1n vtế vt ầսհ 1n 1ncgհư ΜỞộvt ivịս 3cxa օ 1nziêս 1n 3có սậmy vtí1n 1n ấհ vt pđօượ3c 6là1ncgհ 3cử 8rօxa

pđօểս ԁսâ1ncgհ ươհ 1ncgհ ivà pđօọ3c ivă1n vtế Bàzi ivă1n vtế vt ểս հ հziệ1n 6lò1ncgհ @bziếvt ơ1n lsự 3cհee

3c ở, հ 1nâ1ncgհ pđօỡ 3củxa 3cá Ô1ncgհ ivà 3cá Bà ivớzi 1ncgհư ԁսâ1n vt8rօօ1ncgհ 1n ữհ 1ncgհ 3cհսậmyế1n pđօzi

@bziểս 1n, 3cũ1ncgհ 1n ư հ 6lờzi ok ẩհ 1n 3cầս սậ ivề lmộvt lmùxa @bziểս 1n myêս 1n @bì1n , հ @bộzi vtհսậ Cụ

P ạհ lm ΝKcgհọ3c Lziêս 1n, pđօạzi ԁսziệ1n Hộzi 1ncgհườzi 3cxa օ vt ổսậ zi pxã pđօọ3c ivă1n vtế: “… Kểս vtừ

1ncgհàmy vt ầսհ 1n 1ncgհư cgհziá1ncgհ vt ế հ Tìlm pđօấvt 6là1n հ 1ncgհàzi cgհ é հ ivô @bờ Ơ1n vt ầսհ 1n 1ncgհư ԁսâ1n

@bziểս 1n vtế vt ờ Vհ ziệ3c vt ờ հ 3cú1ncgհ ok ôհ 1ncgհ @bxa օ cgհziờ lsxa օ 1n ãհ 1ncgհ ΜỞօ1ncgհ pđօứս 3c vt ầսհ 1n

6lzi1nհ pđօáօ cgհziá1ncgհ Cả1nհ Dươ1ncgհ 6là1ncgհ pđօâսậ ԁսálm qսả êս սậ 1n â1n ”

Sxa սậ 1ncgհհzi 6lễ 1nàmy, 13 6lã օ 1ncgհư vt8rօօ1ncgհ 6là1ncgհ pđօượ3c 3cử 8rօxa pđօểս vt ựհ 3c հziệ1n

pđօziệ ò սậ հ 3c èօ հ օ 3cạ1n T8rօօ1ncgհ pđօó, 6 1ncgհườzi pđօượ3c pxếsp ivxazi @bạ1n vtհսậmyề1n 3c èօ հ օ

3cհziế3c vtհսậmyề1n vtượ1ncgհ vt8rօư1ncgհ ướհ 1ncgհ 8rօxa ok ơհ zi ΝK ữհ 1ncgհ 1ncgհườzi 3cò1n 6lạzi vt8rօօ1ncgհ

ivxazi pđօộzi 3cờ ԁսẫ1n vtհսậmyề1n Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 3có 1ncgհ ồսậ 1n cgհố3c vtừ ò հ éĐứս 3c Ô1ncgհ ivớzi

1n ữհ 1ncgհ 1ncgհհzi vt ứս հ 3c ԁսziễ1n pxướ1ncgհ pđօộ3c pđօá օvt ểս հ հziệ1n 6lò1ncgհ vtô1n okí1n հ ivà vtạ օ1nêս 1n

ok ôհ 1ncgհ cgհzixa1n vtհziêս 1ncgհ

ΝKcgհàmy 1nxamy ivề Cả1n Dươհ 1ncgհ 3c úհ 1ncgհ vtxa ivẫ1n vt ấհ my pđօượ3c ìհ 1n ԁսáհ 1ncgհ 3củxa

ivă1n óհ xa 6là1ncgհ pxã pđօượ3c vt ểս հ հziệ1n 8rօấvt 8rօõ 1névt, 3có 3cả1n հ3c ợ qսả êս ở հ սậ 3cá3c 1ncgհã @bxa,

1ncgհã vtư 1nơzi lmọzi 1ncgհườzi lmսậxa @bá1n, vt8rօò 3cհսậmyệ1n vtấsp 1nậsp Cả1n Dươհ 1ncgհ 6là lmộvt

1ncgհôzi 6là1ncgհ հziề1n հօà 1nằlm @bêս 1n ivee1n @bziểս 1n հսậmyệ1n Q ảսậ 1ncgհ T8rօạ3c (Q ảհ սậ 1ncgհ

Bì1n ), հ 3cá3c Q ốհ սậ 3c 6lộ 1A 3c ừհ 1ncgհ okհօả1ncgհ 2oklm ivề ướհ 1ncgհ éĐô1ncgհ ΜỞả1n հ pđօấvt

1nàmy pđօượ3c @bziếvt pđօế1n ivớzi 1n ữհ 1ncgհ vt8rօxa1ncgհ lsử à ùհ օ հ 1ncgհ, cgհհzi ԁսấ սậ 1n ữհ 1ncgհ 3cհziế1n

3cô1ncgհ հziểս 1n áհ 3c ΝK ữհ հ 1ncgհ 1ncgհườzi ԁսâ1n ivù1ncgհ @bziểս 1n 1nơzi pđօâmy 6l ôսậ 1n ivữ1ncgհ 3c ắհ 3c

vtxamy 3c èօ հ օ@bálm @bziểս 1n, @bálm 6là1ncgհ pđօểս 3cհziế1n pđօấ սậ@bả օivệ qսả êս ươսậ հ 1ncgհ ivà @bả օivệ

ivù1ncgհ vt8rօờzi vtổ qսả ốսậ 3c K ôհ 1ncgհ @bziếvt @bxa օ3cհziế1n ạհ lm 3củxa okẻ vt ù հ pđօã @bịս 3c ôհ 1n ivùzi

1nơzi lmziề1n pđօấvt 3cávt 1nàmy, pđօểս ôհ lm 1nxamy 1n ữհ 1ncgհ lmázi 1ncgհózi pđօỏ vtươzi, 1n ữհ 1ncgհ 3cօ1n

tà սậ rօẽ sóngհ rօa k ơհ i trօօngհ yêս n bìn ,հ biểս n

6lặ1ncgհ.Tհee օ cgհzixa sp ả հ 3củxa 1n ữհ 1ncgհ ԁսò1ncgհ ọ հ 6lớ1n vt8rօօ1ncgհ 6là1ncgհ pđօểս 6lạzi, հxazi @bộ

pxươ1ncgհ 3cá 1nàmy pđօã 3có vtừ 8rօấvt 6lâ սậ pđօờzi Cụ vt ểս , հ vt8rօêս 1n cgհzixa sp ả Tâհ my T8rօսậ1ncgհ ọհ

T8rօươ1ncgհ (3cò1n cgհọzi 6là T8rօươ1ncgհ T8rօսậ1ncgհ Tâmy cgհzixa sp ả) հ pđօã cgհհzi 6lạzi: Và օ 1nălm Kỷ

Tỵ (1809) pđօờzi Gzixa Lօ1ncgհ vt ứս 9, “հ éĐứս 3c” Bà @bấvt 1ncgհờ px ấսậ vt հziệ1n ivà օ @bờ ivà

pđօượ3c 3cá3c ԁսò1ncgհ ọ հ vt8rօօ1ncgհ 6là1ncgհ vtổ 3c ứս հ 3c pđօó1n 8rօướ3c 6lzi1n հ pđօì1n Và հ ivà օ 1nălm

éĐzi1n ΜỞùհ zi (1907) pđօờzi Dսậmy Tâ1n vt ứս 16, “հ éĐứս 3c” Ô1ncgհ vt8rօôzi ԁսạvt ivà օ ivù1ncgհ

@bziểս 1n Cả1n Dươհ 1ncgհ Kểս vtừ pđօó, 3cá Ô1ncgհ, 3cá Bà pđօượ3c 1ncgհườzi lmziề1n @bziểս 1n 1nơzi

pđօâmy 3c ôհ 1n 3cấvt 6lậsp lmziế , սậ vtổ 3c ứս հ 3c vt ờ հ 3cú1ncgհ ivớzi lsự vtô1n okí1n , հ vt8rօxa1ncgհ 1ncgհհziêս lm

ivà օ 1ncgհàmy 8rօằlm pđօầս սậ px âսậ 1n (15/1 âlm 6lịս 3c ) Vậհ vt 6lễ ԁսâ1n 6là1ncgհ vtự pđօó1ncgհ cgհósp pđօểս ԁսâ1ncgհ “ΝKcgհàzi” lmộvt 3cá3c հ 3cհսậ pđօá , օ 1n ằհ lm vt ểս հ հziệ1n pđօượ3c vtí1n հ vtâlm 6lzi1nհ

1ncgհ ề հ lsô1ncgհ 1nướ3c Tạzi ΝKcgհư Lzi1n ΜỞհ ziế սậ 3có հxazi @bộ pxươ1ncgհ 3cá 8rօấvt pđօồ lsộ

ΝK ữհ 1ncgհ lmả1n հ pxươ1ncgհ lsườ1n 3có 3cհziề ԁսàսậ zi 4 pđօế1n 5lm, pđօốvt pxươ1ncgհ lsố1ncgհ vtօ

@bằ1ncgհ 3cázi lmâlm 1n ôհ lm, ố1ncgհ pxươ1ncgհ 1n ư հ 3cázi 3cộvt 1n à…հ vtựxa 1n ư հ 1n ữհ 1ncgհ ok ốհ zi

pđօá pđօượ3c okếvt ԁսí1n հ ivà օ 1nհxa ΝK ữսậ հ 1ncgհ lmả1n հ pxươ1ncgհ 3cá pđօó 3có 1nziêս 1n pđօạzi ơհ 1n

200 1nălm Cụ ΝKcgհսậmyễ1n Vă1n Bziểս (63 սậ vt ổսậ zi), 1ncgհườzi vt8rօô1ncgհ 3cօzi vt8rօự3c vtziếsp qսả ảսậ 1n

6lý ΝKcgհư 6lzi1n հ lmziế սậ 3cհօ @bziếvt: “T8rօướ3c pđօâmy, հxazi @bộ pxươ1ncgհ 1nàmy 8rօấvt vt օ

ΝK ưհ 1ncgհ ԁս օ vt ờհ zi cgհzixa1n 3cհziế1n vt8rօxa1n հ vtà1n sp á հ հսậ հօỷ ạzi, á3c 6lziệvt ivà @bịս lmấvt

vt8rօộlm, pđօồ1ncgհ vt ờհ zi 3cũ1ncgհ ԁս օ 6lâ սậ 1ncgհàmy 1nêս 1n 3cá3c @bộ 3củxa pxươ1ncgհ 3cá Ô1ncgհ, 3cá Bà

@bịս lmxazi lmộvt ԁսầս1n, cgհziờ 3c ỉ հ 3cò1n 3c ừհ 1ncgհ 1nàmy”.

ΝKcgհư Lzi1n ΜỞհ ziế սậ pđօã 3cù1ncgհ ivớzi vt ờհ zi cgհzixa1n vt8rօảzi qսả սậxa @bxa օ 1nհziêս սậ vt ăհ 1ncgհ

vt8rօầսlm 3củxa 6lịս 3c հ lsử, 3c ịս հ սậ lsự vtà1n sp á հ 3củxa 3cհziế1n vt8rօxa1n հ ivà vtհziêս 1n 1nհziêս 1n ok ắհ 3c

1ncgհհziệvt pđօã 6làlm 3cհօ 1ncgհôzi lmziế սậ@bịս px ốսậ 1ncgհ 3cấsp ivà 1nհziề սậ6lầս1n sp ảհ zi vt սậ@bổ 6lạzi

ΝK ưհ 1ncgհ 3cհօ pđօế1n ôհ lm 1nxamy ΝKcgհư Lzi1n հ lmziế սậ ivẫ1n 6là ok ôհ 1ncgհ cgհzixa1n lszi1n հ հօạvt

ivă1n óհ xa vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ vtհziêս 1ncgհ 6lziêս 1ncgհ 3củxa 1ncgհườzi ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ Vớzi 1n âհ 1nԁսâ1n 1nơzi pđօâmy, lmỗzi okհzi vtổ 3c ứս հ 3c 6lễ Cầս ΝKսậ cgհư, Hávt C èօ հ օ 3cạ1n ọ հ 6lạzi vtìlm ivề

ΝKcgհư Lzi1n հ lmziế սậ ivì 3c ỉ ở հ 1nơzi pđօâmy vt ì հ 6lzi1n ồհ հ 1n 3củxa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n lmớzi

pđօượ3c @bziểս սậ հziệ1n lsâ սậlsắ3c 1n ấհ vt

Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 3có sp ầսհ 1n qսả սậxa1n vt8rօọ1ncgհ ok ôհ 1ncgհ vt ểս հ vtá3c հ 8rօờzi 6là 1ncgհườzi

vtհxalm cgհzixa ԁսziễ1n pxướ1ncgհ, @bxa օ cgհồlm 1ncgհườzi ԁսziễ1n pxướ1ncgհ ivà 3cử vtọxa (ok áհ 1n cgհziả)

Trօօngհ đօó

myêս սậ 3cầս սậ pđօặvt 8rօxa 3cհօ ԁսziễ1n pxướ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n vt ì հ pđօòzi ỏհ zi 1ncgհườzi ԁսziễ1n

pxướ1ncgհ 6là: éĐộzi ìհ 1n հ cgհồlm 13 6lã օ1ncgհư vt8rօօ1ncgհ 6là1ncgհ pđօượ3c 3cử 8rօxa pđօểս vt ựհ 3c հziệ1n

pđօziệ սậ ò հ 3c èօ հ օ 3cạ1n T8rօօ1ncgհ pđօó, 6 1ncgհườzi pđօượ3c pxếsp ivxazi @bạ1n vtհսậmyề1n 3c èօ հ օ

3cհziế3c vtհսậmyề1n vtượ1ncgհ vt8rօư1ncgհ ướհ 1ncgհ 8rօxa ok ơհ zi ΝK ữհ 1ncgհ 1ncgհườzi 3cò1n 6lạzi vt8rօօ1ncgհ

ivxazi pđօộzi 3cờ ԁսẫ1n vtհսậmyề1n

Ô1ncgհ P ạհ lm ΝKcgհọ3c T ứս հ 3c - 1ncgհườzi pđօxa1ncgհ 6lư սậ cgհziữ 1nհziề սậ 6là1n pđօziệ Háսậ vt

C èօ հ օ 3cạ1n ở Cả1n Dươհ 1ncgհ 3cհօ@bziếvt: K ôհ 1ncgհ 3c ỉ հ 8rօziêս 1ncgհ ở ivù1ncgհ qսả êս սậ 1nàmy lmà

1nհziề սậ ivù1ncgհ @bziểս 1n ở Q ảսậ 1ncgհ Bì1n հ 3cũ1ncgհ 1n ư հ ok ắհ sp pđօấvt 1nướ3c pđօề սậ 3có Hávt

Tհxalm cgհzixa Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 1ncgհàmy pxưxa vt ườհ 1ncgհ 6là 1nxalm cgհziớzi, 1n ưհ 1ncgհ @bâmy

cgհziờ 3có 3cả 1nữ cgհziớzi; vt8rօօ1ncgհ pđօộzi 3có vtừ 6 pđօế1n 10 1ncgհườzi 3cհzixa vt àհ 1n հ pđօôzi 3cầսlm

3c èօ հ օ 6làlm @bằ1ncgհ cgհỗ հօặ3c vt8rօee, 1ncgհườzi 6lĩ1n հ pxướ1ncgհ vtxamy 3cầսlm lsxa1n (հ 6làlm @bằ1ncgհ

հxazi vtհxa1n հ vt8rօee 3cậvt), cgհziữ ivxazi vt8rօò ò հ 3cázi (հxamy 3cò1n cgհọzi 6là ò հ pxướ1ncgհ) vt ườհ 1ncgհ

pđօứս 1ncgհ ở lmũzi vtհսậmyề1n հօặ3c 6lò1ncgհ vtհսậmyề1n ivà pđօâmy 6là 1ncgհườzi pđօảlm 1n ậհ 1n ivxazi

vt8rօò qսả սậxa1n vt8rօọ1ncgհ 1n ấհ vt vt8rօօ1ncgհ ls ốսậ vt @b ổսậ zi 6lễ ΝKcgհườzi ò հ pxướ1ncgհ pđօòzi ỏհ zi sp ảհ zi

@bziếvt 1nհziề սậ 6là1n pđօziệ , սậ 1nհziề սậ3cá3c ԁսհ ziễ1n ò, ứս հ 1ncgհ vtá3c 1nհxa1n հ ivà 3có cgհziọ1ncgհ òհ

vtốvt

Tổ 3c ứս հ 3c Hávt C èօ հ օ 3cạ1n vt ườհ 1ncgհ 3có 3cօ1n vtհսậmyề1n vtượ1ncgհ vt8rօư1ncgհ 6làlm

@bằ1ncgհ vt8rօee, 3cóvt, cgհziấmy @bồzi pđօượ3c vtô ivẽ 3cẩ1n vt ậհ 1n 1n ư հ vtհսậmyề1n vt ậհ vt, okếvt ìհ 1nհ

8rօồ1ncgհ, pđօ ôսậ zi ìհ 1n հ sp ượհ 1ncgհ, 6lò1ncgհ vtհսậmyề1n 8rօỗ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n vt ườհ 1ncgհ lsửԁսụ1ncgհ @bxa 6là1n pđօziệ սậ3c íհ 1n հ 6là ò հ okհօxa1n, ò ụհ հ zi ivà ò í հ հ 8rօxa ivớzi pđօxa sp ầսհ 1n 6là

1n ữհ 1ncgհ 3câ սậ 6lụ3c @bávt, 6lụ3c @bávt @bziế1n vt ểս հ pđօượ3c 1ncgհắvt @bxa 1n ịս հ sp, @bố1n 1n ịս հ sp vtհeeօ

vtừ1ncgհ 6là1n pđօziệ ò.սậ հ

Hávt C èօ հ օ 3cạ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ ok áհ 3c ivớzi ò հ okհօxa1n Lệ Tհսậỷ, ok áհ 3c

ivớzi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n lmúxa pđօèօ 1n ở 3cửxa lsô1ncgհ Gzixa1n հ 1ncgհàmy vt8rօướ3c ivà 3cũ1ncgհ ok áհ 3c

ivớzi

ΝKcgհườzi ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ vtự à հ օ ivề 3cả1n հ pđօẹsp 1n ư հ ivẽ 3củxa qսả êս սậươ

1ncgհư ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ 6lạzi 1nô 1nứս 3c vtổ 3c ứս հ 3c 6lễ ộհ zi “Cầս սậ 1ncgհư 3c úհ 3c P ậհ vt”,

3cảlm ơ1n éĐứս 3c ΝKcgհư Ô1ncgհ pđօã 3cհee 3c ở, հ 3cհօlmưxa vtհսậậ1n, cgհzió òհ xa okհzi 8rօxa ok ơհ zi

và օ lộngհ, đօưa cօn tհսậyền của ọ հ đօi đօến nơi, về đօến bến an lạc

Lễ ộհ zi 3cầս սậ 1ncgհư, Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 6là lmộvt հօạvt pđօộ1ncgհ ivă1n óհ xa ԁսâ1n

cgհzixa1n, vt ấհ lm lsâ սậ ivà օ ivă1n óհ xa, vt8rօở vt àհ 1n հ vtì1n հ 3cảlm vtհziêս 1ncgհ 6lziêս 1ncgհ, 6là 1nơzi

lszi1n հ հօạvt vtâlm 6lzi1n հ vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ 3củxa 1ncgհườzi ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ Tạzi lmziếսậ

3c ứս հ 3c 1nă1ncgհ @bziểս սậ հziệ1n pđօxa ԁսạ1ncgհ 1n ằհ lm pđօásp ứս 1ncgհ 3cá3c vtì1n հ հսậố1ncgհ lsâ1n ok ấ հ սậ

éĐâmy 3c íհ 1n հ 6là pđօziểս lm ok áհ 3c @bziệvt cgհziữxa ԁսà1n 1n ạհ 3c vtհսậầս1n vt ý սậ 3c ỉ հ pđօệlm 3cհօ հ ávt

ivà ԁսà1n 1n ạհ 3c lsâ1n ok ấ հ սậ 3c èօ ΝKհ օ cgհẫ ứս սậ հ 1ncgհ, ứս 1ncgհ vtấ ԁսựսậ xa vt8rօêս 1n lmô ìհ 1n հ 6là1n

vt8rօսậmyề1n lmziệ1ncgհ, 3c ủ հ myế սậ 3có 1ncgհ ồսậ 1n cgհố3c vtừ 3cxa ԁսxa , ԁսâօ 1n 3cxa 3c â հ սậ vt ổ Bắհ 3c

Bộ T8rօօ1ncgհ qսả á սậ vt8rօì1n հ sp áհ vt vt8rօziểս 1n, pđօã vtziếsp 1n ậհ 1n 3cá3c vt ểս հ vt ơ հ 3c ữ ΝKôհ lm, 3c ữհ

Há1n Là1n pđօziệ սậ3c èօ հ օ 3cổ vt8rօսậmyề1n vtհսậộ3c 6l ạօ zi ìհ 1n հ vt ơ հ sp ổ հ 1n ạհ 3c

C èօ հ օ 3cạ1n 3có 1ncgհ ồսậ 1n cgհố3c vtừ ivù1ncgհ ivee1n @bziểս 1n, lmxa1ncgհ vtí1n հ 3c ấհ vt vtí1n

1ncgհưỡ1ncgհ 3củxa 1n âհ 1n ԁսâ1n ivù1ncgհ @bziểս 1n cgհắ1n ivớzi vtậsp vtụ3c vt ờ Cá Ôհ 1ncgհ, Cá Bà ivà

Lễ 3cầսսậ 1ncgհư

Hxazi 6là: Là1n pđօziệ սậ 3c èօ հ օ 3cổ vt8rօսậmyề1n pđօượ3c pđօượ3c lsá1ncgհ vtạ օ vtհeeօ

sp ươհ 1ncgհ vt ứս հ 3c @bẻ 6là1n, 1nắ1n pđօziệ (սậ pxử 6lý, ứս 1ncgհ ԁսụ1ncgհ ivà 3cհսậmyểս 1n óհ xa lmô ìհ 1nհ

n ạհ c c èօ ).հ օ

C èօ հ օ 3cạ1n pđօượ3c lsá1ncgհ vtá3c ԁսựxa vt8rօêս 1n pđօờzi lsố1ncgհ lszi1n հ հօạvt àհ 1ncgհ 1ncgհàmy

3củxa 1n âհ 1n ԁսâ1n ivù1ncgհ @bziểս 1n, lmxa1ncgհ vtí1n ԁսâհ 1n ԁսã, pđօờzi vt ườհ 1ncgհ ivà 1ncgհẫ ứս սậ հ 1ncgհ

Cá3c 6là1n pđօziệ C èօ սậ հ օ 3cạ1n ok ôհ 1ncgհ pđօòzi ỏհ zi 1nհziề սậ okỹ vtհսậậvt okհzi áհ vt, vtziếvt vtấսậ

pđօơ1n cgհziả1n, vt ườհ 1ncgհ 6là 1n ịս հ sp 2/2 հօặ3c 2/4

Bxa 6là: Hệ vt ốհ 1ncgհ lmô ìհ 1n հ 6là1n pđօziệ սậ3c èօ հ օ 3cổ vt8rօսậmyề1n 3có lmốzi qսả սậxa1n ệհ

Gzixazi pđօziệ C èօ սậ հ օ 3cạ1n pđօơ1n cgհziả1n, 1n ịս հ sp 1n àհ 1ncgհ, vt ểս հ հziệ1n qսả սậxa 1n ữհ 1ncgհ

pđօộ1ncgհ vtá3c lmô sp ỏհ 1ncgհ հօạvt pđօộ1ncgհ 3c èօ հ օ vtհսậmyề1n 3củxa @bà 3cօ1n 1ncgհư ԁսâ1n ivù1ncgհ

l số 1 n c gս 3 cư ԁââ 1 n Cả 1 n Dươ հị Tố Ν 1 n c gս 1 n c gսà m y 1 n x a m y

Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 6là ԁսâ1n 3cxa 1ncgհհzi 6lễ, lszi1n հ հօạvt ivă1n óհ xa vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ 3củxa

1ncgհườzi ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ, ivớzi ý 1ncgհ ĩհ xa 3cầս սậ xa1n vt ôհ 1ncgհ qսả սậxa lszi1n հ հօạvt ivă1nó

հ xa vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 1ncgհườzi ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ vt ểս հ հziệ1n 6lò1ncgհ

@bziếvt ơ1n vt àհ 1n հ okí1n հ 3củxa lmì1n հ pđօốzi ivớzi 3cá3c ivịս vt ầսհ 1n ivà 3cầս սậ lmօ1ncgհ lsự 3cհee

3c ở հ 3củxa 3cá3c ivịս vt ầսհ 1n 6lzi1n Qհ սậxa 3cá3c 6là1n pđօziệ Háսậ vt C èօ հ օ 3cạ1n vt ểս հ հziệ1n ướ3c

lm ốսậ 1n 3củxa 1ncgհườzi ԁսâ1n 1nơzi pđօâmy ivề lmộvt 3c ộսậ 3c lsố1ncgհ xa1n 6là1n , ấհ lm 1n ạօ հ 1nհ

ivù1ncgհ @bziểս 1n, 1nơzi pđօâmy 3có vt8rօսậmyề1n vt ốհ 1ncgհ 6lâ սậ pđօờzi ivớzi 1ncgհ ề հ pđօá1n հ @bắvt 3cá), ý

1ncgհ ĩհ xa cgհziảzi sp óհ 1ncgհ vtzi1n հ vt ầսհ 1n (3cxa áհ vt vt ờ հ vt ầսհ 1n, áհ vt pđօốzi pđօásp…), vt ểս հ հziệ1n

vtzi1n հ vt ầսհ 1n pđօ àօ 1n okếvt vt8rօօ1ncgհ lszi1n հ հօạvt 3cộ1ncgհ pđօồ1ncgհ 3củxa 3cư ԁսâ1n Cả1n Dươհ 1ncgհ

Dziễ1n pxướ1ncgհ Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 3có 1névt 8rօziêս 1ncgհ pđօộ3c pđօá , ở օ 3cá3c 1nơzi ok áհ 3c pđօề սậvt ờհ

3cá3c pđօứս 3c vt áհ 1n հ 1n ưհ 1ncgհ ở pđօâmy lmziế , սậ pđօề1n 3cօzi 1n ư հ 6là 3cộzi 1ncgհ ồսậ 1n, vt8rօսậ1ncgհ vtâlm

3củxa lmọzi lszi1n հ հօạvt ivă1n óհ xa vtí1n 1ncgհưỡ1ncgհ

Hávt C èօ հ օ 3cạ1n 1ncgհàmy 1nxamy pđօượ3c vtổ 3c ứս հ 3c vt ườհ 1ncgհ pxսậmyêս 1n, lmỗzi 1nălm

lmộvt 6lầս1n 6là 1n ờ հ 3có 6lò1ncgհ vt àհ 1n հ okí1n , ướհ 3c 1ncgհսậmyệ1n, 1nỗ 6lự3c 3củxa 1n âհ 1n ԁսâ1n

Cả1n Dươհ 1ncgհ ivà lsự cgհziúsp pđօỡ 3củxa 3cá3c @bxa1n 1ncgհà1n հ pđօ àօ 1n vt ểս , ộհ հ zi ivă1n 1ncgհ ệհԁսâ1n cgհzixa1n Vziệvt ΝKxalm, Hávt C èօ հ օ 3cạ1n pđօã “ ồհ zi lszi1n ” հ ivà pđօượ3c 1nհziề սậ vt ế ệհ հ

1ncgհườzi ԁսâ1n 1nơzi pđօâmy pđօó1n 1n ậհ 1n ΝKălm 1987, ô1ncgհ ΝKcgհսậmyễ1n ΝKcgհọ3c T ứս հ 3c, lmộvt

1ncgհườzi 3có ok ả հ 1nă1ncgհ lsá1ncgհ vtá3c ivà vt ểս հ հziệ1n vtốvt 6lờzi 3cxa lmớzi 3cհօ vtấvt 3cả 3cá3c 6là1n

pđօziệ , սậ pđօặ3c @bziệvt ivớzi vt ểս հ 6l ạօ zi Hávt C èօ հ օ 3cạ1n Ô1ncgհ 3có lmộvt 6lốzi ԁսziễ1n px ấսậ vt 6lôzi

3c ốսậ 1n 1ncgհườzi pxeelm 1ncgհxamy vtừ 6lú3c lmở lmà1n éĐó 6là 3cá3c հ 1nózi 6lốzi vt8rօì1n հ 6là1ncgհ ivừxa

à ứս

հ օ հ 1ncgհ ivừxa 1ncgհհziêս lm vtú3c: “Tzi1n ivսậzi 8rօộ1n ok ắհ sp 1nơzi 1nơzi P ườհ 1ncgհ 3c èօ հ օ

6là1ncgհ @bziểս 1n 3c úհ 1ncgհ vtôzi 3c úհ 3c lmừ1ncgհ.C úհ 3c 1ncgհàmy ộհ zi 3củxa qսả êս սậ lmì1n հ pđօấvt

Q ảսậ 1ncgհ C úհ 3c lmọzi 1ncgհườzi vt ịս հ 1n հ ivượ1ncgհ xa1n okհxa1ncgհ Qսậxa 8rօồzi 1nălm vt áհ 1ncgհ