Tổng hợp đầy đủ các quy tắc phát âm và các kỹ năng nghe, nói và đọc trong tiếng anh

10 II/ Reading + Đọc nhanh và dịch sơ bài viết + Đọc kỹ câu hỏi và gạch chân những từ khóa quan trọng + Tìm thông tin và kết hợp với từ khóa → trả lời câu hỏi Tips – Hiểu được nội dung

English I/ Pronunciation, Stress

1/ Pronunciation

+ Bảng phiên âm IPA

+ Phát âm đuôi “-s/-es”

• /s/ - khi từ kết thúc bằng -p, -k, -t, -f, -ph, -th

→ tận cùng là các phụ âm vô thanh

“/p/, /k/, /t/, /f/, /θ/”

Ex: keeps /kiːps/, lakes /leiks/, visits /ˈvizits/, …

• /z/ - khi từ kết thúc bằng -b, -d, -g, -v, -m, -n, -ng, … → tận cùng là các phụ âm hữu thanh hoặc nguyên âm

“/b/, /d/, /ɡ/, /v/, /m/, /n/, /ŋ/, /ɪ/, …”

Ex: crabs /krӕbz/, cards /kaːdz/, drags /drӕɡz/, …

• /ɪz/ - khi từ kết thúc bằng -c, -ss, -z , -ch, -sh, -ge, … → tận cùng là các phụ âm vô thanh hoặc hữu thanh

“/s/, /z/, /tʃ/, /ʃ/, /dʒ/”

Ex: boxes /bɒksɪz/, quizes /kwɪzɪz/, watches /wɑːtʃɪz/, …

2

+ Phát âm đuôi “-ed”

• /t/ - khi từ kết thúc bằng -p, -k, -f, -ph, -th, -s, -ch, …

→ tận cùng là các phụ âm vô thanh

“/p/, /tʃ/, /k/, /f/, /θ/, /s/”

Ex: hoped /həupt/, watched /wɑːtʃt/, looked /lukt/, …

• /d/ - khi từ kết thúc bằng -b, -g, -v, -m, -n, -ng, -l, …

→ tận cùng là các phụ âm hữu thanh hoặc nguyên âm

“/b/, /ɡ/, /v/, /m/, /n/, /ŋ/, /l/, /r/, /ɪ/, …”

Ex: crabed /krӕbd/, draged /drӕɡd/, moved /muːvd/, …

• /ɪd/ - tận cùng là -t /t/, -d /d/

Ex: visited /ˈvizitɪd/, decided /dɪˈsaɪdɪd/, …

Notes

Một số từ bất quy tắc

dogged, crooked, wicked, wretched

scared, naked, beloved, hundred

→ các đuôi “-ed” của những từ trên được phát âm là /ɪd/

+ Phát âm đuôi “-l”

• Light “-l”

-l đứng ở đầu hoặc ở giữa

Ex: link /lɪŋk/, lunge /lʌndʒ/, eleven /ɪˈlevən/, …

-l đứng trước nguyên âm (L + vowels)

Ex: like /laɪk/, love /lʌv/, lion /ˈlaɪən/, …

• Dark “-l”

-l đứng ở cuối

Ex: email /ˈiːmeɪl/, ball /bɔːl/, hall /hɔːl/, …

-l có đuôi “-le” đứng sau phụ âm (consonants + Le)

Ex: apple /ˈæp ə l/, cable /ˈkeɪb ə l/, doable /ˈduːəb ə l/, …

-l đứng sau nguyên âm (vowels + L)

Ex: always /ˈɔːlweɪz/, almost /ˈɔːlməʊst/, child /tʃaɪld/ Notes - Trường hợp “-l” là âm câm

Nguyên âm + L + phụ âm = L câm

Ex: calm /kɑːm/, talk /tɔːk/, walk /wɔːk/, …

+ Nối âm

• Nối các phụ âm (cuối) và nguyên âm (đầu)

- Các phụ âm vô thanh /p/, /t/, /k/, /f/, /θ/, /s/, /∫/, …

→ chuyển các phụ âm vô thanh → phụ âm hữu thanh tương ứng

Ex: laugh /lɑːf/ at /æt/

→ khi nối âm → laugh /lɑːv/ at /æt/

- Đối với phụ âm /h/ khi có vị trí đứng đầu

→ không đọc phụ âm /h/ → nối âm với từ đứng trước nó

Ex: tell /tel/ her /hǝ/

→ khi nối âm → tell /tel/ her /hǝ/

4

• Nối các nguyên âm (cuối) và nguyên âm (đầu)

- Tận cùng là những âm tròn môi /aʊ/, /ʊ/, /aʊ/, /ɔː/, …

→ thêm phụ âm /w/ vào ngay giữa

Ex: go /gəʊ/ out /aʊt/

→ khi nối âm → go /gəʊˈw/ out /aʊt/

- Tận cùng là những âm dài môi /e/, /ɪ/, /eɪ/, /ɔɪ/, …

→ thêm phụ âm /j/ vào ngay giữa

Ex: I /aɪ/ owe /əʊ/ you

→ khi nối âm → I /aɪˈj/ owe /əʊ/ you

• Nối các phụ âm (cuối) và phụ âm (đầu)

- Khi nối hai phụ âm /t/ và /j/ liên tiếp

→ chuyển thành âm /tʃ/

Ex: want /wɒnt/ you /juː/

→ khi nối âm → want /wɒntʃ/ you /juː/

- Khi nối hai phụ âm /d/ và /j/ liên tiếp

→ chuyển thành âm /dʒ/

Ex: Could /kʊd/ you /juː/

→ khi nối âm → Could /kʊdʒ/ you /juː/

+ Ngữ điệu

• Lên (giọng)

- Cuối câu hỏi Yes/No

Ex: Are you ready (➚)?

- Cuối câu cầu khiến

Ex: Will you turn on the light for me, please (➚)?

- Khi thể hiện cảm xúc tích cực

→ lên giọng ở những từ chỉ cảm xúc tích cực

Ex: Wow, I’m so happy (➚)

- Khi xưng hô thân mật

→ lên giọng ở những từ xưng hô thân mật

Ex: My honey (➚), I love you

- Cuối câu hỏi đuôi

→ khi không chắc chắn về câu trả lời

Ex: You are a doctor, aren’t you (➚)?

6

• Xuống (giọng)

- Cuối câu chào hỏi

Ex: Good Morning (➘)!

- Cuối câu hỏi có từ để hỏi (WH-QUESTION)

Ex: Why don’t you like rain (➘)?

- Cuối câu trần thuật

Ex: My favorite dish is spaghetti (➘)

- Cuối câu đề nghị, mệnh lệnh

Ex: Sit down (➘)!

- Khi câu cảm thán thể hiện sự tiêu cực

→ xuống giọng ở những từ chỉ cảm xúc tiêu cực

Ex: I’m so sad (➘)

- Cuối câu hỏi đuôi

→ khi chắc chắn về câu trả lời và mong đợi sự đồng tình Ex: She’s beautiful, isn’t she (➘)?

• Kết hợp cả lên (giọng) và xuống (giọng)

- Trong câu hỏi lựa chọn

→ lên ở “lựa chọn 1”

xuống ở “lựa chọn 2”

Ex: Do you like coffee (➚) or tea (➘)?

- Trong câu liệt kê

→ lên ở trước dấu phẩy hoặc liên từ

xuống ở những từ được liệt kê cuối cùng (sau liên từ)

Ex: I like soccer (➚), volleyball (➚) and basketball (➘)

- Trong câu suy nghĩ mà chưa hết ý

→ thường mang ý nghĩa chê bai

Ex: A - Do you think this skirt is beautiful?

B - Hmm, I like (➚) its color (➘) …

(but maybe it's too short)

- Trong câu điều kiện

Ex: If you have any problems (➚), just contact (➘) us

- Trong lời yêu cầu hoặc gợi ý một cách lịch sự

Ex: Do you think it's al (➘) lowed (➚)?

- Thể hiện sự chần chừ hoặc không chắc chắn về câu trả lời Ex: I don’t quite re(➘)member(➚)

8

+ Chunking và Pausing

- Ghi nhớ các chunk có sẵn

→ Phải nói liền nhau (không ngắt quãng)

- Ngắt giọng theo dấu câu

- Ngắt giọng trước liên từ

- Ngắt giọng khi kết thúc câu hoặc một quãng nói có nghĩa Notes

- Các trường hợp không ngắt giọng

• giữa mạo từ, giới từ, đại từ sở hữu, danh từ

• giữa “to V1”

- Một số chunk có sẵn

Collocation: pay attention, sense of futility, …

Fixed expressions: day by day, now and then,…

Phrasal verbs: take off, set off,…

Idiom: make a living, wet behind the ears,…

2/ Stress

Tips – âm tiết nào có dấu nhấn → phát âm cao hơn, dài hơn

Các Quy Tắc

+ Từ có 2 âm tiết

• Động từ - nhấn âm 2

• Tính từ, Danh từ - nhấn âm 1

• Âm đầu là chữa “-a” /ə/ - nhấn âm 2

+ Từ có 3 âm tiết trở lên

• Từ có 3 âm tiết - thường nhấn âm 1,2 (giống với 2 âm tiết)

• Từ có 4 âm tiết - thường nhấn âm 2,3

• Từ có 5 âm tiết - thường nhấn âm 3,4

• Tính từ có đuôi -ary, -ory, -iry → thường nhấn âm 1

• Động từ có 3 âm tiết, kết thúc bằng 2 phụ âm - nhấn âm 3

+ Các đuôi tion, sion, ment, ness, ance, ant, ence, -ent, -ty, -ety, -ity, -ive, -ic, -ical, -al,

→ nhấn trước nó

+ Các đuôi -ate, -ite, -ide, -ute, -ude, -fy, -ise

- Nếu có 2 âm tiết

• Động từ - nhấn âm 2

• Tính từ, Danh từ - nhấn âm 1

- Nếu có 3 âm tiết trở lên → nhấn âm 3 từ dưới đếm lên

+ Các đuôi -ade, -eer, -oo, -esque, -een → nhấn chính nó

+ Các đuôi ation, bility, ology → nhấn vào chữ được gạch chân

10

II/ Reading

+ Đọc nhanh và dịch sơ bài viết

+ Đọc kỹ câu hỏi và gạch chân những từ khóa quan trọng

+ Tìm thông tin và kết hợp với từ khóa → trả lời câu hỏi

Tips – Hiểu được nội dung chính của bài viết

III/ Listening

+ Đọc và dịch các câu hỏi và câu trả lời

+ Gạch chân các từ khóa quan trọng

+ Dự đoán câu trả lời

+ Nghe lần đầu → hiểu ngữ cảnh (ý chính)

+ Nghe lần hai → tìm câu trả lời đúng

+ Nghe lần ba → kiểm tra lại câu trả lời

Notes - Khi sang câu hỏi tiếp theo → quên các câu hỏi trước đó

IV/ Speaking

+ Học ngữ pháp và từ vựng

+ Luyện phát âm

+ Luyện các kỹ thuật như “ngữ điệu, chunking, pausing”

+ Lắng nghe thông tin từ người nói

+ Luyện phản xạ nhanh các thông tin vừa nghe được

Tips – Chú ý đến những từ ngữ được nhấn mạnh trong giao tiếp

V/ Grammar and Vocabulary

(xem trong phần tài liệu tiếp theo)