tiểu luận môn các đảng chính trị trên thế giới đảng dân chủ ở mỹ hiện nay

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đảng cầm quyền bao giờ cũng giữ vai trò lãnh đạo, chi phối toàn bộ hệ thống chính trị, đặc biệt và trực tiếp nhất là nhà nước; bằng nhà nước và thông qua nhà nước để thực hiện mục tiêu, chiến lược của mình. Giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước là một hoạt động cơ bản của các đảng chính trị. Tùy theo điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của từng nước cũng như mục tiêu theo đuổi mà mỗi đảng cầm quyền có những phương thức tổ chức và hoạt động khác nhau, song đều nhằm tới một hướng đích là giành, thực thi và chi phối quyền lực nhà nước, từ đó chi phối và thực thi quyền lực của đảng mình đối với các đảng khác và với toàn xã hội. Cũng như đảng cầm quyền, đảng chính trị là một nhân tố hết sức quan trọng trong hệ thống chính trị của các nước tư bản. Nó có vai trò là một trong những thành phần cơ bản của chế độ chính trị, của xã hội công dân hiện đại, có ảnh hưởng lớn đến đời sống chính trị, từ cơ cấu tổ chức đến sự vận hành của hệ thống chính trị. Đây là một tổ chức chính trị phản ánh lợi ích của giai cấp, của tầng lớp xã hội, nó liên kết, lãnh đạo những người đại diện tích cực nhất của tầng lớp hay xã hội đó để cùng thực hiện đạt những mục tiêu và lý tưởng nhất định. Các đảng chính trị luôn là trung tâm cho các cuộc thảo luận và tranh luận về việc đổi mới nền chính trị cũng như thực hiện các thay đổi chính trị. Các lợi ích cho chính thể sẽ được tìm thấy qua các quyết sách sáng suốt của đảng chính trị cầm quyền đó. Những lợi ích như vậy, không chỉ tìm thấy trong đảng cầm quyền mà còn ở trong các các đảng chính trị đối lập. Trong lịch sử chính trị nước Mỹ, Đảng Dân chủ là một trong những chính đảng lớn nhất, ra đời sớm và tồn tại lâu đời nhất. Đảng Dân chủ được thành lập năm 1828 và từ đó đến nay luôn là một nhân tố quan trọng hàng đầu cấu thành hệ thống và thể chế chính trị Mỹ. Mỗi nước đều có một đảng cầm quyền, từ việc nghiên cứu một số nét cơ bản về vai trò của đảng dân chủ ở nước Mỹ hiện nay để nhằm góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam ta trong xu thế hội nhập, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền. Chính vì lẽ đó, em xin chọn vấn đề: “Đảng Dân chủ ở Mỹ hiện nay” làm đề tài tiểu luận kết thúc môn Đảng cầm quyền trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

1 Tính cấp thiết của đề tài 2

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 3

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 Đóng góp mới về mặt khoa học của tiểu luận 5

6 Ý nghĩa của đề tài 5

7 Kết cấu tiểu luận 5

Chương 1: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐẢNG PHÁI TRONG ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ HOA KỲ 6

1.1 Quan niệm về đảng chính trị 6

1.2.Quan niệm về đảng cầm quyền 7

1.3 Qúa trình hình thành đảng phái chính trị ở Mỹ 8

Chương 2: PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG CẦM QUYỀN Ở HOA KỲ 12

2.1 Cơ cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của đảng Dân Chủ 12

2.1.1 Cơ cấu tổ chức 12

2.1.2 Chức năng 16

2.1.3 Nhiệm vụ 17

2.2 Nguyên tắc bầu cử của đảng Dân Chủ 18

2.3 Phương thức hoạt động chung 19

2.3.1 Phương thức hoạt động giành chính quyền của đảng dân chủ 21

2.3.2 Phương thức sử dụng chính quyền 21

2.3.3 Phương thức hoạt động đối với tổ chức xã hội và công dân 22

Chương 3: MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ VỀ ĐẢNG CẦM QUYỀN Ở MỸ HIỆN NAY VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN 23

3.1 Một số đánh giá về đảng cầm quyền ở Mỹ hiện nay 23

3.2 Gợi mở cho Việt Nam trong quá trình xây dựng Đảng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa 24

KẾT LUẬN 26

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 27

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đảng cầm quyền bao giờ cũng giữ vai trò lãnh đạo, chi phối toàn bộ hệthống chính trị, đặc biệt và trực tiếp nhất là nhà nước; bằng nhà nước và thôngqua nhà nước để thực hiện mục tiêu, chiến lược của mình Giành, giữ và thực thiquyền lực nhà nước là một hoạt động cơ bản của các đảng chính trị

Tùy theo điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của từng nước cũngnhư mục tiêu theo đuổi mà mỗi đảng cầm quyền có những phương thức tổ chức

và hoạt động khác nhau, song đều nhằm tới một hướng đích là giành, thực thi vàchi phối quyền lực nhà nước, từ đó chi phối và thực thi quyền lực của đảng mìnhđối với các đảng khác và với toàn xã hội

Cũng như đảng cầm quyền, đảng chính trị là một nhân tố hết sức quantrọng trong hệ thống chính trị của các nước tư bản Nó có vai trò là một trongnhững thành phần cơ bản của chế độ chính trị, của xã hội công dân hiện đại, cóảnh hưởng lớn đến đời sống chính trị, từ cơ cấu tổ chức đến sự vận hành của hệthống chính trị Đây là một tổ chức chính trị phản ánh lợi ích của giai cấp, củatầng lớp xã hội, nó liên kết, lãnh đạo những người đại diện tích cực nhất củatầng lớp hay xã hội đó để cùng thực hiện đạt những mục tiêu và lý tưởng nhấtđịnh

Các đảng chính trị luôn là trung tâm cho các cuộc thảo luận và tranh luận

về việc đổi mới nền chính trị cũng như thực hiện các thay đổi chính trị Các lợiích cho chính thể sẽ được tìm thấy qua các quyết sách sáng suốt của đảng chínhtrị cầm quyền đó Những lợi ích như vậy, không chỉ tìm thấy trong đảng cầmquyền mà còn ở trong các các đảng chính trị đối lập

Trong lịch sử chính trị nước Mỹ, Đảng Dân chủ là một trong những chínhđảng lớn nhất, ra đời sớm và tồn tại lâu đời nhất Đảng Dân chủ được thành lậpnăm 1828 và từ đó đến nay luôn là một nhân tố quan trọng hàng đầu cấu thành

hệ thống và thể chế chính trị Mỹ

Mỗi nước đều có một đảng cầm quyền, từ việc nghiên cứu một số nét cơbản về vai trò của đảng dân chủ ở nước Mỹ hiện nay để nhằm góp phần xâydựng nhà nước pháp quyền Việt Nam ta trong xu thế hội nhập, tăng cường sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền.

Chính vì lẽ đó, em xin chọn vấn đề: “Đảng Dân chủ ở Mỹ hiện nay” làm

đề tài tiểu luận kết thúc môn Đảng cầm quyền trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền.

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Thời gian qua đã có nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả từ nhiềugóc độ khác nhau nói về Đảng Dân chủ ở nước Mỹ Cụ thể một số công trình,bài viết tiêu biểu:

- Vài nét về Đảng Dân Chủ Ở Mỹ của GS,TS Nguyễn Hoàng Giáp Viện

trưởng Viện Quan hệ quốc tế, Học viện CT-HCQG HCM, 2010 Bài viết đã kháilược một số nét cơ bản về sự hình thành và phát triển của Đảng Dân chủ nước

Mỹ, từ hệ thống tổ chức và cách thức hoạt động đến chắt lọc những kinh nghiệmcần có của một thể chế chính trị hoàn chỉnh ở các nước tư bản

- Một số vấn đề về Đảng Cầm quyền và Đảng Đối lập trong đời sống chính trị Hoa Kỳ của Nguyễn Thị Hạnh chủ biên, Nxb Khoa học xã hội, 2012.

Cuốn sách đã chỉ rõ một điều đặc biệt ở nước Mỹ là gần như trong quá trìnhhình thành và phát triển cho đến nay, hai đảng Cộng hòa và Dân chủ liên tụcthay nhau cầm quyền, điều hành nước Mỹ mà không có một đảng thứ ba nàogiành được ghế tổng thống Và bạn đọc sẽ hiểu rõ yếu tố chi phối sự tồn tại bềnvững của chế độ hai đảng trong nước Mỹ nói chung

- Vai trò của đảng chính trị nói chung, đảng cầm quyền nói riêng đối vớinhà nước trong chủ nghĩa tư bản hiện đại( Qua khảo sát một số mô hình tiêubiểu) của Nguyễn Xuân Tế, Đặng Đình Thành đã làm rõ tầm quan trọng chungtrong chiến lược phát triển của các nước Suy cho cùng nó thể hiện định hướnglâu dài trong việc sử dụng và dào tạo cán bộ chất lượng cao để duy trì hoạt độngcủa Đảng cầm quyền hiện tại

- Vấn đề đảng cầm quyền và thẩm quyền quản lý nhà nước ở các nước

tư bản của Nguyễn Đăng Dung, Tạp chí nghiên cứu lập pháp điện tử Bài viết đã

thể hiện rõ việc không phân biệt giữa sự lãnh đạo của đảng và sự quản lý củanhà nước tại các nước tư bản có lý do chính là để tăng cường sự hợp pháp và sựchịu trách nhiệm của đảng cầm quyền ở các chính thể này cũng không có sựphân biệt giữa các quan chức cao cấp của đảng với các quan chức cao cấp củanhà nước Người đứng đầu đảng và đứng đầu hành pháp hầu như là một Họ làcác chính khách Điều tối quan trọng là đảng chính trị có lấy được phiếu củangười dân để trở thành đảng cầm quyền hay không

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến đảng Dân Chủ

ở Mỹ Đây chính là tài liệu để các nhà nghiên cứu có những hoạch định chínhsách trong chiến lược phát triển chung Song vấn đề cụ thể về vai trò của đảngDân chủ ở Mỹ thì chưa có công nào nghiên cứu chuyên sâu cả Vì thế bài tiểuluận này là sự kế thừa, phát triển, bổ sung những vấn đề liên quan đến sự hìnhthành và phát triển của đảng Dân Chủ ở nước Mỹ, từ đó đáp ứng yêu cầu hoànthiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay ở Việt Nam

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích

Trên cơ sở nghiên cứu cơ cấu tổ chức, tình hình hoạt động cũng như vaitrò quan trọng của đàng Dân Chủ ở Mỹ hiện nay để hiểu rõ hơn về cơ chế hoạtđộng của đảng cầm quyền này và góp phần tạo tiền đề giúp cho Đảng Cộng sảnViệt Nam hoạch định và thực thi những đường lối chiến lược nâng cao đời sốngvật chất và tinh thần cho nhân dân

Từ đó đề xuất một số kinh nghiệm để xây dựng nhà nước pháp quyền xãhội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5 Đóng góp mới về mặt khoa học của tiểu luận

Tiểu luận là công trình nghiên cứu một cách tập trung và trực tiếp từ góc

độ chính trị học về vai trò của đảng Dân chủ ở Mỹ hiện nay

Chỉ ra được tầm ảnh hưởng và sự cần thiết quan trọng đối với việc pháthuy vai trò của đảng cầm quyền ở nước Mỹ Từ đó rút ra được những bài họcquý báu trong chiến lược xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ViệtNam hiện nay ở nước ta, dưới sự lãnh đạo của chính Đảng duy nhất là ĐảngCộng sản Việt Nam

6 Ý nghĩa của đề tài

Đề tài này sẽ là tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm nghiên cứu đếnvấn đề đảng cầm quyền nói chung và đảng Dân Chủ ở nước Mỹ nói riêng Từ đó

có sự hệ thống hóa về vai trò quan trọng của đảng cầm quyền hiện nay đối với

sự phát triển của mỗi nước

Đặc biệt nó sẽ là nền tảng cho việc hoàn thiện nhà nước pháp quyền xãhội chủ nghĩa Việt Nam

7 Kết cấu tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm

3 chương, 8 tiết

Chương 1 KHÁI QUÁT LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐẢNG PHÁI TRONG ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ HOA KỲ

1.1 Quan niệm về đảng chính trị

Hiểu một cách đơn giản thì đảng chính trị là một dạng đặc biệt của tổchức xã hội Nó không giống các hiệp hội, liên đoàn hay các nghiệp đoàn xã hội

ở cách thức tổ chức và đặc biệt là các hoạt động mang đậm tính chính trị

Đảng chính trị không chỉ đơn thuần đấu tranh để tham gia vào việc thểhiện các quan điểm chính trị mà còn đấu tranh để giành quyền đại diện chongười dân trong quốc hội Thông thường, các đảng chính trị đều giành quyền lựcthông qua việc bỏ phiếu của người dân Trách nhiệm của đảng chính trị đối vớingười dân thể hiện qua việc thực hiện các cam kết mà đảng chính trị đã đưa ratrong chiến dịch tranh cử Ý chí của người bỏ phiếu có ý nghĩa rất quan trọngđối với một đảng chính trị

Người ta gọi chính trị, đảng phái có nghĩa là cơ cấu chính trị trong đónhiều đảng tranh gianh quyền lãnh đạo chính quyền một cách hòa bình với nhauthông qua bầu cử Trong các nước tư sản, hình thái chủ yếu của chính trị đảngphái là có chế độ Nội các Nghị viện và chế độ Tổng thống Tùy theo số lượngĐảng chính trị lớn ở trong một nước, người ta chia thành các loại lưỡng đảng, đađảng… Để bảo đảm cho Quốc hội và các Đảng được điều hành ổn định, điềuquan trọng là sự bảo đảm tự do về chính trị, ngôn ngữ, lập hội và bầu cử côngbằng và giảm bớt những căng thẳng trong nội bộ xã hội

Các đảng chính trị luôn là trung tâm cho các cuộc thảo luận và tranh luận

về việc đổi mới nền chính trị cũng như thực hiện các thay đổi chính trị Các lợiích cho chính thể sẽ được tìm thấy qua các quyết sách sáng suốt của đảng chínhtrị cầm quyền đó Những lợi ích như vậy, không chỉ tìm thấy trong đảng cầmquyền mà còn ở trong các các đảng chính trị đối lập Trong một thể chế dân chủ,đảng đối lập thường có chức năng như là một “cơ quan giám sát” đối với các

chính sách của chính phủ hoặc cho các lựa chọn chính trị trong tương lai Cácđảng chính trị đối lập thường là đối thủ đáng ngại cho đảng cầm quyền, nhưngchính vì vậy, sự tồn tại của các đảng đối lập là hết sức cần thiết trong một thểchế dân chủ.

Có thể hiểu đảng chính trị phải là đảng hợp pháp, được pháp luật thừanhận vì tổ chức và được hoạt động chính trị theo khuôn khổ của pháp luật

Từ những đặc trưng trên của đảng chính trị có thể đưa ra một quan niệm

chung về đảng chính trị như sau: Đảng chính trị hay còn gọi là chính đảng, là một tổ chức chính trị đại diện của một giai cấp, một lực lượng xã hội, có (hoặc không có) tư cách pháp nhân, gồm những người có cùng chứng kiến, tự nguyện tham gia hoạt động liên tục, nhằm thực hiện mục tiêu giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước.

1.2.Quan niệm về đảng cầm quyền

Bản thân thuật ngữ đảng cầm quyền đã nói lên khá đầy đủ nội dung củakhái niệm này Đó là khái niệm chỉ đảng nắm và sử dụng quyền lực nhà nước

theo cách mà nó muốn.

Đảng cầm quyền (tiếng Anh: ruling party hay governing party) trong

một đại nghị chế là đảng chính trị hay liên minh chính trị chiếm đa số ghế trongquốc hội hay nghị viện Trong một đại nghị chế, khối đa số trong quốc hội cũngkiểm soát luôn cả ngành hành pháp của chính phủ vì thế không có khả năng haiđảng hay hai khối chính trị đối nghịch nhau cùng lúc chiếm được ngành lậppháp và ngành hành pháp của chính phủ như kiểu tổng thống chế của Mỹ là kiểuthể chế mà đảng của tổng thống không nhất thiết cũng phải chiếm được đa số ghế ở

quốc hội Trong tuyên ngôn chính trị của mình có tựa đề Sách Xanh, nhà lãnh

đạo Libya, Muammar al-Gaddafi đả kích cái khả năng của đảng cầm quyền, lấy đólàm cái cớ căn bản cho việc ông chống đối nền chính trị đảng phái

Đảng cầm quyền bao giờ cũng giữ vai trò lãnh đạo, chi phối toàn bộ hệthống chính trị, đặc biệt và trực tiếp nhất là nhà nước; bằng nhà nước và thôngqua nhà nước để thực hiện mục tiêu, chiến lược của mình Giành, giữ và thực thi

quyền lực nhà nước là một hoạt động cơ bản của các đảng chính trị Tùy theođiều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của từng nước cũng như mục tiêutheo đuổi mà mỗi đảng cầm quyền có những phương thức tổ chức và hoạt độngkhác nhau, song đều nhằm tới một hướng đích là giành, thực thi và chi phốiquyền lực nhà nước, từ đó chi phối và thực thi quyền lực của đảng mình đối vớicác đảng khác và với toàn xã hội.

Các đảng chính trị khi đã cầm quyền đều tuân theo những nguyên tắcchung là lãnh đạo, chi phối, sử dụng quyền lực nhà nước, sử dụng sức mạnh, cácphương tiện vật chất đã được thiết chế hóa của nhà nước để thực hiện mục tiêucủa đảng mình, của giai cấp mình

Song, mỗi đảng chính trị khác nhau đều có những phương thức lãnh đạo

và cách thức tổ chức thực hiện khác nhau tùy thuộc vào quan điểm, tư tưởng,tương quan lực lượng trong hệ thống chính trị, tùy thuộc vào điều kiện kháchquan của tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước và cả nhân tố chủ quancủa chính đảng cầm quyền Vì thế, đảng cầm quyền là vấn đề quan trọng của hệthống chính trị của tất cả các quốc gia

Như vậy, đảng cầm quyền được hiểu là đảng đang nắm giữ vị trí chủ chốt trong bộ máy nhà nước để thực hiện quá trình hoạch định, thực thi chính sách quốc gia.

1.3 Qúa trình hình thành đảng phái chính trị ở Mỹ

Nước Mỹ có nhiều đảng phái khác nhau, trong đó có cả đảng cộng sản vàmột số đảng xã hội, nhưng từ trước đến nay, chỉ có hai đảng lớn là Dân chủ vàCộng hoà Hai đảng này luôn chiếm ưu thế ở mọi cấp độ chính quyền và luônkhống chế nền chính trị Mỹ

Hệ thống lưỡng đảng đã bắt rễ sâu trong nền chính trị Mỹ và cho dù cóđảng thứ ba xuất hiện trong các cuộc bầu cử Tổng thống, thì đảng thứ ba cũngchưa bao giờ giành được chiến thắng Các đảng thiểu số đôi khi cũng giànhđược một số chức vụ trong chính quyền cấp dưới, nhưng hầu như không có vaitrò gì quan trọng trong nền chính trị Mỹ

Cuộc ganh đua giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hoà là một trong nhữngđặc điểm nổi bật và lâu đời nhất của nền chính trị Mỹ kể từ những năm 1860,phản ánh những đặc trưng về mặt cơ cấu của hệ thống chính trị Mỹ và sự khácbiệt về mặt đảng phái của Mỹ so với các nước khác Trong khi các nền dân chủphương Tây khác có các hệ thống đa đảng thì một đất nước rộng lớn, đông dân

và đa dạng như nước Mỹ lại chỉ có hai chính đảng thay nhau cầm quyền trongsuốt lịch sử tồn tại của nó

Cơ chế pháp lý và chính trị Mỹ có những biện pháp tích cực và hiệu quảtrong việc duy trì ưu thế của hai đảng và ngăn một đảng thứ ba cạnh tranh trênquy mô toàn quốc Về cơ bản, hai đảng Cộng hoà và Dân chủ có những nét đặctrưng sau:

Thứ nhất, hai đảng Cộng hòa và Dân chủ không phải là những tổ chức có

cơ cấu chặt chẽ mà là những liên minh lỏng lẻo, rộng lớn và không có chươngtrình nhất quán Bốn năm một lần, các đảng thông qua quan điểm về chươngtrình trong hội nghị đề cử ứng viên Tổng thống nhưng quan điểm này cũng rấtchung chung, không rõ ràng và có thể có nhiều cách hiểu khác nhau

Thông thường, các đảng chính trị Mỹ có truyền thống quan tâm trước hết

và lớn nhất tới việc giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử và giành được các

vị trí trong Chính phủ Chính vì vậy, cả hai đảng đều không tìm cách nhấnmạnh những khác biệt trong chính sách của họ, không tìm cách đại diện cho hệthống các giá trị, chính sách khác nhau, bởi lẽ, những cam kết về một chươngtrình hay những khác biệt chính sách sẽ gây khó khăn cho các đảng phái, làmxói mòn sự đoàn kết bề ngoài của các liên minh rộng lớn và đa thành phần củahai đảng

Nguyên nhân là do Mỹ là một quốc gia rộng lớn và hết sức đa dạng, chonên để xây dựng một đảng có đủ sức mạnh giành được sự ủng hộ của đa số cửtri đòi hỏi phải gắn kết được liên minh gồm rất nhiều loại người khác nhau vềtầng lớp, chủng tộc, tôn giáo, sắc tộc và khu vực Trong khi đó, đa số các cử tribình thường của Mỹ đều không hăng hái, nhiệt tình như những thành viên hoạt

động tích cực của đảng, ít cam kết về lý tưởng và thiên về tán thành quan điểmtrung dung hơn Vì vậy, phần lớn các chính trị gia đều không dám liều lĩnh xalánh một nhóm đông đảo cử tri bất kỳ nào đó bằng cách đưa ra những quanđiểm quá mạnh mẽ về ý thức hệ, mà thay vào đó, họ lựa chọn các phương cách

để có thể chiếm được lá phiếu ủng hộ của tầng lớp trung dung đông đảo

Thứ hai, vì các đảng không có một tổ chức chặt chẽ và tập trung, cho nên,

đa số các thành viên không trung thành sâu sắc với đảng Các đảng ở Mỹ được

mô tả như là những tổ chức phi tập trung cao độ và được gắn kết một cách lỏnglẻo hơn hẳn so với các đảng phái ở nhiều nước khác Tổ chức đảng thiếu mộtđịnh nghĩa về tư cách thành viên của đảng và không có một sự nhất trí về ýnghĩa của từ thành viên của đảng Dân chủ hay Cộng hoà, không có một cơ chếràng buộc đảng viên phải tuân theo kỷ luật của đảng, không có chế tài nào đốivới đảng viên chống lại đường lối do lãnh đạo đảng vạch ra

Sự không rõ ràng về chính sách của đảng cũng phản ánh sự không rõ ràng

về tư cách đảng viên của đảng Do đó, ở Mỹ, Chính phủ luôn tồn tại sự chia rẽ,bởi trong khi Tổng thống là người của một đảng thì Quốc hội lại thường do đảngkia nắm ưu thế (Tổng thống vịt què) Hoặc trong trường hợp, Tổng thống cũng

là người của đảng đang nắm đa số trong Quốc hội, nhưng khi thông qua chínhsách vẫn có thể có sự chia rẽ Sở dĩ như vậy, vì mặc dù vẫn có sự thống nhấtnhất định trong một đảng, vẫn luôn có trường hợp đảng viên của đảng này bầucho những vấn đề do người của đảng kia bảo trợ và đề xuất Ngược lại, ở các

nước phương Tây khác, điển hình là ở Anh, “đảng viên một đảng được bầu vào các chức vụ nhà nước đều chấp nhận hoạt động theo những nguyên tắc và đường lối của đảng Ai không tuyệt đối tuân theo kỷ luật này sẽ bị đuổi ra khỏi đảng và rất có khả năng không trúng cử nhiệm kỳ tiếp theo”

Thứ ba, có rất ít sự khác nhau về tư tưởng giữa đảng Dân chủ và đảng

Cộng hoà, có chăng là ở chỗ, đảng Dân chủ dành sự quan tâm nhiều hơn đếnnhững người nghèo khổ và thất thế, các cộng đồng thiểu số, công đoàn Còn lại,hai đảng này giống nhau về những quan điểm cơ bản: hoàn toàn tán thành chủ

nghĩa tư bản và các thể chế của nó, ủng hộ sứ mạng toàn cầu của Mỹ, bác bỏ chủnghĩa cộng sản cả trong nước Mỹ và trên thế giới Lãnh đạo hai đảng đều giốngnhau về nguồn gốc xã hội, quá trình đào tạo và tuyển dụng

Cơ cấu tổ chức của các đảng phái chính trị (ĐPCT) Mỹ về cơ bản gồm:

Uỷ ban quốc gia - với Chủ tịch là người đứng đầu của đảng; Uỷ ban vận độngtranh cử Thượng viện và Hạ viện được tổ chức độc lập với Uỷ ban quốc gia; tổchức đảng ở các bang, hạt, thành phố và ở cấp địa phương

Hai biểu tượng con lừa của Đảng Dân chủ và con voi của Đảng Cộng hòa

đã hiện diện trên chính trường Mỹ từ thế kỷ 19 Biểu tượng con lừa của ĐảngDân chủ có nguồn gốc từ chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 1828 của AndrewJackson Trong cuộc chạy đua đó, những đối thủ của Jackson gọi ông là “đồ conlừa”

Tuy nhiên, thay vì chối bỏ tên gọi này, Jackson – vốn là một người hùngtrong cuộc Chiến tranh năm 1812 và sau này là Nghị sỹ trong cả Hạ viện vàThượng viện Hoa Kỳ – lại thấy thích thú với tên gọi đó và đã cho thêm hình ảnhcon lừa vào những tấm áp phích tranh cử của mình Jackson đã chiến thắngtrước Tổng thống đương nhiệm John Quincy Adams và trở thành Tổng thốngthuộc Đảng Dân chủ đầu tiên của nước Mỹ Trong những năm 1870, ThomasNast, một họa sĩ chuyên vẽ tranh biếm họa chính trị có ảnh hưởng lớn, đã giúphình ảnh con lừa trở nên nổi tiếng như là biểu tượng của toàn Đảng Dân chủ

Chương 2 PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

CẦM QUYỀN Ở HOA KỲ

Trong bối cảnh nền chính trị đa nguyên, đa đảng đối lập, các đảng chínhtrị được tự do tổ chức, hoạt động theo khuôn khổ pháp luật nhà nước Muốn trởthành đảng cầm quyền, đảng phải chiến thắng trong tranh cử để trở thành đảng

đa số hoặc thắng cử trong cuộc bầu cử tổng thống

2.1 Cơ cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của đảng Dân Chủ

Đảng phái ở Mỹ nói chung và đảng Dân Chủ nói riêng đều được tổ chứctheo kiểu phi tập trung hóa Cơ cấu tổ chức của đảng giống như một hệ thốnggồm những tầng lớp tổ chức khác nhau theo mô hình kim tự tháp Tuy nhiên, nókhông phản ánh chính xác quyền hạn của các tầng tổ chức đó

Tầng dưới cùng là tổ chức đảng địa phương, dựa trên ủy ban các cấp như:khu dân cư, phường, thị trấn

Tiếp đến là tổ chức đảng cấp bang, dựa vào hội nghị đảng cấp bang và ủyban bang

Tầng trên cùng là tổ chức đảng cấp quốc gia hay còn gọi là đảng chính trịtoàn quốc, dựa trên ủy ban toàn quốc, chủ tịch đảng và một số cơ quan giúp việckhác Đây là cơ quan quyền lực tối cao nhưng không có thực quyền Quyền lực

ở mỗi cấp đảng khác nhau hoàn toàn độc lập, không chịu sự kiểm soát của cấptrên đối với cấp dưới Chỉ có hai tổ chức đảng cấp địa phương và đảng cấp bang

là những tổ chức có quyền hành thực sự

2.1.1 Cơ cấu tổ chức

Trong lịch sử chính trị nước Mỹ, Đảng Dân chủ là một trong những chínhđảng lớn nhất, ra đời sớm và tồn tại lâu đời nhất Đảng Dân chủ được thành lậpnăm 1828 và từ đó đến nay luôn là một nhân tố quan trọng hàng đầu cấu thành

hệ thống và thể chế chính trị Mỹ

Sau khi Đảng Cộng hòa ra đời năm 1854, Đảng Dân chủ cùng với đảngnày trở thành hai chính đảng tư sản thay nhau nắm quyền trong suốt 155 nămqua Với thắng lợi trong cuộc bầu cử cuối năm 2008, Đảng Dân chủ với ứng cửviên tổng thống Barack Obama đã giành lại quyền kiểm soát Nhà trắng sau 8năm rơi vào tay Đảng Cộng hòa, đồng thời giành quyền kiểm soát cơ quan lậppháp ở cả Thượng viện và Hạ viện.

Các đảng phái chính trị ở Mỹ bắt đầu hình thành từ đầu thập niên 90 thế

kỷ XVIII Dưới thời Tổng thống đầu tiên G Oa-sinh-tơn, chính quyền Mỹ bịchia rẽ thành hai nhóm Nhóm thứ nhất theo tư tưởng liên bang đứng đầu là Bộtrưởng Tài chính A Ha-mil-tơn chủ trương hình thành một chính phủ quốc giamạnh, tăng cường quyền lực trung ương, nâng đỡ giới công nghiệp-tài chínhmiền Đông Bắc Nhóm thứ hai đứng đầu là Bộ trưởng Ngoại giao T Je-phe-sơnchủ trương phân quyền cho các bang, nâng đỡ giới địa chủ, nông dân, tiểu thủcông ở miền Nam

Sau khi Hiến pháp liên bang được phê chuẩn (1789), nhóm thứ nhất trởnên mạnh hơn và hoạt động như một đảng chính trị T Je-phesơn không đượcTổng thống Oa-sinh-tơn ủng hộ, nên từ chức và năm 1793 lập ra một đảng đốilập với tên gọi Đảng Dân chủ-Cộng hòa, được coi là tiền thân của Đảng Dân chủngày nay

Năm 1800 dưới danh nghĩa đảng này, Je-phe-sơn ra tranh cử tổng thống

và đã thắng cử, trở thành Tổng thống thứ ba của nước Mỹ, mở ra thời kỳ 24 nămcầm quyền liên tục của Đảng Dân chủ-Cộng hoà Trong thời kỳ này, nền kinh tế

Mỹ, đặc biệt là nông nghiệp phát triển mạnh, do đó Đảng Dân chủ-Cộng hoàgiành được sự ủng hộ của những người nghèo, nô lệ da đen và nông dân

Tuy nhiên, từ năm 1824 do những mâu thuẫn nội bộ nên Đảng Dân Cộng hoà bị phân liệt thành nhiều phe phái khác nhau Kết quả là, vào năm 1828Đảng này bị chia rẽ thành hai đảng mới: Đảng Dân chủ và Đảng Uých (WhigsParty) Đây được coi là thời điểm đánh dấu sự ra đời chính thức của Đảng Dân