Đọc hiểu văn bản: - SAU PHÚT CHIA LYTHCHD -BÁNH TRÔI NƯỚC A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: - Cảm nhận được nỗi sâu chia ly sau phút chia tay, giá trị tố cáo, chiến tranh phi nghĩa, niềm
Trang 1Tiết 25,26 Đọc hiểu văn bản:
- SAU PHÚT CHIA LY(THCHD)
-BÁNH TRÔI NƯỚC
A.Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
- Cảm nhận được nỗi sâu chia ly sau phút chia tay, giá trị tố cáo, chiến tranh phi nghĩa, niềm khát khao hạnh phút đôi và giá trị ngôn từ trong đoạn trích
"Chinh phụ ngâm…"
- Thấy được vẻ xinh đẹp, bản lĩnh sắc son, thân phận chìm nổi của ngừơi phụ nữ trong "Bánh trôi nước"
B.Chuẩn bị :
Thầy : Tham khảo một số thư tịch cổ về văn bản và soạn bài
Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề
C.Các hoạt động dạy và học:
1 Ổn định:
2 Kiểm tra : Nêu các bước làm bài văn biểu cảm
Muốn tìm ý cho bài văn biểu cảm ta làm thế nào?
Trang 23 Bài mới
Hoạt động 1:
HDHS đọc và tìm hiểu chú
thích
- Gọi HS đọc
H? - trình bày những nét cơ
bản về tác giả và tác phẩm?
Giới thiệu thể loại ngâm khúc:
- Thể thơ ca dòng Việt Nam sáng
tạo
- Chuyện diễn tả những tâm trạng
sầu bi dằng dặc, triền miên của
con người
H - Đọc bài thơ
- HS đọc giới thiệu tác giả
- Tác phẩm ra đời vào KTXVII thời đại bắt đầu có nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra Triêu đình phong kiến ra sức đàn áp, nhân dân đau khỏ, đươc nước rối loạn, người phụ nữ trở thành nạn nhân đau khổ
- Xuất hiện chủ yếu vào giai đoạn phong kiến khủng hoảng trầm trọng, đầy mâu thuẫn gây những đau
LY(THCHD)
I Đọc, chú thích
1.Đọc văn bản 2.Chú thích :
* Tác giả
* Tác phẩm
- Khúc ngâm của người phụ
nữ có chồng ra chiến trường
- viết bằng chữ Hán
Trang 3thương tang tóc cho dân đ
ra đời để phản ánh giải toả những nỗi buồn của thời đại
G: Cho HS chú thích từ khó và
đặc điểm thể thơ
- Thể: Song thất lục bát
2 Câu 7 - câu 6 - câu 8
VB
? Đoạn thơ biểu đạt tình cảm gì?
Tâm trạng cô đơn
- Nỗi buồn của người chinh phụ khi chia tay với người chồng đi chiến trận
H - Đọc 4 câu thơ đầu
? Nỗi sầu chia ly của người vợ đã
được gợi tả ntn?
?Cách dùng phép đối trong 2 câu
thơ đầu có tác dụng gì trong việc
gợi tả nỗi sâu chia ly?
- Tác giả cho thấy cảnh ngộ chia ly của lứa đôi đầy bi kịch giữa thời loạn lạc
Hình ảnh tượng trưng "cõi
xa mưa gió và "buồng cũ chiếc chăn " thể hiện sâu
Trang 4- Chàng đi vào cõi xa vất vả
- Thiếp thì về với cảnh vô rõ cô
đơn
? Tác giả đã mượn hình ảnh nào
để biểu đạt tâm trạng thương
nhớ
? Cô đơn của hình tượng "tuôn
màu mây biếc…"
? 4 câu thơ đầu biết thực trạng là
gì?
sắc nỗi đau khổ của 2 vợ chồng
- “Đoái trông theo đã cách ngăn/ Tuôn màu mây biếcc, trải xuống núi xanh"
- Sự "cách ngăn, cách biệt
và nỗi sâu chia ly tưởng như đã phủ lên màu biếc của trời mây, trải vào màu xanh của núi ngàn
- Hình ảnh mây biếc, núi xanh đã góp phần gợi lên cái độ mênh mông tầm vũ trụ của nỗi sầu chia ly
- Thực trạng của cuộc chia ly
- Hình ảnh người phụ nữ một mình một bóng lẻ loi, cô đơn
=>cách biệt không gian, vũ trụ
Người chinh phụ đã tưởng tượng H - Đọc 4 câu thơ 2.4 câu thơ tiếp
Trang 5hình ảnh của vợ chồng vẫn còn
nhìn thấy ntn?
?Điệp từ "hàm dương, "Tiêu
dương, " có tác dụng gì?"
?Cách dùng phép đối trong 2 câu
7 chữ có ý nghĩa gì trong việc
gợi nỗi sầu chia ly?
- Hàm Dương và Tiêu tương 2 địa danh sách xa đầy van dặm được nhắc đi nhắc lại 3 lần đ điệp từ
- Khắc sâu, tô đạm nỗi buồn
cô đơn đầy ám ánh của người chinh phụ
theo
? Nỗi sầu được tiếp tục gợi tả và
nâng lên ntn?
H - Đọc 4 câu cuối 3.4 câu cuối
? người phụ nữ có tâm trạng gì?
?Tâm trạng tuyệt vọng của người
chinh phụ đã được biểu cảm gián
tiếp qua hình ảnh nào?
? Điệp từ "cùng, thấy và hình ảnh
"ngàn dâu xanh" có tác dụng gì
- Tâm trạng tuyệt vọng
- Ngàn dâu xanh ngắt
- Nỗi sầu chia ly đã lên đến cực độ "ngàn dâu xanh
- Tâm trạng tuyệt vọng nỗi sầu chia ly lên đến cực độ
- Khát khao
Trang 6trong việc gợi tả nỗi sầu chia ly? ngắt, gợi cảnh trời cao đất
rộng, thăm thẳm mênh mông không giới hạn Làm nổi bật nỗi sầu, nỗi buồn ly biệt diễn ra triền miên khơi nguồn trong tâm hồn chinh phụ
được sống trong hạnh phúc lứa đôi của người chinh phụ
Kết thúc đoạn thơ là 1 câu hỏi tu
từ
Cách viết này gợi cho em thấy
được điều gì về tâm trạng người
chinh phụ?
- Câu hỏi tu từ như 1 tiếng thở dài ngao ngán Nỗi buốn chất cao như núi, vô vọng, cô đơn
?Bên cạnh việc biểu đạt tâm
trạng buồn chia ly của người
chinh phụ, đoạn thơ còn biểu đạt
cảm xúc gì?
?Tại sao trong giai đoạn lịch sử
đó, cuộc chia tay của người chinh
phụ với chồng lại đau đớn như
- Khát vọng được sống hạnh phúc trong tình yêu có
vợ chồng, trong hoà bình yêu vui
đ Phê phán chiến tranh phi nghĩa đã để lại bao nỗi đau trong lòng người đ tính
Trang 7thế?
HĐ3 HD HS khái quát
HS đọc ghi nhớ
nhân văn
- Điệp từ, ngữ, từ ngữ, gợi cảm, câu hỏi tu từ
- Nỗi buồn sầu chia ly của người phụ nữ có chồng đi chiến trận
H - đọc ghi nhớ SGK
Ghi nhớ :SGK
?Đoạn ngâm đã sử dụng những
biện pháp nghệ thuật nào?
?Cho biết cảm xúc chủ đạo của
đoạn thơ?
Hoạt động 3 : HD HS thực
hành
III Luyện tập
H - BT1 luyện tập