tiểu luận lý luận của triết học mác lênin về vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp liên hề thực tiễn

Trang 1 TRUONG DAI HOC SU PHAM KI THUAT TP.HO CHI MINH KHOA LY LUAN CHINH TRI MON HOC: TRIET HOC MAC - LENIN TIEU LUAN LY LUAN CUA TRIET HOC MAC -LENIN VE VAN DE GIAI CAP VA DAU TRANH G

TRUONG DAI HOC SU PHAM KI THUAT TP.HO CHI MINH

KHOA LY LUAN CHINH TRI

MON HOC: TRIET HOC MAC - LENIN

TIEU LUAN

LY LUAN CUA TRIET HOC MAC -LENIN VE VAN DE GIAI CAP VA

DAU TRANH GIAI CAP LIEN HE THUC TIEN

GVHD: TS PHAN VAN THANH

SVTH:

I1 Nguyễn Quang Sáng 20144448

2 Nguyễn Đình Tân 20144455

4 Nguyễn Tấn Phong Phê 20144437

Mã lớp học: LUCT 130105 28

TP HO CHI MINH -12/2020

DIEM:

NHAN XET CUA GIAO VIEN:

GV ki tén

MUC LUC

Trang

PHAN MO DAU essesssscnsessscncesscnccsscnscnscnscsssscscesecsecssescneees 1

1 Li do chon dé taicc.ccccccccccccccccsssssescssescssescsseseescescscsscseescseeseesesees ]

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đỀ tài cv 1

3 Phuong phap thu hién dé tai eeeeeeeeeeseesseseseeeeees 1 PHẢN NỘI DUNG ST T111 HH nưyt 2

CHUONG 1: TONG QUAN VE GIAI CAP VA DAU

TRANH GIAI CAP sssssssssssesssenscesscnccnssssscnscessencesnsensenseneeees 2

1.1 Khái niệm và đặc trưng của giai cấp -. scscsssec«¿ 2 1.2 Nguồn gốc hình thành giai cấp 5-5 se £sesxd 2 1.3 Kết cầu giai CẤp - - tt 1111111111111 1111k rrreg 3 1.4 Đấu tranh giai cấp - - cv 11H HH nrey 4 1.5 Đấu tranh giai cấp -một trong những động lực phát triển của

xã hội có giai CẤp ¿- << T TT HT niệu 4 CHUONG 2: CUOC DAU TRANH CUA GIAI CAP VO SAN NOI CHUNG VA CUOC DAU TRANH CUA GIAI CAP VO

SAN O NUOC TA NOI RIENG . -<-scscs<< 6

2.1 Nguyên nhân của cuộc đấu tranh vô sản 55s: 6 2.2 Tính chất, mục tiêu, nội dung của cuộc đấu tranh vô sản 7 2.3 Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản ở nước ta 9 2.4 Ý nghĩa phương pháp Ua ec eeseceeeeeeeseseeteseeneees II PHẢN KẾT LUẬN -5- 5-5-5 5< 5< S<cseseseseseeseseses 15

PHAN MO DAU

1 Ly do chon dé tai

Trước xu thế hoà bình - hợp tác, toàn cầu hóa, khu vực hóa và quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, nhiều người dường như lãng quên vấn đề giai cấp và đầu tranh giai cấp Nếu như vấn đề giai cấp không còn còn Van để giai cấp thể hiện

ra ở tất cả các khía cạnh: kinh tế, chính trị và xã hội: thể hiện trong các cuộc dau tranh tư tưởng trong chính sách và hành động trước các sự kiện diễn ra trên thế ĐIỚI

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu của bài tiểu luận này là tìm hiểu về lý luận của triết học Mác- Lênin về vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp Từ đó liện hệ tới vấn đề giai cấp

và đấu tranh giai cấp ở Việt Nam

Đề đạt được mục tiêu này, tiểu luận tập trung vào các nhiệm vụ sau:

e Phân tích về quan điểm của Triết học Mác- Lênin về giai cấp và đâu tranh giai cấp

e Trinh bay khái quát về đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản

e© Nêu lên ý nghĩa của vấn đề đấu tranh giai cấp

Từ đó liên hệ thực tiễn về van đề đấu tranh giai cấp của Việt Nam

3 Phương pháp thực hiện đề tài

Tiểu luận được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp luận của môn học Triệt học Mác — Lênin, kêt hợp kiên thức đã học và các tài liệu có liên quan

PHAN NOI DUNG

CHUONG 1 TONG QUAN VE GIAI CAP VA DAU TRANH GIAI CAP

1.1 Khái niệm và đặc trưng của giai cấp

Giai cấp xã hội là đề cập đến các thứ bậc khác nhau phân biệt giữa các cá nhân hoặc các nhóm người trong các xã hội hoặc các nền văn hóa Thậm chí ngay cả trong một xã hội, các cá nhân khác nhau hoặc những nhóm người khác nhau cũng có rất nhiều ý tưởng khác nhau về những điều gì làm nên thứ bậc cao hay thấp trong trật tự xã hội

— Các đặc trưng cơ bản của giai cấp:

+ Khác nhau về cách thức quản lí và phân công lao động

+ Khác nhau về thu nhập của cải xã hội

+ Khác nhau về địa vị xã hội Điều này dẫn đến việc tập đoàn này có thể chiếm đoạt lao động tập đoàn khác

1.2 Nguồn gốc hình thành giai cấp

Giai cấp xuất hiện khi nào? Theo C.Mác là người đầu tiên đưa ra quan niệm cho rang “ Sự tồn tại của các giai cấp chỉ gắn với những giai đoạn phát triển lịch sử nhất định của sản xuất.” Cơ sở tồn tại của giai cấp phải tìm trong sản xuất kinh tế chứ không phải tìm trong hình thái chính trị hay tư tưởng con người C.Mác và Ăngghen chứng minh rằng nguyên nhân căn bản sâu sa của sự phân chia xã hội thành giai cấp sự thay thế hệ thống giai cấp này bằng hệ thống khác, nói chung sự tồn tại của giai cấp là lực lượng sản xuất phát triển trong những giai đoạn phát triển nhất định

Giai cap xuất hiện khi lao động xã hội đã có thể tạo ra sản phẩm thặng

dư tương đối, khiến cho sức lao động đã có một giá trị mà người ta có thể lợi dụng như đối tượng khai thác để chiếm đoạt sản phẩm thặng dư do lao động tạo

ra Khả năng này chưa xuất hiện thì không thể hình thành chế độ người bóc lột

2

người Đầu tiên, trong xã hội nguyên thuỷ cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào

tự nhiên để sống sót họ phải nương tựa vào nhau theo bầy đàn Trong điều kiện

đó giai cấp chưa xuất hiện

Qua quá trình phát triển, các công cụ lao động nhờ đó tăng lên đáng kể, phân công lao động xã hội to đó được hình thành, xuất hiện của cải dư thừa, những người có quyền trong bộ lạc thị tộc lạm dụng quyền của mình để chiếm thành của riêng, chế độ tư hữu ra đời đánh dấu sự ra đời của giai cấp nô lệ ra đời: do

đó thừa của cải, tù binh bắt được sử dụng làm người phục vụ cho những người giàu và có địa vị trong xã hội, họ được gọi là nô lệ, chế độ có giai cấp chính thức được hình thành từ đó

Như vậy sự xuất hiện tư hữu là nguyên nhân quyết định trực tiếp đến sự ra đời của giai cấp, cái mới ra đời phủ định cái cũ lạc hậu, trong lịch sử đã có chế

độ phong kiến thay thế chế độ nô lệ, chế độ tư bản chủ nghĩa thay thế chế độ phong kiến Chủ nghĩa tư bản phát triển cao lại tạo tiền đề cho sự thủ tiêu chế độ

tư hữu — cơ sở kinh tế của sự đối kháng giai cấp trở thành xu thế khách quan trong sự phát triển xã hội Đó là lô-gic khách quan của tiến trình phát triển lịch

Sử

1.3 Kết cấu giai cấp

Mỗi kiểu xã hội có kết câu giai cấp xã hội riêng nhưng đều bao gồm hai giai cấp cơ bản đối lập nhau Hai giai cấp cơ bản của mỗi chế độ kinh tế — xã hội là sản phẩm đích thực của chế độ kinh tế — xã hội đó, đồng thời là những giai cấp quyết định sự tôn tại, sự phát triển của hệ thống sản xuất trong xã hội đó Giai cấp thống trị là giai cấp tiêu biểu của chế độ kinh tế — xã hội đang tôn tại

Ngoài hai giai cấp cơ bản trên còn có giai cấp không cơ bản (ví dụ là tập đoàn giai cấp tàn dư của phương thức sản xuất cũ hay tập đoàn giai cấp mầm mống của phương thức sản xuất tương lai ), tầng lớp trung gian ( bao gồm tầng lớp bình dân trong xã hội nô lệ: tầng lớp tiểu tư sản thành thị và nông thôn trong

xã hội tư bản) và tầng lớp tri thức nó chỉ được gọi là một tầng lớp chứ không được gọi là giai cấp vì không găn với một phương thức sản xuất nào

3

1.4 Dau tranh giai cấp

Đấu tranh giai cấp hay còn gọi là mâu thuẫn giai cấp, là sự căng thăng hoặc đối kháng tồn tại trong xã hội do cạnh tranh về lợi ích kinh tế xã hội và mong muốn giữa người dân của các tầng lớp khác nhau Quan điểm cho răng đấu tranh giai cấp cung cấp đòn bây cho sự thay đối xã hội triệt để cho đa số người dân là hạt nhân các tác phẩm của Karl Marx và triết gia vô chính phủ Mikhail Bakunin Tuy nhiên, lý thuyết của các triết gia trên dựa trên sự tồn tại có sẵn trong xã hội của cuộc đầu tranh giai cấp thời kỳ họ sống

Đầu tranh giai cấp có thể có nhiều hình thức khác nhau:

e Bao lực trực tiếp, chăng hạn như các cuộc chiến tranh tranh giành các nguôn tài nguyên và lao động rẻ;

e Bao luc gian tiép, chang hạn như tử vong vì nghèo đói, đói khát, bệnh tat hoặc điều kiện làm việc không an toàn;

e Ep buộc, chăng hạn như nguy cơ mất việc làm hoặc một khoản đầu tư

quan trọn

Ngoài ra, có nhiều các hình thức chính trị của đấu tranh giai cấp hợp pháp hoặc bất hợp pháp thông qua vận động hành lang hoặc hối lộ các nhà lãnh đạo chính phủ thông qua luật cho đảng phái bao gồm luật lao động, mã

số thuế, luật người tiêu dùng, luật Quốc hội hoặc thuế má Các cuộc đấu tranh giai cấp có thể mang tính mở, như công nhân đình công với mục đích nhăm tiêu diệt một công đoàn lao động, hoặc mang tính ân, như công nhân

cô tình giảm năng suất lao động nhăm phản đối mức lương thấp hoặc các điều kiện lao động không công bằng

1.5 Đấu tranh giai cấp -một trong những động lựcphát triển của xã hội có giai cấp

Đỉnh cao của cuộc đấu tranh giai cấp tất yếu sẽ dẫn đến cách mạng xã hội, thay thế phương thức sản xuất cũ băng một phương thức sản xuất mới tiến bộ hơn Phương thức sản xuất mới ra đời mở ra địa bàn mới cho sự phát triển của sản xuât xã hội Sản xuât phát triên sẽ là động lực thúc đây sự phát triên của toàn

4

bộ đời sống xã hội Dựa vào tiễn trình phát triển của lịch sử, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chứng minh răng đỉnh cao của đấu tranh giai cấp là cách mạng

xã hội Cách mạng xã hội như là đòn bẩy thay đổi các hình thái kinh tế xã hội vì vậy “đấu tranh giai cấp là động lực trực tiếp của lịch sử các xã hội có giai cấp” Giai cấp nào đại biểu cho phương thức sản xuất mới, giai cấp đó sẽ lãnh đạo cách mạng Thành tựu mà loài người dạt được trong tiến trình phát triển của lực lượng sản xuất, cách mạng khoa học và công nghệ, cải cách về dân chủ và tiễn

bộ xã hội không tách rời cuộc đấu tranh giai cấp giữa các giai cấp tiễn bộ chống các thế lực thù địch, phản động Nó là cuộc đấu tranh khác về chất so với so với các cuộc đấu tranh trước đó trong lịch sử Bởi vì, mục tiêu của nó là thay đôi về căn bản sở hữu tư nhân băng sở hữu xã hội

Trước khi giành được chính quyền, nội dung của đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản là đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng, đấu tranh chính trị Sau khi giành chính quyên, thiết lập nền chuyên chính của giai cấp vô sản, mục tiêu và hình thức đấu tranh giai cấp cũng thay đổi Trong cuộc dau tranh này, giai cấp vô sản phải biết cách sử dụng mọi nguồn lực, vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh Mục tiêu của cuộc đấu tranh này là giữ vững thành quả cách mạng, xây dựng và củng cô chính quyền của nhân dân; tổ chức quản lý sản xuất, quản lý xã hội, bảo đảm tạo ra một năng suất lao động xã hội cao hơn, trên cơ sở đó thủ tiêu chế độ người bóc lột người, xây dựng một xã hội mới, công băng, dân chủ, văn minh Đó vừa là mục tiêu, đồng thời vừa là nhân tô bảo đảm thăng lợi cho cuộc đâu tranh của giai cap v6 san chong lai giai cap tu ban

CHUONG 2 CUOC DAU TRANH CUA GIAI CAP VO SAN NOI CHUNG VA CUOC BAU TRANH CUA GIAI CAP VO SAN O NUOC TA NOI RIENG

2.1 Nguyên nhân của cuộc đấu tranh vô sản

Theo C.Mác, trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị chiếm đoạt lao động của các giai cấp và tầng lớp bị trị Lợi ích giai cấp không phải do ý thức giai cấp quy định mà do địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp ấy tạo nên một cách khách quan Giai cấp bóc lột bao giờ cũng dùng mọi biện pháp và phương tiện bảo vệ địa vị giai cấp của họ, duy trì củng cô chế độ kinh tế xã hội cho phép họ được hưởng những đặc quyên, đặc lợi giai cấp Lợi ích cơ bản của giai cấp bị trị đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp thống trị Đây là nguyên nhân trực tiếp

dẫn tới đấu tranh giai cấp

Đấu tranh giai cấp có nguyên nhân khách quan: từ chính sự phát triển thường xuyên liên tục của lực lượng sản xuất Khi lực lượng sản xuất đạt tới trình độ xã hội hoá ngày càng cao, mâu thuẫn với quan hệ sản xuất dựa trên sở hữu tư nhân

tư liệu sản xuất Mâu thuẫn đó ngày càng phát triển Để lực lượng sản xuất tiếp tục phát triển để sản xuất xã hội phát triển cần phải xoá bỏ quan hệ sản xuất cũ, thay vào đó là quan hệ sản xuất tiến bộ hơn

Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất biểu hiện về phương diện xã hội là mâu thuẫn giữa giai cấp bị trị và giai cấp thống trị Đó là mâu thuẫn giữa một bên là giai cấp tiễn bộ cách mạng, đại diện cho phương thức sản xuất mới với một bên là giai cấp thống trị, bóc lột đại biểu cho những lợi ích gắn

với quan hệ sản xuất, phương thức sản xuất lỗi thời, lạc hậu Đó chính là mâu

thuẫn giữa hai giai cấp cơ bản đối lập trong một phương thức, không thể điều hoà được vì lợi ích kinh tế cơ bản đối lập nhau Dưới góc độ chính trị - xã hội: giai cấp thống trị luôn tìm mọi cách củng cô địa vị thống trị của mình, giai cấp

bị trị luôn tìm mọi cách giải phóng mình Đấu tranh giai cấp là tất yếu

Đấu tranh giai cấp là nói đến đấu tranh của tập đoàn nay chống lại tập đoàn khác Những cuộc đấu tranh lẻ tẻ của cá nhân thuộc giai cấp này chống cá nhân một giai cấp khác không được gọi là đấu tranh giai cấp

2.2 Tính chất, mục tiêu, nội dung của cuộc đấu tranh vô sản

Tính chất của cuộc đấu tranh vô sản

Trong xã hội có giai cấp giai cấp thống trị tiến hành chiếm đoạt lao động của các giai cấp và tầng lớp bị trị chiếm đoạt của cải xã hội vào tay giai cấp mình Ngược lại, các giai cấp và tầng lớp bị trị không những bị chiếm đoạt lao động

mà còn bị áp bức về chính trị xã hội và tỉnh thần.Sự bất bình đăng đó tất yếu dẫn đến đấu tranh giai cấp V.I Lênin đã định nghĩa đấu tranh giai cấp: “là cuộc đấu tranh của một bộ phận nhân dân này chéng lại một bộ phận nhân dân khác, cuộc đầu tranh của quân chúng bị tước hết quyên bị áp bức và lao động chống lại bọn

có đặc quyền, đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám, cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản”

Tính chất của đấu tranh giai cấp: là cuộc đấu tranh để giải quyết mâu thuẫn

về mặt lợi ích giữa quần chúng bị áp bức, vô sản làm thuê chống lại giai cấp thống trị, bóc lột để giải phóng lao động, làm cho sản xuất phát triển

Mục tiêu của cuộc đấu tranh vô sản

Đầu tranh giai cấp trong lịch sử tất yếu dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp

vô sản chống lại giai cấp tư sản- cuộc đấu tranh giai cấp cuối cùng trong lịch sử Tổng kết thực tiễn cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản khi chưa dành được chính quyền , C.Mác và Ph.Ăngghen đã khái quát và chỉ ra ba hình thức đấu tranh cơ bản:

e_ Đấu tranh kinh tế

e Pau tranh chính trị

e_ Đấu tranh tư tưởng

e_ Tương ứng với từng hình thức đó là các mục tiêu được đề ra: