Báo cáo nghiên cứu nông nghiệp " Tăng cường năng lực về công nghệ hạt giống cây rừng phục vụ các hoạt động nghiên cứu và phát triển và bảo tồn ex-situ " potx

Thiết kế khảo nghiệm và phân tích số liệu, Au 2 *có 10 học viên tham gia khoá học với mục tiêu là để giới thiệu phần mềm, song chỉ có 2 cán bộ của Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng RCF

Trang 1

Bộ nụng nghiệp và Phỏt triển nụng thụn

Chương trình Hợp tác Nông nghiệp vμ Phát triển Nông nghiệp

(CARD)

Tăng cường năng lực về công nghệ hạt giống cây rừng phục vụ các hoạt động

nghiên cứu và phát triển và bảo tồn ex-situ

(Mã số: 058/04VIE)

Đỏnh giỏ cỏc khoỏ học được tổ chức bởi Dự ỏn CARD 058/04VIE

Điểm mốc 9 – Đỏnh giỏ của cỏc cỏn bộ cấp tỉnh

về chất lượng và giỏ trị của cỏc khoỏ học

Brian Gunn và Nghiờm Qựnh Chi

Thỏng 4 2007

Trang 2

Báo cáo này trình bày kết quả sau khi tham khảo ý kiến từ tất các học viẹn tham gia các khoá đào tạo được tổ chức bởi Dự án CARD 058/04 VIE Bản câu hỏi thăm dò ý kiến được gửi tới các học viện vào tháng 2/ 2007 được thiết kế để đánh giá những tác động của khoá học mang tính lâu dài,

ít nhất là 6 tháng áp dụng kiến thức và kỹ năng sau khi khoá học diễn ra Những đánh giá bao gồm: các kỹ thuật mới có được chấp nhận không? có cải thiện hay thay đổi gì để phù hợp với điều kiện của cơ sở không? Và những gì được học đã ảnh hưởng thế nào tới công việc của các học viên?

Chín khoá học được tiến hành ở Việt Nam và Australia được liệt kê dưới đây Các học việ được chọn từ RCFTI và các cơ quan lâm nghiệp các vùng khác nhau được đưa ra chi tiết ở Phụ lục 1

1 Kỹ thuật kiểm nghiệm hạt giống, Au 4

2 Kỹ thuật thu hái và xử lý hạt giống, Au 4

3 Cài đặt và sử dụng phần mền cơ sở dữ liệu hạt giống, VN 2*

5 Kỹ thuật kiểm nghiệm hạt giống, VN 12

6 Chiến lược cải thiện giống, Au 2

7 Thiết kế khảo nghiệm và phân tích số liệu, Au 2

*có 10 học viên tham gia khoá học với mục tiêu là để giới thiệu phần mềm, song chỉ có 2 cán bộ của Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng (RCFTI) được đào tạo để sau đó có thể sử dụng được phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu hạt giống

Như một phần của mỗi khoá học, các học viên được đánh giá việc tiếp thu kiến thức của họ thông qua các đánh giá trước và sau khoá học Các thông tin này đã được thể hiện trong các báo cáo khoá học như một phần của MS6

Để đánh giá tính hiệu quả và khả năng ứng dụng của khoá học được tổ chức bởi dự án, một bản câu hỏi (Phụ lục 1) đã được gửi tới các học viên Bản câu hỏi đã đưa ra 9 hoạt động chính liên quan tới các kỹ thuật xử lý hạt giống Mỗi câu hỏi, học viên phải trả lời bởi 1 trong 4 lựa chọn sau:

a Tôi không thể áp dụng được những gì đã học từ khoá học bởi vì tôi đã thay đổi công việc

b Tôi chưa áp dụng được những gì đã học từ khoá học nhưng sẽ áp dụng trong một tương lai gần

c Tôi đã áp dụng những gì đã học để cải thiện những kỹ thuật hiện tại

d Tôi đã áp dụng những gì đã học bằng việc thực hiện nhưng kỹ thuật và quy trình mới được học từ các khoá học

Nếu các học viên chọn b, c hay d, mỗi người sẽ phải cung cấp một ví dụ tóm tắt để giải thích rõ hơn cho sự lựa chọn này RCFTI đã nhận được phản hồi từ các học viên sau 6 tuần gửi đi Kết quả tóm tắt được thể hiện tại Bảng 1

Trang 3

Bảng 1 Kết quả tóm tắt từ các phản hồi của các học viên

Các kỹ năng liên quan

đến hạt giống TS câu hỏi A B C D TS viên của học

khoá học

Phản hồi Tổng số phản

hồi

Thiết kế KN và xử lý số

*bao gồm cả những câu trả lời không theo kiểu chọn lựa a,b,c hay d

Tất cả các học viên đã cung cấp khá nhiều đề xuất, một vài trong số đó như sau:

Thu hái hạt giống

• Tôi đã tiến hành thành công việc thu hái hạt giống tại Đải Lải theo cách an toàn hơn và dễ

dàng hơn trước đây

• Một số cán bộ mới của RCFTI sau khi tham gia khoá học đã có thể thực hiện việc thu hái hạt

tại các trạm nghiên cứu của họ

• Một số cán bộ của Công ty giống đã có thể sử dụng kiến thức học được để đào tạo cán bộ

khác

Chế biến hạt giống

• Tôi đang áp dụng những gì đã học được để chế biến hạt giống từ 40 ha rừng giống Thông của

cơ quan tôi

• Cán bộ của RCFTI đã được cung cấp các thiết bị phù hợp chochế biến hạt giống, bao gồm cả

những máy móc được thiết kế và chế tạo tại địa phương

• Sau khi tham gia khoá học tôi đã thự hiện việc thu hái và chế biến được 100 kg hạt Xoan

Điều này có thể không đạt được nếu không tham gia khoá học

• Tôi đã sử dụng kỹ năng được học để thu hái, chế biến và cất trữ 50 kg hạt Altingia takhta ở

Điện Biên

Kiểm nghiệm chất lượng hạt giống

• Tôi đang áp dụng những gì đã học để kiểm tra chất lượng hạt giống của trên 10 loài cây khác

nhau

• Một số cán bộ mới của RCFTI đang tiến hành kiểm tra chất lượng hạt giống của Trung tâm

và hiểu rõ kết quả của nó

• Hiện nay tôi đang theo các quy trình kiểm tra chất lượng hạt giống cho bạchd dàn Tuy

nhiên, trang thiết bị của cơ quan tôi chưa thật đầy đủ để thực hiện tốt công việc này như tại

khoá học

• Cơ quan tôi không có đủ trang thiết bị để tiến hành việc kiểm tra chất lượng hạt giống như

khoá học đã chỉ dẫn

Trang 4

• Nhiều hạt chúng tôi thu hái có thời gian cất trữ ngắn, do đó tôi cần kiểm tra lại hàng tuần Tôi đang sử dụng nhưng phương pháp đơn giản nhất từ khoá học Bởi vì thời gian cất trữ ngắn nhưng tôi vẫn thử tiến hành bước kiểm tra đổ ẩm của hạt song không có tủ sấy như yêu cầu của khoá học

Cất trữ hạt giống

• Tôi đang sử dụng những thông tin thu được từ khoá học để giúp cải thiện khả năng cất trữ hạt giống thông

• Hiện nay tôi đang cất trữ hạt giống Xoan theo hưỡng dẫn của khoá điều mà trước đây tôi đã không cất trữ đúng cách

• Việc cất trữ phụ thuộc vào trang thiết bị

• Một số phản hồi đã nói rừng họ đã có được sự hiểu biết nhiều hơn đốivới các kỹ thuật cất trữ hạt giống

Quản lý dữ liệu hạt giống

• 2 cán bộ của RCFTI đã tự tin khi sử dụng phần mềm quản lý dữ liệu hạt giống bao gồm nhập

dữ liệu, trao đổi hạt giống và kiểm soát thông tin

Chiến lược chọn tạo và thiết kế khảo nghiệm

• Hiện nay tôi đang sử dụng phần mềm Cycdesign để thiết kế khảo nghiệm

• Tôi đang sử dụng DataPlus hiệu quả hơn để thu thập và xử lý sô liệu từ các khảo nghiệm

• Tôi đã hiểu rõ hơn về chiến lược cải thiện giống bao gồm cả việc đánh giá chất lượng gỗ và mục tiêu tổng thể cho một chương trình chọn tạo giống

• Tôi có dự định thực hiện tốt hơn các khảo nghiệm tăng thu di truyền để đánh giá snh trưởng của các vật liệu giống đã được cải thiện như một phần của các chương trình chọn tạo giống

Quản lý rừng giống và vườn giống

• Một số phản hồi đã thể hiện những hiểu biết hơn giữa các lâm phần sản xuất hạt giống và làm thế nào để quản lý chúng Các học viên đã nói rằng họ đang sử dụng những gì đã học để lập kế hoạch quản lý tốt hơn cho các lâm phần sản xuất hạt giống ở cơ sở

• Kế hoạch để áp dụng các kỹ thuật lâm sinh được cải thiện bao gồm tỉa ngọn và tỉa thưa cho các lâm phần hạt

• Tôi có thể sử dụng kiến thức đã học để xây dựng một rừng giống cho Tràm Tôi rất vui vì đã

có đủ tự tin để tiến hành công việc này

• Tôi mong có thể áp dụng kiến thức nhưng hiện tại tôi chưa có cơ hội

• Trước đây tôi đã xây dựng vườn giống cho thông caribea snhưng không hiểu rõ phải làm như thế nào để quản lý tốt nó Hiện này tôi đã tự tin hơn vì có các kỹ năng để làm việc đó

Tóm tắt kết quả của bản câu hỏi

• 64% các học viên tham gia khoá học đã phản hồi sau 6 tuần

• Có thể nhân thấy từ bảng 1, 25% học viên đã chỉ ra học chưa áp dụng được các kỹ năng đã học nhưng có kế hoạch thực hiện trong tương lai nếu có cơ hội

• Gần 50% phản hồi đã chỉ ra rằng họ đã áp dụng những gì đã học để cải thiện các kỹ năng hiện tại Điều này thể hiện rõ nhất ở phần quản lý các lâm phần sản xuất hạt giống Một xu hướng tốt khi có nhiều hơn các lâm phần sản xuất hạt giống được xây dựng trong nước và dự đoán có thể sản xuất nhiều hạt giống hơn

• 27% phản hồi đã chỉ ra học họ đã áp dụng những gì đã học bởi việc thực hiện những quy trình và kỹ thuật mới bao gồm cả việc đào tạo lại người khác Điều này thể hiện rõ nhất ở phần phát triển Chiến lược chọn tạo và thiết kế khảo nghiệm và xử lý số liệu Điều này đặcbiệt quan trọng đối với RCFTI khi có những can bộ có khả năng áp dụng chính kiến thức của họ để thực hiện nhiệm vụ chính của họ

Trang 5

Tuy tỷ lệ phản hồi chưa cao, những vẫn có thể chấp nhận được trong trường hợp này Khi có khoảng 75% phản hội đã chỉ ra đã ápdụng những kỹ năng mà họ đã học được ở cơ quanhọ Như vậy rõ ràng rằng các khoá học được tổ chức bởi Dự án đã có tác động đáng kể trong việc phát triển nguồn hạt có chất lượng ở Việt Nam

Trang 6

Phụ lục 1 Bản cầu hỏi được gửi tới cáchọc viên

Dự án CARD 058/04VIE

Tăng cường năng lực trong công nghệ hạt giống cây rừng phục vụ cho

các hoạt động nghiên cứu, phát triển và bảo tồn ex-situ

Dưới nội dung hoạt động của Dự án CARD, một loạt các khoá đào tạo ngắn hạn đã được tổ chức

để phát triển kỹ năng trong lĩnh vực công nghệ hạt giống Đến nay sau hai năm Dự án đang ở giai đoạn kết thúc, chương trình CARD đã yêu cầu đánh giá hiệu quả của các khoá đào tạo Do

đó, một bản câu hỏi được thiết kế dưới đây để yêu cầu sự phản hồi từ các học viên để xác định

kỹ thuật mới nào được chấp nhận ở nơi làm việc của họ và/ hay kỹ thuật nào được cải thiện hay được thay đổi sau khi tham gia khoá học và những điều này đã tác động như thế nào đến môi trường làm việc của họ

Dưới đây là danh sách các khoá đào tạo được Dự án tổ chức và danh sách các học viên đã tham

gia khoá học

8 Kỹ thuật kiểm nghiệm hạt giống, Au 4

9 Kỹ thuật thu hái và xử lý hạt giống, Au 4

10 Cài đặt và sử dụng phần mền cơ sở dữ liệu hạt giống, VN 2*

12 Kỹ thuật kiểm nghiệm hạt giống, VN 12

13 Chiến lược cải thiện giống, Au 2

14 Thiết kế khảo nghiệm và phân tích số liệu, Au 2

*có 10 học viên tham gia khoá học với mục tiêu là để giới thiệu phần mềm, song chỉ có 2 cán bộ của Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng (RCFTI) được đào tạo để sau đó có thể sử dụng được phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu hạt giống

Danh sách các học viên tham gia các khoá học đề cập ở trên như sau

1 Kỹ thuật kiểm nghiệm hạt giống ở Úc (4)

Nghiêm Quỳnh Chi RCFTI, Hà Nội

Cấn Thị Lan RCFTI, Trạm nghiên cứu thực nghiệm giống Ba Vì

Nguyễn Tuấn Hưng RCFTI, Hà Nội

Mai Trung Kiên RCFTI, Trạm nghiên cứu thực nghiệm giống Ba Vì

2 Kỹ thuật thu hái và xử lý hạt giống ở Úc (4)

3 Cài đặt và sử dụng phần mền cơ sở dữ liệu hạt giống ở Việt Nam (2)

Trang 7

4 Thu hái hạt giống ở Việt Nam (16)

Nguyễn Hữu Hiếu RCFTI, Hà Nội

Trần Thị Hạnh RCFTI, Hà Nội

Nguyễn Đức Hải RCFTI, Hà Nội

Nguyễn Quốc Toản RCFTI, Hà Nội

La Ánh Dương RCFTI, Hà Nội

Nguyễn Hữu Sỹ RCFTI, Trạm nghiên cứu thực nghiệm giống Ba Vì

Đoàn Thị Hoa Công ty giống cây rừng trung ương, Hà Nội

Nguyễn Việt Anh Công ty giống cây rừng trung ương, Hà Nội

Lê Văn Bình Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Đông bắc bộ

Nguyễn Hòa Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Bắc trung bộ

Phạm Xuân Nam Trung tân giống cây trồng Bình Thuận

Nguyễn Quang Minh Lâm trường Đồng Hới, Quảng Bình

Đỗ Văn Ngọc Trung tâm giống và kỹ thuật cây trồng Phú Yên

5 Kiểm nghiệm chất lượng hạt giống ở Việt Nam (12)

Dương Thanh Hoa RCFTI, Hà Nội

Nguyễn Quốc Toản RCFTI, Hà Nội

Nguyễn Trọng Điển Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Đông bắc bộ

Phạm Tiến Hùng Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Bắc trung bộ

Trần Thị Khánh Đài Trung tân giống cây trồng Bình Thuận

Trần Hữu Biển Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Đông nam bộ

Nguyễn Đại Dương Trung tâm NC thực nghiệm lâm sinh Lâm Đồng

Vũ Thị Quyền Công ty giống cây trồng phía Nam

Hoàng Anh Tuấn Công ty giống cây rừng trung ương, Hà Nội

Phí Công Thường RCFTI, Hà Nội

6 Chiến lược cai thiện giống ở Úc

Phí Hồng Hải RCFTI, Hà Nội

Đỗ Hữu Sơn RCFTI, Hà Nội

Đoàn Ngọc Dao Cục lâm nghiệp – Bộ NN & PTNT

Đặng Phước Đại Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Đông nam bộ - Viện KHLN VN

7 Thiết kế khảo nghiệm và phân tích số liệu ở Úc

Phí Hồng Hải RCFTI, Hà Nội

Đỗ Hữu Sơn RCFTI, Hà Nội

Đoàn Ngọc Dao Cục lâm nghiệp – Bộ NN & PTNT

Đặng Phước Đại Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Đông nam bộ - Viện KHLN VN

8 Quản lý rừng giống ở Việt Nam

Đoàn Ngoc Dao RCFTI, Hà Nội

La Thị Ái Lê Công ty cổ phần giống cây trồng Cao Bằng

Đặng Công Bửu Trung tâm NC rừng ngập mặn Minh Hải, Cà Mau

Nguyễn Văn Bình Trung tân giống cây trồng Bình Thuận

Nguyễn Phương Văn Lâm trường Đồng Hới, Quảng Bình

Đặng Phước Đại Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Đông nam bộ

Trang 8

Lê Cảnh Nam Trung tâm NC thực nghiệm lâm sinh Lâm Đồng

Vương Đình Tuấn Phân viện NC khoa học lâm nghiệp miền Nam

Vũ Thị Quyền Công ty giống cây trồng phía Nam

9 Quản lý vườn giống ở Việt Nam (12)

Nguyễn Hưu Hiếu RCFTI, Hà Nội

Nguyễn Hữu Sy RCFTI, Hà Nộii

Hoàng Anh Tuấn Công ty giống cây rừng trung ương, Hà Nội

Lê Văn Bình Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Bắc trung bộ

Vũ Thị Thuần Trường đại học lâm nghiệp Xuân Mai

Nguyễn Hoà Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Bắc trung bộ

Nguyễn Trọng Thành Trung tân giống cây trồng Bình Thuận

Nguyễn Văn Chiến Trung tâm KHSX lâm nghiệp vùng Đông nam bộ

Nguyễn Phương Văn Lâm trường Đồng Hới, Quảng Bình

Nguyễn Văn Trung Trung tâm NC thực nghiệm lâm sinh Lâm Đồng

Đề nghị trả lời từng câu hỏi bằng cách đánh dấu ‘X’ vào mỗi hộp a, b, c hay d (như mô tả dưới dây) theo sự lựa chọn phù hợp của bạn

Mô tả cho các lựa chọn a, b, c và d

a Tôi không thể áp dụng được những gì đã học từ khoá học bởi vì tôi đã thay đổi công việc

b Tôi chưa áp dụng được những gì đã học từ khoá học nhưng sẽ áp dụng trong một tương lai gần

c Tôi đã áp dụng những gì đã học để cải thiện những kỹ thuật hiện tại

d Tôi đã áp dụng những gì đã học bằng việc thực hiện nhưng kỹ thuật và quy trình mới được học từ các khoá học

Trang 9

Họ và tên: ………

Đề nghị trả lời từng câu hỏi bằng cách đánh dấu ‘X’ vào mỗi hộp a, b, c hay d (như mô tả dưới dây) theo sự lựa chọn phù hợp của bạn Mô tả cho các lựa chọn a, b, c và d a Tôi không thể áp dụng được những gì đã học từ khoá học bởi vì tôi đã thay đổi công việc b Tôi chưa áp dụng được những gì đã học từ khoá học nhưng sẽ áp dụng trong một tương lai gần c Tôi đã áp dụng những gì đã học để cải thiện những kỹ thuật hiện tại d Tôi đã áp dụng những gì đã học bằng việc thực hiện nhưng kỹ thuật và quy trình mới được học từ các khoá học khác Thu hái hạt giống a b c d • Bạn đã áp dụng được những gì đã học để có thể tiến hành thu hái một lượng hạt lớn hay một lượng nhỏ phục vụ mục đích nghiên cứu từ các lâm phần rừng khác nhau chưa? • Bạn đã có kế hoạch cho việc tiến hành thu hái hạt chưa, chẳng hạn như khối lượng bao nhiêu? Loài nào? Nơi nào sẽ được thu hái? • Bạn đã là người trèo cây thu hái hạt tốt chưa, kể cả cây to hoặc nhỏ? • Bạn đã áp dụng được kiến thức của mình để tiến hành thu hái hạt trên từng cây cá thể chưa? • Bạn đã có phiếu ghi chép thông tin thu hái hạt và các túi với kích cỡ phù hợp cho việc thu hái các khối lượng hạt khác nhau chưa? • Bạn đã có đủ trang thiết bị để đảm bảo rằng bạn có thể thu hái được lượng hạt tối đa tại thời điểm hạt chín rộ chưa? • Bạn có cung cấp đủ nhãn mác phù hợp để xác định rõ ràng hạt bạn thu hái? • Bạn có phát triển và cung cấp phiếu biểu ghi chép thông tin hiện trường để ghi lại những thông tin cần thu thập như đã chỉ ra ở các khoá học? • Bạn có phát triển và thực hiện hệ thống đánh số hiện trường để đảm bảo bạn có thể xác định chính xác việc thu hái ở mỗi hiện trường? Nếu bạn đã đánh dấu b, c hay d cho các câu hỏi trên, xin hay đưa ra các ví dụ tóm tắt để chứng tỏ những gì mà bạn đã làm để giải thích câu trả lời của bạn: ………

………

Trang 10

Họ và tên: ………

Đề nghị trả lời từng câu hỏi bằng cách đánh dấu ‘X’ vào mỗi hộp a, b, c hay d (như mô tả dưới dây) theo sự lựa chọn phù hợp của bạn Mô tả cho các lựa chọn a, b, c và d a Tôi không thể áp dụng được những gì đã học từ khoá học bởi vì tôi đã thay đổi công việc b Tôi chưa áp dụng được những gì đã học từ khoá học nhưng sẽ áp dụng trong một tương lai gần c Tôi đã áp dụng những gì đã học để cải thiện những kỹ thuật hiện tại d Tôi đã áp dụng những gì đã học bằng việc thực hiện nhưng kỹ thuật và quy trình mới được học từ các khoá học khác Chế biến hạt giống a b c d • Đã có những điều kiện phục vụ cho việc cất trữ trên 500 kg hạt giống sau khi thu hái để đảm bảo rằng nó không bị mốc hay bị ẩm chưa? • Đã có những điều kiện để phơi trên 500 kg hạt giống sau khi đã được thu hái chưa? • Đã có những điều kiện để tách được tối đa lượng hạt từ quả/ quả nang đã được thu hái chưa? • Đã có những điều kiện để làm sạch tất cả các hạt sau khi hạt đã được tách ra khỏi quả/ quả nang chưa? • Bạn đã áp dụng những kỹ năng của minh để thực hiện hiểu quả quá trình chế biến hạt giống sau khi bạn đã được tham gia các khoá đào tạo về lĩnh vực này chưa? • Bạn đã chế biến bao nhiêu kg hạt trong năm 2006? ………kg Nếu bạn đã đánh dấu b, c hay d cho các câu hỏi trên, xin hay đưa ra các ví dụ tóm tắt để chứng tỏ những gì mà bạn đã làm để giải thích câu trả lời của bạn: ………

………

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	316,23 KB