(Tiểu luận) đề tài vai trò của tài chính công trong việc thực hiện các mục tiêu kinhtế xã hội tại việt nam giai đoạn 2020 – 2021

Tài chính cơng là gì?Tài chính được hiểu là: Có biểu hiện bên ngoài là các hiện tượng thu, chi bằngtiền, có nội dung vật chất là các nguồn tài chính, các quỹ tiền tệ, có nội dung kinh tế

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA TÀI CHÍNH

BÀI TẬP LỚNHọc phần: Tài Chính Công

ĐỀ TÀI:

Vai trò của tài chính công trong việc thực hiện các mục tiêu kinh

tế - xã hội tại Việt Nam giai đoạn 2020 – 2021

Hà Nội, ngày 31 tháng 05 năm 2023

Giảng viên hướng dẫn : Th.s Đào Thị Hồ Hương

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 7

1 Lê Hồng Nhung (Nhóm trưởng) 24A4012962

2 Nguyễn Hoàng Hiệp 24A4011825

4 Nguyễn Trung Hiếu 24A4013304

5 Trần Thị Khánh Huyền 24A4012074

6 Hoàng Thanh Tâm 24A4011359

7 Nguyễn Minh Quân 24A4013321

8 Trần Thanh Thảo 24A4011630

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

1 KHÁI QUÁT TÀI CHÍNH CÔNG Ở VIỆT NAM 4

1.1 Tài chính công là gì? 4

1.2 Vai trò của tài chính công 5

2 VAI TRÒ CỦA TÀI CHÍNH CÔNG TRONG VIỆC THỰC HIỆN CÁC MỤC TIÊU KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2020 -2021 7

2.1 Mục tiêu kinh tế - xã hội của Việt Nam giai đoạn 2020 - 2021 7

2.2 Chính sách công đã thực hiện để đạt được mục tiêu ổn định kinh tế và tái phân phối thu nhập tại Việt Nam giai đoạn 2020 - 2021 10

2.3 Đánh giá kết quả 24

3 ĐÁNH GIÁ, ĐƯA RA QUAN ĐIỂM CỦA NHÓM 25

3.1 Mặt tích cực 25

3.2 Mặt hạn chế 27

3.3 Bài học 29

KẾT LUẬN 31

TÀI LIỆU THAM KHẢO 32

3

MỞ ĐẦU

Tài chính công gắn liền với hoạt động của nhà nước Nó vừa là nguồn lực để nhà nước thực hiện tốt chức năng của mình, vừa là công cụ để thực hiện các dịch vụcông, chi phối và điều chỉnh các mặt hoạt động khác của đất nước Trong quá trình đổi mới, thực hiện cải cách nền hành chính quốc gia, Đảng và nhà nước ta coi đổi mới quản lý tài chính công là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu.Nhận thư một cách đầy đủ, có hệ thống về tài chính công là đòi hỏi bức thiết trong công tác nghiên cứu, học tập cũng như hoạt động thực tiễn cho cán bộ ở mọi ngành, mọi cấp, đặc biệt là trong thời kỳ đẩy mạnh cải cách hành chính hiện nay ở nước ta

Mặt khác trong giai đoạn hiện nay, khi mà nước ta đang trong giai đoạn phát triển kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cuộc cải cách

cơ bản tài chính nhà nước được thực hiện theo hướng phải nhằm mục tiêu thúc đẩy sản xuất phát triển, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, tăng tích lũy đểtạo vốn cho đầu tư phát triển, đáp ứng những nhu cầu chi thường xuyên thật sự cần thiết, cấp bách, bảo đảm quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, giảm bội chi ngân sách, góp phần khống chế và kiểm soát lạm phát Xử lý đúng đắn các mối quan hệ như: tích lũy và tiêu dùng, tài chính nhà nước, tài chính doanh nghiệp và tàichính dân cư, ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, chi bảo đảm quốc phòng an ninh, huy động vốn trong nước và vốn bên ngoài, vay và trả nợ (Trích từ : Đảng cộng sản Việt Nam Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Nxb (Chính trị quốc gia, 1996, tr.102-103) Vì thế tài chính công là một lĩnh vực vô cùng quan trọng đối với nhà nước và việc quản lý

nó đòi hỏi phải chính xác và khoa học Vì vậy, nhóm 07 chúng em đã chọn chủ đề: Vai trò của tài chính công trong việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội tại Việt Nam trong giai đoạn 2020 - 2021

hệ tài chính, nảy sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính nhằm tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ.

Về thuật ngữ “Công” hay “công cộng” thì trên phạm vi cả quốc gia, “Công” cần được hiểu là: Toàn quốc, toàn xã hội, cả cộng đồng, loại trừ “Công” trong phạm

vi hẹp của một nhóm người, một tập thể, một tổ chức

Trong hoạt động đời sống, hoạt động tài chính thể hiện dưới các hiện tượng thu, chi bằng tiền gắn liền với việc tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ nhất định Trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế, gắn liền với sự hoạt động của các chủ thể trong các lĩnh vực kinh tế- xã hội khác nhau có các quỹ tiền tệ khác nhau như quỹ tiền tệ của các hộ gia đình, quỹ tiền tệ của các doanh nghiệp, quỹ tiền tệ của các tổ chức bảo hiểm, tín dụng, các quỹ công Quỹ công là một bộ phận của quỹ tiền tệ trong nền kinh tế và có mối quan hệ với các quan hệ khác Các quỹ công được tạo lập gắnliền với quyền lực kinh tế và chính trị của Nhà nước, thực hiện các chức năng kinh tế- xã hội của Nhà nước Từ đó các quỹ công là tổng số các nguồn lực tài chính đã được tập trung vào trong tay Nhà nước và được Nhà nước sử dụng trong việc thực hiện các nhiệm vụ xã hội của mình Quá trình hình thành và sử dụng các quỹ công chính là quá trình Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính tông quá các hoạt động thu, chi bằng tiền của tài chính công

Từ đó, có thể hiểu “Tài chính công là tổng thể các hoạt động thu, chi bằng tiền

do Nhà nước tiến hành, tài chính công thể hiện các quan hệ kinh tế nảy sinh trong

4

quá trình tạo lập, sử dụng, quản lý các quỹ công nhằm phục vụ thực hiện các chức năng của Nhà nước và đáp ứng các nhu cầu, lợi ích chung của toàn xã hội”

1.2 Vai trò của tài chính công

Trong nền kinh tế của bất cứ quốc gia nào, tài chính công luôn đóng vai tròquan trọng không chỉ với riêng hệ thống tài chính mà còn điều tiết toàn bộ nền kinh

tế của một quốc gia và tất cả các hoạt động của nhà nước Chúng ta có thể tiếp cầnvai trò của tài chính công ở những khía cạnh khác nhau, nhưng quan điểm chung vàđánh giá gần nhất về vai trò tài chính công như sau:

Bất kỳ Chính phủ nào cũng cần phải có một nguồn lực tài chính để trang trảicho các nhu cầu chi tiêu Do đó, với khả năng tổ chức huy động nguồn lực tài chínhquốc gia bằng nhiều cách khác nhau Sau đó phân bổ nguồn tài chính đã được huyđộng từ các quỹ tài chính công để đáp ứng chi tiêu của Chính phủ nhằm thực hiệnchức năng nhiệm vụ đảm bảo duy trì sự tồn tại và tăng cường sức mạnh của nhànước, đồng thời cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho xã hội Thứ nhất, Huy độngnguồn lực công, nguồn lực công chủ yếu bắt nguồn từ hoạt động sản xuất kinhdoanh của nền kinh tế, tức là phần lớn nguồn lực trong xã hội do hộ gia đình vàdoanh nghiệp tạo ra, Chính phủ thiết lập hệ thống công cụ tài chính công để huyđộng nguồn lực này thông qua đóng góp bắt buộc (thuế) hoặc tự nguyện (cho vay)nhằm tập trung nguồn lực vào trong tay của Chính phủ và trở thành nguồn lực công.Thứ hai, phân bổ nguồn lực công để hình thành các quỹ tiền tệ công Việc phân bổnguồn lực của tài chính công thông qua việc sắp xếp, lựa chọn và đánh đổi giữa các

6 nhu cầu chi tiêu công của Chính phủ trong giới hạn nguồn lực công để hướng tới

ưu tiên chiến lực phát triển kinh tế Thực hiện phân bổ nguồn lực công thông quaviệc kế hoạch, chiến lược chi tiêu công Thứ ba, sử dụng nguồn lực công từ quỹ tiền

tệ công nhằm cung cấp hàng hóa, dịch vụ công cho mọi đối tượng trong xã hội Bêncạnh đó, sử dụng nguồn lực công tham gia: hỗ trợ ổn định giá trên thị trường, hỗ trợ

có chọn lọc thông qua các chương trình đặc biệt như bảo hiểm, y tế, giáo dục,…

5

Khi một nền kinh tế tăng trưởng và phát triển, thì việc chênh lệch thu nhậpgiữa các tầng lớp dân cư, giữa các vùng, miền ngày càng gia tăng Chính vì vậy tàichính công thông qua hai công cụ thuế và chi tiêu công để thực hiện chức năngphân phối và tái phân phối thu nhập, giảm bớt khoảng cách giữa giàu và nghèo, đảmbảo sự công bằng và giải quyết các vấn đề xã hội Thông qua thuế thực hiện điềuchỉnh thu nhập hướng tới bảo đảm công bằng xã hội Trước hết, thuế trực thu sẽđánh trực tiếp vào thu nhập của các chủ thể trong xã hội, vì thế đối tượng có thunhập cao sẽ có mức đóng góp nhiều hơn so với đối tượng có thu nhập thấp Bêncạnh đó, các loại thuế gián thu như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, thuếxuất nhập khẩu thực hiện điều chỉnh thu nhập thực tế của dân cư bằng việc đánhthuế cao đối với hàng hóa, dịch vụ cao cấp, đánh thuế thấp đối với hàng hóa, dịch

vụ thiết yếu Chỉ tiêu công góp phần giải quyết các vấn đề xã hội, hướng tới sự côngbằng Với chính sách chỉ tiêu đầu tư, chi trợ cấp trợ giá sẽ làm giảm bớt khó khăncủa những người có thu nhập thấp Chính sách trợ giá để ổn định giá cả thị trườngnhằm đảm bảo ổn định đời sống dân cư trong trường hợp giá cả biến động quá lớn.Ngoài ra, chính sách chi tiêu công với việc phân bổ nguồn tài chính cho đầu tư xâydựng cơ sở hạ tầng, đầu tư vào các ngành then chốt, các công trình mũi nhọn sẽ gópphần tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất kinh doanh, hoàn thiện cơ cấusản xuất thúc đẩy kinh tế tăng trưởng, cải thiện đời sống nhân dân

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, những thất bại thị trường khó có thểkiểm soát như độc quyền, lạm phát, thất nghiệp, gia tăng bất bình đẳng… Cho thấychính phủ có trách nhiệm trong việc điều hành cũng như ổn định nền kinh tế Vì thếhoạt động tài chính công luôn có vai trò quan trọng trong việc ổn định kinh tế vĩ môthông qua các công cụ thuế và chính sách chi tiêu nhằm gia tăng tổng cầu để kíchthích sự tăng trưởng kinh tế bền vững, kiểm soát lạm phát, giải quyết những bất ổncủa nền kinh tế Về phương diện lý thuyết, khi chính phủ đánh thuế hay sử dụng chitiêu công sẽ có tác động tới tổng cầu Tuy nhiên, mức độ tác động của thuế và chitiêu có khác nhau, các chính sách có thể tác động riêng lẻ hoặc sử dụng đồng thời,

6

BÀI-TẬP-TÀI- CÔNG-2021- lần-2

Chính-Tài chính

9

Một số dấu hiệu nhận biết Báo cáo tài…

trở thành công cụ tự động ổn định Trong điều hành thực tiễn, nhằm ổn định nềnkinh tế-xã hội, Chính phủ sử dụng trực tiếp công cụ thuế và chi tiêu công Chẳnghạn, thông qua công cụ thuế với các mức thuế suất và ưu đãi khác nhau đối với từngsản phẩm, ngành nghề, vùng lãnh thổ sẽ góp phần định hướng đầu tư, điều chỉnh cơcấu của nền kinh tế, kích thích hoặc hạn chế phát triển sản xuất Bên canh đó, ổnđịnh thị trường, đặc biệt ổn định giá cả, ví dụ khi giá tăng cao làm ảnh hưởng đếnquyền lợi của người tiêu dùng và nguy cơ đẩy giá cả hàng hóa khác tăng, Chính phủ

có thể sử dụng biện pháp xuất dự trữ quốc gia, giảm thuế nhập khẩu, tăng thuế xuấtkhẩu để bình ổn giá… Ngược lại, khi giá quá thấp, gây bất ổn đến nền kinh tế , lúcnày Chính phủ sử dụng quỹ dự trữ tài chính để mua lượng hàng hóa này trên thịtrường nhằm trợ giá cho người tiêu dùng

2 VAI TRÒ CỦA TÀI CHÍNH CÔNG TRONG VIỆC THỰC HIỆN CÁC MỤC TIÊU KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2020 -2021

2.1 Mục tiêu kinh tế - xã hội của Việt Nam giai đoạn 2020 - 2021

Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật để phát hiện những nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn, qua đó khẩn trương xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật, đáp ứng yêu cầu khai thông điểm nghẽn, hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động đầu tư, sản xuất - kinh doanh; Tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, các quy định không cần thiết, không hợp lý, cản trở hoạt động sản xuất - kinh doanh của các tổ chức, cá nhân

Một môi trường kinh doanh thuận lợi có ý nghĩa quan trọng đối với sức chống chịu lâu dài của nền kinh tế và giúp phục hồi nhanh chóng sau khủng hoảng Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 hiện nay, việc tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh

7

là điều quan trọng, bảo đảm khôi phục kinh tế và phục hồi niềm tin của các nhà đầu

tư Về trung và dài hạn, môi trường kinh doanh sẽ tác động đến cách thức vượt qua đại dịch và mức độ tận dụng cơ hội của các doanh nghiệp khi bắt đầu quá trình phụchồi Do đó, ở đâu có quy định pháp luật hiệu quả, dự đoán được, tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng thúc đẩy cạnh tranh; có thể chế bảo đảm bảo vệ tài sản và các quyền giao kết hợp đồng thì ở đó, dễ dàng khởi sự kinh doanh, thích nghi với các quy định mới và nhanh chóng chuyển dịch các hoạt động kinh doanh đáp ứng nhu cầu mới của thị trường

Chất lượng môi trường kinh doanh cũng có vai trò quan trọng đối với đầu tư nước ngoài và sự liên kết của các doanh nghiệp nội địa với các chuỗi cung ứng toàn cầu Thực tế cho thấy, cải thiện hiệu quả các quy định về thị trường hàng hóa và tạo thuận lợi cho kinh doanh sẽ hỗ trợ mạnh đối với phục hồi kinh tế sau khủng hoảng

Cần thường xuyên chủ động rà soát các khoản thu ngân sách, nhất là thu thuế, phí, thu khai thác khoáng sản, vãng lai, thu từ tiền sử dụng đất đối với các dự án chưa nộp Triệt để thực hiện tiết kiệm chi thường xuyên để ưu tiên dành nguồn chi đầu tư phát triển, tiết kiệm chi hành chính, hội họp, đi công tác; đồng thời bảo đảm nguồn lực cho phòng, chống dịch và tăng chi tiêu cho an sinh xã hội

Triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu

tư công là biện pháp quan trọng hàng đầu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhất là các dự án trọng điểm, dự án khởi công mới Do vậy, cần khẩn trương phân bổ và giao chi tiết kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước cho các nhiệm vụ, dự án đúng quy định, phù hợp với tiến độ thực hiện và khả năng giải ngân, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún, kéo dài Trong thực hiện cần chủ động có kếhoạch và giải pháp cụ thể tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công;thanh toán vốn cho dự án ngay khi có khối lượng nghiệm thu theo quy định; chủ

8

động điều chuyển kế hoạch vốn từ các dự án chậm giải ngân sang các dự án có tiến

độ giải ngân tốt, còn thiếu vốn

Cần rà soát và có chính sách hỗ trợ phù hợp với người có hoàn cảnh khó khăn

do tác động của dịch bệnh, đặc biệt tăng cường hỗ trợ trực tiếp cho các nhóm dễ bị tổn thương như lao động phi chính thức và đối tượng thất nghiệp; Hỗ trợ chi phí thuê nhà cho người lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp thuộc các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu chế xuất; Cho người lao động vay ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội; Việc triển khai các hỗ trợ cần phải linh hoạt hơn để đảm bảo tiền hỗ trợ được chuyển nhanh chóng và kịp thời đến các nhóm đối tượng được thụ hưởng

Bên cạnh đó, cũng cần có chính sách hỗ trợ đào tạo, đào tạo lại người lao động; Nâng cao hiệu quả kết nối cung cầu lao động; Nâng cao năng lực các trung tâm dịch vụ việc làm, trường nghề chất lượng cao,… để góp phần hỗ trợ giải quyết việc làm cho người lao động

Hỗ trợ phục hồi hoạt động sản xuất - kinh doanh của các doanh nghiệp (đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ), hợp tác xã, hộ kinh doanh bằng cách tiếp tục thực hiện các chính sách miễn thuế, giảm thuế, gia hạn thuế, phí, lệ phí, các chính sách cơ cấu lại nợ; Điều hành tăng trưởng tín dụng phù hợp, tiếp tục cơ cấu lại nợ, giữ nguyên nhóm nợ; Tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động của các ngân hàng thương mại để có dư địa giảm mặt bằng lãi suất cho vay, nhất là trong các ngành, lĩnh vực ưu tiên; Có chính sách hỗ trợ phù hợp cho một số ngành, lĩnh vực ưu tiên như sản xuất và chế biến nông, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, chế tạo,dịch vụ vận tải, du lịch, thúc đẩy khởi nghiệp, sáng tạo, phát triển khu công nghiệp, khu công nghệ cao, xuất khẩu bền vững

9

2.2 Chính sách công đã thực hiện để đạt được mục tiêu ổn định kinh

tế và tái phân phối thu nhập tại Việt Nam giai đoạn 2020 - 2021

A Chính sách thu

a

Do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, chính phủ Việt Nam đã quyết định tạm giảm mức thuế VAT xuống còn 5% đối với một số sản phẩm như máy móc, thiết bị, vật liệu sản xuất trong thời gian từ ngày 10/3/2020 đến hết ngày

31/12/2020 Từ ngày 1/1/2021, mức thuế VAT tại Việt Nam được áp dụng lại với mức 10% đối với nhiều mặt hàng và dịch vụ

Với thuế thu nhập cá nhân: Nghị quyết số 954/2020 ngày 2/6/2020 về việc điều chỉnh tăng, giảm mức hỗ trợ tùy trường hợp Theo đó, mức giảm trừ cho người lao động tăng từ 9 triệu đồng lên 11 triệu đồng/tháng, giảm trừ cho người phụ thuộc tăng từ 3,6 triệu đồng lên 4,4 triệu đồng/tháng Tuy không trực tiếp giảm thuế suất nhưng quy định này đã giúp cho hơn 6 triệu người lao động

Với thuế thu nhập doanh nghiệp: Ngày 19/6/2020, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 116/2020/QH14 về việc giảm 30% số thuế TNDN phải nộp của năm

2020 đối với trường hợp doanh nghiệp có tổng doanh thu năm 2020 không quá 200

tỷ đồng Đến năm 2021, theo Điều 1 Nghị quyết số 406/NQ-UBTVQH 15 giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của năm 2021 đối với trường hợp người nộp thuế theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp có doanh thu năm 2021 không quá 200 tỷ đồng

Ngoài ra, Chính phủ Việt Nam còn có nhiều chính sách hỗ trợ khác như miễn giảm phí, hỗ trợ vay vốn với lãi suất ưu đãi, v.v… Điều này giúp giảm chi phí

và tăng cường khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp, từ đó tăng doanh số bán hàng và doanh thu, và đóng góp vào tăng thu ngân sách từ thuế

10

Mặc dù đã có sự trợ giúp của Chính phủ về khoản thuế nhưng vấn đề trốn thuế, gian lận thuế của các doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn là một vấn đề lớn của nền kinh tế Việt Nam Theo báo cáo của Tổng cục Thuế, trong năm 2020, có hơn 98.700 tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định về thuế, mức giá trị vi phạm lên đến 19.200 tỷ đồng Trong đó, có hơn 1.700 doanh nghiệp bị xử lý hành chính vì vi phạm thuế, hơn 100 trường hợp bị khởi tố, bắt tạm giam và chuyển giao hồ sơ cho

cơ quan điều tra pháp luật

Nhiều doanh nghiệp công nghệ có trụ sở ở nước ngoài hoặc hoạt động trên môhình kinh doanh trực tuyến, khiến cho việc quản lý thuế của chính phủ cũng gặp nhiều thách thức

● Đơn giản hóa thủ tục đóng thuế: Các cơ quan chức năng cần đơn giản hóa các thủ tục đóng thuế để giảm bớt gánh nặng cho người nộp thuế

● Nâng cao tính minh bạch và công bằng: Các cơ quan chức năng cần đảm bảotính minh bạch và công bằng trong quá trình thu thuế

● Nâng cao chất lượng đào tạo và nâng cao năng lực cho các nhân viên thuế

● Tăng cường sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng: Các cơ quan chức năng cần tăng cường sự hợp tác và trao đổi thông tin để đẩy mạnh công tác kiểm tra và giám sát hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

● Tăng cường công tác giám sát và xử lý các hành vi trốn thuế

NHNN Việt Nam cho biết, thời gian qua đã liên tiếp 3 lần điều chỉnh giảm các mức lãi suất với tổng mức giảm 1,5-2,0%/năm đối với lãi suất điều hành, giảm 0,6-1,0%/năm trần lãi suất tiền gửi các kỳ hạn dưới 6 tháng; giảm 1,5%/năm trần lãisuất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên (hiện ở mức 4,5%/năm) Đồng thời sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho TCTD, tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn từ NHNN Việt Nam với chi phí thấp hơn, qua đó có điều kiện giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ khách hàng phục hồi sản xuất kinh doanh Kết quả, mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm khoảng 1%/năm trong năm 2020 và xu hướng giảm lãi suất

11

này vẫn tiếp tục trong hơn nửa năm 2021 với mức giảm khoảng 0,55%/năm (tổng cộng giảm 1,55%/năm so với trước dịch).

Sự khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu vốn: Mặc dù chính sách lãi suất có thể tăng cường khả năng truy cập vốn, tuy nhiên vẫn còn tồn tại sự khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu vốn của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp mới thành lập, các doanh nghiệp có tính chất rủi ro cao Điều này có thể dẫn đến việc các ngân hàng thương mại tăng lãi suất bù đắp cho rủi ro, dẫn đến chi phí vay cao hơn cho các doanh nghiệp

Thiếu sự minh bạch và khả năng truy cập thông tin: Một số doanh nghiệp và

cá nhân gặp khó khăn trong việc truy cập thông tin về các chính sách lãi suất của Chính phủ, đồng thời chưa đủ minh bạch trong việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc thiết lập lãi suất, dẫn đến khó khăn trong việc đánh giá các rủi ro và cơ hội đầu tư, đồng thời giảm khả năng của các doanh nghiệp và cá nhân trong việc tìm kiếm các khoản vay với lãi suất thấp

Sự ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài: Các chính sách lãi suất của Chính phủ Việt Nam cũng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài như biến động giá dầu, ngoại hối vv

● Vay nợ từ nước ngoài: Việc chính phủ vay nợ để bù đắp sự khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu vốn có thể giúp tăng cường nguồn vốn cho các chương trình phát triển kinh tế và xã hội, đồng thời giúp giải quyết những khó khăn tài chính tạm thời

● Tăng cường minh bạch và truy cập thông tin: Chính phủ cần đưa ra các chínhsách nhằm tăng cường sự minh bạch và khả năng truy cập thông tin về các chính sách lãi suất của Chính phủ, đồng thời xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc thiết lập lãi suất Việc này giúp tăng cường khả năng đánh giá các rủi ro và cơ hội đầu tư, đồng thời giúp tăng cường khả năng truy cập vốn chocác doanh nghiệp và cá nhân

12

● Tăng cường hợp tác quốc tế: Chính phủ có thể tăng cường hợp tác quốc tế đểtìm kiếm các cơ hội đầu tư và tăng cường khả năng truy cập vốn từ các nguồn tài chính quốc tế Việc hợp tác quốc tế cũng có thể giúp tăng cường sựminh bạch và tăng cường khả năng đánh giá rủi ro.

● Thúc đẩy phát triển các thị trường tài chính: Chính phủ có thể thúc đẩy phát triển các thị trường tài chính, bao gồm thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu và thị trường ngoại hối, nhằm tăng cường khả năng truy cập vốn cho các doanh nghiệp và cá nhân

B Chính sách chi

Riêng năm 2020, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 làm trì trệ hoạt động sản xuất kinh doanh, khiến nguồn thu ngân sách giảm, trong khi đó tăng cường chi ngân sách để ứng phó đại dịch, vì vậy thâm hụt ngân sách trầm trọng 11,12%.Vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện theo giá hiện hành năm 2020 đạt 2.164,5 nghìn tỷ đồng, tăng 5,7% so với năm trước và bằng 34,4% GDP (quý IV/2020 đạt 719,6 nghìn tỷ đồng, tăng 7,5% so với cùng kỳ năm 2019) Trong đó vốn khu vực Nhà nước đạt 729 nghìn tỷ đồng, chiếm 33,7% tổng vốn và tăng 14,5% so với năm 2019; khu vực ngoài Nhà nước đạt 972,2 nghìn tỷ đồng, bằng 44,9% và tăng 3,1%.Trong quý III và 9 tháng năm 2020, các Bộ, ngành và địa phương tập trung chỉđạo quyết liệt, nhanh chóng để tháo gỡ khó khăn, đặc biệt trong công tác giải phóngmặt bằng để đẩy nhanh việc giải ngân vốn đầu tư công

Nhiều phương pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành, tập trung chủ yếu vào ba nhóm: (i) Rà soát hệ thống pháp luật

về ngân sách, đầu tư xây dựng, tháo gỡ kịp thời các rào cản khó khăn, vướng mắc

và tạo điều kiện thuận lợi để nhanh tiến độ thực hiện giải ngân và nâng cao hiệu quảcác dự án đầu tư công; (ii) Khẩn trương hoàn thiện công việc giao chi tiết kế hoạch vốn đầu tư công năm 2020 cho các dự án; (iii) Tổ chức thực hiện dự án nhằm giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2020

13

Chương trình đầu tư hạ tầng thủy lợi năm 2020 đến năm 2021 là một trong những chương trình đầu tư công quan trọng của Chính phủ Việt Nam, nhằm nâng cao năng lực chống lũ, chống hạn và cung cấp nguồn nước cho sản xuất và sinh hoạt : Dự án xây dựng Đập Đại Ninh, dự án xây dựng Kênh Đào Thị Nại - Đại Nghĩa, dự án xây dựng Hồ chứa nước Đồng Nai 6,

Việc quản lý chi tiêu công không được tốt có thể dẫn đến sự lãng phí và thất thoát ngân sách, khi các dự án không đạt được mục tiêu hoặc không đáp ứng được nhu cầu của người dân

Việc phân bổ chi tiêu công không công bằng có thể dẫn đến sự chênh lệch giữa các khu vực và ngành nghề, khi một số vùng và ngành không được hưởng lợi như những vùng và ngành khác

Việc quản lý chi tiêu công không đảm bảo minh bạch và độ tin cậy đối với người dân, gây ra sự phản đối và không tin tưởng vào chính phủ

● Quản lý chi tiêu công tốt hơn: Chính phủ cần thực hiện quản lý chi tiêu công một cách chặt chẽ hơn để đảm bảo hiệu quả và tránh tình trạng lãng phí, thất thoát ngân sách Đồng thời, cần tập trung đầu tư vào các lĩnh vực và dự án mang lại giá trị cao nhất cho đất nước

● Tăng cường minh bạch và độ tin cậy: Chính phủ cần đưa ra các biện pháp để tăng cường minh bạch và độ tin cậy trong quản lý chi tiêu công, như công bốthông tin chi tiêu tại các cơ quan báo chí, trang web chính phủ, cũng như tăng cường giám sát và kiểm tra

● Phân bổ chi tiêu công công bằng: Chính phủ cần phân bổ chi tiêu công công bằng giữa các khu vực và ngành nghề, đảm bảo mỗi khu vực, ngành nghề đều được hưởng lợi từ chính sách chi tiêu công

14

● Đầu tư vào các lĩnh vực và dự án bền vững: Chính phủ cần đầu tư vào các lĩnh vực và dự án bền vững, đảm bảo sự phát triển kinh tế và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường và đời sống của người dân

● Tăng cường giám sát và kiểm soát: Chính phủ cần tăng cường giám sát và kiểm soát quản lý chi tiêu công, đảm bảo việc sử dụng ngân sách được thực hiện một cách hiệu quả và minh bạch

Chính sách về nợ công của Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2020-2021 bao gồm một số biện pháp nhằm kiểm soát và giảm thiểu tình trạng nợ công:

Tăng cường quản lý chi tiêu công: Chính phủ tiếp tục tập trung vào giảm thiểucác khoản chi không cần thiết, tối ưu hóa các chi phí, đồng thời tăng cường giám sát

và kiểm soát chi tiêu công Các đơn vị, cơ quan công quyền cũng sẽ thực hiện các biện pháp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách

Tăng thu ngân sách: Chính phủ sẽ đưa ra các chính sách nhằm tăng cường thu ngân sách từ các nguồn khác nhau, bao gồm tăng thuế, phí, lệ phí, đảm bảo ngân sách được cân đối và giảm thiểu tình trạng nợ công

Đẩy mạnh cải cách thể chế: Chính phủ sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp cải cách thể chế nhằm tăng cường minh bạch và độ tin cậy trong quản lý ngân sách.Các chính sách cải cách thể chế bao gồm cải cách hệ thống thuế, cải cách quản

lý ngân sách, tăng cường minh bạch và độ tin cậy trong quản lý ngân sách.Tăng cường đầu tư vào các lĩnh vực có hiệu quả cao: Chính phủ sẽ tiếp tục đầu

tư vào các lĩnh vực có tiềm năng phát triển cao như đầu tư vào hạ tầng giao thông, năng lượng tái tạo, phát triển kinh tế khu vực,… Những lĩnh vực này sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao và giúp giảm tình trạng nợ công

Nâng cao năng lực tài chính: Chính phủ sẽ tăng cường năng lực tài chính, bao gồm tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng tài chính cho các cơ quan chức năng, đồng thời tăng cường việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính

15