(Tiểu luận) đề tài ngân hàng thương mại trung quốc trong thời kỳ chuyển đổi số

mà chính là thay đổi chuyển đổi hoàn tồn các bộ máy chiến lược mơ hình, hay các văn hóa kinh doanh của các ngân hàng trên có sự thay đ i cổ ủa công nghệ Nhận thức đư c tợ ầm quan trọng c

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA TÀI CHÍNH

Danh sách thành viên nhóm 11

3

MỤC LỤC

A Mở đầu 1

B Nội dung 1

I Cơ sở lý thuyết 2

II Thực tr ạ ng ho t động của hệ thống NHTM T ạ rung Quốc 4

1 Khái quát hệ thống NHTM Trung Quốc 4

2 Thực trạng NHTM Trung Quốc 6

III Những v n đ ấ ề NHTM Trung Quốc phải đ i m ố ặt hiệ n nay 11

1 Dịch b ệnh buộ c các ngân hàng ph ải tăng tố c chuy ển đổi số 11

2 Những thách th ức mà các ngân hàng phả i đ i m ố ặ t trong quá trình chuyể n đ ổi số 13

IV Bài học cho Việt Nam 14

1 Thực trạ ng chuy n đ ể ổ i s ố ngành ngân hàng tạ i Vi ệt Nam 14

2 Bài học 16

C Kế t lu 19 ận TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

1

A Mở đầu

Trong bối cảnh của cu c cách mộ ạng công nghệ 4.0, “Chuyển đổi số” (Digital Transformation)

đã ko còn xa l gì đạ ối với các doanh nghiệp trong nước và ngoài nư c, và trở thành một xu ớhướng thiết yếu trong rất nhiều lĩnh vực Đối v i tớ ừng ngành ngh hay bề ất kì lĩnh vở ực nào, chuyển đổi số sẽ mang đến nh ng ữ thay đ i vổ ề cách vận hành với một vai trò vô cùng quan trọng trong doanh nghi p, đệ ối v i tớ ừng doanh nghi p thì nó sệ ẽ mang lại những kết quả khác nhau, là chìa khóa then chốt cho đa lĩnh vực Với m t bộ ộ dữ liệu thông tin vô cùng dày đặc

và kh ng lổ ồ thì chắc có l tài chính ngân hàng là ngành tiên phong trong công cuộc chuyểẽ n

đổi số này

Trong khảo sát của công ty BDO với các v trí cị ấp C-level của 300 công ty lớn trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, gần như t t cả (trên 97%) các công ty đang thựấ c hiện một số bước đột phá về chuyển đổ ố Trong đó, hơn 21% doanh nghiệi s p trong danh sách đã đưa ra nh n ậđịnh chuy n để ổi số là ưu tiên hàng đầu trong chi n lưế ợc kinh doanh Về thực hiện chuy n ểđổi số trong ngành ngân hàng không chỉ dừng ở việc sử dụng các công nghệ như tự động hóa, blockchain hay AI, mà chính là thay đổi chuyển đổi hoàn toàn các bộ máy chiến lược mô hình, hay các văn hóa kinh doanh của các ngân hàng trên có sự thay đ i cổ ủa công nghệ

Nhận thức đư c tợ ầm quan trọng của giai đoạn chuy n để ổi số, nhóm đã chọn đề tài “Ngân hàng thương mại của Trung Qu c trong giai đoạố n chuy n để ổ ối s ” để đi sâu nội dung của ngân hàng thương mại trong giai đoạn chuy n để ổ ối s , đồng thời phân tích thực trạng hoạt

động của ngân hàng thương mạ ại t i Trung Quốc trong giai đoạn chuyển đổi số, từ đó rút ra bài học kinh nghi m cho Việ ệt Nam

Trong su t quá trình phân tích và tìm hiố ểu đề tài, chúng em khó tránh khỏi mắc phải những khiếm khuy t Nhóm r t mong nhế ấ ận được ý kiến đóng góp và nh n xét cậ ủa thầy đ bài cể ủa nhóm tr nên hoàn th n hơn Chúng em xin trân thành cở iệ ảm ơn!

B Nội dung

là loại hình ngân hàng được th c hiự ện tấ ả các hoạ ộng ngân hàng và các hoạ ộng kinh t c t đ t đdoanh khác theo quy đ nh cị ủa Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”

- Dựa vào tính chất ho t động: Ngân hàng chuyên doanh, ngân hàng kinh doanh ng hạ tổ ợp

3 Các nghiệp v ụ ủ yế ch u c ủa NHTM

Các NHTM vừa là chủ ể th đi vay, nhưng cũng vừa th c hiự ện cho vay Vì v y, nghi p vậ ệ ụ hoạt động chủ yếu của NHTM là nghiệp v huy đ ng v n ( nghi p vụ ộ ố ệ ụ tài sản nợ ) và nghiệp vụ

sử dụng v n ( nghi p vố ệ ụ tài sản có )

3.1 Nghiệp v ụ huy đ ng v n ( Nghi ộ ố ệ p v ụ tài sản n ợ )

Thông qua nghiệp v này s hình thành nên ngu n v n kinh doanh cho ngân hàng, bao gụ ẽ ồ ố ồm

3 nhóm cơ b n sau:ả

- Nguồn v n huy đ ng ti n gố ộ ề ửi: là bộ phận chiếm tỷ trọng l n, có vai trò chớ ủ yếu trong hoạt

động kinh doanh c a ngân hàng, bao gồm: ủ

+ Tiền gửi không kỳ hạn: là loại tiền mà khách hàng có thể rút ra bất c lúc nào Mục đích ứ nhằm đảm bảo an toàn v tài sản và thề ực hiện các kho n thanh toán qua ngân hàng.ả

3

+ Tiền gửi có kỳ hạn: là loại tiền gửi khách hàng rút ra sau một th i gian nh t đờ ấ ịnh theo kỳ hạn đã được th a thuỏ ận khi gửi tiền Mục đích c a ngưủ ời g i là lử ấy lãi nên ngân hàng có thể chủ động k hoạch hóa vi c sế ệ ử dụng ngu n v n vì chồ ố ủ động được th i gian.ờ

+ Tiền gửi ti t kiệm: là lo i tiế ạ ền gử ể dành ci đ ủa các tầng l p dân cư, đướ ợc gửi vào ngân hàng để được hưởng lãi, hình thức phổ biến của loạ ềi tin gửi này là ti t kiế ệm có sổ

- Nguồn v n vay: Các NHTM có thố ể vay v n dưố ới các hình thức:

+ Phát hành chứng từ có giá: ngân hàng chủ động phát hành các loại kỳ phiếu ngân hàng để huy đ ng v n nhộ ố ằm thực hiện nh ng dữ ự án đầu tư đã đ nh Phát hành ch ng tị ứ ừ có giá đư c ợthực hiện theo hai phương th c: phát hành theo mứ ệnh giá và phát hành b ng hình thằ ức chiết

kh u.ấ

+ Vay từ ngân hàng Trung ương: Tất c các NHTM đư c NHTW cho phép thành lả ợ ập hoạt động đ u đưề ợc hưởng quy n vay ti n tề ề ừ NHTW Nghiệp vụ này được NHTW th c hiự ện dưới hình thức phổ biến là tái c p v n, bao gấ ố ồm tái chiết khấu các loại giấy tờ có giá và cho vay cầm chấp

+ Các nguồn v n vay khác: vay các ngân hàng và các TCTC khác, vay tố ừ những công ty mẹ của NH, phát hành hợp đ ng mua lồ ại, vay nước ngoài,

- Nguồn v n cố ủa ngân hàng: đây là khoản v n thuố ộc sở hữu của ngân hàng bao gồm và vốn coi như tự có

+ Vốn tự có: bao gồm vốn đi u l và các quề ệ ỹ dự ữ tr được trích từ lợi nhuận ròng h ng năm ằ

bổ sung vào v n tự ố có

+ Vốn coi như tự có: bao gồm phầ ợi nhuận l n chưa chia, các qu khác chưa ỹ sử dụng

3.2 Nghiệp v ụ sử dụng v n ( Nghi ố ệ p v ụ tài sản có )

Nghiệp vụ tài sản có của NHTM bao g m các nghiồ ệp vụ liên quan đến việc sử dụng các khoản huy đ ng v n đưộ ố ợc từ Nghiệp vụ tài sản nợ

- Nghiệp v ngân quụ ỹ: là nghiệp vụ không t o nên lạ ợi nhuận nhưng đảm bảo kh năng thanh ả toán và các nghĩa v tài chính khác cho ngân hàng, đưụ ợc thể hiện qua các kho n mả ục sau:+ Tiền mặ ạt t i qu : bao gỹ ồm tiền giấy, tiền kim loại có t i kho NH.ạ

4

+ Tiền gửi tại NH khác: các ngân hàng có thể mở tài khoả ẫn l n nhau để đổ ấy i l những dịch

vụ khác nhau: trung gian thanh toán cho khách hàng, giao dịch ngoại tệ, mua chứng khoán,

+ Tiền gửi t i NHTW: bao gạ ồm tiền gử ự trữ bắi d t buộc theo quy định c a NHTW và tiền ủ

gửi thanh toán

- Nghiệp vụ cho vay: là nghiệp vụ cung ứng v n cố ủa NH trực tiếp cho nhu c u s n xuầ ả ất kinh doanh và tiêu dùng xã hội trên cơ sở thỏa mãn các điều ki n vay v n cệ ố ủa NH Nghiệp vụ được th c hiự ện thông qua các hình thức sau:

+ Chiết khấu thương phiếu

+ Cho vay ứng trước

+ Cho vay vượt chi

+ Tín dụng y thác thu hay bao thanh toán ủ

+ Cho vay thuê mua

II Thực tr ạng ho ạ t đ ộ ng c ủa hệ thố ng NHTM T rung Quốc

1 Khái quát hệ thống NHTM Trung Quốc

nước ngoài ở Trung Quốc đã gây thiệt h i lạ ớn cho n n kinh tề ế ốqu c gia c a Trung Qu c, ủ ố

OTHK Tài chính tiền tệ

Tài chínhtiền tệ 100% (15)

79

BT TCTT - Bài tập TCTT

Tài chínhtiền tệ 100% (8)

17

Tiểu luận tài chính tiền tệ - NHTM tại…Tài chính

tiền tệ 100% (5)

24

Phiếu học tập đáp ánTài chính

tiền tệ 100% (5)

3

Trắc nghiệm tài chính tiền tệTài chínhtiền tệ 88% (16)

21

TCC Lý thuyết Full

đẻ học tâkp tốt hon…Tài chính

tiền tệ 100% (3)

101

5

nhưng về mặt khách quan, h cũng đóng một vai tọ rò nhấ ịt đnh trong việc kích thích sự phát

triển của ngành ngân hàng Trung Quốc

Để thoát kh i sỏ ự thống trị của các ngân hàng nư c ngoài, chính quyớ ền nhà Thanh đã thành lập Ngân hàng Thương mại Trung Quốc tại Thượng Hải vào năm 1897 Đây là ngân hàng trung ương đầu tiên đánh d u cho sấ ự ra đời của các ngân hàng hiện đại của Trung Qu c như: ốNgân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (tái hoạt động t 1979);Ngân hàng Nhân dân Trung ừ Quốc v a là ngân hàng trung ương v a là ngân hàng thương mừ ừ ại;Ngân hàng Kiến thiết Nhân dân Trung Quốc (08/ 1979);Ngân hàng Công Thương Trung Qu c (01/01/1984) ốNăm 1994, Ngân hàng Trung Quốc, Ngân hàng Công Thương Trung Qu c, Ngân hàng Nông ốnghiệp Trung Quốc và Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc đư c đợ ổi thành các ngân hàng thương mại thuộc sở hữu hoàn toàn của nhà nư c Trong cùng năm đó, ba ngân hàng chính ớsách lớn – Ngân hàng Xuất nhập kh u Trung Quẩ ốc, Ngân hàng Phát triển Nông nghi p Trung ệQuốc và Ngân hàng Phát triển Trung Quốc đư c thành lợ ập Ngày 10 tháng 5 năm 1995, Luật Ngân hàng Thương mại của C ng hòa Nhân dân Trung Hoa đã được ban hành, trong đó làm ộ

rõ rằng các ngân hàng thương m i là pháp nhân của công ty nhạ ận ti n gửi củề a công chúng, phát hành các kho n vay và xả ử lý các khu định cư và các hoạt động kinh doanh khác

Sự phát triển của các ngân hàng thương mại ngày nay đã khác xa v i danh xưng “ngân hàng ớthương mại” th i bờ ấy giờ vì họ cho vay tự trả dựa trên hành vi thương mại Ngân hàng thương mại ngày nay đã được phú cho những nội hàm rộng hơn và sâu hơn Đặc biệt kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, với sự phát tri n cể ủa nền kinh tế xã hội và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong ngành ngân hàng, phạm vi kinh doanh c a các ngân hàng thương mủ ại không ngừng được mở rộng, d n d n trầ ầ ở thành những "cửa hàng bách hóa tài chính" đa chức năng và toàn

di n.ệ

1.2 Hệ thống NHTM Trung Quốc hiện nay

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có sáu ngân hàng thương mại lớn thuộc sở hữu nhà nước, đó

là Ngân hàng Công thương Trung Quốc, Ngân hàng Trung Qu c, Ngân hàng Nông nghiệp ốTrung Quốc, Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc, Ngân hàng Tiết ki m Bưu điện Trung Quốc ệ

và Ngân hàng Truy n thông ề Trung Quốc đại l c cũng có nhiềụ u ngân hàng thương mại cổ phần, như China CITIC Bank, China Merchants Bank, và Ping An Bank Chi nhánh ngân

6

hàng nước ngoài như Commerzbank Shanghai Branch, Barclays Bank Shanghai Branch,

Bank of America Shanghai Branch, v.v

2 Thực trạng NHTM Trung Quốc

2.1 Xu hướng chuy n đ ể ổi số

2.1.1 Số hóa thông tin

Chuyển đổi dữ liệ ừ u t hình thức v t lý sang kậ ỹ thuậ ố Tạt s i Trung Quốc các NHTM th c ựhiện xây d ng hự ệ thống qu n trả ị dữ liệu theo nh ng hư ng d n chi tiữ ớ ẫ ết của cơ quan ch c ứnăng Trung Quốc đã ban hành hướng d n thẫ ực hiện qu n trả ị dữ liệu tại các NHTM Mục tiêu của quy định này là cung c p các hư ng d n cho các tấ ớ ẫ ổ chức tài chính ngân hàng thực hiện tăng cường qu n trả ị dữ liệu, cải thiện chất lượng dữ liệu, tăng cư ng hi u biờ ể ết về giá trị của

dữ liệu và nâng cao hi u quệ ả quản lý và v n hành, chuy n dậ ể ịch từ tăng trưởng tốc đ cao độ ến phát tri n chể ất lượng cao…

Thứ nhất, mô hình thực hiện qu n trả ị dữ liệu trong các tổ chức tài chính ngân hàng phải được xác đ nh rõ, nhị ằm loại bỏ sự mơ hồ về quyền h n và nhiạ ệm vụ giữa các bộ phận khác nhau

và t o ra quy trình qu n lý dạ ả ữ liệu th ng nhố ất

Việc tri n khai khung qu n trể ả ị dữ liệu được hướng d n chi ẫ tiết t i hưạ ớng d n này Theo đó, ẫcác tổ chức tài chính ngân hàng phải xây dựng một hệ thống từ trên xuống và có sự phối hợp chặt chẽ để quản trị dữ liệu, phân bổ trách nhiệm giữa ban giám đ c, ban giám sát và đố ội ngũ quản lý c p cao ấ

Thứ hai, các tổ chức tài chính ngân hàng phải thi t lế ập một hệ thống qu n lý dả ữ liệu và qu n ả

lý c t lưhấ ợng dữ liệu toàn di n, đáp ng đưệ ứ ợc các yêu cầu sau:

Các NHTM phải b trí đố ủ nguồn lực cho quản trị dữ liệu, thiết lập chính sách qu n lý dả ữ liệu phù hợp

Các NHTM phải tuân thủ theo các quy định về bảo vệ dữ liệu của khách hàng Nếu thu th p ậbất kỳ dữ liệu cá nhân nào, các NHTM phải tuân theo yêu cầu và quy đ nh b o vị ả ệ dữ liệu có liên quan và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến b o mả ật thông tin cá nhân.Đảm bảo tính trung thực, chính xác, liên t c và đụ ầy đủ của d liệữ u, cũng như phải liên tục

thực hiện c p nh t dữ ệu ậ ậ li

7

2.1.2 Số hóa quy trình

Số hóa quy trình ngân hàng là sự kết hợp các công ngh đang phát tri n và công nghệ ể ệ mới trong các tổ chức d ch vị ụ tài chính nhằm phù hợp với những thay đổi trong các m i quan hệ ốbên trong và bên ngoài nhằm cải tiến dịch vụ và trải nghiệm khách hàng một cách hi u quệ ả, nâng cao năng lực thích ứng với môi trường kinh doanh c nh tranh cao và nâng cao năng lạ ực quản tr kinh doanh cị ủa ngân hàng thương mại trong tương lai gần

- Ứng d ng trí tuụ ệ nhân t o (AI) trong tri n khai các dạ ể ịch v khách hàng, c thụ ụ ể ở đây là

- Giao diện gi ng nói: còn gọ ọi là những giải pháp về chatbot - được thiết kế dựa trên nền t ng ảtrí tuệ nhân t o (AI) mạ ột cách tinh vi - đang được các ngân hàng trên th giớế i triển khai để giảm chi phí và đáp ứng mong đợi của khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu qu ả

- Giao diện lập trình ng d ng (API) mứ ụ ở: giúp các ngân hàng tiếp c n đ n các dậ ế ữ liệu khách hàng một cách dễ dàng hơn thông qua việc dữ liệu của khách hàng đư c tợ ạo s n cho các bên ẵthứ ba không có mối quan h chính th c vệ ứ ới các ngân hàng

- An ninh mạng: Các thông tin v tình hình tài chính cề ủa khách hàng rất nhạy cảm và đó là mục tiêu hấp d n cẫ ủ ội pha t ạm m ng, do v y bạ ậ ảo mật là t i quan trố ọng đố ới v i các tổ chức

tài chính và ngân hàng

2.1.3 Số hóa toàn di n ệ

Thay đổi căn bản về cả công nghệ và nh n thậ ức c a toàn bủ ộ doanh nghi p tệ ừ đó t o ra sạ ự đột phá v quy trình và trề ải nghi m trong và ngoài Ngân hàng ệ

8

Chuyển đổi số cần đi u ch nh cơ c u tề ỉ ấ ổ chức, b máy quảộ n tr phù h p vị ợ ới sự chuyển đổi, các NHTM tối ưu hóa việc chuyển đổi hệ thống qu n trả ị công nghệ thông qua điều ch nh cơ ỉcấu tổ chức công nghệ Khám phá toàn diện cơ chế đổi mới công ngh theo địệ nh hư ng ớ thị trường thông qua nhi u phương pháp như thành l p các công ty con công nghề ậ ệ, tối ưu hóa cách bố trí nguồn lực công nghệ, xây dựng một tổ ch c phẳng, xây d ng các nhóm linh hoứ ự ạt

và nhanh nh n, đ y nhanh quá trình chuy n đẹ ẩ ể ổi từ đầu đ n cuế ối của bộ phận công ngh và ệ nuôi dư ng mỡ ột đội ngũ tài năng công nghệ tài chính hợp chất

2.2 Tình hình chuy ển đổi s ố ở mộ ố NHTM t s TRUNG QU ỐC

Trước những thách thức c a thủ ị trư ng hóa lãi suờ ất, sự phân tán tài chính và c nh tranh gay ạgắt, các ngân hàng thương mạ ắi s p thực hiện chuy n để ổi kỹ thuật số Nhìn chung, với việc cải cách thị trường tài chính và ng d ng r ng rãi công nghứ ụ ộ ệ Internet, hoạ ộng ngân hàng t đthương mại đã tr i qua nhả ững thay đổi sâu sắc v mô hình kinh doanh, hình th c công nghề ứ ệ

và cơ sở người dùng Một mặt, mô hình kinh doanh và hình thức công nghệ đang thay đổi so với cách làm truyền th ng Mố ặt khác, thị trường khách hàng ngày càng phức tạp và hay thay đổi, ngày càng có nhiều nhóm trẻ đổ xô vào thị trường Có một nhu cầu c p bách hơn vấ ề chuyển đổi kỹ thu t sậ ố Đến cuối năm 2020, Trung Quốc có hơn 600 ngân hàng thương mại (bao gồm cả ngân hàng nông thôn ngân hàng thương mại và hiệp hội tín dụng) Do sự khác biệt đáng kể về quy mô và công nghệ đầu tư, nhi u ngân hàng Trung Quề ốc đang các giai ở đoạn khác nhau trong nhu c u s hóa Xét trên thầ ố ực tế, Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc, Ngân hàng Công thương Trung Quốc, Ngân hàng Thương mại Trung Quốc và Ngân hàng Phát triển Phố Đông Thượng Hải đã đ t đưạ ợc những thành t u và kinh nghiệự m nhất định trong chuyển đổi kỹ thu t sậ ố, có thể được coi là dẫn đ u ngành vớầ i tính đ i diạ ện nhất định Sau đây sẽ phân tích và tóm tắt các phương thức và đ c điặ ểm chuyển đổi số của bốn trư ng ờhợp này sau khi nghiên c u các báo cáo thư ng niên cứ ờ ủa họ trong gần mười năm

2.2.1.Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc

Ngân hàng Xây d ng Trung Quự ốc đã tham gia sâu vào công nghệ kỹ thuật số, để tạo ra một

"đường cong th hai" cứ ủa nhiều bên cùng có lợi, đư c dẫợ n d t b i chiắ ở ến lược "TOP +" và để

nỗ lực thúc đẩy phát tri n công nghể ệ số trong lĩnh vực tài chính Kể từ khi Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc tuyên bố hoàn thành giai đo n đ u tiên cạ ầ ủa d án hự ệ thống cốt lõi thế hệ mới vào năm 2013, tiềm năng của công nghệ tài chính trong ngân hàng đã bắt đầu được phát huy T năm 2010 đ n năm 2012, từ ế ốc độ tăng trưởng lợi nhuận ròng trung bình trong ba năm