Mục tiêu cần đạt - HS cảm nhận được những cảm nhận tinh tế của Hữu Chỉnh về biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu.. GV giới thiệu về tác phẩm * Bài thơ biểu hiện những cảm xúc t
Trang 1TIẾT 121 : SANG THU
- Hữu Chỉnh -
A Mục tiêu cần đạt
- HS cảm nhận được những cảm nhận tinh tế của Hữu Chỉnh về biến đổi của đất
trời từ cuối hạ sang đầu thu
- Rèn luyện thêm năng lực cảm thụ thơ ca
B Chuẩn bị
- GV soạn bài
- Ảnh chân dung tác giả - tập thơ “từ chiến hào đến thành phố”
C Khởi động
1 Kiểm tra: Trong giờ dạy “Viếng Lăng Bác”
2 Giới thiệu bài: Đề tài mùa thu
D Tiến trình các hoạt động
Hoạt động 1
(1) Giới thiệu những nét chính về tác giả
GV và HS đọc bài thơ
GV giới thiệu khái quát về bối cảnh thời gian
không gian mà bài thơ miêu tả: Đó là thời điểm
giao mùa hạ - thu ở vùng nông thôn đồng bằng
Bắc Bộ
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- Viết nhiều và hay về những con người, cuộc sống ở nông thôn về mùa thu
- Thơ thu mang cảm xúc bâng khuâng vương vấn trước đất trời trong trẻo đang biến chuyển nhẹ nhàng
Trang 2GV giới thiệu về tác phẩm
* Bài thơ biểu hiện những cảm xúc tinh tế của nhà
thơ khi đất trời chuyển từ màu hạ sang mùa thu
(thời điểm chớm thu)
Hoạt động 2
HS đọc khổ 1
(2) Sự biến đổi của đất trời sang thu được tác giả
cảm nhận bắt đầu từ đâu và gợi tả qua những hình
ảnh, hiện tượng gì ở khổ 1?
(3) Cách cảm nhận của tác giả về sự biến đổi của
đất trời lúc sang thu có gì đặc biệt?
(4) Cách cảm nhận ấy đã thể hiện tâm trạng cảm
xúc gì của tác giả
HS đọc tiếp khổ 2
(5) Trong khổ thơ này hình ảnh thiên nhiên sang
thu được tiếp tục phát hiện những chi tiết, hình
ảnh nào? tại sao sông dềnh dàng mà chim lại vội
2 Tác phẩm
* Thể thơ 5 chữ
* Sáng tác 1977 in tập “từ chiến hào đến thành phố” 1991
* Bài thơ
II Phân tích
1 Khổ 1
- Cảm nhận của con người trước sự biến chuyển của đất trời: đột ngột bất ngờ
- Tâm trạng ngỡ ngàng cảm xúc bâng khuâng
2 Khổ 2
- Sông, chim, đám mây
- Sông dềnh dàng vì nước bắt đầu cạn, chảy chậm lại không cuồn cuộn, ào ạt như thời
Trang 3vã? hình ảnh đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang
thu” nên hiểu ntn?
HS đọc tiếp khổ 2
HS đọc khổ 3
(6) Ở khổ 3 thiên nhiên sang thu còn được ngợi ca
bằng những hình ảnh nào? tại sao tác giả viết “sấm
cũng bớt bất ngờ - Trên hàng cây đứng tuổi”
Cảm nhận về 2 câu thơ này?
- Nắng, mưa sấm, hàng cây là ẩn dụ cho những
thay đổi vang động của cuộc đời, xã hội cũng là
những thay đổi vang động của tuổi đời, sang thu
tức là tuổi thơ của con người đã từng trải (ẩn dụ)
=> từ những thay đỏi của màu thu thiên nhiên, tác
giả liên tưởng tới những mùa thu đời người
gian mùa hè - “dềnh dàng” nhân hoá sống trở nên gần gũi với con người Chim vội vã
vì sợ lạnh phải đi tránh rét ở những miền ấm
áp hơn -Sự thay đổi của đất trời (có cái chậm, có cái nhanh) nhẹ nhàng nhưng rõ rệt
3 Khổ 3
- Nắng, sấm, mưa là đặc trưng của mùa hạ
- Thiên nhiên sang thu nắng dịu dần không còn cái chói chang gay gắt dữ dội tuy vẫn còn nồng nàn Mưa ít dần đi đặc biệt là những cơn mưa rào ào ạt bất ngờ Những tiếng sấm bất ngờ cũng bớt dần đi, sấm ít hơn, nhỏ hơn
- Dấu hiệu mùa hạ giảm dần
ý nghĩa triết lý
III Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Từ ngữ giàu hình ảnh gợi cảm
Trang 4- Nhân hoá ẩn dụ liên tưởng
2 Nội dung
- Cảnh đẹp
- Sự cảm nhận tinh tế
E Củng cố - dặn dò
- Học bài - làm bài luyện tập