Tiết 84 + 85 :Những đứa trẻ(Trích thời thơ ấu) M. Gor.Ky. ppt

Aliôsa đã làm đủ mọi cách – leo lên cây – huýt sáo gọi chúng – hét lên hoặc cười thật to → hy vọng chúng sẽ gọi - Truyện cổ tích - Người dì ghẻ - Người bà hiền hậu → xuất hiện ở phần đầu

Tiết 84 + 85 : Những đứa trẻ

(Trích thời thơ ấu)

M Gor.Ky

A Mục tiêu

Giúp hs rung cảm trước ~ tâm hồn tuổi thơ trong trắng, sống thiếu tình thương và hiểu rõ nghệ thuật kể chuyện của Gorơky trong đoạn trích tiểu thuyết tự thuật này

B Chuẩn bị

- Ảnh nhà văn M Gorky

- Tiểu thuyết tự thuật “Thời thơ ấu”

C Khởi động

Gv giới thiệu các VB của những nhà văn Nga “Lòng yêu nước” của Êrenbua; “Ông lão đánh cá và con cá vàng” – do Pus-Kin kể

D Tiến trình tổ chức các hoạt động

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung cần đạt

Hoạt động 1

1 Trình bày ~ hiểu biết về tác giả M Gorơky

- Nhà văn Nga nổi tiếng thế kỷ XX

- Sự nghiệp văn chương đồ sộ, số lượng tác

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả : M Gorơky

- Nhà văn Nga nổi tiếng

- Tuổi thơ ấu nhiều cay đắng và bất hạnh tủi

phẩm lớn đủ các thể loại truyện ngắn, tiểu

thuyết, kịch

2 Giới thiệu ~ nét chính về tác phẩm “Thời

thơ ấu”

Đầu đề đoạn trích do tác giả đặt

Gv cùng hs đọc đoạn trích

3 Bố cục đoạn trích ? Tóm tắt

Câu chuyện được XD dựa trên ~ yếu tố cơ

bản nào ? Yếu tố nào là cơ bản nhất ? Tại sao

?

Tên của ba đứa trẻ không được sáng tác nói

tới ! Vì sao ?

- Không nhắc tên cụ thể không phải do quên

tên → do chủ tâm của tác giả → câu chuyện

mang ý nghĩa khái quát hơn và đậm màu cổ

tích

(1) → ấn em nó cúi xuống

(2) → cấm không được đến nhà tao

nhục : mồi côi cha 3 tuổi, mẹ đi lấy chồng xa;

…tự kiếm sống bằng nhiều nghề khác nhau Đặc biệt bộ tiểu thuyết tự thuật 3 tập : Thời thơ ấu; Kiếm sống; Những trường đại học của tôi

2 Tác phẩm “ Thời thơ ấu ”

- Gồm 13 chương

- Tiểu thuyết tự thuật : tác giả tự kể chuyện đời mình ngôi 1

- Nội dung : Quãng đời từ 3 – 10 tuổi

3 Đoạn trích “Những đứa trẻ”

* Thuộc chương 9 tập 1 tác phẩm sau khi Aliôsa cứu được thằng bé con ông đại tá rơi xuống giếng

* Bố cục

- Tình bạn tuổi thơ trong trắng

- // // bị cấm đoán

- // // vẫn cứ tiếp diễn

* Các yếu tố tạo nên chuyện

- Những đứa trẻ

- Những con chim

(3) → còn lại

4 Tóm tắt đoạn trích

Tóm tắt : HS

Hoạt động 2

Hs đọc đoạn đầu

(5) Hoàn cảnh của Aliôsa và ba đứa trẻ có gì

giống nhau ?

(6) Hai gia đình quan hệ với nhau ntn ?

(đứa nào gọi nó sang ? Cấm không được đến

nhà tao ! Thậm chí lão còn bảo ông ngoại

không được cho cháu sang nhà lão nữa.)

(7) Vì sao Aliôsa và ba đứa trẻ sớm quen

thân và quí mến nhau ? có phải chỉ vì Aliôsa

cứu được một đứa thoát hiểm không ?

- Quay lại đầu tác phẩm lúc đầu Aliôsa không

được bọn trẻ chấp nhận Aliôsa đã làm đủ mọi

cách – leo lên cây – huýt sáo gọi chúng – hét

lên hoặc cười thật to → hy vọng chúng sẽ gọi

- Truyện cổ tích

- Người dì ghẻ

- Người bà hiền hậu → xuất hiện ở phần đầu và cuối chuyện → gây ấn tượng lắng đọng trong lòng người đọc

II Phân tích

1 Những đứa trẻ sống thiếu tình thương

- 3 đứa trẻ : + mồ côi mẹ, sống với dì ghẻ và bố + bố khó tính hách dịch

- Aliôsa : + mồ côi bố, mẹ đi lấy chồng khác,

có như không + sống với ông bà ngoại + ông ngoại khó tính, thiếu tình thương

→ cả 4 đứa đều cùng cảnh ngộ “mồ côi mẹ” luôn bị cấm đoán và đánh đòn, thiếu tình yêu thương

Ông bà ngoại Aliôsa là hàng xóm với đại tá Ôp – xi – an – ni – cốp, nhưng hai gia đình thuộc ~ thành phần xã hội khác nhau, một bên là dân thường một bên là quan chức giàu sang nên

xuống chơi cùng

- Chủ yếu là do sự đồng cảm về cảnh ngộ đã

gắn bó tâm hồn tuổi thơ → để lại ~ ấn tượng

sâu sắc trong lòng Aliôsa khiến mấy chục

năm sau ông vẫn còn nhớ như in và kể lại hết

sức xúc động Đó là một trong những ấn

tượng sâu sắc củ M khi nhớ lại tuổi thơ đầy

cay đắng nhưng đôi khi cũng có những

khoảnh khắc ngọt ngào

việc đại tá không cho con chơi với Aliôsa

- Do tình cờ Aliôsa góp sức cứu đứa em út do khờ dại chơi chốn tìm đã ngồi vào gầu và rơi xuống giếng → sự nhanh nhẹn và tấm lòng chân thành của Aliôsa đã phá vỡ được hàng rào

vô hình ngăn cản lũ trẻ

Sự đồng cảm về h/cảnh sống thiếu tình thg đã khiến ~ đứa trẻ đến với nhau một cách tự nhiên, trong sáng

Tiết 2

* Kiểm tra : Vì sao những đứa trẻ trong truyện nhan chóng trở nên thân thiết ?

- Chúng là những đứa trẻ trong sáng nhân hậu, nhạy cảm

- Cùng chung cảnh ngộ

- Cùng có sở thích giống nhau : + bắt chim

+ nghe T cổ tích

Hoạt động 1

1 Ba đứa trẻ con lão đại tá được hiện lên qua

sự quan sát và nhận xét của Aliôsa ntn ? trước

2 Những quan sát và nhận xét tinh tế

- Trước khi quen thân với Aliôsa :

→ Cả ba anh em đều khoẻ mạnh, nhan nhẹn, dễ

khi quen biết Aliôsa ?

- Ba đứa : + ăn mặc giống nhau (áo cánh,

quần xám đội mũ như nhau)

+ khuôn mặt tròn, mắt xám giống

nhau, khác nhau về tầm vóc

+ vui vẻ, không bao giờ cãi nhau

2 Khi đã chơi với nhau : nói chuyện về mẹ

→ chúng ngồi sát vào nhau như ~ chú gà con;

không bao giờ nói về bố và dì ghẻ;

khi bị mắng → lặng lẽ đi vào nhà “như ~ chú

ngỗng ngoan ngoãn”

Em có nhận xét gì về ~ h/ảnh so sánh ấy ?

Qua đó em thấy Aliôsa là đứa trẻ ntn ?

- So sánh chính xác khiến ta liên tưởng cảnh

lũ gà con sợ hãi co cụm vào nhau khi nhìn

thấy diều hâu So sánh “chú ngỗng ngoan” →

vừa thể hiện dáng dấp bên ngoài hiền lành;

vừa thể hiện thế giới nội tâm của chúng,

chúng bị bố áp chế, lẳng lặng vào nhà chẳng

dám hé răng

mến hiền hậu, yêu thương nhau → những đứa trẻ có giáo dục

- Khi đã chơi với nhau

→ Aliôsa rất thông cảm với cs bất hạnh thiếu tình thương của ba đứa trẻ

Aliôsa quan sát miêu tả, liên tưởng so sánh rất chính xác tinh tế

Tấm lòng nhân hậu tràn đầy tình thương và sự cảm thông của Aliôsa

Hoạt động 2

3 – Chuyện đời thường và vườn cổ tích được

lồng vào ~ chi tiết thực nào trong truyện ?

Những chi tiết ấy thường được liên tưởng đến

điều gì ?

- Chi tiết người mẹ thật → Aliôsa như lạc

ngay vào vườn cổ tích → mơ ước về sự sống

bất tử của người mẹ

→ người nhân

hậu và giàu tình yêu thương

4 – Tác giả muốn gửi gắm tới người đọc điều

gì qua việc lồng chuyện đời thường với thế

giới cổ tích ?

→ Hiện tại đời thường và cổ tích lồng vào

nhau thể hiện thế giới nội tâm của trẻ thơ

mong ước chờ đợi t/c yêu thương từ người

lớn mang lại cho trẻ thơ

(5) Những nét đặc sắc về nghệ thuật truyện

- Thể loại tự thuật và phương thức tự sự ngôi

3 Chuyện đời thường và truyện cổ tích

- Chi tiết dì ghẻ → mấy đứa trẻ vừa nhắc đến dì ghẻ → Aliôsa liên tưởng ngay đến n/ v mụ dì ghẻ độc ác trong các truyện cổ tích

- Chi tiết người bà nhân hậu → kho chuyện cổ tích

- Chú bé buồn bã : ngày trước, trước kia, đã có thời

Hiện tại đời thường và cổ tích lồng vào nhau → mong ước chờ đợi t/cảm yêu thương từ người lớn mang lại cho trẻ thơ

IV Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Cách kể chuyện nhẹ nhàng, hấp dẫn, xúc

1

- Xen kẽ linh hoạt giữa lời người kể và lời đối

thoại

- Xen kẽ linh hoạt giữa chuyện đời thường và

cổ tích

Em cảm nhận được gì về nội dung VB

động

- Kết hợp tự sự, miệu tả, các biện pháp tu từ, hiện tại đời thường với thế giới cổ tích

- Biết cách triển khai có NT ~ yếu tố chủ chốt kết hợp các yếu tố → tạo cho truyện có ấn tượng sâu sắc

2 Nội dung

- T/cảm hồn nhiên trong sáng vượt lên trên sự phân biệt về quan hệ xã hội → Ca ngợi tình nhân ái

E Dặn dò

- Viết đoạn văn tự luận trình bày ~ cảm nghĩ của em sau khi học văn bản “Những đứa

trẻ”