Báo cáo này cùng chuyến thăm Trung Quốc là một phần trong Dự án Hỗ trợ Macadamia cho Việt Nam 037/05/VIE – CARD được hỗ trợ bởi Chương trình Cộng tác cho sự phát triển nông thôn Sáng k
Trang 1Báo cáo chuyến thăm Trung Quốc
Tháng 12/ 2006
Phần 1 Do Martin Novak (SFFA) báo cáo với sự hỗ trợ của Kim Wilson (công ty Gray
Plantations)
Part 2 Do Giáo sư Hoàng Hoè (CETD) báo cáo - Trang 17
Báo cáo này cùng chuyến thăm Trung Quốc là một phần trong
Dự án Hỗ trợ Macadamia cho Việt Nam (037/05/VIE) – CARD được hỗ trợ bởi Chương trình Cộng tác cho sự phát triển nông thôn
Sáng kiến hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và Chính Phủ Australia
Dự án keó dài trong 3 năm được thực hiện bởi Trung tâm Môi trường, Du lịch và Phát triển (CETD)
và Hiệp hội Lâm nghiệp Trang trại Á nhiệt đới (SFFA)
Phần 1
Giới thiệu
Vào tháng 3 năm 2006, chuyến đi thực tế Trung Quốc với 11 thành viên là một phần của dự án Macadamia CARD đã diễn ra Trong chuyến đi này đoàn đã xem xét quá trình phát triển của ngành công nghiệp Macadamia của Trung Quốc và những bài học kinh nghiêmj cho Việt Nam Đoàn đã dành 10 ngày ở Trung Quốc để tham gia vào những chỉ dẫn, trình bày và đi thực địa, chụp ảnh, quay phim và ghi chép chi tiết
Thành viên đoàn bao gồm:
- Martin Novak, Chủ tịch SFFA, Giám đốc Dự án phía Australia
- Kim Wilson, Phó Chủ tịch AMS Manager Gray Plantations Tư vấn dự án
- Hoang Hoe, Giám đốc Dự án trong nước, Dự án 037/05/VIE
- Nguyễn Hữu Lộc, Chủ tịch CLB Macadamia Việt Nam, phiên dịch
- Nguyễn Công Tạn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ
- Nguyễn Hữu Quang, Chủ tịch Hội Lâm Nghiệp Việt Nam
- Hoàng Phúc, Giám đốc Công ty TNHH Long Phượng
- Nguyễn Đức Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Á Châu
- Đặng Văn Xuân, Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân huyện Yên Thuỷ
- Chen Xenguo, Chuyên gia Trung Quốc, Viện Nông sản Á nhiệt đới Quangxi kiêm hướng dẫn viên
Những vùng thăm quan chính bao gồm
- Nam Ninh, Quảng Châu
- Zhangjiang, Quảng Đông
Những điểm thăm quan chính:
Trang 2- Công ty GXMac, thành phố Chongzua, quận Fusui, tỉnh Quảng Châu
- Viện Nghiên cứu nông sản Á nhiệt đới Quảng Châu
- Trung tâm Nghiên cứu nông sản Á nhiệt đới Quảng Châu
- Viện nghiên cứu nông sản Á nhiệt đới phía nam Zhangjiang
- Viện nông sản nhiệt đới Vân Namtại Jing hong
- Nông trường và vườn ươm quốc doanh Long Châu
Tóm tắt bài học kinh nghiệm
Qua chuyến thăm thực tế, những bài học kinh nghiệm đã được ghi nhận nhưng vẫn còn những hạn chế Nhiều lúc gặp khó khăn trong việc phiên dịch giữa tiếng Việt và tiếng Trung Những khác biệt và sự đa dạng văn hoá có thể ảnh hưởng tới nhận thức của chúng tôi về triển vọng nghiên cứu Tuy nhiên, mọi nỗ lực đã được thực hiện để ghi lại được những thông tin chính
xác:
1 Chúng tôi đã đi thăm hầu hết những vườn ươm chính bao gổm trại giống GXMac - 100.000 cây; Viện nghiên cứu nông sản Á nhiệt đới Guangxi - 50.000 cây và gốc ghép; Zangzhiang - 100.000 cây, gốc ghép và giâm hom; Công ty phát triển Macadamia Yunnan - 200.000 cây ghép trưởng thành (lớn nhất tại Châu Á) Mỗi cây trị giá tự 12, 15 đến 18 Tệ
2 Công ty liên doanh GXMac tại Quảng Châu và Công ty TNHH Phát triển Macadamia Vân Nam tại Vân Nam là những công ty giống cây trồng lớn nhất ở Trung Quốc Cả hai công ty này đều là đối tác của Australia, dưới sự hỗ trợ của nhà nước và các nhà đầu tư tư nhân
3 Tỉnh Vân Nam là nơi có khí hậu và đất đai thích hợp nhất cho cây Macadamia Đây
là nơi có diện tích trồng lớn nhất với xấp xỉ 3.300
4 Những giống tốt nhất tại tất cả các điểm thăm quan bao gồm 695, 788, OC, 741, 900,
800 và một số giống chọn lọc của Trung Quốc
5 Những giống này bao gồm một số dòng chọn lọc từ các cây cao lớn, tuy nhiên vẫn có nhiều giống không được như mong đợi và những giống nhận dạng nhầm nhãn hiệu hoặc không chính xác căn cứ trên kiến thức hiểu biết của Australia
6 Vường ươm và nông trường quốc doanh Long Châu, gần biên giới Lạng Sơn, cũng có một số giống chọn lọc tốt Những giống này sẽ có mặt trong mẫu thử nghiệm của dự
án
7 Mô hình cánh đồng căn cứ vào những cây cho năng suất cao nhất nhưng những cây này khá ít, ở một số nơi chỉ đạt được 11 cây Vì vậy, đa dạng gien thấp nếu những cây này trở thành những cây công nghiệp chủ đạo Nguồn gốc của những cây mẹ ban đầu nhiều khi cũng không xác định được rõ ràng
8 Chất lượng cây ghép lúc tốt lúc không ở tất cả các vườn ươm Tỉ lệ thành công 95% tại vườn ươm không chính xác với những gì được nhìn thấy Nói chung, tỉ lệ thành công tại vườn ươm và tỉ lệ sản xuất dựa trên mô hình tốt nhất đạt ở mức khá là trung bình Những điều này có thể thấy chính xác hơn trong các bức ảnh chụp được
9 Công thức hỗn hợp đất cho Eucalyptus vô tính tại Trung tâm nghiên cứu Lâm nghiệp (không được chụp hình tại đó) có thể có hứa hẹn cho việc pha đất trồng cho Macadamia Công thức này bao gồm vỏ trấu, mùn cưa hỗn hợp, cát và phân bón
10 Có ít minh chứng về ngành công nghiệp cơ cấu tốt Hợp tác giữa các tổ chức thiếu còn thiếu một cơ cấu quản lí phát triển tốt trong lịch sử phát triển 20 năm của Macadamia tại Trung Quốc
Trang 3Báo cáo về các vùng chính, các trung tâm nghiên cứu, các vườn
ươm - giống cây trồng ở Nam Trung Quốc
Chuyến đi với chiều dài trên 5.000 km suốt miền Nam Trung Quốc kéo dài từ bờ biển phía đông tới khu vực biên giới tây nam Chuyến đi bắt buộc di chuyển bằng xe 4WD, xe buýt, tàu lửa và máy bay Một cuốn băng phim DVD và một đĩa CD ảnh đã được thiết kế để làm sáng tỏ hơn chuyến đi nghiên cứu này
Bản báo cáo về nghiên cứu ban đầu cây Macadamia được cung cấp bởi Tiến Sĩ Trần (chi tiết tại phụ lục 4 của Báo cáo lần 2 cho CARD)
Tỉnh Quảng Tây
Gxmac 19 tháng 3, 2006
Từ Nanning, đoàn nghiên cứu bắt đầu lịch trình bằng việc thăm quan công ty GXmac, gần thành phố Chongzua, quận Fusui district, tỉnh Guangxi Giám đốc Quản lí chung Li Ri Quiang
đã giới thiệu cho chúng tôi nhà máy chế biến và khu trồng trọt và giới thiệu vắn tắt quá trình phát triển của cây Macadamia tại miền Nam Trung Quốc nói chung và tại công ty GXmac nói riêng Ông đã chỉ ra một số điểm chính sau đây:
Địa bàn
Khu vực này được coi là khu vực chính cho phát triển cây Macadamia ở miền Nam Trung Quốc Lượng mưa trung bình thuận lợi cho trồng trọt trong khu vực dao động trong khoảng 1200mm Lượng mưa ít hơn vào những năm khô hạn Tại quận Fusu có 200 ha đất trồng cây Macadamia Theo quy hoạch cho tỉnh Vân Nam, tỉnh này sẽ đạt 1.500 ha trồng cây Macadamia
Thông tin về công ty
Công ty bắt đồng trồng cây từ 28 năm trước và nước Úc là quốc gia tham gia cung cấp cây trồng từ đầu Công ty John Stock và John Wilke của Úc cũng đã tham gia vớI vai trò tư vấn Ban đầu, tài sản do nông trường quốc doanh sở hữu nhưng hiện nay đặt dướI sư hợp tác vớI Agrimac và John Wilke John Wilke làm nhiệm vụ điều hành công ty Ở thờI điểm hiện tạI, nhà máy đang được mở rộng vớI tổng chi phí đầu tư là $80.000 Sự hình thành công ty cổ phần
sẽ có khả năng thự hiện hoạt động mở rộng Công ty này hiện đang sử dụng hầm, giá và các máy móc khác sản xuất hoặc thiết kế tạI Úc bởI công ty Thép Alstonville Ông chủ của công
ty, Terry Burnett, đã từng thăm quan thực địa hai lần
Phương pháp
Phần lớn cây có độ tuổI từ 12 đến 15 Họ có 9.000 cây 9 tuổI phần lớn là dòng 695 Thân rễ dòng H2 trước kia sử dụng nhiều nhưng nay dòng 695 được ưa chuộng hơn Hiện họ đang có
10 dòng chọn lọc từ các dòng 246, OC, 344, 788, 333, 695 và 900 Cũng có một vài nhóm mớI được xem là tôt nhất bao gồm dòng 695, 788, 900 và OC Tuy nhiên, việc xác định và chọn dòng còn là một vấn đề cần xem xét
Trang 4Ở thờ điểm hiện tạI, vườn ươm có 20.000 cây ghép và 100.000 hạt giống Chúng tôi đã được cho biết, quá trình nhân giống đã tăng từ 10% lên 95% nhờ chỉ dẫn của John Wilke Hạt đâm rễ vào cát và bắt đầu nảy mầm sau khoảng 15 ngày, sau đó nó sinh trưởng đến giai đoạn 3 lá mầm
và được trồng lạI vào túi 3 lít Những cây này được được trồng vào những chiếc túi trong đồng gần xưởng Những cái túi này sau đó được trồng cho cây 6 đến 9 tháng, cành ghép và chuyển
ra sau 5 tháng
Kỹ thuật ghép cây cũng tương tự như kỹ thuật được sử dụng tạI Úc Sử dụng kỹ thuật ghép cây, băng dán trắng và băng vết ghép trắng Chiều dài của chồi thì ngắn hơn (1 chồI) ChồI đều
có nguồn gốc từ Trung Quốc và Úc Hiện giờ, họ đã có những dòng chọn lọc riêng của mình
Sản xuất
Trong năm 2005, 1 cây đã tạo ra được 60 kg quả Họ không đảm bảo về dòng cây Họ đã lựa chọn 6 cây trong những cây tốt nhất Tỉ lệ có quả là 60, 50, 40 và 30 kg từ những cây này vào năm ngoái Mục tiêu của trang trạI là trồng ngày càng nhiều hơn để đạt được sự thay thế nguồn giống không phát triển tốt
Thị trường tiêu thụ
Họ xuất khẩu dầu vớI giá 70 USD/ kg tới Pháp (Fargua) cho sản xuất kem dưỡng da Đôi khi,
họ có thể bán tớI giá 90 USD/ kg dầu Có 6 loạI hàng hoá được tạo ra từ hạt hạnh nhân trong
đó có dầu Những mặt hàng khác vẫn chưa rõ ràng Hàng năm, Trung Quốc nhập khẩu 3000 tấn NIS nhưng đến năm 2005 họ chỉ phảI nhập 120 tấn NIS
Một vài câu hỏI được các thành viên trong đoàn đặt ra bao gồm:
1 Có những sản phẩm nào khác ngoài dầu đang được bán? – Vì dầu chỉ chiếm phần nhỏ trong thành phẩm chính Một số hạt được bán sang Mianma và Việt Nam dướI dạng hạt giống
2 Bã hạt hạnh nhân sau khi lấy dầu được xử lí như thế nào? Có được dùng làm phân bón không?
3 Cây chồI được nhập từ đâu? Chúng được nhập từ các công ty lựa chọn cây giống Cũng
có một số được nhập khẩu từ Úc Những cây già nhất được đem về từ dòng chọn lọc Hawaii
4 Tỉ lệ nhân giống thành công là bao nhiêu? - 95% (Đã có một số nghi vấn khi tỉ lệ thành công đạt cao như vậy Điều này được cho là có thể những cành ghép lạI cũng được tính vào)
19-20 tháng 3, 2006 – Ngày thứ 2 và thứ 3
Thăm Viện Nông sản Á nhiệt đới, tổ chức chủ yếu thực hiện nghiên cứu về cây Macadamia:
Cơ sở nền tảng
Viện đã tạo điều kiện thực hiện một buổI thảo luận cho đoàn nghiên cứu Macadamia của Việt Nam Đoàn nghiên cứu này hiện nay được xem như hình thành đốI tác chính của Trung Quốc Giáo sư Trần đã đi cùng đoàn Việt Nam trong suốt chuyến thăm Trung Quốc Ông đã giới
Trang 5thiệu với những vị khách về trung tâm nghiên cứu của mình và sau đó đóng vai trò là người hướng dẫn và phiên dịch cho đoàn trong những ngày còn lại
Phương pháp
Viện hiện có 600 cây trong vườn bao gồm 11 cây được chọn lựa từ dòng không tin cậy Một số thể hiện dòng tạp giao giữa Tetraphylla và Intergrifolia Macadamia Ông Kim nghĩ chúng giống như một số trong dòng A Năng suất cũng rất khác nhau trong 600 cây Những cây được lựa chọn có năng suất tốt hơn vớI khoảng 20 kg quả ở tuổI 16
Đất có độ sét rất cao và có xu hướng úng nước ở giữa ThờI tiết ẩm ướt khoảng tháng 3, tháng
4 trong giai đoạn ra hoa là một vấn đề lớn làm cho tỉ lệ đậu quả thấp vì nấm tấn công cành hoa
Vườn ươm có 50.000 cây ghép được đặt trong túi nhỏ 3 lít Hỗn hợp trồng cây là bằng đất trồng và chất lượng hạt giống và cây ghép rất khác nhau
Kết quả
Một cuộc họp đã diễn ra vớI Giám đốc Trung tâm nghiên cứu nông sản Á nhiệt đớI Quảng Tây Huang Qiang và Phó giám đốc Wang (một nhà Nông học)
Ông Huang đã giớI thiệu về Trung tâm của mình và đề xuất một sự hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc Ông đã đề nghị Giáo sư Trần giúp đỡ để dẫn chúng tôi đi thăm Trung Quốc trong quãng thờI gian còn lạI của đoàn và giớI thiệu ông Trần là một trong những ngườI có kiến thức hiểu biết nhất về cây Macadamia tạI Trung Quốc
Ông Giám đốc đã mờI đoàn Việt Nam dùng bữa trưa tạI nhà hàng ưa thích của ông Trưởng phòng kế hoạch và phát triển, Cục Trang trạI nhà nước Quảng Tây – nhà hỗ trợ tài chính hàng đầu cũng được mờI tớI dự Ông Xu và phái đoàn đã được sắp xếp và lên kế hoạch tớI thăm Việt Nam để xem xét phát triển quan hệ đốI tác theo lờI hứa về những sáng kiến trong nông nghiệp bao gồm cả việc trồng cây Macadamia
Zhanjiang
21-3-06 Ngày thứ tư
Thănm quan Viện nghiên cứu Nông sản Á nhiệt đớI phía Nam tại Zhangjiang:
Thông tin về công ty
Đây là Vườn ươm thuộc sở hữu nhà nước cung cấp nguồn giống cho cả trang trạI nhà nước và
tư nhân Vườn ươm bắt đầu hoạt động từ năm 1979 và nhận cây từ cha của ông Kim Wilson vào năm 1980 Năm 1998, có 2,5 ha trồng cây từ Úc Những cây này là của công ty Gray Plantations
Trang 6Địa bàn
Chúng tôi đã ghi nhận được những thiệt hạI do bão Khu vực này hiện được xem là không thích hợp cho việc trồng cây Macadamia Đất đai ở đây sâu và màu mỡ Khí hậu rất ẩm ướt Có xuất hiện nấm trên hoa Một số rễ cây cũng bị nấm, có thể là loạI phytophora Giáo sư Hoè đã đưa ra thống kê cho cả 3 vườn ươm tạI Trung Quốc vớI khoảng 200.000 cây được tạo ra Vì vậy, mỗI năm có 500 ha được trồng cây chủ yếu ở Vân Nam Con số này có thể vẫn tiếp tục và tăng lên trong vòng 10 năm nữa Năm 2004 thống kê như sau:
Tổng cộng 3700 ha trên toàn Trung Quốc; 3400 ha tạI tỉnh Vân Nam
Phương pháp
Đã có 40.000- 50.000 cây từ vườn ươm và 9 dòng chính bao gồm: OC, H2, 344, 333 và 246 Trong 2 năm tớI sẽ có 100.000 cây tạI tỉnh Vân Nam
Cây ghép có giá 15 Tệ
Đất được dùng cho hỗn hợp trồng
Hạt trồng sau 18 tháng sẽ được đem bán
Họ đã cho biết tỉ lệ ghép thành công là 80% vớI việc sử dụng vảI tốI hiệu quả đến 75%
Thị trường tiêu thụ
Giáo sư Trần cho chúng tôi biết 1 kg NIS có giá 20 Tệ
1 kg hạt Hạnh nhân có giá 150 Tệ
Ông cũng khẳng định Trung Quốc đã có 8.000 ha được trồng (khoảng 7.000) Điều này có thể
là sự hiểu lầm về cái được gọI là quy hoạch
Tỉnh Vân Nam
Ban Quản lí rừng Vân Nam tạI Côn Minh, thăm ngày 24 –3-06
Chúng tôi đã tớI thăm HộI Lâm nghiệp Vân Nam, HộI Kinh tế và Sinh thái Vân Nam để gặp mặt cả ngườI trồng Macadamia và ngườI trồng rừng NgườI tiếp chúng tôi là Kỹ sư cao cấp Wang Lizhen, ngườI có thể nói được tiếng anh Khách mờI là ngườI đạI diện khu vực của công
ty Macadamia về hỗ trợ, quản lí và nghiên cứu Macadamia
GiớI thiệu về HộI Lâm nghiệp tỉnh Vân Nam – Giáo sư He, chuyên gia Macadamia
Cơ sở nền tảng
HộI Lâm nghiệp có một lịch sử lâu dài vớI 50 năm phát triển và tiếp đà tăng trưởng
HộI có 4 tiểu ban:
- Nghiên cứu
Trang 7- Mở rộng
- Tư vấn
- Đào tạo
HộI có 3400 thành viên bao gồm cả những thành viên ngoài lâm nghiệp Trong lĩnh vực lâm nghiệp, hộI đã có những trao đổI vớI các nước như Hoa Kì, Australia, Đức, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản và Thái Lan
Phương pháp
Đây là những nghiên cứu rất chung Viện Nông sản Nhiệt đớI Vân Nam đang làm tất cả những nghiên cứu này vớI việc chú trọng vào 3 lĩnh vực:
1 Nghiên cứu để cảI thiện năng suất
2 Môi trường
3 Công nghệ trồng trọt
Vân Nam là tỉnh có tớI 97% diện tích đồI núi
Năm 1981, tỉnh Gauton chỉ có 6 cây Đến năm 1988 quy mô được mở rộng vớI những giống đầu tiên là H2 và 246
Có 10 điểm khảo thí sử dụng các dòng 333, 660, 741 OC, 344, 508 vào năm 1991 Phần lớn là
ở vùng phía nam tỉnh Vân Nam
Có 1000 cây được đưa vào chương trình thử nghiệm các dòng hỗn hợp bao gồm:
294,344,508,695,741,778,790,800,814,816,820, 856,911,924,948 và 951
Năm 1996, cây được đưa trực tiếp về từ Hawaii mà không phảI từ Úc Các dòng bao gồm: 767,783,789,794,842,849,863,792,915,921,922 và 932
Kết luận về điều kiện then chốt cho cây Macadamia
1 Nhiệt độ mùa hè lớn hơn 21 0C Độ ẩm dướI 5% Vào những tháng lạnh, nhiệt độ xuống dướI 4 0C
2 4 loài được khuyến nghị là 4, 8, 10 và 13 Đây là những khuyến nghị cho những loài đầu tiên nhưng không phảI cuốI cùng
3 Điều tra bệnh hạI cho thấy có 151 loài có hạI được tìm thấy
4 2 loài gặm nhấm
5 Có hơn 10 loạI dịch Dịch nấm hoa là dịch phổ biến nhất trong số các nấm
6 Tính toán sản xuất dựa trên 3333 ha tạI tỉnh Vân Nam Guanxi có 400 ha
Những trang trạI ở phía nam lớn hơn bất kì nơi nào khác Các quận Lincang, Xishmang và Banna mỗI nơi trồng 600 ha Mô hình trồng = tổng công ty + nông dân Sản phẩm từ cây tạI Trung Quốc cũng tốt như ở các nước khác Nếu so vớI hạnh nhân của Úc thì sự thiếu hụt dinh dưỡng như sau: Úc tỉ lệ dầu 78%, Trung Quốc là 76% Ở vùng phía nam Vân Nam, nhiệt độ lạnh nhưng tớI nay vẫn chưa gây ra vấn đề gì nghiêm trọng
Nhiệt độ vào mùa hè thì tốt hơn Một số loài có thể quen vớI môi trường lạnh hơn và độ cao lớn hơn Chưa có một chương trình chính thức nào để phát triển cây Macadamia thành một ngành công nghiệp Năm ngoái, HộI đã phát triển 8 chương trình nhưng không có chương trình phát triển cây Macadamia Vấn đề là ở chỗ, phát triển Macadamia là kế hoạch dài hạn và đây không phảI là mục tiêu của Trung Quốc vì họ phảI phát triển xuất khẩu Vì không có chương trình phát triển chính nên rất khó để tìm được nguồn quỹ Tuy nhiên, vấn đề chính lạI là tìm cách cảI thiện công nghệ
Triển vọng của HộI Lâm nghiệp
Trang 8Đã có rất nhiều nỗ lực bỏ ra để chuẩn bị cho việc giớI thiệu loài Macadamia Cây Macadamia
là cây có giá trị cao vì thế chính quyền địa phương tỏ ra rất quan tâm tới Năm 2004, phòng lâm nghiệp đã chuẩn bị nhiều khu đất như là một phần của chương trình cây ăn quả vùng khô hạn Họ đang dự kiến trồng 10.000 ha Khu vực trồng trọt bị giớI hạn bởI khí hậu Việc trồng 10.000 ha trong 10 năm tạI Vân Nam là quy hoạch tổng thể của tỉnh Để hỗ trợ cho việc phát triển cây Macadamia, HộI lâm nghiệp sẽ cung cấp chính sách và quỹ Phòng tài chính sẽ cung cấp quỹ cho các tổng công ty và các trang trạI cộng đồng
Trước đó, 6 triệu Tệ đã được đầu tư để hỗ trợ các khu đất hiện có Hiện tạI, họ có một tổng công ty để trợ giúp Đầu vào chính sẽ là từ các tổng công ty này Quỹ của chính phủ là để dành cho việc thu hút các tổng công ty này Phòng Lâm nghiệp dành một sự quan tâm lớn tớI cây Macadamia mặc dù ở thờI điểm hiện tạI quả Walnut đang là sản phẩm được nhập khẩu nhiều nhất Chính quyền đang sử dụng quỹ cho việc thúc đẩy phát triển công nghệ vớI việc đề nghị các tổng công ty hỗ trợ cho đào tạo nhiều hơn trong việc trồng và quản lí cây cũng như lựa chọn dòng
Phần trình bày của Tổng công ty Yun ao da Vân Nam (Công ty TNHH Phát triển công nghiệp Macadamia Vân Nam) – Ông Chen trình bày vớI tư cách trợ lí quản lí
Cơ sở nền tảng
Tổng công ty Vân Nam đang tập trung để trả lờI câu hỏI từ triển vọng của liên hiệp Họ là công
ty lớn nhất và tốt nhất về Macadamia tạI Trung Quốc Trợ lí quản lí liên hiệp cảm ơn Việt Nam
về sự quan tâm đến liên hiệp cũng như Phòng Lâm nghiệp Vườn ươm của họ là vườn ươm lớn nhất tạI Trung Quốc vớI việc tạo ra 200.000 cây một năm
Bài phát biểu của ông gồm hai phần:
1 Vấn đề quản lí - đặt đề án cho vị trí của liên hiệp Cũng là để chia sẻ kinh nghiệm và bài học của họ
2 Làm cách nào để phát triển theo mô hình công nghiệp cho Việt Nam vì hiện nay Việt Nam cũng đang ở vào tình trạng tương tự
Triển vọng của tổng công ty
Loài này được biết đến từ những năm 1980 Kích thước của những cây trồng đầu tiên không quá lớn Những năm đầu quy mô nghiên cứu còn nhỏ Nhưng hiện nay, từ những nghiên cứu gần đây nhất họ biết được họ có thể đạt được sản lượng tốt thậm chí còn có thể nâng lên cao hơn
Trong giai đoạn 1981 – 1992, nhiều loài đã được trồng thử nghiệm và gần 60 loài đã được biết đến trong đợt này Nhiều cuộc thử nghiệm và các chương trình thử nghiệm đã được tiến hành Giai đoạn 1993 – 2002 bắt đầu trồng trên diện rộng Vào thờI điểm hiện tạI, Chính phủ đã bố trí và hỗ trợ cho tổng công ty hoạt động Tổng công ty cũng nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền quận uỷ địa phương và tổng công ty xuất nhập khẩu hỗ trợ phát triển Tổng công ty này
đã không còn tồn tạI ở thờI điểm hiện nay
Trang 9Sau khi thành lập tổng công ty, năm 2003 Nhà nước đã yêu cầu tổng công ty cung cấp giống và công nghệ cho nông dân cho 43.000 mẫu (3000 ha)
Từ năm 2003, cây Macadamia đã trở thành cây trồng thương mại của phòng Lâm nghiệp Chính phủ đang khuyến khích các tổng công ty nâng mô hình phát triển cây Macadamia thành
mô hình cây công nghiệp Năm 2005, 55.000 mẫu (3.700 ha) đã được dùng để trồng cây Macadamia
Sản lượng tạI các quận của Vân Nam
Lincong 25000 mu
Banna 11000
Dehong
Simono 3000
Một số quận khác đang trồng theo mô hình thử nghiệm nhỏ
Ghi nhận về hoa quả tươi: 518 kg / mu
Sản lượng trung bình 112/ kg / mu
(1.68 tấn / ha?)
Trong hạt hạnh nhân còn tìm thấy sự thiếu hụt một số dinh dưỡng
GiớI thiệu về Tổng công ty Yunaoda
Đây là tổng công ty liên doanh vớI các công ty nước ngoài là Australia, Hồng Công và Tổng công ty Vân Nam đầu tiên Ông Wilke mô tả những nét nổI bật trong cuốn sách giớI thiệu của
họ 250.000 cây giống đã được trồng trong năm nay và thành lập một ngân hàng nguồn gen Một số giống còn có cả IP
Vài năm vừa qua, 6 loài đã được định dạng để góp phần thúc đẩy thành các cây có giá trị dựa trên sự mở rộng công nghệ từ Lincong Họ đã có khu đất 5.000 mu để làm mô hình trình diễn (gần Burma) Dehong cũng có một khu trình diễn khác vớI 600 mu phục vụ mục đích tăng năng suất, sinh trưởng và hàm lượng dầu
Trong 2 năm gần đầy, Phòng Lâm nghiệp Vân Nam đã nhận được nhiều sự hỗ trợ liên quan đến các loài để chọn lọc và phát triển các chuẩn mực cho cả ngành công nghiệp trồng trọt Mục đích của việc cảI thiện các vùng đất trồng là nhằm thu hoạch được trong vòng 4 năm
Để đạt được vậy, những cây này phảI cho thu hoạch lúc 3 năm tuổI trong vườn ươm và 4 năm tuổI ngoài đồng trước khi cho thu hoạch thật Việc cảI thiện là kết quả đầu vào từ nước Úc và kinh nghiệm thực tế của Trung Quốc
Chế biến và Thị trường tiêu thụ
Nhà máy chế biến tạI Dehong có công suất chế biến được 200 tấn hạnh nhân Năm ngoái, họ
đã xuất khẩu 20 tấn đến Úc Năm nay, sẽ có khoảng 25 – 30 tấn được xuất khẩu đi khắp nơi cũng như sang cả Australia Tổng công ty cũng đã thành lập trung tâm đào tạo để đào tạo cho các công nhân, bao gồm cả về công nghệ của các xưởng chế biến nhỏ Công nghệ này bao gồm chủ yếu về cây giống, trồng trọt và chế biến
Cũng có khách quốc tế đến quan sát hoạt động phát triển của tổng công ty John Wilke trở thành một chuyên gia cho tỉnh Vân Nam
Trang 10Mô hình tổng công ty đó chính là tổng công ty mà sẽ phát triển đất trồng trước tiên sau đó giớI thiệu cho những ngườI nông dân
Ngành công nghiệp Macadamias là một chuỗI dài từ khâu nhân giống đến khâu tiêu thụ Suy nghĩ về sự phát triển theo cách tốt nhất rất quan trọng Mô hình được ưa thích là các tổng công
ty cung cấp cây giống và thông tin cho ngườI nông dân bao gồm cả các hợp đồng kí kết vớI tiêu chuẩn, giá cả và phân phốI được đảm bảo Đồng thờI cũng cung cấp cây giống cho bất kì khu vực nào khác ví dụ như Ganxi Zanz
Những tồn tại
Làm thế nào để tìm ra đựoc mô hình công nghiệp tốt cho sự phát triển ngành công nghiệp Macadamia Những vấn đề như sự thất bạI trong trồng trọt tạI các khu vực nhỏ do thiếu vốn và kiến thức Một vài nơi năng suất nghèo nàn (ví dụ ở Simo có 3.000 mu nhưng chỉ thu hoạch được 50 tấn) Những khó khăn trong việc chọn giống – khí hậu phức tạp, điều kiện vi khí hậu ở các vùng đất thay đổI mạnh theo độ cao, độ dốc và hướng
Quá trình lựa chọn giống cần nhiều sự quan tâm và việc làm hơn Nghành công nghiệp này (cả một chuỗI dài) thì vẫn đang trong tình trạng kém phát triển
Ông này đã đề xuất một kế hoạch trao đổI giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng như giữa VIFA
và HộI Lâm nghiệp Vân Nam
Câu hỏI của Giáo sư Hoàng Hoè
VớI mô hình của các ông có bao nhiêu ngườI nông dân quan tâm và tham gia vào mô hình này?
Vấn đề là những ngườI nông dân không có vốn để tham gia Tổng công ty sẽ trả tiền cây giống nhưng họ không có nhiều vốn hơn vì khoản thu nhập dài hạn đã bị trì hoãn Chi phí cho đất đai (theo ha); Chi phí cho cây giống cho 1 mu là 360 Tệ; Chi phí duy trì là 200 Tệ/ mu Tổng cộng hết khoảng 800 Tệ cộng vớI chi phí thu hoạch
Jinghong 25-3-06
Các thành viên trong đoàn đã tớI thăm Viện Nông sản Nhiệt đớI Vân Nam tạI Jing hong và có
một cuộc gặp tạI Viện vớI Tiến sĩ Ni Shubang, Phó giám đốc viện – Chuyên gia nghiên cứu cao cấp của Viện
Phần trình bày của Tiến sĩ Ni bao gồm những điểm chính sau:
Cơ sở nền tảng
Năm 1983, Viện có 407 nhân viên làm việc cho viện gồm:
92 nhà nghiên cứu ở 5 bộ phận
Viện có 1000 ha đất
70% ngân sách được chi cho việc trồng cây cao su
Những nghiên cứu khác bao gồm cây Macadamia, hoa và các loạI cây ăn quả khác nhau