KỸ THUẬT LÊN MEN & PHƠI SẤY CA CAO ÁP DỤNG TẠI WASI VÀ TÂY NGUYÊN Nguyễn Văn Thường Viện KHKT Nông lâm nghiệp Tây Nguyên... Các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật Kỹ thuật trồng và sơ chế ca c
Trang 1KỸ THUẬT LÊN MEN & PHƠI SẤY
CA CAO ÁP DỤNG TẠI WASI VÀ TÂY NGUYÊN
Nguyễn Văn Thường
Viện KHKT Nông lâm nghiệp
Tây Nguyên
Trang 2Các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật
Kỹ thuật trồng và sơ chế ca cao, 2002 WASI
Hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch, lên
men và tiêu thụ ca cao, 2005 & 2006 Công ty
Đakman
Video “Kỹ thuật canh tác và sơ chế ca cao”, 2005
Công ty Cargill
Các tài liệu của GS Nguyễn Văn Uyển, TS Phạm H Đ
Phước
Tiêu chuẩn ngành 10TCN 903 : 2006 Ca cao – Quy
trình kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế
biến 2006 Bộ Nông nghiệp & PTNT
Tiếp theo: tài liệu hướng dẫn của dự án CARD?
Trang 3Những nét chính của Kỹ thuật lên
men theo 10TCN 903 : 2006
Ủ đống/ Ủ trong thùng gỗ/ Ủ trong thúng,
rổ bọc kín nhưng vẫn thoát dịch nhớt được.
Dùng lá chuối lót dụng cụ ủ lên men
Đảo trộn khối hạt sau mỗi 2 ngày ủ
Thời gian ủ 4-7 ngày; không ủ quá 8 ngày
Kết thúc quá trình ủ ngay khi nhiệt độ khối
ủ đạt tối đa (khoảng 45oC - 50oC) và bắt
đầu giảm nhanh.
Trang 4Những nét chính của Kỹ thuật phơi
Nhiệt độ khối hạt ca cao không được vượt quá 65oC
Không làm khô hạt quá nhanh hay quá chậm Thời gian phơi 5-10 ngày, thời gian sấy cơ học trung bình 2 ngày Các SD làm khô ca cao trong vòng 4-5 ngày
Dụng cụ phơi: sàn gỗ-tre-nứa, nong, nia, sân xi măng
bề dầy lớp hạt khoảng 3-5 cm
Đảo trộn hạt 4-6 lần trong ngày (những ngày đầu đảo
nhiều hơn)
Khi hạt khô, cần đưa ngay vào nhà, để nguội, bao gói,
bảo quản
Tránh phơi ca cao lâu trên 10 ngày
Sau khi phơi, kiểm tra và kết quả lên men: Tỉ lệ hạt nâu
60% trở lên được coi là loại lên men tốt; 45%-60% là loại lên men khá và dưới 45% là lên men kém
Trang 5Chế biến ca cao tại Tây Nguyên và WASI
Thu hoạch
Lưu trữ trái
Lên men
Bảo quản hạt
Phơi, sấy
Tách hạt
Trang 6Chế biến ca cao tại Tây Nguyên
Nông dân ca cao chưa được tập huấn đầy đủ
về kỹ thuật lên men và phơi sấy cũng như
tiêu chuẩn hạt ca cao xuất khẩu.
Các tổ chức có thể hướng dẫn kỹ thuật chế
biến ca cao: WASI, Trung tâm Khuyến nông Đaklak, Đak-Man, Cargill.
Chất lượng ca cao lên men không đồng đều
Nhiều sản phẩm của nông dân không bán
được do chưa lên men.
Chất lượng có chiều hướng cải thiện do nông
dân tiếp cận từng bước với KHKT
Trang 7Thực hành phơi ở Tây Nguyên
Trang 8Một số kết quả khảo sát về chế biến
ca cao tại Tây Nguyên vụ chính 2007/08 (11/07-2/08) – theo Cargill - VN
Tỉnh
Mức độ chín của quả
Số ngày lưu giữ quả sau
hái
Số ngày
ủ lên men
Phương pháp lên men
Số ngày phơi
Trang 9Chất lượng ca cao Tây Nguyên vụ chính
2007/08 (11/07-2/08) – theo Cargill VN
Tiêu chuẩn
Tây Nguyên (Đaklak, Đak Nông)
Đông Nam bộ (BR-VT, Đồng Nai)
Tây Nam bộ (Bến Tre, Tiền Giang)
Tỉ lệ hạt lên men hoàn toàn % 76,7 72,5 77,7
Tỉ lệ hạt lên men một phần % 19,0 23,0 19,5
Tỉ lệ hạt tím hoàn toàn % 3,3 3,0 1,7
Tỉ lệ hạt chai sạn % 0,3 0,5 0,4
Tỉ lệ nẩy mầm, hư hại % 0,3 0,8 0,6
Trang 10Thử nghiệm dụng cụ lên men và
sử dụng HH tại WASI 2003/04
Dùng thùng xốp để lên men
HH giản đơn: khung sắt thưa, lợp
PP, cao 0,7-0,8m; diện tích 1,5-2 m2
rẻ tiền.
Khá hiệu quả Nguy cơ mùi vị hỏng
Trang 11Thử nghiệm sấy ca cao trong SD
giản đơn tại WASI 2003/04
Kiểu SD tunen Cao 1 m;
rộng 3 m2 Khung làm
bằng ống nhựa và gỗ
Có cửa mở khi cần thiết
Đổ trực tiếp ca cao trên
sân xi măng
Ca cao nhanh khô nhưng
Trang 12Lên men trong thùng tại WASI giai đoạn Dự án CARD (2005-2007)
Ủ trong thùng gỗ và
có thể bọc xốp bên
ngoài Đáy thùng
khoan lỗ hoặc ghép
các thanh gỗ tạo khe
hở Có thể ủ trong
thùng xốp lót lá chuối
hoặc trng thúng.
Khá hiệu quả
Trang 13Thực hành phơi/sấy tại WASI giai
đoạn Dự án CARD (2005-2007)
Trang 14Chất lượng ca cao của WASI
(xưởng chế biến Công ty Ea-kmat)
Đakman là nhà tiêu thụ chính
Năm 2003: không bán được do hầu hết hạt tím
(không lên men) – WASI chưa quan tâm đến
chất lượng ca cao.
Năm 2004: bán dưới giá chuẩn của Đakman
Năm 2005: bán bằng giá chuẩn của Đakman
Năm 2006 và 2007 (thời gian triển khai dự án
CARD): bán cao hơn giá chuẩn của Đakman do được thưởng.
Sự trợ giúp kỹ thuật của Dự án CARD đã
giúp chất lượng ca cao của WASI được cải thiện.