Xuất bản nghiên cứu/ Báo cáo kỹ thuật về các kết quả tạm thời từ các khu trồng khảo nghiệm các loại giống hạt Macadamia Ít nhất là 10 loại giống cây trồng tại 3 tỉnh.. Quy trình nghiên
Trang 1Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn
Hợp tác về Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
037VIE05 Thiết lập vườn ươm và đào tạo để nâng cao hiệu quả chất lượng cây giống và thử nghiệm các mô hình trồng Macadamia
tại 3 tỉnh phía Bắc Việt Nam
Báo cáo MS11
Phần 1, 2, & 3
Phần 1 Xuất bản nghiên cứu/ Báo cáo kỹ thuật về các kết quả tạm thời từ các khu
trồng khảo nghiệm các loại giống hạt Macadamia (Ít nhất là 10 loại giống cây trồng tại 3 tỉnh)
Phần 2 Báo cáo về việc đánh giá các loại giống cây trồng hiện có
Phần 3 Quy trình nghiên cứu và quản lý, bao gồm việc phân công trách nhiệm đối
với việc duy trì quản lý, phân tích và báo cáo về các khu trồng khảo nghiệm các loại giống macadamia
Người viết Báo cáo: Ông Martin Novak Với sự hỗ trợ của GS Hoàng Hòe, ông Kim Wilson và ông Kim Jones
Tháng 6 năm 2010
Trang 24 Giới thiệu & bối cảnh _7
5 Phần 1 Xuất bản nghiên cứu/ Báo cáo kỹ thuật về những kết quả tạm thời từ các khu
trồng khảo nghiệm các loại giống Macadamia (ít nhất là 10 loại giống cây tại 3 tỉnh)
5.3 Đề xuất về sử dụng quy định trồng khảo nghiệm của Úc 12
5.4 Nhận xét chung về các điểm trồng khảo nghiệm căn cứ trên các báo cáo tiến độ
năm 2010 12
6 Phần 2 Báo cáo về việc đánh giá các giống cây hiện có. 12
6.1 Nghiên cứu khảo nghiệm giống của FSI 12
6.2 Nghiên cứu khảo nghiệm giống của WASI 15
6.3 Nghiên cứu khảo nghiệm giống của các nhà nghiên cứu Trung Quốc 18
6.4 Nghiên cứu khảo nghiệm giống của các nhà nghiên cứu Thái Lan _20
6.5 Nghiên cứu khảo nghiệm giống của các nhà nghiên cứu Nam Phi. _23
7 Phần 3 Quy trình nghiên cứu và quản lý, bao gồm việc phân công trách nhiệm đối với
việc duy trì quản lý, phân tích và báo cáo về các khu trồng khảo nghiệm các loại giống
Macadamia 24
7.1 Nghiên cứu về các giống Macadamia _25
7.2 Tiêu chí lựa chọn những giống Macadamia tốt nhất và phù hợp 25
8 Các bước tiếp theo 26
9 Kết luận _26
Trang 3Các phụ lục đính kèm
Phụ lục 1 - Điểm trồng khảo nghiệm Văn Linh
Phụ lục - 1.1 Báo cáo khu trồng khảo nghiệm Văn Linh, tháng 5/2008
Phụ lục 2 - Điểm trồng khảo nghiệm Ba Vì
Phụ lục 2.1 - Báo cáo khu trồng khảo nghiệm Ba Vì, tháng 5/2008
Phụ lục 3 - Điểm trồng khảo nghiệm Yên Thủy
Phụ lục 3.1 - Báo cáo khu trồng khảo nghiệm Yên Thủy năm 2008
Phụ lục 4 - Kế hoạch trồng khảo nghiệm của Công ty Vinamaca
Phụ lục 5 - Các điểm trồng khảo nghiệm ở Úc
Phụ lục 6 - Báo cáo đầy đủ của FSI
Phụ lục 7 - Báo cáo đầy đủ của WASI
Phụ lục 8 - Các báo cáo của Trung Quốc
Phụ lục 9 - Báo cáo của Thái Lan
Phụ lục 10 - Báo cáo về giống Macadamia của Nam Phi
Phụ lục 11 - Các quy trình nghiên cứu của Úc
Phụ lục 12 - Các số liệu so sánh về khí hậu giữa Úc và Việt Nam
Phụ lục 13 - Báo cáo bằng hình ảnh về các khảo nghiệm giống của dự án
Trang 41 Thông tin về tổ chức
Tên dự án Thiết lập vườn ươm và đào tạo để nâng cao
hiệu quả chất lượng cây giống và thử nghiệm các mô hình trồng Macadamia tại 3 tỉnh phía Bắc Việt Nam
Cơ quan đại diện phía Việt Nam Trung tâm Môi trường, Du lịch và Phát triển
(CETD)
Lãnh đạo nhóm Dự án Việt Nam GS Hoàng Hoè
Cơ quan đại diện phía Úc Hiệp hội Trang trại Lâm nghiệp Á Nhiệt đới
Nhân sự phía Úc Martin Novak, Kim Wilson
Ngày bắt đầu thực hiện 01 tháng 01 năm 2006
Ngày kết thúc (theo dự án gốc) 31 tháng 12 năm 2008
Ngày kết thúc (thay đổi) 15 tháng 12 năm 2010
Các địa chỉ liên lạc
Tại Úc: Trưởng nhóm
Tên: Martin Novak Điện thoại: 61 2 66895027
Tổ chức Hiệp hội Trang trại Lâm
nghiệp Á Nhiệt đới
Email: martinnovak@bigpond.com
Tại Úc: Liên lạc hành chính
Tên: Valda Mitchell Điện thoại: 61 2 66284372
Chức vụ: Cán bộ hành chính Fax: 61 2 66284386
Tổ chức Hiệp hội Trang trại Lâm
nghiệp Á Nhiệt đới
Email: sffa@ceinternet.com.au
Tại Việt Nam
Tên: Hoàng Hòe Điện thoại: 04 8642670, 04 7560233
Trang 5Các điểm trồng khảo nghiệm ban đầu được thiết lập tại 3 tỉnh Ba Vì, Hòa Bình và Lạng Sơn –
là vùng cận nhiệt đới ở phía Bắc Việt Nam trong năm 2007 và 2008 Năm 2009, một điểm trồng khảo nghiệm mới được thiết lập ở Đắk Lắk và đã minh chứng được cao nguyên là một vùng đất hứa hẹn nhất cho phát triển Macadamia ở Việt Nam Các điểm khảo nghiệm mới ở Vùng Tây nguyên đã được lên kế hoạch vào năm 2010
Ông Craig Hardener and ông Kim Wilson – những người có nhiều kinh nghiệm trong khảo nghiệm các loại giống ở Úc - đã thiết kế các điểm trồng khảo nghiệm ở Việt Nam Do khuôn khổ thời gian của dự án bị hạn chế, cho đến nay, chưa có đủ các số liệu đánh giá về các loại giống Cần phải mất 6 đến 7 năm để có được các số liệu đầy đủ và phải mất 15 đến 20 năm để
có thể đánh giá đầy đủ được loại giống nào phù hợp, mang lại sản lượng nhân hạt cao
Về khía cạnh nào đó, các điểm trồng khảo nghiệm của FSI và WASI có vai trò quan trọng trong việc đưa ra các chỉ số ban đầu về những loại cây giống tiềm năng Các số liệu về sự phát triển của cây, hoa, hạt, sản lượng hạt trong vỏ là những loại số liệu được quan tâm, tuy nhiên
số lượng và chất lượng nhân hạt sẽ là những nhân tố quyết định đối với việc lựa chọn giống Điều này sẽ đòi hỏi phải có nhiều thời gian và có một quá trình như việc phát triển ngành công nghiệp
Phần 1 Xuất bản nghiên cứu/ Báo cáo kỹ thuật về các kết quả tạm thời từ các khu trồng
khảo nghiệm các loại giống hạt Macadamia (Ít nhất là 10 loại giống cây trồng tại 3 tỉnh)
14 loại cây đã được trồng ở các khu khảo nghiệm thuộc 4 tỉnh Ba Vì, Hòa Bình, Lạng Sơn
và Đắk Lắk Ngoài ra, các khu trồng khảo nghiệm của FSI và WASI cũng được xem xét trong báo cáo này
Phần 2 Báo cáo về việc đánh giá các loại giống cây trồng hiện có
Vì sản lượng của nhân hạt là yếu tố quan trọng nhất trong việc đánh giá các giống cây, kết quả của các điểm khảo nghiệm 3 năm của dự án sẽ không còn quá quan trọng đối với 3 đến 4 năm tới Các điểm trồng khảo nghiệm của FSI và WASI – những nơi đang cung cấp nhân hạt sẽ là những điểm để đánh giá Các điểm khảo nghiệm giống tổng thể ở Úc đã cung cấp những đánh giá về các loại cây cho đến nay Các điểm khảo nghiệm khác ở Trung Quốc, Thái Lan, Hawaii và Nam Phi cũng bổ sung thêm những đánh giá
Phần 3 Quy trình nghiên cứu và quản lý, bao gồm việc phân công trách nhiệm đối với
việc duy trì quản lý, phân tích và báo cáo về các khu trồng khảo nghiệm các loại giống Macadamia Hiệp hội Macadamia của Việt Nam cùng với các tổ chức nghiên cứu đã cùng tham gia, theo đó áp dụng cách tiếp cận của Úc và Nam Phi Các tiêu chí lựa chọn về
chọn lựa cây được nêu chi tiết trong báo cáo này
Trang 6Việc phát triển ngành công nghiệp Macadamia ở Úc đã cho những kinh nghiệm quan trọng đối với việc phát triển những giống cây tốt nhất Ý tưởng về một giống cây Macadamia “xuất sắc”, đáp ứng các yêu cầu có thể là một khái niệm hay mang tính mục tiêu nhưng không chắc xảy ra trong thực tế Nếu một loại cây được xem là hợp thời vụ và chỉ biến thể theo địa điểm thì cần phải lưu ý câu “cây nào, vụ nấy theo vùng phù hợp”
Do vậy, ý tưởng xác nhận những giống cây phù hợp với Việt Nam cần được tiếp cận một cách nhạy bén Có thể có giá trị đối với việc xem xét xác nhận các vườn ươm trong việc sản xuất các giống cây có chất lượng phù hợp với môi trường và các điều kiện, trong khi vẫn phát triển các giống cây mới và được cải tạo giống
Thông tin về các loại giống thu thập được từ nghiên cứu và thực tiễn ở Úc, Hawaii, Nam Phi, Trung Quốc và Thái Lan tiếp tục được xem xét như là kết quả của dự án trong việc hỗ trợ hợp tác giữa những người quan tâm đến ngành công nghiệp Macadamia trên toàn cầu Các báo cáo liên quan đến vấn đề này được đính kèm trong báo cáo này Sự hợp tác này cần tiếp tục được duy trì trong suốt thời gian dự án, cùng với Hiệp hội Macadamia ở Việt Nam và các tổ chức nghiên cứu
Nghiên cứu và quản lý các điểm trồng khảo nghiệm giống cần đặt mục tiêu xác định và phát triển các loại cây mà sẽ nâng cao năng suất cây trồng, lợi nhuận và tính bền vững Quy trình nghiên cứu và quản lý, kể cả việc phân công trách nhiệm đã ngày càng tiến bộ theo từng giai đoạn của dự án và điều này cần được duy trì cho sự phát triển của ngành công nghiệp này Đây sẽ là trách nhiệm quan trọng của những người quan tâm đến ngành công nghiệp Macadamia – những người đại diện cho Hiệp hội Macadamia của Việt Nam và sự ủng hộ của những đơn vị nghiên cứu và của Bộ NN & PTNT nhằm đảm bảo cho sự phát triển của ngành công nghiệp này Báo cáo này có đính kèm các quy trình nghiên cứu và quản lý chi tiết và các kết quả phát hiện đối với việc trồng khảo nghiệm giống được xây dựng và thực hiện tại Úc và Nam Phi
4 Giới thiệu và bối cảnh
Các loại giống Macadamias trồng mang tính thương mại đã được phát triển từ Macadamia integrifolia and Macadamia tetraphylla Đây chỉ là những loại Macadamia mang tính thương mại và ngành công nghiệp thế giới dựa vào những loại giống và cây ghép từ 2 loại này Ngành công nghiệp thương mại của Úc và Hawaiian trồng phần lớn loại M.integrifolia, ở Trung Quốc, Nam Phi và New Zealand trồng chủ yếu loại M tetraphylla Nói chung, thị trường thế giới chuộng loại integrifolia hơn vì màu nhân hạt trắng hơn Những người trồng Macadamia thích loại đó vì hạt tự rụng từ trên cây và các nhà chế biến cũng ưa chuộng giống này vì hạt tròn hơn và vỏ dày hơn
Lịch sử của việc sử dụng hạt cây Macadamia là những người thổ dân Úc, tuy nhiên việc lựa chọn được các loại giống cây phù hợp cho đến ngày nay là từ đầu thế kỷ 19 khi người Châu
Âu đến định cư ở vùng Bắc NSW và vùng đông bắc Queensland Cây tự nhiên thuộc vùng cận nhiệt đới của miền đông Úc và lúc đó những người nông dân trồng trồng giống cây này với quy mô nhỏ - họ là những người đầu tiên lựa chọn những cây có sản lượng NIS cao nhất Ngày công nghiệp Hawaiian bắt đầu trên cơ sở nhập hạt giống từ Úc vào những năm 80 (Trochoulias 1989) Những lần giới thiệu quan trọng được thực hiện vào cuối thế kỷ 19 bởi W.H Purvis (1881), Anh em nhà Jordan (1892) và Ban Nông nghiệp (1881-1895) (Shigeura
& Ooka 1984) Van Tassell là người tiên phong trong ngành công nghiệp của Hawaiian, người đã vượt qua rất nhiều trở ngại để thành lập được Công ty nhân hạt Macadamia vào năm
Trang 7Năm 1936 đánh dấu sự khởi đầu của việc ghép cành thành công ở Hawaii và điều này đã dẫn tới việc lựa chọn các loại giống cây phù hợp phục vụ cho việc ghép cây làm kinh doanh Tình
cờ, họ đã phát hiện ra tầm quan trọng của việc khoanh vỏ cành trước khi cắt cành để ghép Đây là công việc chính đươc tiến hành từ năm 1937 đến 1939 cho 60.000 cây ghép để đánh giá Kết quả là lựa chọn 62 cây ghép và trồng ở 4 vườn thử nghiệm trên 4 đảo
Trong suốt những năm 1940, TS Storey bắt đầu đánh giá những loại cây này so với những loại cây khác, phần lớn quá trình khảo nghiệm được tiến hành tại Nhà máy thuộc Công ty Đường Honokaa Cuối cùng, đến năm 1948, TS Storey đã được tặng thưởng về việc xác định được giống đối với 5 sự lựa chọn và 2 lựa chọn nữa vào năm 1952 Những lựa chọn đó là Ikaika (HAES 333), Kohala (386), and Pahuu (425), tất cả từ vườn cây của Van Tassel tại Mt Tantalus Sau đó Kakea (508) đã chọn ở Honolulu năm 1936, Keauu (660) từ vườn cây Deschmanda tại Kauai và Keahou (246), và cho thụ phấn từ Vùng biển Kona
Sự nhạy bén của các nhà kinh doanh Mỹ và việc phát triển trồng cây Macadamia ở Hawaii đã
là cơ sở quan trọng cho việc phát triển ngành công nghiệp Macadamia trên khắp thế giới Chỉ đến giữa những năm 1990 ngành công nghiệp Úc mới bắt kịp ngành công nghiệp của Hawaii – nước dẫn đầu về ngành công nghiệp này trong cả lĩnh vực nghiên cứu và sản xuất
Cây Macadamia vốn dĩ là sản xuất kinh doanh có thể phát triển và đa dạng đã được hỗ trợ bởi Norman Greber ở Úc, người đã hoàn thiện cách ghép mặt đơn giản cách mà ngày nay vẫn áp dụng (Power 1982) Việc phát triển này có thể giúp dòng vo tính của các giống cây, do vậy một cây tốt nhất có thể được nhân giống nhằm đảm bảo có một vườn đồng bộ
Việc kinh doanh và hoạt động chế biến đầu tiên, có tổ chức ở Úc được phát triển bởi gia đình Angus (và các công ty trang trạng khổng lồ của Mac ở Úc có nguồn gốc từ nhà chế biến gia đình Angus) – mà đã bắt đầu trong khoảng thời gian Thế chiến thứ hai
Những nhà sản xuất và chế biến có quy mô lớn đầu tiên ở Úc là Nhà máy tinh chế đường Commonwealth (C.S.R) Các đồn điền Macadamia của Úc (M.P.A.) và Các đồn điền Gray, những người vào những năm 1960 và 1970 đã đem lại cho ngành công nghiệp này những triển vọng trong tương lai lâu dài Đó là sự phát triển kinh doanh, mang lại những động lực cho cả những người trồng cây và các nhà nghiên cứu Đã có rất nhiều người tiên phong – những người, bằng những cách khác nhau đã giúp cuộc sống của những người trồng cây Macadamia trở nên dễ dàng hơn, ví dụ như Greber, Cottram, Hesslewood, Gowen, Ainsbury, Spooner và Bell
Ngành công nghiệp của Úc chỉ phát triển theo sau việc nhân rộng những dòng vô tính tốt nhất của Hawaii Trong nhiều năm qua, ngành công nghiệp của Úc dựa phần lớn vào những giống cây đã được phát triển ở Hawaii, ví dụ như các giống: HAES 246 (Keauhou), HAES 344 (Kau), HAES 741 (Mauka) và HAES 660 (Keaau) được trồng phần lớn ở các vườn cây Tuy nhiên, với sự phát triển các giống cây ở Úc trong những năm gần đây, ví dụ như các giống:
Trang 8Hidden Valley A4 và A16 được phát triển bởi Henry Bell, phần lớn các vườn cây mới đều trồng lẫn các loại giống của Úc và Hawaii Trong khuôn khổ Dự án, một số giống thuộc Hidden Valley đã được trồng khảo nghiệm, bao gồm A4, A 16 và A38 Để có thêm chi tiết về các loại giống của Hawaiian và Úc, tham khảo Phần 2, mục 6 dưới đây của báo cáo và các phụ lục 5 và 10
Việc phát triển các giống mới cũng đang được thực hiện ở Trung Quốc, Nam Phi, Brazil và Thái Lan Một số thông tin về công việc này được đề cập chi tiết ở Phần 2, mục 6 dưới đây của báo cáo và trong các tài liệu nghiên cứu đính kèm Để biết thêm chi tiết về quá trình phát triển và các số liệu về các loại giống của Trung Quốc, Thái Lan và Nam Phi, tham khảo các Phụ lục 8, 9 và 10
5 Phần 1 Xuất bản nghiên cứu/ Báo cáo kỹ thuật về các kết quả tạm thời
từ các khu trồng khảo nghiệm các loại giống hạt Macadamia (Ít nhất là 10 loại giống cây trồng tại 3 tỉnh).
14 giống Macadamia đã được lựa chọn để trồng ở 3 điểm trồng khảo nghiệm của dự án Các giống này bao gồm 10 giống tốt nhất của Úc và 4 giống tốt nhất của Trung Quốc Cụ thể: 264,
344, 741, 849, 816, 842, 814, A4, A38 và A16 là những giống của Úc Những giống Guy Yan1, 695, 900 và OC được lựa chọn từ Trung Quốc
Các điểm trồng khảo nghiệm ban đầu được thiết lập ở 3 tỉnh là Ba Vì, Hòa Bình và Lạng Sơn (năm 2007 và 2008) – là những tỉnh thuộc vùng cận nhiệt đới ở miền Bắc Việt Nam Năm
2009, một điểm trồng khảo nghiệm mới được thiết lập tại Đắk Lắk và đã minh chứng rằng vùng cao nguyên là vùng đất hứa hẹn nhất cho việc trồng Macadamia ở Việt Nam
Ông Craig Hardener và ông Kim Wilson – những người đã có nhiều kinh nghiệm trong việc khảo nghiệm các loại giống ở Úc đã thiết kế các điểm trồng khảo nghiệm Do khuôn khổ thời gian của dự án hạn hẹp, đến thời điểm này vẫn chưa có đủ các số liệu đánh giá toàn diện các loại giống Phải cần 6 đến 7 năm mới có được các số liệu đầy đủ và 15 đến 20 năm để có thể đánh giá đầy đủ xem loại giống nào phù hợp cho việc sản xuất ra nhân hạt có chất lượng cao Phần lớn các thông tin đều dựa vào các số liệu ban đầu có trong 3 báo cáo kỹ thuật khảo nghiệm giống dưới đây phần [5.1] và các nghiên cứu sâu của FSI và WASI về khảo nghiệm nghiên cứu giống trong phần [6] Thông tin đánh giá tốt được lấy từ báo cáo của các cộng tác viên dự án Trung Quốc và Thái Lan, cũng như từ nghiên cứu của Nam Phi trong phần [6]
5.2 Báo cáo về kết quả tạm thời từ các khảo nghiệm giống hạt Macadamia
Dự án đã hỗ trợ thiết lập 3 điểm trồng khảo nghiệm ở Vân Linh, Ba Vì và Yên Thủy Thêm 2 điểm trồng khảo nghiệm mới đã được thiết lập ở Đắk Lắk vì mục tiêu phát triển Macadamia đã xem xét vùng cao nguyên
Điểm khảo nghiệm Vân Linh – các kế hoạch khảo nghiệm (tham khảo Phụ luc A1 và
các hình ảnh trong A13)
Mật độ – 7m x 4m, 14 giống, 5 cây / giống (3 loại đã được theo dõi), nhân giống 4 lần Yêu cầu đối với cây, 14 giống x 5 x 4 = 280
Trang 9Các cây đệm = 108, tổng cộng 388 cây, tổng diện tích = 1.1 ha
(Thông tin chi tiết, tham khảo Phụ lục 1.1 Báo cáo khảo nghiệm tháng 5 năm 2008 – các báo cáo chi tiết được chuẩn bị trước khi dự án được mở rộng, tháng 12/2008)
Những tiến bộ đạt được tới thời điểm tháng 10/2008
0.62 Ha đã được trồng, tháng 3/2007, 5m x 4m = 500 cây / Ha 312 cây đã được trồng Ghi chép sự phát triển của cây 3 tháng/ lần, Ghi chép cách bố trí và các loại giống trồng khảo nghiệm
Cây đòi hỏi phải bón nhiều phân hơn
Những tiến bộ đạt được tới thời điểm 02/8/2010
Điểm khảo nghiệm và vườn ươm Vân Linh (Canh)
Điểm khảo nghiệm 1: 47 cây giống H2 + 741cây (đã được trồng năm 2003) 7 tuổi
- Cây phát triển tốt, khoảng cách giữa các cây 3m x 3m quá khít ( H = 5m)
- Thu hoạch 120kg NIS (2009)
- Dự kiến thu hoạch 150 kg NIS (2010)
Điểm khảo nghiệm 2: đã trồng cây vào tháng 11/2007
- Cây phát triển tốt (60%) loại giống H2, 5M - 3,0M, 40% cây có vẻ phát triển không được tốt lắm
- Có một số cây cho ra quả sớm (cây 3 tuổi), hạt có kích thước to
- Sơ đồ điểm trồng khảo nghiệm đã được gửi vào năm 2008
Điểm trồng khảo nghiệm Ba Vì – kế hoạch khảo nghiệm (tham khảo Phụ lục A2 và các
Những tiến bộ đã đạt được tới thời điểm tháng 10/2008
0.85 Ha Được trồng vào tháng 01/2007, 4m x 2.5m = 1000 cây / Ha, 825 cây đã được trồng
Ghi chép về các bố trí và các loại giống trồng khảo nghiệm, ghi chép về các loại chi phí Những tiến bộ đã đạt được tới thời điểm 14/01/ 2010
Điểm khảo nghiệm 1:
- 240 cây thuộc 19 giống (của Úc và Trung Quốc), cây 5-6 năm tuổi, trông phát triển tốt H = 6-7 M Lá xanh
- Đã thu hoạch tháng 10/ 2009, tổng số hạt là 250 kg, 119 kg NIS [So sánh với điểm khảo nghiệm của trang trại ông Thu ở huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk, cây 6 năm tuổi, tổng thu hoạch là 600 kg NIS (Phụ lục 12) Điều này cho thấy
sự khác biệt về khí hậu, chất đất và việc chăm sóc mang lại ảnh hưởng đáng
kể
Điểm khảo nghiệm 2:
- Năm 2007 đã trồng 1.000 cây, hiện nay H = 2 - 3m, 50% cây phát triển tốt, số cây còn lại phát triển không được tốt lắm
Điểm khảo nghiệm 3:
Trang 10Các điểm khảo nghiệm
− Đã trồng cây trên diện tích 1 ha vào năm 2007 & đã có hoa
− 600 cây được trồng vào năm 2008, 50% phát triển không được tốt
− Năm 2009 thu hoạch từ 400 cây cho sản lượng 250 kg NIH, 119 NIS được sử dụng làm hạt giống
− Thời gian ra hoa là vào tháng 4 695 cây ra rất nhiều hoa
− Nhìn chung không có nhiều hạt do thiếu nước và dinh dưỡng
− Sẽ thu thập thêm số liệu về sản lượng hạt, tính toán về sự ra hoa và quả
− Nhiều cây bị chết ở điểm khảo nghiệm 3
− Việc bón 1 kg phân NPK x 2 pa sẽ chưa được tiến hành và bổ sung thêm 5 -10 kg phân hữu cơ
Những tiến bộ đạt được tới thời điểm tháng 7/2010
Có một số cây ở điểm khảo nghiệm 3 cho ra quả sớm sau khi cho ra hoa nhiều vào tháng 3 và tháng tư (những cây được trồng vào năm 2008)
Yên Thủy – kế hoạch khảo nghiệm (Tham khảo Phụ lục A3 và các hình ảnh trong A13)
Mật độ – 7m x 4m, 14 loại giống, 10 cây/ giống (8 cây được theo dõi), nhân giống 4 lần Yêu cầu đối với cây, 14 giống x 10 x 4 = 560, các cây đệm = 128, tổng số cây 688
Tổng diện tích = 1,9 ha
(Thông tin chi tiết, tham khảo Phụ lục 3.1 Báo cáo khảo nghiệm tháng 5 năm 2008 – các báo cáo chi tiết được chuẩn bị trước khi dự án được mở rộng, tháng 12/2008)
Những kết quả đã đạt được đến thời điểm tháng 10/ 2008
Điểm trồng khảo nghiệm Yên Thủy, mới trồng vào Mùa xuân 2008
Những kết quả đã đạt được đến thời điểm tháng 7/ 2010
Vườn ươm Yên Thủy: (Yên)
Điểm trồng mới trên diện tích 2 ha (Yên 01 ha, Đức 01 ha) (600 cây)
Tiếp tục ươm 4.000 cây ghép
Điểm trồng khảo nghiệm giống của Công ty Vinamaca (Kế hoạch khảo nghiệm tham khảo
Phụ lục 4)
Vườn Ka Mang, xã Deliza
Huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
Tổng diện tích 1,3 ha, kể cả tường bao khu trồng khảo nghiệm
Điểm khảo nghiệm
Chuyển từ vườn ươm Yên Thủy, tháng 11/ 2009
360 cây ghép, phần lớn đã được gắn biển tên
Cần che phủ xung quanh cây
Cần kiểm tra dây đeo biển tên nếu không dây sẽ quấn vòng quanh cây
Trang 11Màu sắc và cây trông có vẻ phát triển tốt
5.3 Nhận xét chung đối với các điểm trồng khảo nghiệm dựa trên những kết quả đã đạt được đến tháng 10/2008
Không xuất hiện sự khác biệt đáng kể nào giữa các giống tại giai đoạn này
Điều rất quan trọng là tất cả thông tin được ghi chép giống nhau
Các biểu ghi chép chuẩn đều đã được phân phát
Tất cả các cây cần được uốn nắn để cải thiện hình dáng cây
Cải thiện chương trình dinh dưỡng
Đảm bảo các loại giống cây phải được xác định đúng và cẩn thận, do vậy duy trì việc đeo biển tên
5.4 Đề xuất đối với việc nhân bản các khảo nghiệm giống của Úc (Phụ lục 5)
Theo dõi và đánh giá những nội dung sau:
1 Sự phát triển của cây, đường kính thân cây, đường kính tán lá
2 Sản lượng của 1 cây và trên 1 m2 , tỷ lệ nhân hạt
3 Tình hình sâu bệnh và dịch bệnh, trên khắp diện tích
Điều quan trọng là các nhà nghiên cứu Việt Nam thu thập các loại số liệu này, tuy nhiên
số liệu thứ 2 là số liệu quan trọng nhất để lựa chọn những giống cây tốt nhất
Cũng cần xem xét, nghiên cứu các loại giống của Trung Quốc, Thái Lan và Nam Phi được
đề cập phía dưới Tuy nhiên, chưa nên thừa nhận những giống cây mà các nhà nghiên cứu
ở các khác đề xuất sẽ phù hợp ở Việt Nam Đề xuất của một số tổ chức nghiên cứu về 1 loại cây trồng nào cũng cần phải được xem xét thông qua quá trình giám sát và phân tích lâu dài
Vấn đề là các biểu mẫu ghi chép đã không còn được duy trì sử dụng và/ hoặc chia sẻ vì nhóm dự án đã không nhận được bản sao nào
Còn quá sớm để đưa ra những kết luận đúng đắn về việc lựa chọn giống, do vậy, các loại giống cần tiếp tục được theo dõi
Việc nghiên cứu tại các điểm khảo nghiệm và giữa các điểm khảo nghiệm cần được duy trì Ví dụ, tiến hành trồng xen và bón phân chỉ trên 1 phần diện tích của khu khảo nghiệm
để thấy được những sự biến đổi mà không cần thiết phải tiến hành trên cả khu khảo nghiệm giống
Trang 126 Phần 2 Báo cáo đánh giá các cây trồng hiện tại
Vì sản lượng nhân hạt là nhân tố quan trọng nhất trong việc đánh giá các giống cây, do vậy, kết quả của các cây 3 năm tuổi được trồng trong các điểm khảo nghiệm của dự án sẽ không có
ý nghĩa cho 3 đến 4 năm tiếp theo Các điểm khảo nghiệm thuộc FSI và WASI – những nơi đang sản xuất nhân hạt – có thể được sử dụng cho việc đánh giá Các khảo nghiệm giống tổng hợp ở Úc đưa ra những cơ hội tốt nhất để đánh giá các loại cây cho tới nay Các khảo nghiệm khác ở Trung Quốc, Thái Lan, Hawaii và Nam Phi cũng bổ sung thêm thông tin cho việc nghiên cứu này
6.1 Các kết quả nghiên cứu về khảo nghiệm giống của FSI
Các trích đoạn báo cáo tại Hội thảo FSI tại Đắk Lắk năm 2009 (Phụ lục 6: báo cáo đầy
đủ của FSI)
FSI đã và đang thử nghiệm các loại giống tại 16 điểm trồng khảo nghiệm thuộc 6 tỉnh FSI đã thu thập được hàng loạt các số liệu về tỷ lệ sống, sự phát triển, tỷ lệ ra hoa và quả Các bảng biểu dưới đây là các ví dụ về các loại số liệu đã thu thập được từ các điểm khảo nghiệm tại Ba
Vì và Đắk Lắk
Sự phát triển của các giống Macadamia tai Ba Vì và Hà Tây
Do (cm) H (m) Dt (m) Tỷ lệ cây ra quả năm 2008 (%)
Trang 13− Tại Ba Vì, cây Macadamia nảy chồi từ tháng 12 đến tháng 1 năm sau Cây ra hoa từ tháng
3 đến tháng 4, đậu quả từ cuối tháng 4 đến tháng 6, quả chín và rụng từ tháng 11 đến tháng 12 Độ dài của hoa là từ 11,1 đến 21,6 Số lượng hoa là từ 226 đến 453, tỷ lệ đậu quả là 0,02 đến 1,6% Kích thước quả là từ 2,8 đến 3,2 cm
− Có sự khác biệt về thời gian ra hoa, do vậy cần trồng các giống cây có cùng thời gian ra hoa với nhau Điều này sẽ giúp các cây thuộc giống khác nhau dễ dàng thụ phấn cho nhau
và tăng tỷ lệ đậu quả Đối với những vườn cây có sản lượng cao, chúng ta nên trồng các cây thuộc các loại giống khác nhau
Loại giống 900 – giống 856 – giống 842 - giống 246 - giống 344