Dự án xây dựng năng lực nghiên cứu cho các cán bộ của Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam về chọn tạo các giống Keo đã khá phù hợp với việc sản xuất gỗ xẻ và nghiên cứu các biện pháp lâm s
Trang 1
Bé n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n
Ch−¬ng tr×nh Hîp t¸c n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn
n«ng th«n (CARD)
VIE 032/05: Ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ
cho rõng trång c¸c loµi Keo cung cÊp gç xÎ
MS2: B¸o c¸o 6 th¸ng lÇn thø nhÊt
Th¸ng 10/2006
Trang 2Thông tin chung
Tên dự án Phát triển bền vững và hiệu quả kinh tế cho
rừng trồng các loài Keo cung cấp gỗ xẻ
Tổ chức phía Việt Nam Viện khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
Điều hành Dự án phía Việt Nam TS Hà Huy Thịnh
Tổ chức phía Australia Ensis
Nhân sự phía Australia TS Chris Harwood, TS Sadanandan
Nambiar, TS Chris Beadle, Ông Khongsak Pinyopusarerk
Ngày kết thúc (Như văn kiện ban đầu) 31/12/2008
Ngày kết thúc (Đề xuất)
Giai đoạn báo cáo 1/03/2006 – 1/09/2006
Những đầu mối liên hệ
Phía Austrialia: Người điều hành
Tên: TS Chris Harwood Telephone: +61-3-62267964
Chức vụ: Nghiên cứu viên cao cấp Fax: +61-3-7901
Cơ quan Ensis Email: Chris.harwood@ensisjv.com
Phía Australia: Liên hệ hành chính
Tên: Linda Berkhan Telephone: +61-3-95452222
Chức vụ: Văn thư Fax: +61-3-95452446
Cơ quan Ensis Email: Linda.berkhan@ensisjv.com
Phía Việt nam
Tên: TS Hà Huy Thịnh Telephone: +84-4-8389813
Chức vụ: Giám đốc Trung tâm nghiên cứu
giống cây rừng
Fax: +84-4-8369722
Cơ quan Viện Khoa học lâm nghiệp Việt
Nam
Email: rcfti@vnn.vn
Trang 31 Tóm lược Dự án
Dự án này hỗ trợ phát triển mang lại lợi ích cho các hộ nông dân trồng rừng quy mô nhỏ ở miền Trung Việt Nam, những hộ đang trồng các loài Keo cung cấp gỗ xẻ giá trị cao cho các nghành chế biến gỗ ở Việt Nam Dự án xây dựng năng lực nghiên cứu cho các cán bộ của Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam về chọn tạo các giống Keo đã khá phù hợp với việc sản xuất gỗ xẻ và nghiên cứu các biện pháp lâm sinh để trợ giúp cho việc trồng rừng bền vững và mang lại hiệu quả kinh tế Dự
án cũng nâng cao năng lực khuyến lâm cho các nhà trồng rừng cấp địa phương và cấp vùng nhằm trình diễn các kỹ thuật gây trồng tối ưu cho các giống Keo đã được cải thiện và sẽ giúp đỡ các nhóm nông dân trồng rừng đầu tư hiệu quả nguồn tài chính và lao động sao cho phù hợp với tình hình của địa phương mình Các hoạt động bao gồm:
• Xây dựng bản hướng dẫn kỹ thuật lâm sinh phù hợp với quản lý rừng trồng Keo cung cấp gỗ
xẻ bền vững
• Chọn các giống Keo phù hợp nhất cho rừng trồng cung cấp gỗ xẻ ở Miền Bắc và miền Trung Việt Nam và lập kế hoạch cải thiện di truyền hơn nữa cho các giống Keo nhằm tăng giá trị gỗ
xẻ
• Xây dựng các điểm khảo nghiệm để so sánh các biện pháp kỹ thuật lâm sinh được áp dụng (thâm canh, quảng canh) và xác định biện pháp tốt nhất để nâng cao năng suất, sản lượng gỗ
xẻ, lợi nhuận kinh tế và tính bền vững cho các hộ trồng rừng
• Xây dựng mô hình tài chính để giúp các nhà trồng rừng đánh giá khả năng sinh lợi và chọn lựa các biện pháp lâm sinh tốt nhất để áp dụng
• Tổ chức các khoá đào tạo tại Aust và Việt Nam cho các nhà quản lý, các nhà khoa học, các nhân viên kỹ thuật và các cán bộ khuyến lâm
2 Tóm tắt hoạt động
Dự án đang tiến triển tốt, các cán bộ phía úc bao gồm TS Chris Harwood, TS Chris Beadle và TS Sadanandan Nambiar đã thăm Việt Nam trong tháng 3 và tháng 4 năm
2006 Cuộc họp khởi động dự án với các cán bộ nghiên cứu Việt nam đã được tổ chức vào 27/3, tất cả mục tiêu, hoạt động và đầu ra của Dự án đã được thảo luận thông qua
TS Nambiar đã kiểm tra sơ bộ các phòng thí nghiệm ở Hà Nội (Hoạt động 5.4) và sẽ xây dựng 1 kế hoạch chi tiết cho những hoạt động cho lần đến Hà Nội tiếp theo vào tháng 9/2007
Từ 26/3 tới 7/4/2006 TS Harwood, TS Beadle và TS Nambiar cùng với các cán bộ Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam (FSIV) đã đi thăm hiện trường các điểm thí nghiệm được lập cho dự án ở miền Trung Việt Nam, đã xem xét các điểm có thể khảo nghiệm lâu dài (Đầu ra 3.4) tại Đông Hà - Quảng Trị Nhóm nghiên cứu đã xác định
được một điểm tại Trung tâm Khoa học sản suất lâm nghiệp vùng Bắc Trung Bộ ở
Đông Hà trực thuộc FSIV, trên diện tích rừng trồng Keo lai 9 năm tuổi, diện tích này
sẽ sớm được khai thác Sau đó các cán bộ FSIV đã xác định các ô tiêu chuẩn và đào các phẫu diện đất tại diện tích này để kiểm tra sự biến đổi lập địa giúp cho việc thiết
kế thí nghiệm Tiếp đó TS Harwood và TS Beadle đã tiến hành điều tra xác định một lâm phần cho thí nghiệm tỉa thưa và tỉa cành Đồng Hới – Quảng Bình (đầu ra 3.1) và
đã bố trí 1ha thí nghiệm tỉa thưa rừng trồng Keo lai 2 tuổi Sau đó, ông Đặng Thịnh Triều và các cán bộ FSIV đã tiến hành thành công thí nghiệm này vào tháng 5/2006, theo bản hướng dẫn kỹ thuật của TS Beadle TS Beadle và TS Harwood đã cùng với các cán bộ của FSIV là ông Phí Hồng Hải và ông Vũ Đình Hưởng đã đi thăm các khảo nghiệm di truyền và lâm sinh, và thí nghiệm quản lý lập địa bền vững do CIFOR xây dựng ở miền nam Việt Nam
Trang 4Kinh phí cho các hoạt động của Dự án trong 12 tháng đầu như dự thảo ngân sách của
Dự án đã được chuyển từ Ensis tới FSIV vào tháng 4/2006
Đã tổ chức một khoá tham quan học tập 2 tuần tại úc (đầu ra 4.1) từ 27/5-10/6/2006 Bốn cán bộ quản lý khoa học của FSIV và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (MARD) đã tham gia kết hợp với bốn cán bộ quản lý khác của Dự án Card 033/05
“Khảo nghiệm, đánh giá và áp dụng công nghệ tiên tiến vào nhân giống sinh
dưỡng hàng loạt nhằm nâng cao năng suất rừng trồng Thông có giá trị kinh tế cao”
Cả tám thành viên đã tham quan phòng thí nghiệm và hiện trường nghiên cứu có liên quan đến cả hai Dự án ở Tasmania, Mt Gambier và Đông Nam Queensland Trong thời gian tham quan hai bên đã tiến hành thảo luận về thực thi và quản lý Dự án bao gồm cả việc xắp xếp lịch trình làm việc tại Việt Nam cho TS Harwood, Nambiar và Beadle vào cuối năm 2006 TS Harwood và Nambiar cũng đã làm việc ở Việt Nam vào tháng 9/2006, chi tiết chuyến đi sẽ được báo cáo trong Báo cáo tiến độ 6 tháng tiếp theo
Trong suốt giai đoạn vừa qua công việc diễn ra thuận lợi, đã tiến tới việc đạt được đầu
ra 1 của Dự án (xem xét nguồn vật liệu sẵn có tốt nhất cho rừng trồng Keo nguyên liệu) và đầu ra 2 của Dự án (Xây dựng bản hướng dẫn Kỹ thuật lâm sinh)
3 Căn cứ và giới thiệu
Mục tiêu dài hạn của dự án là cải thiện và tăng thu nhập cho người trồng rừng, đặc biệt
là người những người nông dân nghèo ỏ miền Trung và miền Bắc Việt Nam thông qua việc phát triển các rừng trồng Keo có giá trị kinh tế cho mục đích cung cấp gỗ xẻ
Dự án sẽ xây dựng bản hướng dẫn kỹ thuật phù hợp nhất cho các loài Keo phục vụ sản xuất gỗ xẻ dựa trên kinh nghiệm có sẵn ở địa phương và những quan sát thu thập được
Dự án cũng sẽ đánh giá lại quá trình cải thiện giống Keo ở Việt Nam với những mục
đích cụ thể như việc chọn các loài Keo phù hợp nhất cho rừng trồng cung cấp gỗ xẻ ở miền Bắc và miền Trung Việt Nam và xây dựng chiến lược cải thiện di truyền làm tăng giá trị gỗ xẻ Keo Việc cải thiện di truyền sẽ phụ thuộc vào sự hiểu biết về yêu cầu chất lượng của công nghiệp chế biến gỗ ở Việt Nam, điều này sẽ đạt được thông qua việc điều tra ở các nhà máy chế biến gỗ
Các khảo nghiệm hiện trường sẽ được xây dựng để so sánh các yếu tố lâm sinh theo chế độ thâm canh và quảng canh để xác định các biện pháp tốt nhất nhằm nâng cao năng suất rừng trồng phù hợp, sản lượng và chất lượng gỗ xẻ và các lợi ích cho người nông dân Sẽ xây dựng một mô hình kinh tế đơn giản kết hợp chặt chẽ các hiểu biết đã
có và các kết quả nghiên cứu của Dự án nhằm giúp các cơ quan khuyến lâm và người trồng rừng xác định được giá trị kinh tế của trồng rừng Keo cho mục tiêu gỗ xẻ và lựa chọn các biện pháp kỹ thuật lâm sinh tốt nhất cho điều kiện của họ
Sẽ tổ chức một khoá đào tạo và tham quan học tập tại úc cho các nhà khoa học và các nhà quản lý Việt Nam để tìm hiểu môi trường quản lý và nghiên cứu trên nền tảng xây dựng ngành công nghiệp gỗ xẻ Một khoá đào tạo cũng sẽ được tổ chức ở Việt Nam cho các nhà khoa học, các kỹ thuật viên và các cán bộ khuyến lâm Các khóa học này
sẽ tập trung đào tạo trên hiện trường và thăm quan các mô hình trình diễn của Dự án Các tài liệu có liên quan bao gồm bản hướng dẫn, phim ảnh cũng sẽ được cung cấp Những tài liệu này sẽ được các cán bộ sử dụng rộng rãi để việc áp dụng công nghệ
đến được với người trồng rừng Trang thiết bị khoa học của FSIV sẽ được cải thiện
Trang 5thông qua việc bổ sung thiết bị cho phân tích chất lượng gỗ Sẽ cung cấp những hướng dẫn trong quá trình nâng cao năng lực năng lực phòng thí nghiệm của FSIV ở Hà Nội phục vụ việc phân tích đất và thực vật
Dự án cũng bao gồm việc nâng cao năng lực nghiên cứu thông qua các khóa đào tạo chính thức cũng như thông qua thực hiện các công việc nghiên cứu, cũng trong thời gian này các khảo nghiệm đã được xây dựng sẽ là mô hình trình diễn cho các công nghệ đã được đề xuất, đồng thời trong thời gian ngắn cung cấp các kết quả nghiên cứu
có giá trị cũng như xây dựng khảo nghiệm chính về các nghiên cứu lâu dài cho trồng rừng bền vững Sẽ tổ chức ba khoá tập huấn cho các cán bộ lâm nghiệp ở địa phương
và các cán bộ khuyến lâm để chuyển giao công nghệ trồng rừng cung cấp gỗ xẻ và các
ấn phẩm, phim ảnh cũng sẽ được phổ biến rộng rãi tới người trồng rừng trên khắp Việt Nam
4 Tiến độ Dự án
Các hoạt động nổi bật
Dự án đang tiến triển tốt, các cán bộ phía úc bao gồm TS Chris Harwood, TS Chris Beadle và TS Sadanandan Nambiar đã thăm Việt Nam trong tháng 3 và tháng 4 năm
2006 Cuộc họp khởi động dự án với các cán bộ nghiên cứu Việt nam đã được tổ chức vào 27/3, tất cả mục tiêu, hoạt động và đầu ra của Dự án đã được thảo luận thông qua
TS Nambiar đã kiểm tra sơ bộ các phòng thí nghiệm ở Hà Nội (Hoạt động 5.4) và sẽ xây dựng 1 kế hoạch chi tiết cho những hoạt động cho lần đến Hà Nội tiếp theo vào tháng 9/2007
Từ 26/3 tới 7/4/2006 TS Harwood, TS Beadle và TS Nambiar cùng với các cán bộ Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam (FSIV) đã đi thăm hiện trường các điểm thí nghiệm được lập cho dự án ở miền Trung Việt Nam, đã xem xét các điểm có thể khảo nghiệm lâu dài (Đầu ra 3.4) tại Đông Hà - Quảng Trị Nhóm nghiên cứu đã xác định
được một điểm tại Trung tâm Khoa học sản suất lâm nghiệp vùng Bắc Trung Bộ ở
Đông Hà trực thuộc FSIV, trên diện tích rừng trồng Keo lai 9 năm tuổi, diện tích này
sẽ sớm được khai thác Sau đó các cán bộ FSIV đã xác định các ô tiêu chuẩn và đào các phẫu diện đất tại diện tích này để kiểm tra sự biến đổi lập địa giúp cho việc thiết
kế thí nghiệm Tiếp đó TS Harwood và TS Beadle đã tiến hành điều tra xác định một lâm phần cho thí nghiệm tỉa thưa và tỉa cành Đồng Hới – Quảng Bình (đầu ra 3.1) và
đã bố trí 1ha thí nghiệm tỉa thưa rừng trồng Keo lai 2 tuổi Sau đó, ông Đặng Thịnh Triều và các cán bộ FSIV đã tiến hành thành công thí nghiệm này vào tháng 5/2006, theo bản hướng dẫn kỹ thuật của TS Beadle TS Beadle và TS Harwood đã cùng với các cán bộ của FSIV là ông Phí Hồng Hải và ông Vũ Đình Hưởng đã đi thăm các khảo nghiệm di truyền và lâm sinh, và thí nghiệm quản lý lập địa bền vững do CIFOR xây dựng ở miền nam Việt Nam
Kinh phí cho các hoạt động của Dự án trong 12 tháng đầu như dự thảo ngân sách của
Dự án đã được chuyển từ Ensis tới FSIV vào tháng 4/2006
Hai tuần tham quan học tập tại úc (đầu ra 4.1) đã được tổ chức trong khoảng thời gian
từ 27/5 tới 10/6, bốn cán bộ quản lý khoa học của Viện Khoa học lâm nghiệp và Bộ NN&PTNT đã tham dự:
TS Phạm Văn Mạch: Vụ phó Vụ Khoa học công nghệ, Bộ NN&PTNT
GS Lê Đình Khả: Nghiên cứu viên cao cấp, Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng, Viện KHLN Việt Nam
Trang 6TS Trần Văn Con: Trưởng phòng Lâm sinh, Viện KHLN Việt Nam
Ông Phạm Đình Tam: Giám đốc Trung tâm ứng dụng khoa học và công nghệ lâm
nghiệp, Viện KHLN Việt Nam
Đã kết hợp bốn cá bộ tham gia dự án CARD mã số 033/05 “Khảo nghiệm, đánh giá
và áp dụng công nghệ tiên tiến vào nhân giống sinh dưỡng hàng loạt nhằm nâng
cao năng suất rừng trồng Thông caribaea và các loài Thông lai tại Việt Nam”
TS Hà Huy Thịnh: Giám đốc Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng, Viện KHLN
Việt Nam
TS Trần Văn Con: Trưởng phòng Lâm sinh, Viện KHLN Việt Nam
Ông Hứa Vĩnh Tùng: Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm lâm sinh Lâm
Đồng
TS Huỳnh Đức Nhân: Giám đốc trung tâm nguyên liệu giấy Phù Ninh, Tổng công ty
giấy Việt Nam
Cả tám thành viên đã tham quan phòng thí nghiệm và hiện trường nghiên cứu có liên
quan đến cả hai Dự án ở Tasmania, Mt Gambier và Đông Nam Queensland Trong
thời gian tham quan hai bên đã tiến hành thảo luận về thực thi và quản lý Dự án bao
gồm cả việc xắp xếp lịch trình làm việc tại Việt Nam cho TS Harwood, Nambiar và
Beadle vào cuối năm 2006 Trong suốt giai đoạn vừa qua công việc diễn ra tốt, đã tiến tói việc đạt được đầu ra 1
của Dự án (xem xét nguồn vật liệu sẵn có tốt nhất cho rừng trồng Keo nguyên liệu) và
đầu ra 2 của Dự án (Xây dựng bản hướng dẫn Kỹ thuật lâm sinh)
5.2 Lợi ích của các chủ rừng
Dự án không đem lại lợi ích lợi ích trực tiếp trước mắt cho các chủ rừng mà nó sẽ đem
hiệu quả sau khi Dự án kết thúc
5.3 Nâng cao năng lực nghiên cứu
Thông qua chuyến thăm quan học tập trong tháng 5 và tháng 6 tại úc, Dự án giúp các
cán bộ quản lý nghiên cứu Việt Nam nhận thức được tầm quan trọng của các nghiên
cứu lâm nghiệp cho mục tiêu trồng rừng bền vững phục vụ mục đích gỗ xẻ tại úc Các
cán bộ nghiên cứu của Phòng Lâm sinh, Viện Khoa học Lâm nghiệp đã được đào tạo
để xây dựng các khảo nghiệm nhằm đánh giá ảnh hưởng của việc tỉa thưa tới sinh
trưởng của cây
ấn phẩm
Chưa có một ấn phẩm nào được phát hành tuy nhiên chuyến tham quan học tập đã
giới thiệu cho các cán bộ quản lý của Bộ NN&PTNT, những đánh giá và hình ảnh ghi
lại được từ các chuyến thăm quan hiện trường có thể sử dụng vào các ấn phẩm trong
những giai đoạn tiếp theo
Quản lý Dự án
Dự án đang được quản lý và hoạt động tốt, Các cán bộ của hai bên đã thảo luận trực
tiếp trong chuyến đi tới Việt Nam vào tháng 3/2006 và trong chuyến thăm quan học
tập tại úc vào tháng 5 và tháng 6/2006 Đã giữ liên lạc thường xuyên (mỗi tháng vài
lần) giữa Ensis và Viện lâm nghiệp bằng thư điện tử và điện thoại trong suốt thời gian
vừa qua Sau khi Dự án được duyệt, TS Triệu Văn Hùng người đề xuất Dự án đã
Trang 7chuyển công tác giữ chức Vụ trưởng Vụ KHCN, Bộ NN&PTNT ở vị trí này Ông Hùng rất bận nên việc việc điều hành dự án được chuyển sang TS Hà Huy Thịnh, Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng
5 Báo cáo về các mặt ảnh hưởng
Về môi trường
Không có ảnh hưởng gì đặc biệt nảy sinh trong khoảng thời gian trên
Các ảnh hưởng về giới và xã hội
Không có ảnh hưởng gì cụ thể trong suốt quá trình vừa qua, sự cân bằng về giới của các cán bộ khoa học và công nghệ tham gia các khoá đào tao của Dự án cần phải được quan tâm nhiều hơn
6 Các hoạt động triển khai và tính bền vững
Những vấn đề và vướng mắc
Không có gì ảnh hưởng lớn tới việc triển khai Dự án cho tới thời điểm hiện tại 7.2 Những vấn đề khác
Không cần đề cập tới vì Dự án đang tiến triển theo như hoạch định
7.3 Tính bền vững
Theo như phần dưới đây kế hoạch cho các hoạt động sáu tháng tiếp theo của Dự án sẽ
được thảo luận để đạt được hiệu quả cuối cùng của Dự án
7 Những bước thảo luận tiếp theo
Bản hướng dẫn kỹ thuật lâm sinh cho sản phẩm gỗ xẻ và tổng quan về vật liệu di truyền và công nghệ nhân giống phải được hoàn thiện để chuyển tới chương trình CARD TS Harwood và TS Nambiar sẽ đến Việt Nam vào tháng 9/2006 và trong tháng 11/2006 là TS Beadle để hướng dẫn và tham gia thực hiện một số hoạt động của
Dự án Bản hướng dẫn để nâng cao năng lực hoạt động của phòng thí nghiệm ở Hà Nội sẽ xây dựng Một thí nghiệm trọng điểm về quản lý rừng trồng gỗ xẻ bền vững sẽ
được tại Đông Hà, đồng thời sẽ thiết lập thêm một số thí nghiệm lâm sinh cho các lâm phần trồng Keo lai ở tuổi nhỏ ở miền Trung và miền Bắc Việt Nam Trong năm 2006
dự án sẽ tiến hành lựa chọn 6 cán bộ nghiên cứu Việt nam để tham gia khoá đào tạo 3tuần tại úc vào tháng 3/2007
8 Thảo luận
Không phát sinh vấn đề gì